Aşama 6: SOC · Ders 6.12
Zafiyet yönetimi: CVE, CVSS, KEV, önceliklendirme
Bir CVE kaydını ve bir CVSS vektörünü ölçüt ölçüt okuyabilir, 3.1 temel puanını formülle hesaplayabilir, bir bulgu listesini KEV, EPSS, maruziyet ve varlık değeriyle önceliklendirebilir, düzeltme, istisna ve ölçütleri savunulabilir biçimde yönetebilirsiniz.
Her ay binlerce yeni açık yayımlanır ve hiçbir ekip hepsini aynı gün kapatamaz. Zafiyet yönetimi (vulnerability management), hangi açığın önce, hangisinin sonra, hangisinin hiç kapatılmayıp başka yolla korunacağına kanıtla karar verme işidir. Bu derste bir açığın kimliğini (CVE), teknik ağırlığını (CVSS), gerçekten istismar edilip edilmediğini (KEV) ve edilme olasılığını (EPSS) okumayı, bunları kendi varlıklarınızın bağlamıyla birleştirmeyi öğreneceksiniz. Bir CVSS 3.1 puanını formülle elle hesaplayacak, bir tarayıcı bulgusunun gerçek mi yanlış mı olduğuna karar verecek, istisnayı ve ölçütleri nasıl kuracağınızı göreceksiniz. Bir önceki ders olan Olay müdahalesi, kapatılmamış bir açığın neye dönüştüğünü anlatıyordu; bir sonraki ders Yazıya dökmek, burada ürettiğiniz kararı rapora çevirmeyi anlatır.
Zafiyet yönetimi bir döngüdür
Zafiyet (vulnerability), bir yazılımda, donanımda ya da yapılandırmada saldırganın kullanabileceği bir zayıflıktır. Zafiyet taraması (vulnerability scanning) bu zayıflıkları bulan bir araçtır; zafiyet yönetimi ise taramanın öncesini ve sonrasını da kapsayan, hiç bitmeyen bir döngüdür. Tek seferlik bir tarama bir fotoğraftır; yönetim, fotoğrafın her hafta yeniden çekilip farkların kapatılmasıdır.
- 1. Varlık envanteri (asset inventory): Neye sahip olduğunuzu bilmeden onu koruyamazsınız. Her sunucu, istemci, ağ cihazı, bulut kaynağı ve uygulama; sahibi, önemi ve internete açık olup olmadığıyla birlikte listelenir.
- 2. Tarama (scan): Envanterdeki varlıklar bir tarayıcıyla ya da ajanla düzenli olarak denetlenir ve bilinen açıklar listelenir.
- 3. Değerlendirme (assess): Her bulgunun gerçek olup olmadığına bakılır. Yanlış pozitif (false positive) ayıklanır, bulgu doğru varlığa ve doğru sahibe bağlanır.
- 4. Önceliklendirme (prioritise): Bulgular, teknik ağırlıkları, istismar kanıtı, varlığın maruziyeti ve iş için önemi birlikte tartılarak sıraya konur.
- 5. Düzeltme ya da hafifletme (remediate or mitigate): Yama uygulanır, yapılandırma değiştirilir; bu hemen olamıyorsa telafi edici bir kontrol (compensating control) konur ya da riski sahibinin imzasıyla, süreli olarak kabul edilir.
- 6. Doğrulama (verify): Yeniden tarama ya da sürüm denetimiyle açığın gerçekten kapandığı kanıtlanır. 'Yamayı geçtik' demek doğrulama değildir.
- 7. Raporlama (report): Kapanma süreleri, kapsama, süresi geçmiş bulgular ve kabul edilen riskler yönetime ve sahiplere bildirilir.
SOC analisti bu döngünün iki ucunda durur. Bir yandan tarayıcının ve tehdit istihbaratının verdiği bilgiyle 'bu açık bizde var mı, istismar ediliyor mu' sorusunu cevaplar; öbür yandan SIEM'de o açığın istismar girişimini arar. Bir saldırıda ilk sorulan sorulardan biri de 'bu sunucu neden yamasızdı' olur.
CVE: bir açığın kimliği
CVE (Common Vulnerabilities and Exposures), kamuya açıklanmış bir açığa verilen tek ve kalıcı kimliktir. Biçimi CVE-yıl-sıra numarası şeklindedir: CVE-2021-44228 ya da CVE-2026-114713 gibi. Sıra numarası en az dört hanedir ve üst sınırı yoktur; yılda on binlerce kimlik ayrıldığı için altı haneli numaralar artık olağandır. Yıl kısmı genellikle kimliğin ayrıldığı yılı gösterir; açığın keşfedildiği ya da yayımlandığı yıl olmak zorunda değildir.
CVE programını MITRE işletir, CISA destekler. Kimliği tek bir merkez dağıtmaz: CNA (CVE Numbering Authority) denen yetkili kuruluşlar, yani yazılım üreticileri, açık kaynak projeleri, ulusal CERT'ler ve bazı araştırma kuruluşları, kendi kapsamlarındaki açıklara kimlik atar ve CVE kaydını (CVE record) yayımlar. Bir kayıt, kimliği, etkilenen ürünü ve sürümleri, kısa bir açıklamayı ve kaynak bağlantılarını içerir; CNA çoğu zaman bir CVSS puanı ve bir CWE türü de ekler. Kayıt üç durumdan birindedir: Reserved (kimlik ayrıldı, ayrıntı henüz yayımlanmadı), Published (yayımlandı) ve Rejected (geri çekildi; örneğin açık olmadığı ya da başka bir kaydın kopyası olduğu anlaşıldı).
NVD (National Vulnerability Database), ABD'de NIST'in yürüttüğü veritabanıdır. CVE kaydını alır ve onu zenginleştirir (enrichment): CWE türünü, etkilenen ürün yapılandırmalarını (CPE) ve gerekirse kendi CVSS puanını ekler. Yayımlanan CVE sayısı hızla arttığı için NVD'de büyük bir analiz birikimi (backlog) oluştu. NIST'in 15 Nisan 2026 duyurusuna göre NVD artık KEV kataloğundaki CVE'leri (bir iş günü içinde hedefiyle), ABD federal kurumlarında kullanılan yazılımları ve kritik yazılım tanımına girenleri öne alıyor; geri kalanlar 'Lowest Priority - not scheduled for immediate enrichment' olarak işaretleniyor, 1 Mart 2026'dan önce yayımlanmış birikmiş kayıtlar da 'Not Scheduled' grubuna alındı. CNA kayda bir CVSS puanı koymuşsa NVD artık ayrıca kendi puanını rutin olarak vermiyor. Bu durum değişebilir: güncelini nvd.nist.gov ve cve.org üzerinden kontrol edin.
Bunun analist için anlamı açıktır: NVD puanı olmayan bir CVE zararsız değildir, yalnızca henüz NVD tarafından işlenmemiştir. Böyle bir durumda kaydı yayımlayan kuruluşun kendi puanına, üreticinin güvenlik bildirisine (security advisory) ve KEV'e bakılır.
CWE (Common Weakness Enumeration), yine MITRE'nin yürüttüğü bir zayıflık türleri listesidir. CVE 'şu üründeki şu açık' der, CWE 'bu bir SQL enjeksiyonu (CWE-89)' ya da 'bu bir siteler arası betik (CWE-79)' der. Aynı CWE binlerce CVE'nin ortak köküdür; geliştiricilere hangi hata türüyle uğraşmaları gerektiğini CWE gösterir.
CVSS: açığın teknik ağırlığı
CVSS (Common Vulnerability Scoring System), FIRST'ün yayımladığı, bir açığın özelliklerini 0.0 ile 10.0 arası bir puana ve bir vektör dizgisine (vector string) çeviren açık bir standarttır. Bugün iki sürüm birlikte kullanılır: yıllardır yaygın olan 3.1 ve 1 Kasım 2023'te yayımlanan 4.0. Tarayıcılarda, CVE kayıtlarında ve NVD'de ikisini de görürsünüz.
CVSS 3.1'in temel ölçütleri (Base metrics) sekiz tanedir. İlk dördü açığın ne kadar kolay kullanıldığını (exploitability) anlatır:
- AV, saldırı vektörü (Attack Vector): N (Network, ağ üzerinden, yönlendiricilerin ötesinden), A (Adjacent, aynı yerel ağdan ya da bitişik ağdan), L (Local, yerel oturumla ya da kullanıcıya dosya açtırarak), P (Physical, cihaza fiziksel dokunarak).
- AC, saldırı karmaşıklığı (Attack Complexity): L (Low) ya da H (High). H, saldırganın denetimi dışındaki koşulların gerektiği durumdur: bir yarış durumu, hedefe özgü bir bilgi.
- PR, gereken yetki (Privileges Required): N (yok), L (sıradan kullanıcı), H (yönetici).
- UI, kullanıcı etkileşimi (User Interaction): N (gerekmez) ya da R (Required: kurban bir bağlantıya tıklamalı, bir dosya açmalı).
Beşincisi S, kapsam (Scope): U (Unchanged) ya da C (Changed). C, açığın etkisinin bulunduğu bileşenin güvenlik yetki alanının dışına taşmasıdır: sanal makinedeki bir açıkla hipervizöre (hypervisor) ulaşmak ya da bir web uygulamasındaki açıkla kullanıcının tarayıcısında kod çalıştırmak gibi.
Son üçü etkidir: C, gizlilik (Confidentiality), I, bütünlük (Integrity), A, erişilebilirlik (Availability); her biri H (High), L (Low) ya da N (None) alır.
Puanın sözlü karşılığı önem derecesi (severity) bantlarıyla verilir; 3.1 ve 4.0'da bantlar aynıdır: None 0.0, Low 0.1 ile 3.9 arası, Medium 4.0 ile 6.9 arası, High 7.0 ile 8.9 arası, Critical 9.0 ile 10.0 arası. Puanlar ondalık noktayla yazılır.
CVSS 4.0 ölçütleri dört grupta toplar: Base (açığın kendisi), Threat (istismar durumu), Environmental (sizin ortamınız) ve Supplemental (ek bilgi; puanı değiştirmez). 4.0'da Scope kaldırılmış, yerine etkiler 'açıklı sistem' (VC, VI, VA) ve 'sonraki sistemler' (SC, SI, SA) diye ikiye ayrılmıştır. 4.0 puanı bir formülle değil, FIRST'ün hesaplayıcısındaki bir arama tablosuyla bulunur; bu yüzden 4.0 puanını elle hesaplamazsınız, vektörünü okursunuz.
Örnek: bir vektörden puana
Kurgusal bir ürün olan DepoPanel 3.2 adlı web tabanlı stok uygulamasında bir açık yayımlandı. Üretici şu vektörü verdi: CVSS:3.1/AV:N/AC:L/PR:L/UI:N/S:U/C:H/I:H/A:N. Önce sözle okuyalım: saldırı ağ üzerinden yapılır (AV:N), özel bir koşul gerekmez (AC:L), saldırganın sıradan bir kullanıcı hesabı olmalıdır (PR:L), kurbanın bir şey yapması gerekmez (UI:N), etki uygulamanın kendi sınırında kalır (S:U), veriler okunabilir ve değiştirilebilir (C:H, I:H) ama hizmet durmaz (A:N).
Şimdi spesifikasyonun 7.1. bölümündeki formülle hesaplayalım. Ağırlıklar spesifikasyonun 7.4. bölümündeki tablodan gelir: AV:N 0.85, AC:L 0.77, PR:L (kapsam değişmediğinde) 0.62, UI:N 0.85, H etkisi 0.56, N etkisi 0.
Son adımdaki Roundup, sayıyı bir ondalık basamağa yukarı yuvarlar: 8.0123 sıradan yuvarlamayla 8.0 olurdu, CVSS'te 8.1 olur. Spesifikasyonun A ekine göre bu işlem, kayan nokta hatası olmasın diye sayıyı 100 000 ile çarpıp tam sayıyla yapılır. Sonuç 8.1, yani High.
Aynı hesabı FIRST'ün mantığıyla yazılmış küçük bir betikle denetlediğinizde de 8.1 çıkar. Bu derste geçen bütün 3.1 puanları böyle denetlenmiştir. Hesabı bir kez elle yapmanın amacı ezber değil, puanın neden yükselip düştüğünü görmektir: PR:L yerine PR:N olsaydı toplam büyür ve puan 9.1 olurdu (Critical); hesap ölçütlerin puanı nasıl ittiğini gösterir.
Vektör: CVSS:3.1/AV:N/AC:L/PR:L/UI:N/S:U/C:H/I:H/A:N
1) Etki alt puanı (ISS)
ISS = 1 - (1 - C) x (1 - I) x (1 - A)
= 1 - (1 - 0.56) x (1 - 0.56) x (1 - 0)
= 1 - 0.44 x 0.44 x 1 = 1 - 0.1936 = 0.8064
2) Etki (Impact), kapsam değişmedi (S:U)
Impact = 6.42 x ISS = 6.42 x 0.8064 = 5.1771
3) Kullanılabilirlik (Exploitability)
Exploitability = 8.22 x AV x AC x PR x UI
= 8.22 x 0.85 x 0.77 x 0.62 x 0.85 = 2.8353
4) Temel puan (S:U)
Impact 0'dan büyük, öyleyse
BaseScore = Roundup(min(Impact + Exploitability, 10))
= Roundup(min(8.0123, 10)) = 8.1
Sonuç: 8.1 HighDikkat: Kapsam değiştiğinde (S:C) iki şey değişir: Impact için başka bir formül kullanılır, 7.52 x (ISS - 0.029) - 3.25 x (ISS - 0.02)^15, toplam 1.08 ile çarpılır ve PR ağırlıkları yükselir (L 0.68, H 0.50). Hesap yaparken önce S'ye bakın.
Puan risk değildir: KEV, EPSS ve bağlam
FIRST, CVSS'in bir açığın önem derecesini ölçtüğünü, tek başına risk ölçmek için kullanılmaması gerektiğini spesifikasyonda açıkça yazar. Temel puan açığın her yerde aynı olan teknik özelliğidir; sizin sunucunuzun internete açık olup olmadığını, üzerinde müşteri verisi bulunup bulunmadığını, açığın şu anda saldırganlarca kullanılıp kullanılmadığını bilmez. Yayımlanan açıkların önemli bir kısmı High ya da Critical çıkar; 'önce Critical'leri kapatalım' demek, çoğu zaman yüzlerce bulguyu aynı anda acil saymaktır.
KEV (Known Exploited Vulnerabilities), CISA'nın vahşi ortamda (in the wild) istismar edildiği bilinen açıklar kataloğudur. Bir açık üç koşulu sağlarsa eklenir: bir CVE kimliği vardır, istismar edildiğine dair güvenilir kanıt vardır ve yama gibi açık bir düzeltme yolu vardır. Yalnızca bir kavram kanıtı (proof of concept, PoC) yayımlanmış olması ya da internette tarama görülmesi yetmez; gerçek bir istismar girişimi gerekir. KEV, yayımlanan CVE'lerin küçük bir kısmıdır; bu yüzden güçlü bir süzgeçtir.
EPSS (Exploit Prediction Scoring System), yine FIRST'ün bir modelidir: yayımlanmış her CVE için o açığın önümüzdeki 30 gün içinde vahşi ortamda istismar edilme olasılığını 0 ile 1 arası bir sayıyla tahmin eder ve her gün yeniler. Yanında bir yüzdelik dilim (percentile) verir: o CVE'nin bütün CVE'lerin yüzde kaçından yüksek ya da eşit puan aldığını. EPSS bir olasılıktır, kanıt değildir: KEV 'oldu' der, EPSS 'olabilir' der.
SSVC (Stakeholder-Specific Vulnerability Categorization), Carnegie Mellon Üniversitesi SEI'nin CISA ile geliştirdiği bir karar ağacıdır. Puan üretmez; istismar durumu, teknik etki, otomatikleştirilebilirlik ve görev açısından önem gibi sorulara verilen cevaplarla dört sonuçtan birine varır: Track, Track*, Attend, Act.
Önceliklendirme bu bilgileri bir araya getirir. Sorulacak üç soru vardır: istismar kanıtı ne diyor (KEV'de mi, EPSS yüksek mi, üretici 'istismar ediliyor' diyor mu), maruziyet ne (internetten erişilebiliyor mu, yalıtılmış bir ağda mı), varlığın değeri ne (kimlik sunucusu mu, test makinesi mi). KEV'deki, internete açık bir VPN geçidindeki 7.2'lik açık, yalıtılmış bir laboratuvar sunucusundaki 9.8'lik açıktan önce kapatılır. Bu kararı yazıya dökmek, yani neden bu sırayı seçtiğinizi gerekçesiyle kaydetmek, bir sonraki dersin konusudur.
Akılda kalsın
- Zafiyet yönetimi bir döngüdür: envanter, tarama, değerlendirme, önceliklendirme, düzeltme ya da hafifletme, doğrulama, raporlama; envanteri olmayan bir program göremediğini koruyamaz.
- CVE bir açığın kimliğidir (CNA atar, NVD zenginleştirir), CWE zayıflığın türüdür, CVSS teknik ağırlığıdır; NVD puanı olmayan bir CVE zararsız değildir, kaydı yayımlayanın puanına ve üreticinin bildirisine bakılır.
- CVSS bantları: None 0.0, Low 0.1 ile 3.9, Medium 4.0 ile 6.9, High 7.0 ile 8.9, Critical 9.0 ile 10.0; 3.1 temel puanı ISS, Impact, Exploitability ve yukarı yuvarlamayla hesaplanır, S:C'de formül, 1.08 çarpanı ve PR ağırlıkları değişir; 4.0 puanı tablodan gelir, Supplemental puanı değiştirmez.
- Puan risk değildir: KEV istismarın olduğunu (CVE kimliği, güvenilir istismar kanıtı, açık bir düzeltme), EPSS önümüzdeki 30 günde istismar olasılığını söyler; öncelik bunları maruziyet ve varlık değeriyle birleştirir. BOD 22-01 kaldırıldı, federal süreleri artık BOD 26-04 belirler.
- Asıl düzeltme yapılamıyorsa telafi edici kontrol konur; istisnanın bir iş sahibi, gerekçesi ve bitiş tarihi olur; her kapanış yeniden taramayla doğrulanır ve program MTTR, kapsama ve SLA uyumuyla ölçülür.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Zafiyet | Vulnerability | Bir yazılım, donanım ya da yapılandırmada saldırganın kullanabileceği zayıflık. |
| Zafiyet yönetimi | Vulnerability management | Açıkları bulma, tartma, düzeltme ve doğrulamanın sürekli döngüsü. |
| Varlık envanteri | Asset inventory | Kuruluşun bütün sistemlerinin sahibi, önemi ve maruziyetiyle tutulan listesi. |
| CVE kimliği | CVE ID | Kamuya açıklanmış bir açığın CVE-yıl-numara biçimindeki tek ve kalıcı kimliği. |
| CVE numaralandırma otoritesi | CVE Numbering Authority (CNA) | Kendi kapsamındaki açıklara CVE kimliği atamaya ve kayıt yayımlamaya yetkili kuruluş. |
| Ulusal Zafiyet Veritabanı | National Vulnerability Database (NVD) | NIST'in CVE kayıtlarını CVSS, CWE ve CPE bilgisiyle zenginleştirdiği veritabanı. |
| Zayıflık türü | Common Weakness Enumeration (CWE) | Açığın kökündeki hata türünün MITRE listesindeki sınıfı, örneğin CWE-89 SQL enjeksiyonu. |
| CVSS | Common Vulnerability Scoring System | FIRST'ün, bir açığın teknik ağırlığını 0.0 ile 10.0 arası puana ve vektöre çeviren standardı. |
| Vektör dizgisi | Vector string | CVSS ölçütlerinin değerlerini ad:değer biçiminde eğik çizgiyle sıralayan metin. |
| Temel ölçütler | Base metrics | Bir açığın ortamdan bağımsız, her yerde aynı olan özellikleri. |
| Kapsam | Scope | CVSS 3.1'de açığın etkisinin bulunduğu bileşenin yetki alanı dışına taşıp taşmadığı. |
| Önem derecesi | Severity | CVSS puanının None, Low, Medium, High, Critical bantlarındaki sözlü karşılığı. |
| Bilinen istismar edilmiş açıklar kataloğu | Known Exploited Vulnerabilities (KEV) | CISA'nın vahşi ortamda istismar edildiği güvenilir biçimde bilinen açıklar listesi. |
| İstismar tahmin puanı | Exploit Prediction Scoring System (EPSS) | Bir CVE'nin önümüzdeki 30 günde istismar edilme olasılığının FIRST'ün modeliyle tahmini. |
| Paydaşa özgü zafiyet sınıflandırması | SSVC | Karar noktalarıyla Track, Track*, Attend, Act sonuçlarından birine varan karar ağacı. |
| Kimlik doğrulamalı tarama | Authenticated (credentialed) scan | Tarayıcının hedefe hesapla girip kurulu yazılımı ve yapılandırmayı içeriden okuması. |
| Yanlış pozitif | False positive | Tarayıcının var dediği ama gerçekte bulunmayan açık. |
| Geri taşıma | Backport | Güvenlik düzeltmesinin üst projenin sürüm numarası değiştirilmeden eski sürüme uygulanması. |
| Telafi edici kontrol | Compensating control | Asıl düzeltme yapılamadığında riski başka yoldan düşüren önlem. |
| Risk kabulü | Risk acceptance | Bir açığın belirli bir süre kapatılmayacağına risk sahibinin yazılı, süreli kararı. |
| Ortalama düzeltme süresi | Mean time to remediate (MTTR) | Kapanan bulgularda bulunma ile doğrulanmış kapanma arasındaki ortalama süre. |
| Kapsama | Coverage | Taranan varlıkların envanterdeki bütün varlıklara oranı. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- CompTIA CySA+ CS0-004 2.1: Given a scenario, implement the appropriate vulnerability scanning method (Asset inventory; Planning considerations: scheduling, operations, performance, sensitivity levels; Scan types: internal vs. external, agent vs. agentless, credentialed vs. non-credentialed, passive vs. active)
- CompTIA CySA+ CS0-004 2.3: Given a scenario, analyze data to prioritize and mitigate vulnerabilities (Exploitability; Active exploitation/threat intelligence; Asset value; Patch/remediation availability; True/false positives; Common Vulnerability Scoring System (CVSS) metrics; First Exploitability Prediction Scoring System (EPSS); Context awareness: internal, external, isolated; Exceptions; Compensating controls; Validation of remediation)
- CompTIA CySA+ CS0-004 2.4: Explain concepts related to control types, risks, and vulnerability management (Risk management strategies: accept, transfer, avoid, mitigate; Policies, governance, and service-level objectives (SLOs))
- CompTIA CySA+ CS0-004 4.1: Explain the importance of vulnerability management reporting and communication (Vulnerability scan reports; Risk scorecards; Inhibitors to remediation; Metrics and KPIs: trends, top risks, SLA)
- CompTIA Security+ SY0-801 2.1: Explain characteristics of threats and vulnerabilities (Vulnerabilities: scoring, CVSS; prioritization; CVE)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.3: Given a scenario, perform tasks associated with vulnerability management (Identification methods: scanning; Prioritization: severity assessment; Remediation; Verification; Reporting)
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- FIRST: Common Vulnerability Scoring System v3.1 Specification Document
- FIRST: Common Vulnerability Scoring System v4.0 Specification Document
- FIRST: Exploit Prediction Scoring System (EPSS)
- CISA: Known Exploited Vulnerabilities Catalog ve ekleme ölçütleri
- CISA: BOD 26-04 Prioritizing Security Updates Based on Risk (BOD 22-01'in yerini aldı)
- CISA: Stakeholder-Specific Vulnerability Categorization (SSVC)
- NIST: NIST Updates NVD Operations to Address Record CVE Growth (15 Nisan 2026)
- NIST SP 800-40 Rev. 4: Guide to Enterprise Patch Management Planning
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
CVSS 3.1 temel ölçütlerinin ağırlıkları ve formül
Aşağıdaki ağırlıklar FIRST'ün 3.1 spesifikasyonunun 7.4. bölümündendir. Tabloyu ezberlemeniz gerekmez; ama PR'nin kapsama göre değiştiğini ve AV:P'nin ne kadar düşük olduğunu bilmek, bir puanın neden beklenenden düşük ya da yüksek çıktığını açıklar.
Formülün akışı şöyledir. Önce etki alt puanı hesaplanır: ISS = 1 - (1 - C) x (1 - I) x (1 - A). Kapsam değişmediyse Impact = 6.42 x ISS; değiştiyse Impact = 7.52 x (ISS - 0.029) - 3.25 x (ISS - 0.02)^15. Exploitability = 8.22 x AV x AC x PR x UI. Impact 0 ya da daha küçükse puan 0'dır. Değilse S:U için Roundup(min(Impact + Exploitability, 10)), S:C için Roundup(min(1.08 x (Impact + Exploitability), 10)).
3.1'de temel ölçütlerin yanında isteğe bağlı iki grup daha vardır: Temporal (istismar kodunun olgunluğu E, düzeltme düzeyi RL, raporun güvenilirliği RC) ve Environmental (ortamınıza göre gizlilik, bütünlük, erişilebilirlik gereksinimi CR, IR, AR ve değiştirilmiş temel ölçütler). Tanımlanmayan ölçüt X (Not Defined) değerini alır ve puanı değiştirmez. Uygulamada kayıtlarda neredeyse her zaman yalnızca temel puan görünür.
| Ölçüt | Değer | Ağırlık |
|---|---|---|
| Attack Vector (AV) | N / A / L / P | 0.85 / 0.62 / 0.55 / 0.2 |
| Attack Complexity (AC) | L / H | 0.77 / 0.44 |
| Privileges Required (PR), S:U | N / L / H | 0.85 / 0.62 / 0.27 |
| Privileges Required (PR), S:C | N / L / H | 0.85 / 0.68 / 0.50 |
| User Interaction (UI) | N / R | 0.85 / 0.62 |
| C, I, A | H / L / N | 0.56 / 0.22 / 0 |
Vektör okumak ve örnek puanlar
Vektör dizgisi CVSS:3.1 ya da CVSS:4.0 önekiyle başlar, ardından ölçütler ad:değer biçiminde eğik çizgiyle ayrılır. 3.1'de sekiz temel ölçütün hepsi zorunludur. Bir vektör, puandan daha çok şey söyler: aynı 7.8 puanı hem uzaktan hem yerel bir açıktan çıkabilir, ama savunması çok farklıdır. Bu yüzden raporda puanı vektörüyle birlikte yazın.
Aşağıdaki puanlar bu ders için formülle hesaplanmış ve FIRST hesaplayıcısının mantığını izleyen bir betikle denetlenmiştir. Satırlar arasında yalnızca bir iki ölçüt değişirken puanın nasıl oynadığına bakın: uzaktan ve yetkisiz bir tam etki 9.8 eder; aynı etki yerel bir hesap gerektirince 7.8'e iner; kapsam değişince 10.0'a çıkar.
CVSS 4.0 vektörü daha uzundur ve ölçütler belirli bir sırayla yazılır. Örneğin CVSS:4.0/AV:N/AC:L/AT:N/PR:N/UI:P/VC:H/VI:H/VA:H/SC:N/SI:N/SA:N/E:A şöyle okunur: ağ üzerinden, düşük karmaşıklık, ek saldırı koşulu yok (AT:N), yetki gerekmez, edilgen kullanıcı etkileşimi gerekir (UI:P, Passive), açıklı sistemde üç etki de yüksek, sonraki sistemlere etki yok, ve Threat grubundan istismar durumu Attacked (E:A). 4.0 puanının adı hangi grupların kullanıldığını söyler: yalnızca temel ölçütlerle CVSS-B, Threat eklenince CVSS-BT, Environmental eklenince CVSS-BE, ikisi birden CVSS-BTE.
| Vektör (CVSS:3.1/ öneki atlanmıştır) | Puan | Derece |
|---|---|---|
| AV:N/AC:L/PR:N/UI:N/S:C/C:H/I:H/A:H | 10.0 | Critical |
| AV:N/AC:L/PR:N/UI:N/S:U/C:H/I:H/A:H | 9.8 | Critical |
| AV:N/AC:L/PR:L/UI:N/S:U/C:H/I:H/A:N | 8.1 | High |
| AV:L/AC:L/PR:L/UI:N/S:U/C:H/I:H/A:H | 7.8 | High |
| AV:P/AC:L/PR:N/UI:N/S:U/C:H/I:H/A:H | 6.8 | Medium |
| AV:N/AC:L/PR:N/UI:R/S:C/C:L/I:L/A:N | 6.1 | Medium |
| AV:N/AC:H/PR:N/UI:N/S:U/C:H/I:N/A:N | 5.9 | Medium |
| AV:N/AC:L/PR:H/UI:N/S:U/C:L/I:L/A:N | 3.8 | Low |
CVSS 3.1 ile 4.0 arasındaki farklar
4.0, 3.1'in en çok eleştirilen yerlerini değiştirdi. Analistin bilmesi gerekenler aşağıdaki tablodadır. En önemli iki nokta: Scope gitti, yerine etkiler açıklı sistem ve sonraki sistemler diye ayrıldı; Temporal grubu gitti, yerine yalnızca istismar olgunluğunu (E) içeren Threat grubu geldi.
4.0'da Threat ve Environmental ölçütleri tanımlanmışsa puana her zaman katılır. Supplemental grubu ise yalnızca bilgi verir: Safety (S, insan güvenliğine etki), Automatable (AU, saldırının otomatikleştirilebilmesi), Recovery (R), Value Density (V), Vulnerability Response Effort (RE) ve Provider Urgency (U, üreticinin Clear, Green, Amber, Red aciliyeti). Spesifikasyona göre bu ölçütlerin hiçbiri hesaplanan puanı etkilemez.
Aynı açığa 3.1 ve 4.0 puanı birlikte verilmişse ikisini karşılaştırmayın, her biri kendi ölçeğindedir; bantlar ise geriye dönük uyumlu olsun diye aynı tutulmuştur.
| Konu | CVSS 3.1 | CVSS 4.0 |
|---|---|---|
| Gruplar | Base, Temporal, Environmental | Base, Threat, Environmental, Supplemental |
| Kapsam | Scope (S:U / S:C) | Yok; VC/VI/VA ve SC/SI/SA ayrımı |
| Saldırı koşulu | AC içinde | AC ve ayrı bir AT (Attack Requirements: N / P) |
| Kullanıcı etkileşimi | N / R | N / P (Passive) / A (Active) |
| İstismar durumu | Temporal E: X, H, F, P, U | Threat E: X, A (Attacked), P (POC), U (Unreported) |
| Hesap | Kapalı formül (7.1. bölüm) | MacroVector arama tablosu ve ara değerleme; hesaplayıcı gerekir |
| Bantlar | None, Low, Medium, High, Critical | Aynı bantlar |
KEV kaydının alanları ve federal son tarihler
KEV kataloğu CISA'nın sitesinden JSON ve CSV olarak indirilebilir; pek çok tarayıcı ve SIEM bunu otomatik okur. Bir kaydın alanları aşağıdaki kutudaki gibidir (ürün kurgusaldır, kimlik bir yer tutucudur). dateAdded kataloğa eklendiği gün, dueDate ABD federal sivil kurumları için düzeltme son günü, requiredAction yapılacak iş, knownRansomwareCampaignUse açığın fidye yazılımı kampanyalarında kullanıldığı biliniyorsa Known, bilinmiyorsa Unknowndır. 2026'da forensicTriage alanı eklendi: Yes ise kurum yamayla yetinmeyip varlığın ele geçirilip geçirilmediğini de adli olarak incelemelidir.
CISA'nın istismar tanımı: sahibinin izni olmadan bir sistemde kötü niyetli kod çalıştırıldığına dair güvenilir kanıt. Başarılı ya da başarısız girişim, bal küpü (honeypot) üzerindeki girişim de sayılır; tarama, güvenlik araştırması ve yalnızca PoC sayılmaz.
BOD 22-01 (3 Kasım 2021) federal sivil kurumlara KEV'deki açıklar için iki varsayılan süre koymuştu: 2021'den önce kimlik almış CVE'ler için 6 ay, diğerleri için 2 hafta. Bu direktif (BOD 19-02 ile birlikte) 10 Haziran 2026'da kaldırıldı ve yerine BOD 26-04 (Prioritizing Security Updates Based on Risk) geldi. Yeni direktif KEV'e giriş ölçütlerini aynen korur, ama süreleri tek bir sayı yerine SSVC'den türetilmiş bir tabloyla belirler: varlık internete açık mı, açık KEV'de mi, saldırı otomatikleştirilebilir mi, teknik etki kısmi mi tam mı. Süreler takvim günüdür ve CVE'nin KEV'e eklendiği ya da kurumun açığı bir varlığında bulup CDM panosuna işlediği andan, hangisi önce olursa, işlemeye başlar. Tabloda '& forensic triage' işaretli durumlarda düzeltme ya da hafifletme 3 gün içinde yapılmalı ve varlık adli olarak incelenmelidir. Bir varlığı internetten çekmek süreyi uzatabilir, açığın KEV'e girmesi kısaltabilir. Güncel tabloyu CISA'nın direktif sayfasından okuyun.
Bu direktifler yalnızca ABD federal sivil kurumlarını bağlar. Özel bir şirket ya da Türkiye'deki bir kurum için dueDate bir yasal son tarih değil, güçlü bir öncelik işaretidir; CISA da herkese KEV'deki açıkları öne almayı önerir.
{
"cveID": "CVE-2026-NNNNN",
"vendorProject": "Ornek Yazilim",
"product": "KapiVPN Gateway",
"vulnerabilityName": "Ornek Yazilim KapiVPN Gateway Authentication Bypass Vulnerability",
"dateAdded": "2026-11-02",
"shortDescription": "KapiVPN Gateway contains an authentication bypass vulnerability that allows a remote attacker to access the management interface.",
"requiredAction": "Apply mitigations in accordance with vendor instructions, ensuring compliance with CISA’s BOD 26-04 Prioritizing Security Updates Based on Risk (see URL in Notes) guidance and CISA’s “Forensics Triage Requirements” (see URL in Notes). Follow applicable BOD 26-04 guidance for cloud services or discontinue use of the product if mitigations are unavailable. Stakeholders are responsible for evaluating each asset's internet exposure and ensuring adherence to BOD 26-04 patching guidelines.",
"dueDate": "2026-11-05",
"knownRansomwareCampaignUse": "Known",
"forensicTriage": "Yes",
"notes": "https://kapivpn.example.com/advisories ; BOD 26-04: https://www.cisa.gov/news-events/directives/bod-26-04-prioritizing-security-updates-based-risk ; Forensics Triage Requirements: https://www.cisa.gov/news-events/directives/bod-26-04-implementation-guidance-prioritizing-security-updates-based-risk",
"cwes": ["CWE-287"]
}EPSS ve SSVC ayrıntısı
EPSS iki sayı verir. Olasılık (epss), açığın önümüzdeki 30 günde istismar edilme ihtimalidir: 0.12 yüzde 12 demektir. Yüzdelik dilim (percentile), bu olasılığın bütün CVE'ler arasındaki sırasıdır. CVE'lerin çok büyük çoğunluğunun olasılığı çok düşük olduğu için, 0.05 gibi küçük görünen bir olasılık bile yüksek bir yüzdelik dilime düşebilir. Karar verirken olasılığı kullanın; yüzdelik dilim 'diğerlerine göre nerede' sorusunu cevaplar.
EPSS her gün yeniden hesaplanır ve FIRST'ün açık bir API'si vardır. Aşağıdaki kutu sorgu biçimini ve cevabın alanlarını gösterir; değerler örnektir. EPSS'in iki sınırı vardır: yalnızca CVE kimliği olan açıkları puanlar, yani kendi yazdığınız uygulamadaki bir hatayı bilmez; ve sizin ortamınızı bilmez. KEV'deki bir açık için EPSS'e bakmaya gerek kalmaz: istismar zaten olmuştur.
SSVC'nin CISA sürümünde karar noktaları ve değerleri şunlardır: Exploitation (None, Public PoC, Active), Technical Impact (Partial, Total), Automatable (Yes, No), Mission Prevalence (Minimal, Support, Essential) ve Public Well-being Impact (Minimal, Material, Irreversible). Sonuçlar: Track (şimdilik işlem gerekmez, izlenir, olağan sürede düzeltilir), Track* (yakından izlenmesi gereken özellikler var, olağan sürede düzeltilir), Attend (kurum içinde amir düzeyinde dikkat ister, olağan süreden önce düzeltilir), Act (yönetim düzeyinde dikkat ister, en kısa sürede düzeltilir). SSVC'nin değeri, kararın gerekçesini ağaçtaki dallarla kendiliğinden belgelemesidir.
GET https://api.first.org/data/v1/epss?cve=CVE-2026-NNNNN
{"status":"OK","status-code":200,"version":"1.0","access":"public",
"total":1,"offset":0,"limit":100,
"data":[{"cve":"CVE-2026-NNNNN","epss":"0.712340000",
"percentile":"0.986550000","date":"2026-11-16"}]}Tarama: türler, pencereler, yanlış pozitif
Kimlik doğrulamalı tarama (authenticated ya da credentialed scan), tarayıcının hedefe bir hesapla (Linux'ta SSH anahtarı, Windows'ta yetkili bir hizmet hesabı) girip kurulu paketleri, kayıt defterini ve yapılandırmayı içeriden okumasıdır. Kimlik doğrulamasız tarama (unauthenticated) yalnızca dışarıdan görüneni görür: açık portları, servislerin kendini tanıttığı başlığı (banner). Birincisi çok daha doğrudur; ikincisi saldırganın ağdan gördüğünü gösterir. İyi bir program ikisini de kullanır ve kimlik doğrulamanın başarısını ölçer: tarayıcı 'authentication failed' diyorsa o varlığın bulguları eksiktir.
Ajanlı tarama (agent-based) her cihaza kurulan küçük bir yazılımla yapılır; ağa nadiren bağlanan dizüstü bilgisayarları da görür, ağ üzerinden kimlik bilgisi taşımaz. Ağ tarayıcısı (network scanner, agentless) merkezden tarar; ajan kurulamayan yazıcıları, kameraları, ağ cihazlarını ve envanterde olmayan, kimsenin bilmediği cihazları bulur. Ayrıca iç (internal) ve dış (external) tarama ayrılır: dış tarama internetten, saldırganın yerinden yapılır. Edilgen tarama (passive) trafiği dinleyerek yazılım sürümlerini çıkarır, hiç paket göndermez.
Tarama penceresi (scan window): tarama trafik ve yük üretir. Eski gömülü cihazlar, endüstriyel kontrol sistemleri (OT) ve bazı yazıcılar yoğun taramada kilitlenebilir. Bu yüzden tarama zamanı iş saatleri ve bakım pencereleriyle planlanır, hassas ağlarda yalnızca güvenli denetimler (safe checks) ya da edilgen yöntem kullanılır, segmentler arasındaki güvenlik duvarı kuralları tarayıcıya izin verecek biçimde ayarlanır. Tarayıcının adresi SOC'a bildirilir; yoksa tarama, IDS'te bir saldırı gibi görünür ve boşuna triyaja düşer.
Yanlış pozitif en sık şuradan gelir: tarayıcı sürümü banner'dan okur, ama Linux dağıtımları güvenlik düzeltmesini üst projenin (upstream) sürüm numarasını değiştirmeden eski sürüme geri taşır (backport); yalnızca paketin dağıtım eki değişir. Banner 'eski sürüm' der, paket yamalıdır. Doğrulama, dağıtımın güvenlik izleyicisine ve paketin değişiklik kaydına bakmaktır. Yanlış pozitif bulgu silinmez; kanıtıyla işaretlenir ki bir sonraki taramada aynı tartışma yapılmasın. Yanlış negatif (false negative) daha tehlikelidir: kimlik doğrulamasız tarama yerel paket açıklarını göremez, tarama sırasında kapalı olan makine hiç görünmez.
Düzeltme, telafi edici kontrol ve istisna
Bir açığa verilebilecek cevaplar risk yönetiminin dört stratejisine denk gelir: azaltmak (mitigate), yani yamalamak, yapılandırmayı değiştirmek ya da bir kontrol eklemek; kaçınmak (avoid), yani özelliği kapatmak ya da sistemi kullanımdan kaldırmak; devretmek (transfer), yani riski sözleşmeyle ya da sigortayla başkasına taşımak; kabul etmek (accept), yani bilerek hiçbir şey yapmamak.
Telafi edici kontrol, asıl düzeltme yapılamadığında riski başka yoldan düşüren önlemdir: savunmasız arayüzü internetten çekmek, ACL ile yalnızca belirli adreslere açmak, ağı bölümlendirmek (segmentation), bir WAF ya da IPS kuralıyla istismar biçimini engellemek (sanal yama, virtual patching), açıklı modülü devre dışı bırakmak. Telafi edici kontrol bir son değil, yamaya kadar bir köprüdür; SOC de o varlıkta istismar girişimini izleyen bir kural yazarak köprüyü güçlendirir.
İstisna (exception) ve risk kabulü (risk acceptance), bir açığın belirli bir süre kapatılmayacağının yazılı kararıdır. Yamaların önündeki engeller CompTIA'nın hedeflerinde de sayılır: sözleşmeler, iş sürecinin kesintiye uğraması, işlevin bozulması, eski (legacy) ya da üreticiye özgü (proprietary) sistemler, yamanın hiç olmaması. Bir istisna kaydında en az şunlar bulunur: bulgu ve varlık, gerekçe, uygulanan telafi edici kontroller, kalan risk (residual risk), riskin sahibi ve bitiş tarihi.
Riski kabul eden kişi, o varlığın ve iş sürecinin sahibi olan, riski taşımaya yetkili yöneticidir; bulguyu bulan analist ya da yamayı yapacak sistem yöneticisi değildir. Bitiş tarihi zorunludur, çünkü koşullar değişir: açık KEV'e girer, yama çıkar, sistem internete açılır. Süresiz bir istisna, unutulmuş bir açıktır. Doğrulama burada da geçerlidir: istisna sona erdiğinde ya da yama uygulandığında yeniden tarama yapılır ve kayıt ancak kanıtla kapatılır.
İstisna no : EXC-2026-031
Bulgu : ZF-4410, DepoPanel 3.2 kimlik doğrulama açığı (CVSS 8.1)
Varlık : stok-01.example.com (10.30.8.20)
Gerekçe : Üreticinin 3.3 sürümü depo otomasyonuyla uyumsuz;
uyumluluk testi 2026-12-15'te bitecek
Telafi edici : Yönetim arayüzü yalnızca 10.30.8.0/24'e açık (ACL 120);
SIEM'de DepoPanel giriş hatası kuralı devrede
Kalan risk : İç ağda yetkili bir hesabı ele geçiren saldırgan
Risk sahibi : Lojistik Direktörü (iş sahibi)
Onaylayan : Bilgi Güvenliği Müdürü
Bitiş tarihi : 2027-01-15
Gözden geçirme : KEV'e girerse ya da EPSS 0.1 üstüne çıkarsa hemenSLA'lar ve ölçütler
Düzeltme süresi hedefi (remediation SLA), her önem ya da öncelik düzeyi için bir açığın en geç kaç günde kapatılacağıdır. Bu sayılar evrensel bir standart değildir; kuruluşun kendi kararıdır ve risk iştahını (risk appetite), kaynaklarını, bağlı olduğu düzenlemeleri yansıtır. Örneğin bir kuruluş 'KEV'de ve internete açık: 7 gün; Critical: 15 gün; High: 30 gün; Medium: 90 gün' diyebilir; başka biri bunları yarıya indirir ya da iki katına çıkarır. Önemli olan sayının yazılı, onaylı ve ölçülüyor olmasıdır.
Zafiyet programının sağlığı birkaç ölçütle izlenir. Ortalama düzeltme süresi (mean time to remediate, MTTR): kapanan bulgularda bulunma ile doğrulanmış kapanma arasındaki gün sayısının ortalaması. Kapsama (coverage): taranan varlık sayısının envanterdeki varlık sayısına oranı; kimlik doğrulamalı kapsama ayrıca ölçülür. SLA uyumu: süresi içinde kapanan bulguların oranı. Süresi geçmiş bulgular (aging): hedef günü aşmış açık bulgular, sahiplerine göre. İstisnalar: sayısı ve süresi dolmuş olanlar. Bunlar zaman içindeki eğilimle (trend) ve en büyük riskler (top risks) listesiyle birlikte raporlanır.
Ölçütler birbirini dengeler. MTTR çok iyi görünürken kapsama yüzde 70 ise, ölçülmeyen yüzde 30'luk kısım hakkında hiçbir şey bilinmiyor demektir. SLA uyumu yüksek ama istisna sayısı her ay artıyorsa, açıklar kapatılmıyor, kâğıt üzerinde erteleniyor demektir. Aşağıdaki kutuda küçük bir hesap var.
Sık görülen hatalar: envanter olmadan tarama (bilinmeyen varlıklar hiç görünmez); yalnızca CVSS'e göre sıralama (yüzlerce 'acil' iş); doğrulamasız kapatma (ticket kapanır, açık kalır); sahipsiz bulgu (herkesin işi, kimsenin işi); süresiz istisna; ve tarayıcının bulduğu her şeyi düşünmeden 'yanlış pozitif' diye kapatmak.
Envanterdeki varlık : 1 200 Taranan varlık : 1 080 Kapsama = 1 080 / 1 200 = %90 Kimlik doğrulaması başarılı : 810 Kimlik doğr. kapsama = 810 / 1 200 = %67.5 Kapanan 4 Critical bulgu (bulunma -> doğrulanmış kapanma, gün): 6, 9, 14, 23 MTTR (Critical) = (6 + 9 + 14 + 23) / 4 = 52 / 4 = 13 gün SLA (Critical, 15 gün) içinde kapanan: 3 / 4 = %75
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Hesapla
Kapsamı değişen bir vektörü elle puanlayın
Aşağıdaki vektörün CVSS 3.1 temel puanını spesifikasyonun formülüyle, ara değerleri dört basamakla yazarak hesaplayın ve önem derecesini söyleyin. Sonra ikinci vektörü aynı yolla hesaplayın.
1) CVSS:3.1/AV:N/AC:L/PR:L/UI:N/S:C/C:H/I:H/A:H 2) CVSS:3.1/AV:N/AC:L/PR:N/UI:R/S:C/C:L/I:L/A:N Ağırlıklar: AV:N 0.85; AC:L 0.77; PR:N 0.85, PR:L (S:C) 0.68; UI:N 0.85, UI:R 0.62; H 0.56, L 0.22, N 0
- S'ye bakın: ikisinde de C, yani Impact için kapsam değişti formülünü, PR için S:C ağırlığını ve sonda 1.08 çarpanını kullanacaksınız.
- ISS = 1 - (1 - C) x (1 - I) x (1 - A).
- Impact = 7.52 x (ISS - 0.029) - 3.25 x (ISS - 0.02)^15.
- Exploitability = 8.22 x AV x AC x PR x UI.
- BaseScore = Roundup(min(1.08 x (Impact + Exploitability), 10)); Roundup bir ondalığa yukarı yuvarlar.
Cevap: 1) ISS = 1 - 0.44 x 0.44 x 0.44 = 1 - 0.0852 = 0.9148. Impact = 7.52 x 0.8858 - 3.25 x 0.8948^15 = 6.6613 - 3.25 x 0.1888 = 6.6613 - 0.6136 = 6.0477. Exploitability = 8.22 x 0.85 x 0.77 x 0.68 x 0.85 = 3.1096 (PR:L burada 0.62 değil 0.68'dir). Toplam 9.1574; x 1.08 = 9.8900; Roundup ile 9.9, Critical. PR için 0.62 alan biri 9.6 bulur; kapsam değişince düşük yetkinin daha ağır sayıldığını unutmuştur. 2) ISS = 1 - 0.78 x 0.78 x 1 = 1 - 0.6084 = 0.3916. Impact = 7.52 x 0.3626 - 3.25 x 0.3716^15 = 2.7268 - (sıfıra çok yakın) = 2.7268. Exploitability = 8.22 x 0.85 x 0.77 x 0.85 x 0.62 = 2.8353. Toplam 5.5620; x 1.08 = 6.0070; Roundup ile 6.1, Medium. Bu, kullanıcının bir bağlantıya tıklamasını gerektiren, etkisi tarayıcıya taşan bir web açığının tipik vektörüdür. Sıradan yuvarlama 6.0 verirdi; CVSS yukarı yuvarlar.Hesapla
Beş bulguyu sıraya koyun
Bir haftalık taramadan aşağıdaki beş bulgu çıktı. Ekibin bu hafta yalnızca iki bulguyu düzeltecek zamanı var. Beşini öncelik sırasına koyun, ilk ikisini ve sonuncuyu gerekçesiyle açıklayın, ilk ikiye girmeyen ama beklemeye de bırakılmaması gereken bir bulgu için ne yapacağınızı söyleyin.
No Ürün ve varlık CVSS 3.1 EPSS KEV Maruziyet B-1 OrnekSQL 14 veritabanı, muhasebe (fin-db-01) 9.8 0.004 Hayır İç ağ, yalnızca uygulama sunucusundan B-2 KapiVPN Gateway, uzaktan erişim (vpn-01) 7.2 0.710 Evet İnternete açık B-3 LumaHTTP web sunucusu, kurumsal site (web-02) 7.5 0.380 Hayır İnternete açık B-4 DepoPanel 3.2, stok uygulaması (stok-01) 8.1 0.009 Hayır İç ağ, bütün çalışanlara açık B-5 Yazıcı ürün yazılımı, 3. kat (prn-03) 6.5 0.002 Hayır İç ağ, yazıcı VLAN'ı
Cevap: Makul bir sıra: B-2, B-3, B-4, B-1, B-5. B-2 birincidir: KEV'de, yani istismar edildiği kanıtlanmış; internete açık; uzaktan erişim geçidi bütün iç ağın kapısıdır. CVSS puanının beş bulgu arasında en düşük ikinci puan olması bir şey değiştirmez. B-3 ikincidir: internete açık ve EPSS 0.38, yani önümüzdeki 30 günde istismar olasılığı yüzde 38; KEV'de değil ama olasılık yüksek ve maruziyet tam. B-1 en yüksek puanlıdır ama yalnızca uygulama sunucusundan erişilebilen bir iç veritabanıdır ve EPSS'i çok düşüktür; bu yüzden ilk ikiye girmez. Ancak varlık değeri yüksektir (muhasebe verisi): bu hafta düzeltilemiyorsa erişimin gerçekten yalnızca uygulama sunucusuyla sınırlı olduğunu ACL ile doğrulayın ve bir sonraki pencereye yazın. B-4 bütün çalışanlara açık bir uygulamadır ve PR:L gerektirir; ele geçirilmiş tek bir çalışan hesabı yeter, bu yüzden burada B-1'in önüne konmuştur; ters sıra da gerekçeyle savunulabilir. B-5 sonuncudur: düşük puan, çok düşük EPSS, ayrı bir VLAN'da. Önemli olan sıranın kendisi kadar gerekçenin yazılmasıdır. B-2 için ayrıca: KEV'deki bir uzaktan erişim açığında yalnızca yamalamak yetmeyebilir, cihazın daha önce ele geçirilip geçirilmediği de incelenmelidir.Oku ve yorumla
Bir tarayıcı bulgusunu yargılayın
Kimlik doğrulamasız bir dış taramadan aşağıdaki bulgu geldi. Ardından sistem yöneticisi sunucudan paket bilgisini gönderdi. Bulgu gerçek mi? Ne yaparsınız, kaydı nasıl kapatırsınız, taramada neyi değiştirirsiniz?
Bulgu : ZF-2291 Varlık : web-02.example.com (203.0.113.40) Port : 443/tcp Başlık : LumaHTTP 2.4.x < 2.4.58 birden çok açık Önem : High (CVSS:3.1/AV:N/AC:L/PR:N/UI:N/S:U/C:N/I:N/A:H, 7.5) Yöntem : Uzaktan, sürüm başlığına göre (unauthenticated) Kanıt : Server: LumaHTTP/2.4.52 (Debian) Sistem yöneticisinden: $ dpkg -s lumahttp | grep Version Version: 2.4.52-1+deb12u4 $ zgrep -i 'security' /usr/share/doc/lumahttp/changelog.Debian.gz | head -3 * Security fix: backport upstream patch for request smuggling (2.4.58) * Security fix: backport upstream patch for HTTP/2 resource exhaustion (2.4.58)
Cevap: Bulgu büyük olasılıkla yanlış pozitiftir. Tarayıcı yalnızca başlıktaki '2.4.52' sürümüne bakmış ve '2.4.58'den küçük' diye karar vermiştir. Ama dağıtım, 2.4.58'deki güvenlik düzeltmelerini sürüm numarasını değiştirmeden pakete geri taşımıştır (backport): paket sürümündeki '+deb12u4' eki ve değişiklik kaydındaki 'backport upstream patch' satırları bunu gösterir. Yapılacaklar: bulgudaki her CVE'yi dağıtımın güvenlik izleyicisinde arayıp bu paket sürümünde düzeltildiğini teyit edin; bulguyu silmeyin, kanıtıyla (paket sürümü, değişiklik kaydı, izleyici bağlantısı) yanlış pozitif olarak işaretleyin ki gelecek taramada yeniden açılmasın. Riski kabul etmek yanlış olur, çünkü kabul edilecek bir risk yoktur; yamalamak da gereksizdir. Taramada değişiklik: bu sunucuyu iç taramada kimlik doğrulamalı tarayın; tarayıcı paket veritabanını okuyunca geri taşınmış düzeltmeyi görür. Dış tarama yine de kalsın, çünkü saldırganın gördüğünü o gösterir. Ek bir ders: sürüm başlığının bu kadar ayrıntılı görünmesi saldırgana da bilgi verir; başlığı kısaltmak ayrı bir sertleştirme önerisidir.Oku ve yorumla
Bir CVSS 4.0 vektörünü ölçüt ölçüt okuyun
Bir üretici bildirisinde aşağıdaki vektör var. Her ölçütü Türkçe bir cümleyle okuyun, puanın adını (CVSS-B, BT, BE, BTE) söyleyin ve bu açığın hangi bilgisinin önceliklendirmede işinize yarayacağını açıklayın.
CVSS:4.0/AV:N/AC:L/AT:P/PR:N/UI:N/VC:H/VI:H/VA:N/SC:L/SI:L/SA:N/E:P
Cevap: AV:N ağ üzerinden saldırılabilir. AC:L saldırganın aşması gereken bir savunma önlemi yok. AT:P ise saldırı için hedefte belirli bir koşulun bulunması gerekir (Attack Requirements: Present), örneğin belirli bir yapılandırma ya da bir yarış durumu; 3.1'de bu AC içinde sayılırdı. PR:N yetki gerekmez. UI:N kullanıcı etkileşimi gerekmez. VC:H ve VI:H açıklı sistemde gizlilik ve bütünlük kaybı yüksek, VA:N erişilebilirlik etkilenmez. SC:L ve SI:L açıklı sistemin arkasındaki sonraki sistemlerde düşük gizlilik ve bütünlük etkisi var, SA:N erişilebilirlik etkisi yok; 3.1'de bu durum Scope ile anlatılırdı. E:P Threat grubundandır: bir kavram kanıtı (POC) yayımlanmış, ama istismar görüldüğü bildirilmemiş (öyle olsaydı E:A olurdu). Base ve Threat kullanıldığı için puanın adı CVSS-BT'dir. Puanı elle hesaplamazsınız; FIRST hesaplayıcısı verir. Önceliklendirmede işe yarayan: AV:N, PR:N ve UI:N bu açığın internete açık bir sistemde kolayca denenebileceğini, E:P de PoC'nin ortada olduğunu söyler; sistem internete açıksa EPSS'i ve KEV'i izleyin. AT:P ise sizin yapılandırmanızın gereken koşulu taşıyıp taşımadığına bakmanız gerektiğini söyler: taşımıyorsa açık sizde fiilen kullanılamaz.Hesapla
Ayın ölçütlerini hesaplayın
Aşağıdaki verilerle Critical ve High bulgular için ayrı ayrı MTTR'yi ve SLA uyumunu, ayrıca kapsamayı ve kimlik doğrulamalı kapsamayı hesaplayın. Yönetime tek cümlelik en önemli bulguyu yazın.
Envanter: 640 varlık. Taranan: 512. Kimlik doğrulaması başarılı: 300. SLA: Critical 15 gün, High 30 gün. Kapanan Critical bulgular, bulunmadan doğrulanmış kapanmaya gün: 4, 7, 12, 21, 31 Kapanan High bulgular, gün: 10, 18, 25, 28, 33, 40
Cevap: Critical: MTTR = (4 + 7 + 12 + 21 + 31) / 5 = 75 / 5 = 15 gün; 15 günde ya da daha kısa sürede kapanan 3 bulgu (4, 7, 12) var, SLA uyumu 3 / 5 = yüzde 60. High: MTTR = (10 + 18 + 25 + 28 + 33 + 40) / 6 = 154 / 6 = yaklaşık 25.7 gün; 30 günde kapanan 4 bulgu, SLA uyumu 4 / 6 = yaklaşık yüzde 66.7. Kapsama = 512 / 640 = yüzde 80; kimlik doğrulamalı kapsama = 300 / 640 = yaklaşık yüzde 46.9. Dikkat: Critical MTTR'nin tam 15 gün çıkması 'SLA tutuluyor' demek değildir; ortalama, iki bulgunun süreyi aştığını gizler. En önemli cümle şöyle olabilir: 'Varlıkların beşte biri hiç taranmıyor ve taranan varlıkların yaklaşık beşte ikisinde kimlik doğrulama başarısız; bu yüzden düzeltme sürelerimiz ancak gördüğümüz kısmı anlatıyor.' Kapsama sorunu, süre sorunundan önce gelir.
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Tarama raporunda iki bulgu var: iç ağdaki bir test sunucusunda CVSS 9.8, internete açık bir uzaktan erişim geçidinde CVSS 7.2. Ekip 'önce 9.8' diyor. Hangisinin önce düzeltileceğine nasıl karar verirsiniz? Kullanacağınız bilgi kaynaklarını ve gerekçenizi anlatın.
Üretim hattını yöneten, üreticisinin desteği bitmiş ve yamalanamayan bir sunucuda ağ üzerinden istismar edilebilen bir açık bulundu. Sunucu kapatılamıyor. Bu açığı nasıl yönetirsiniz?