Aşama 3: Ağ güvenliği · Ders 3.6
Vekil sunucu, web filtresi, WAF, yük dengeleyici, TLS denetimi
İleri ve ters vekil sunucuyu, yük dengeleyiciyi, WAF'ı ve TLS denetimini birbirinden ayırabilir, her birinin neyi gördüğünü ve neyi bozduğunu açıklayabilir, proxy ve WAF günlüklerinde beacon, çalıştırılabilir dosya indirme ve engellenen kategori izlerini okuyabilirsiniz.
Bir kurumda web trafiği istemciden sunucuya doğrudan gitmez. Kullanıcı tarafında bir vekil sunucu (proxy) isteği onun adına yapar, kategorisine bakar, gerekirse engeller ve her isteği günlüğe yazar. Sunucu tarafında bir ters vekil, bir yük dengeleyici ve bir web uygulama güvenlik duvarı (WAF) gelen isteği karşılar, süzer ve arkadaki sunuculardan birine dağıtır. Bu ders bu cihazların her birinin ne yaptığını, HTTP isteğinin hangi kısmını gördüğünü, şifreli trafiği nasıl ve hangi bedelle açtığını ve bir SOC analistinin bunların günlüklerinde neyi aradığını anlatır. HTTP ve TLS'in kendisi, güvenlik duvarı ve IDS komşu derslerdedir.
Vekil sunucu: isteği başkası adına yapmak
Vekil sunucu (proxy), istemci ile sunucu arasında duran ve iki ayrı bağlantı kuran bir uygulamadır: istemci proxy'ye bağlanır, proxy de istemci adına hedef sunucuya bağlanır. RFC 9110 proxy'yi, istemcinin seçtiği ve isteği bir sonraki sunucuya ileten aracı olarak tanımlar. Proxy 7. katmanda çalışır: isteğin içindeki adresi, yöntemi ve başlıkları okur, çünkü isteği kendisi yeniden kurar.
Kullanıcıları internete çıkaran bu türe ileri vekil (forward proxy) denir. Kurumlar onu dört iş için kurar:
- Denetim: Hangi siteye gidilebileceğine karar vermek (web filtresi).
- Kimlik: Her isteği bir kullanıcı adına bağlamak. IP adresi yerine
a.yilmazyazan bir günlük, olay incelemesinde saatler kazandırır. - Önbellek (caching): Aynı nesneyi ikinci isteyene sunucuya gitmeden vermek. Trafiğin büyük kısmı şifreli olduğu için bugün payı küçüktür.
- Kayıt: Her isteğin adresini, kullanıcısını, sonucunu ve boyutunu yazmak. Bir SOC için proxy günlüğü en zengin web kaydıdır.
İstemcinin proxy'yi kullanmasının iki yolu vardır. Açık proxy (explicit proxy) düzeninde istemci proxy'yi bilir: tarayıcıya ya da işletim sistemine proxy adresi ve portu yazılmıştır (Squid'in varsayılan portu 3128'dir, 8080 de çok yaygındır). Tarayıcı düz HTTP için isteği tam adresle gönderir: GET http://www.example.com/ HTTP/1.1. HTTPS için ise proxy'den bir tünel ister: CONNECT www.example.com:443 HTTP/1.1. Proxy hedefe TCP bağlantısını açar ve bundan sonra baytları okumadan taşır. Bu yüzden şifre açılmıyorsa proxy HTTPS'te yalnızca alan adını ve portu görür, adres yolunu göremez.
Saydam proxy (transparent proxy, intercept proxy) düzeninde istemci hiçbir şey bilmez. Ağ geçidi ya da güvenlik duvarı 80 ve 443 numaralı portlara giden trafiği yakalayıp proxy'ye yönlendirir. Ayar gerektirmemesi avantajdır; bedeli, proxy'nin kendini tanıtamamasıdır: istemci proxy ile konuştuğunu bilmediği için proxy kimlik doğrulaması isteyemez, kullanıcıyı başka bir yoldan (örneğin oturum açma kayıtlarından) bulmak gerekir.
Açık proxy'de kimlik HTTP'nin kendi yoluyla istenir: proxy 407 Proxy Authentication Required döndürür, tarayıcı Proxy-Authorization başlığıyla cevap verir. Etki alanındaki bilgisayarlarda bu, kullanıcıya bir şey sorulmadan Kerberos ya da NTLM ile olur.
Proxy ayarı istemciye nasıl ulaşır: PAC ve WPAD
Yüzlerce bilgisayara tek tek proxy yazmak yerine kurumlar bir PAC dosyası (proxy auto-config) yayımlar. PAC, içinde FindProxyForURL(url, host) adlı tek bir JavaScript işlevi bulunan bir dosyadır. Tarayıcı her istekten önce bu işlevi çağırır; işlev PROXY proxy.example.com:3128 ya da DIRECT gibi bir metin döndürür. Böylece iç adresler doğrudan, dış adresler proxy üzerinden gider ve proxy çökerse yedeğine geçilebilir.
Tarayıcının PAC dosyasının adresini kendiliğinden bulmasına WPAD (Web Proxy Auto-Discovery) denir. İstemci adresi DHCP'den (252 numaralı seçenek; standart olarak atanmamış, özel kullanıma ayrılmış aralıktadır) ya da DNS'te wpad adlı bir ana bilgisayarı arayarak öğrenir ve wpad.dat dosyasını indirir. WPAD hiçbir zaman RFC olmadı; süresi dolmuş bir taslak olarak kaldı ve uygulamalar arasında farklar vardır.
Güvenlik tarafını bilin: wpad adını yerel ağda kim cevaplarsa, istemcinin proxy'si o olur. Ad DNS'te bulunamayınca Windows'un eski ad çözme yöntemlerine (LLMNR, NBT-NS) düşmesi, aynı ağdaki bir saldırganın bu adı cevaplayıp trafiği kendi üzerinden geçirmesine yol açabilir; MITRE ATT&CK bu ad çözme zehirlemesini T1557.001 (Name Resolution Poisoning and SMB Relay) altında anlatır. Kullanılmayan WPAD'in kapatılması ya da adın DNS'te bilerek tanımlanması bu yüzden önerilir.
Windows'ta iki ayrı proxy ayarı vardır: tarayıcılar ve kullanıcı uygulamaları kullanıcının Internet Options ayarını (WinINet), hizmetler ve bazı sistem bileşenleri WinHTTP ayarını kullanır. İkincisini netsh winhttp show advproxy gösterir.
Web filtresi: kategori ve itibar
Web filtresi (web filter, URL filtering), proxy'nin isteğe izin verip vermeme kararıdır. Kural, adres adres yazılmaz; üreticinin sürekli güncellediği bir veritabanına dayanır.
- Kategori: Her alan adı ve adres bir ya da birkaç kategoriye konmuştur: haber, iş, sosyal medya, kumar, oyun, yetişkin, kötü amaçlı yazılım, kimlik avı (phishing), komuta kontrol, yeni kaydedilmiş alan adı, sınıflandırılmamış. Politika kategori üzerinden yazılır: 'kumar ve kötü amaçlı engelle, sosyal medyaya izin ver ama kaydet'.
- İtibar (reputation): Bir adrese ya da IP'ye verilen risk puanıdır: ne zamandır var, hangi tehdit istihbaratı kaynaklarında geçiyor, barındırdığı dosyalar ne. Kategorisi henüz belli olmayan yeni bir alan adı itibarıyla yakalanabilir.
Filtrenin sonucu bir eylemdir (action): izin ver, engelle, uyar (kullanıcı bir sayfayı onaylayıp devam eder) ya da yalnızca kaydet. Engellenen istekte proxy kullanıcıya kendi engelleme sayfasını gösterir; istek hedef sunucuya hiç gitmez.
Filtre dosya türüne de bakabilir: çalıştırılabilir dosyaları (.exe, .msi, .dll) yalnızca belirli kategorilerden indirtmek ya da önce bir korumalı alanda (sandbox) çalıştırmak yaygındır. Şifreli trafikte bunlar ancak proxy şifreyi açıyorsa çalışır; açmıyorsa karar yalnızca alan adıyla verilir.
Ters vekil ve yük dengeleyici
Ters vekil (reverse proxy) aynı işi öbür yönde yapar: kullanıcıların değil, sunucuların önünde durur. İnternetten gelen istemci ters vekile bağlandığını bilmez, onu sitenin kendisi sanır. Ters vekil isteği arkadaki uygulama sunucusuna iletir, cevabı alıp istemciye döndürür. RFC 9110 bu role ağ geçidi (gateway) de der. Kazanılanlar: sunucular internete açılmaz, TLS tek yerde sonlanır (TLS offload), statik içerik önbellekten verilir, saldırılar tek noktada süzülür.
Arkada birden fazla aynı sunucu varsa ters vekilin dağıtım işine yük dengeleme (load balancing) denir. Yük dengeleyici (load balancer) gelen bağlantıları bir sunucu havuzuna (server pool) dağıtır; amaç hem kapasite hem de bir sunucu düştüğünde hizmetin sürmesidir.
İki tür yük dengeleyici vardır ve sınavlar farkı sorar:
- Katman 4 yük dengeleyici: Yalnızca IP adresine ve TCP ya da UDP portuna bakar. İsteğin içini görmez; hızlıdır ve her protokolle çalışır, ama URL'ye ya da çereze göre karar veremez.
- Katman 7 yük dengeleyici: HTTP isteğini okur.
/apiile başlayan adresleri bir havuza, resimleri başka bir havuza gönderebilir, çereze göre kullanıcıyı aynı sunucuda tutabilir, başlık ekleyebilir. HTTPS'te bunu yapabilmesi için TLS'i kendisinin sonlandırması gerekir.
Dağıtım bir algoritmaya göre yapılır: round robin sunucuları sırayla (ağırlıklı türünde güçlü sunucuya daha çok) kullanır; en az bağlantı (least connections) yeni bağlantıyı o an en az açık bağlantısı olan sunucuya verir; hash yöntemleri kaynak IP'den ya da adresten bir değer hesaplar, aynı girdi hep aynı sunucuya gider.
Dengeleyici ölü sunucuya trafik göndermemek için sağlık denetimi (health check) yapar: sunucunun portuna bağlanır (katman 4) ya da /health gibi bir adresi isteyip 200 bekler (katman 7). HAProxy varsayılanları: denetim arası 2000 ms (inter), art arda 3 başarısızlıkta sunucu düşer (fall), art arda 2 başarıda geri alınır (rise).
Kalıcılık ve sunucunun gördüğü adres
Pek çok web uygulaması oturum bilgisini (sepet, giriş durumu) sunucunun belleğinde tutar. Kullanıcının ikinci isteği başka sunucuya giderse oturumu kaybolur. Bunu önlemek için yük dengeleyici aynı kullanıcıyı oturum boyunca aynı sunucuya gönderir; buna kalıcılık (persistence), yapışkan oturum (sticky session) ya da oturum yakınlığı (session affinity) denir.
- Kaynak IP'ye göre: Kolaydır ama tek bir NAT adresinin arkasındaki bütün bir şirket aynı sunucuya yığılır; mobil kullanıcının IP adresi değişince de oturum kopar.
- Çereze göre: Katman 7 dengeleyici cevaba hangi sunucuyu seçtiğini söyleyen bir çerez ekler (HAProxy'de
cookie SERVERID insert); sonraki isteklerde çereze bakar. Daha isabetlidir ama TLS'in dengeleyicide sonlanmasını gerektirir.
Katman 7 yük dengeleyici ya da ters vekil, istemcinin TCP bağlantısını kendisi sonlandırır ve sunucuya kendi adresinden yeni bir bağlantı açar. Bu yüzden arka uçtaki web sunucusunun günlüğünde bütün istekler dengeleyicinin iç adresinden gelmiş görünür. Gerçek istemci adresi bir HTTP başlığıyla taşınır: yaygın ama standart olmayan X-Forwarded-For (X-Forwarded-For: 203.0.113.45) ya da RFC 7239'un standart Forwarded başlığı (Forwarded: for=203.0.113.45;proto=https). HAProxy'de bu başlığı option forwardfor ekler.
Bu başlığa körü körüne güvenmeyin. İstemci isteği gönderirken kendi X-Forwarded-For başlığını uydurabilir; her proxy listeye kendi gördüğü adresi sona ekler. Güvenilecek değer, sizin kendi dengeleyicinizin eklediği, yani en sağdaki değerdir; soldaki değerler istemcinin beyanıdır. Kimlik doğrulama denemelerini IP'ye göre sınırlayan bir uygulama en soldaki değere bakıyorsa saldırgan her denemede başka bir adres yazarak sınırı aşar.
İstemci (203.0.113.45) -> dengeleyici (198.51.100.10:443) GET /sepet HTTP/1.1 Host: shop.example.com Dengeleyici (10.0.5.10) -> web2 (10.0.5.22:8080) GET /sepet HTTP/1.1 Host: shop.example.com X-Forwarded-For: 203.0.113.45 X-Forwarded-Proto: https web2 erişim günlüğü: 10.0.5.10 - - [17/Nov/2026:09:12:44 +0300] "GET /sepet HTTP/1.1" 200 5120 "-" "Mozilla/5.0"
WAF ve TLS denetimi
Web uygulama güvenlik duvarı (WAF, web application firewall), bir web uygulamasının önünde HTTP isteklerini içerikleriyle inceleyen bir ters vekildir (ya da onun bir modülüdür). Klasik güvenlik duvarı 443'e izin verdiğinde iş biter; WAF o portun içinden geçen isteğin yöntemine, adresine, parametrelerine, başlıklarına, çerezlerine ve gövdesine bakar ve SQL enjeksiyonu, siteler arası betik çalıştırma (XSS, cross-site scripting), dizin geçişi (path traversal) gibi kalıpları arar.
WAF'ların en yaygın kural takımı açık kaynak OWASP Core Rule Set (CRS)'tir; ModSecurity ve Coraza gibi motorlarla çalışır. CRS bilinen saldırı kalıplarını arar, yani negatif güvenlik modeli (negative security model) uygular: kötü olanı tanımlar, gerisine izin verir. Pozitif güvenlik modeli (positive security model) tersidir: uygulamanın kabul ettiği her şeyi (hangi adresler, hangi parametreler, hangi türde ve uzunlukta değerler) tanımlar ve dışındakini reddeder. Pozitif model bilinmeyen saldırılara karşı güçlüdür ama uygulama her değiştiğinde yeniden yazılmalıdır.
WAF iki modda çalışır: algılama modu (detection mode) eşleşmeleri yalnızca günlüğe yazar, engelleme modu (blocking, prevention mode) isteği reddeder (genellikle 403 ile). Yeni bir WAF önce algılama modunda çalıştırılır, çünkü her WAF yanlış pozitif (false positive) üretir: meşru bir istek saldırıya benzer. SQL yazan bir raporlama aracı ya da kod paylaşan bir forum, SQL enjeksiyonu kurallarına takılır. Çözüm kuralı tümden kapatmak değil, o kuralı yalnızca o adres ve o parametre için devre dışı bırakan dar bir istisna yazmaktır.
TLS denetimi (TLS inspection, SSL inspection), proxy'nin şifreli trafiği açıp okumasıdır. İleri proxy bunu şöyle yapar: istemci CONNECT ile bank.example.com'a bağlanmak istediğinde proxy sunucuyla kendi TLS oturumunu kurar ve sunucunun sertifikasını kendisi doğrular. İstemciye ise o anda ürettiği, bank.example.com adını taşıyan ve kendi sertifika yetkilisinin (CA) imzaladığı bir sertifika sunar. Kurum bu CA'nın kök sertifikasını bütün kurum bilgisayarlarının güvenilen kök deposuna (örneğin grup ilkesiyle) önceden yüklediği için tarayıcı uyarı vermez. Ortada iki ayrı TLS oturumu vardır ve proxy aradaki düz metni görür. Bu, yapısı bakımından bir ortadaki adam (man-in-the-middle) düzenidir; farkı, bilerek ve kurumun yetkisiyle kurulmasıdır.
TLS denetiminin bedeli vardır. Sertifika sabitleme (certificate pinning) kullanan uygulamalar yalnızca bekledikleri sertifikayı ya da anahtarı kabul ettiği için çalışmaz; istemci sertifikasıyla kimlik doğrulayan (mutual TLS) bağlantılar kopar; istemci sunucuyu artık kendisi doğrulayamaz, proxy'nin doğrulamasına güvenir. Bu yüzden bankacılık, sağlık ve bazen kamu hizmeti kategorileri genellikle muaf tutulur: hem bozulma riski hem de çalışanın en mahrem verisinin okunması söz konusudur. Hukuki ve etik yönü de vardır: KVKK sağlık verisini özel nitelikli kişisel veri sayar ve veri sorumlusuna, kişileri işlemeden önce bilgilendirme (aydınlatma) yükümlülüğü getirir. İyi uygulama olarak amaç ve kapsam yazılı bir politikada tanımlanır, açılan veriye ve günlüklere erişim sınırlanır. Ayrıntısı hukukçunun işidir; analistin bilmesi gereken, bunun teknik değil kurumsal bir karar olduğudur.
CDN ve SOC için kısa bakış
İçerik dağıtım ağı (CDN, content delivery network), dünyaya dağılmış ters vekillerden oluşur. Ziyaretçi en yakın uç sunucuya bağlanır, statik içerik oradan verilir, kalan istekler sitenin asıl sunucusuna (origin) iletilir. CDN büyük hizmet engelleme saldırılarını emer ve çoğu zaman WAF hizmeti de verir. Asıl sunucu bütün istekleri CDN'in adreslerinden alır; ziyaretçinin adresi bir başlıkla gelir.
Buradan önemli bir kural çıkar: asıl sunucu yalnızca CDN'in adres aralıklarından gelen bağlantıları kabul etmelidir. Aksi halde asıl sunucunun IP adresini bulan bir saldırgan CDN'i ve onun WAF'ını atlayıp doğrudan sunucuya gider.
SOC analisti açısından bu cihazların hepsi birer günlük kaynağıdır. Proxy günlüğü her web isteği için zaman, kullanıcı, kaynak IP, yöntem, URL ya da alan adı, kategori, eylem, durum kodu, bayt, içerik türü ve kullanıcı aracısını (user agent) verir. WAF günlüğü hangi kuralın (kural kimliği, rule id) isteğin hangi kısmında neyle eşleştiğini ve ne yapıldığını verir. Yük dengeleyici günlüğü gerçek istemci adresini ve cevap veren sunucuyu verir.
Akılda kalsın
- İleri vekil (forward proxy) kullanıcıların önünde durup internete onlar adına çıkar; ters vekil (reverse proxy) sunucuların önünde durup gelen istekleri onlar adına karşılar. Açık proxy'de istemci ayarlıdır ve HTTPS için CONNECT ile tünel ister; saydam proxy'de trafik ağda yakalanır ve proxy kimlik doğrulaması (407) yapılamaz.
- Katman 4 yük dengeleyici IP ve porta, katman 7 olanı HTTP isteğine bakar; HAProxy varsayılanları inter 2000 ms, fall 3, rise 2. Arkadaki sunucu dengeleyicinin adresini görür; gerçek adres X-Forwarded-For ya da Forwarded başlığındadır ve yalnızca kendi dengeleyicinizin eklediği en sağdaki değere güvenilir.
- WAF isteğin parametrelerini, başlıklarını, çerezlerini ve gövdesini inceler. OWASP CRS negatif modeldir: CRITICAL 5 puan, varsayılan eşik 5, paranoya düzeyi 1. Önce algılama modunda çalıştırılır; yanlış pozitifler dar istisnalarla giderilir.
- TLS denetiminde proxy iki ayrı TLS oturumu kurar ve istemciye kendi CA'sının imzaladığı sertifikayı sunar; bu yalnızca o CA istemcilere güvenilir kök olarak yüklendiği için çalışır. Sertifika sabitlemeyi ve karşılıklı TLS'i bozar; bankacılık ve sağlık genellikle muaf tutulur, çalışanlar önceden bilgilendirilir.
- Proxy günlüğü en zengin web kaydıdır (kullanıcı, URL, kategori, eylem, bayt, içerik türü). Beacon düzenli aralıklı ve benzer boyutlu küçük isteklerdir; şüpheli indirme çalıştırılabilir içerik türü ve yeni ya da sınıflandırılmamış kaynaktır; engellenen kategori TCP_DENIED/403 ve HIER_NONE ile görünür.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Vekil sunucu | Proxy server | İstemci ile sunucu arasında iki ayrı bağlantı kurup isteği istemci adına yapan 7. katman aracısı. |
| İleri vekil | Forward proxy | Kurum kullanıcılarının önünde durup onların internete çıkışını denetleyen ve kaydeden proxy. |
| Ters vekil | Reverse proxy | Sunucuların önünde durup internetten gelen istekleri karşılayan ve arkadaki sunucuya ileten proxy. |
| Açık proxy | Explicit proxy | İstemcide adresi ve portu ayarlı olan, istemcinin bilerek konuştuğu proxy. |
| Saydam proxy | Transparent (intercept) proxy | Trafiği ağda yakalayan, istemcide ayar gerektirmeyen ve istemcinin farkında olmadığı proxy. |
| Proxy otomatik yapılandırma dosyası | PAC (proxy auto-config) | FindProxyForURL işleviyle her adres için hangi proxy'nin kullanılacağını söyleyen JavaScript dosyası. |
| Proxy otomatik keşfi | WPAD (Web Proxy Auto-Discovery) | İstemcinin PAC dosyasının yerini DHCP ya da DNS üzerinden kendiliğinden bulması. |
| Web filtresi | Web filter, URL filtering | İsteklere adresin kategorisine ve itibarına göre izin veren ya da onları engelleyen proxy işlevi. |
| Yük dengeleyici | Load balancer | Gelen bağlantıları bir sunucu havuzuna dağıtan ve ölü sunucuyu havuzdan çıkaran cihaz. |
| Sağlık denetimi | Health check | Yük dengeleyicinin sunucunun cevap verip vermediğini düzenli aralıklarla sınaması. |
| En az bağlantı | Least connections | Yeni bağlantıyı o an en az açık bağlantısı olan sunucuya veren dağıtım algoritması. |
| Kalıcılık, yapışkan oturum | Persistence, sticky session | Bir kullanıcının isteklerinin oturum boyunca aynı sunucuya gönderilmesi. |
| X-Forwarded-For | X-Forwarded-For (XFF) | Proxy ve dengeleyicilerin istemcinin adresini arka uca taşıdığı yaygın, standart olmayan HTTP başlığı; standart karşılığı RFC 7239 Forwarded. |
| Web uygulama güvenlik duvarı | WAF (web application firewall) | HTTP isteklerini içerikleriyle inceleyip saldırı kalıplarını kaydeden ya da engelleyen ters vekil. |
| Negatif güvenlik modeli | Negative security model | Bilinen kötü kalıpları tanımlayıp gerisine izin veren yaklaşım; OWASP CRS böyledir. |
| Pozitif güvenlik modeli | Positive security model | İzin verilen istekleri tanımlayıp dışındaki her şeyi reddeden yaklaşım. |
| Anomali puanı | Anomaly score | CRS'te her kural eşleşmesinin önem derecesine göre isteğe eklediği ve eşikle karşılaştırılan toplam puan. |
| Yanlış pozitif | False positive | Meşru bir isteğin saldırı sanılıp kaydedilmesi ya da engellenmesi. |
| TLS denetimi | TLS (SSL) inspection | Proxy'nin kendi CA'sıyla sertifika üretip şifreli trafiği iki oturuma bölerek açması. |
| Sertifika sabitleme | Certificate pinning | Uygulamanın yalnızca önceden bildiği sertifikayı ya da anahtarı kabul etmesi; TLS denetimini çalışmaz hale getirir. |
| İçerik dağıtım ağı | CDN (content delivery network) | Bir sitenin önünde dünyaya dağılmış ters vekillerden oluşan, önbellek ve koruma sağlayan ağ. |
| İşaret | Beacon | Zararlı yazılımın komuta kontrol sunucusuna düzenli aralıklarla yaptığı yoklama bağlantısı. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- CompTIA Network+ N10-009, 1.2 Compare and contrast networking appliances, applications, and functions: load balancer, proxy, content delivery network (CDN)
- CompTIA Network+ N10-009, 4.3 Given a scenario, apply network security features, defense techniques, and solutions: Uniform Resource Locator (URL) filtering, content filtering
- CompTIA Security+ SY0-801 (taslak hedefler), 3.2 Given a scenario, manage the security architecture to best protect the infrastructure: device placement; 3.4 resilience and recovery: load balancing
- CompTIA Security+ SY0-801 (taslak hedefler), 4.1 Given a scenario, apply mitigating controls, techniques, and solutions to secure the environment: firewalls (web application firewall (WAF), Layer 4/Layer 7), content filter (agent-based, centralized proxy)
- CompTIA CySA+ CS0-004, 1.2 Given a scenario, analyze indicators of potential malicious activity: network-related indicators, anomalous activity (proxy ve WAF günlüklerinde beacon, şüpheli indirme, engellenen istek)
- Cisco CCNA 200-301 (v1.1): proxy, WAF ve yük dengeleyici için ayrı bir madde yoktur; 1.1 Explain the role and function of network components hedefinin ön bilgisidir
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- RFC 9110: HTTP Semantics (proxy, gateway, CONNECT, Via, 407 Proxy Authentication Required)
- RFC 7239: Forwarded HTTP Extension
- NIST SP 800-41 Rev. 1: Guidelines on Firewalls and Firewall Policy
- OWASP Core Rule Set belgeleri: Anomaly Scoring
- HAProxy Configuration Manual (balance, check, inter, fall, rise)
- Squid Wiki: Squid Log Files (access.log, result codes, hierarchy codes)
- CISA Alert TA17-075A: HTTPS Interception Weakens TLS Security
- Microsoft Learn: Netsh.exe commands (netsh winhttp)
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
Dört cihaz yan yana
Bu roller çoğu zaman tek üründe birleşir: bir ters vekil hem yük dengeler hem WAF kurallarını çalıştırır hem TLS'i sonlandırır. Yine de her rolü ayrı bilmek gerekir.
| Rol | Kimin önünde | Neye bakar | Ne yapar | Günlüğünde ne var |
|---|---|---|---|---|
| İleri vekil (forward proxy) | Kurum içindeki kullanıcılar | URL ya da CONNECT'teki alan adı, kullanıcı, kategori | İzin verir, engeller, önbellekten verir, kaydeder | Kullanıcı, URL, kategori, eylem, bayt |
| Ters vekil (reverse proxy) | Bir ya da daha çok sunucu | Host başlığı, adres yolu | İsteği arkadaki sunucuya iletir, TLS'i sonlandırır | İstemci IP, istek, seçilen sunucu, süre |
| Yük dengeleyici (L4 / L7) | Sunucu havuzu | L4: IP ve port; L7: HTTP isteği | Bağlantıları dağıtır, sağlık denetimi yapar | İstemci IP, arka uç sunucu, durum, sağlık olayları |
| WAF | Web uygulaması | Parametreler, başlıklar, çerezler, gövde | Saldırı kalıbına uyan isteği kaydeder ya da engeller | Kural kimliği, eşleşen kısım, puan, eylem |
Dikkat: Sık yapılan hata: 'proxy' sözcüğünü tek başına duyunca ileri vekili anlamak. Sınav sorusunda istemcilerin internete çıkışı anlatılıyorsa ileri vekil, bir sitenin önündeki cihaz anlatılıyorsa ters vekil kastedilir.
Açık proxy'nin konuşması: CONNECT, 407 ve Via
Aşağıdaki sırada ilk istekte proxy kimlik ister, tarayıcı ikinci istekte kimliğini ekler, proxy tüneli açar; TLS el sıkışması bundan sonra tünelin içinde istemci ile sunucu arasında yapılır.
CONNECT isteğinde hedef bir URL değil, ana-bilgisayar:port'tur. Proxy'nin gördüğü budur: alan adı, port, zaman, kullanıcı ve tünelden geçen bayt. GET /indir/setup.exe gibi bir yol ancak TLS denetimi varsa görünür.
Kimliği proxy istiyorsa 407, hedef sunucu istiyorsa 401 döner; proxy politikasıyla reddedilen istekler çoğu üründe 403 alır. Ters vekil tarafında arka uca ulaşılamazsa 502 Bad Gateway, arka uç süresinde cevap vermezse 504 Gateway Timeout, sağlıklı sunucu kalmamışsa çoğu üründe 503 Service Unavailable görülür.
Proxy'ler isteğe ve cevaba kendilerini gösteren Via başlığını ekleyebilir (RFC 9110). Bir cevapta Via: 1.1 proxy01 görmek, yolda bir aracının bulunduğunu söyler.
İstemci -> proxy.example.com:3128 CONNECT www.example.org:443 HTTP/1.1 Host: www.example.org:443 proxy -> istemci HTTP/1.1 407 Proxy Authentication Required Proxy-Authenticate: Negotiate İstemci -> proxy CONNECT www.example.org:443 HTTP/1.1 Host: www.example.org:443 Proxy-Authorization: Negotiate YIIH... proxy -> istemci HTTP/1.1 200 Connection established (bundan sonra tünelin içinde TLS ClientHello, ServerHello ...)
Dikkat: Kimlik doğrulama üründen ürüne değişir; Negotiate (Kerberos), NTLM ve Basic en yaygın olanlarıdır. Basic yönteminde parola yalnızca Base64 ile kodlanır, şifrelenmez; istemci ile proxy arasındaki bağlantı korunmuyorsa ağda okunabilir.
Yük dengeleme algoritmaları, sağlık denetimi ve hesap
HAProxy belgeleri algoritmaları tek cümleyle tanımlar: roundrobin her sunucuyu ağırlığına göre sırayla kullanır; leastconn en az bağlantısı olan sunucuyu seçer ve belge onu LDAP, SQL gibi uzun oturumlu işler için önerir; source kaynak IP adresinin hash değerini çalışan sunucuların toplam ağırlığına bölerek seçer, böylece aynı istemci (sunucu sayısı değişmedikçe) hep aynı sunucuya gider; uri adresin hash değerini kullanır ve önbellek sunucularında isabeti artırır.
Hash yöntemlerinin zayıf yeri sunucu sayısının değişmesidir: bir sunucu düşünce pek çok istemci başka sunucuya kayar; tutarlı hash (consistent hashing) bu kaymayı küçültür.
Sağlık denetimi hesabı: varsayılanlarla (inter 2000, fall 3, rise 2) bağlantıyı hemen reddeden ya da hata dönen bir sunucunun düşmüş sayılması için art arda üç başarısız denetim gerekir, yaklaşık 3 x 2 = 6 saniye; bu sürede ona giden istekler hata alabilir. Düzelince iki başarılı denetimle, yaklaşık 4 saniyede döner. Hiç cevap vermeyen bir sunucuda her denetim zaman aşımını bekler (timeout check yoksa bu da inter kadardır), süre uzar. inter küçülürse tepki hızlanır, denetim trafiği artar.
Katman 4 denetimi yalnızca portun açık olduğunu kanıtlar. Uygulama 500 hatası veriyor ama port dinliyorsa katman 4 denetimi sunucuyu sağlıklı sayar ve kullanıcılara hata sayfası dağıtılır. Katman 7 denetimi (option httpchk) belirli bir adresi isteyip cevabın kodunu denetler; bu yüzden tercih edilir.
| Algoritma | Seçim ölçütü | İyi olduğu yer | Zayıf yanı |
|---|---|---|---|
| Round robin (ağırlıklı) | Sırayla, ağırlığa göre | Kısa ve benzer istekler | Uzun bağlantılarda bir sunucu yığılabilir |
| Least connections | O an en az açık bağlantı | Süresi değişken, uzun oturumlar | Bağlantı sayısı yükü her zaman göstermez |
| Source hash | Kaynak IP'nin hash değeri | Çerez kullanılamayan protokollerde kalıcılık | NAT arkasındaki kullanıcılar tek sunucuya yığılır |
| URI hash | Adresin hash değeri | Önbellek sunucuları | Popüler bir adres tek sunucuyu yorar |
backend web
balance leastconn
option httpchk GET /health
option forwardfor
cookie SERVERID insert indirect nocache
server web1 10.0.5.21:8080 check inter 2000 fall 3 rise 2 cookie w1
server web2 10.0.5.22:8080 check inter 2000 fall 3 rise 2 cookie w2
server web3 10.0.5.23:8080 check inter 2000 fall 3 rise 2 cookie w3WAF'ın içi: CRS, anomali puanı ve paranoya düzeyi
CRS kuralları tek tek isteği engellemez; her eşleşme isteğin anomali puanına (anomaly score) önem derecesine göre puan ekler: CRITICAL 5, ERROR 4, WARNING 3, NOTICE 2. İstek bütün kurallardan geçtikten sonra REQUEST-949-BLOCKING-EVALUATION.conf dosyasındaki 949110 numaralı kural toplam puanı eşikle karşılaştırır. Varsayılan gelen istek eşiği (inbound_anomaly_score_threshold) 5'tir: tek bir kritik eşleşme isteği engellemeye yeter.
Kural kimlikleri dosyalara göre gruplanır ve kimliğin ilk üç rakamı saldırı sınıfını söyler. Günlükte bir kimlik gördüğünüzde nereye bakacağınızı buradan bilirsiniz.
Paranoya düzeyi (paranoia level) 1 ile 4 arasındadır, varsayılanı 1'dir. Düzey yükseldikçe daha çok ve daha hassas kural etkinleşir: daha çok saldırı yakalanır, yanlış pozitif de artar. Bir bankacılık uygulaması 2 ya da 3'e çıkabilir; ama her yükseltme bir ayarlama dönemi demektir.
ModSecurity'de motorun modu SecRuleEngine yönergesiyle seçilir: On engeller, DetectionOnly yalnızca kaydeder, Off kapatır. Yanlış pozitif ayarlamasında hedef, kuralı kapatmak değil, onu tek bir parametreden çıkarmaktır (CRS bunun için kural istisnası, rule exclusion, yazmayı önerir). Bir kuralı tümden kapatmak, o saldırı sınıfına karşı bütün uygulamayı korumasız bırakır.
WAF bir sanal yama (virtual patching) aracı olarak da kullanılır: uygulamada bir açık bulunduğunda ve kod düzeltmesi günler alacaksa, o açığı hedefleyen istekleri engelleyen dar bir kural hemen yazılır. Kalıcı çözüm yine kodu düzeltmektir.
| Kimlik aralığı ve örnek | Dosya | Saldırı sınıfı |
|---|---|---|
| 913xxx (913100: Found User-Agent associated with security scanner) | REQUEST-913-SCANNER-DETECTION | Güvenlik tarayıcısı izleri |
| 930xxx (930100: Path Traversal Attack (/../) or (/.../)) | REQUEST-930-APPLICATION-ATTACK-LFI | Dizin geçişi, yerel dosya okuma |
| 941xxx (941100: XSS Attack Detected via libinjection) | REQUEST-941-APPLICATION-ATTACK-XSS | Siteler arası betik çalıştırma |
| 942xxx (942100: SQL Injection Attack Detected via libinjection) | REQUEST-942-APPLICATION-ATTACK-SQLI | SQL enjeksiyonu |
| 949110: Inbound Anomaly Score Exceeded | REQUEST-949-BLOCKING-EVALUATION | Toplam puanla engelleme kararı |
Dikkat: Bir WAF günlüğünde 949110 satırı tek başına bir saldırı türü söylemez; yalnızca 'toplam puan eşiği aştı' der. Saldırının ne olduğunu aynı isteğin (aynı unique_id) öteki satırlarındaki kural kimliklerinden okursunuz.
Bir WAF günlüğünü okumak
Aşağıda ModSecurity'nin aynı istek için yazdığı iki satır var (Apache hata günlüğü biçimi; okunsun diye satırlar bölündü, [line], [ver] ve bazı [tag] alanları çıkarıldı). İlki eşleşen kuralı, ikincisi kararı gösterir.
Okuma sırası şöyledir: [client] saldırganın adresidir (WAF bir dengeleyicinin arkasındaysa X-Forwarded-For'a bakın). [id] ve [msg] hangi kuralın eşleştiğini, [data] alanındaki ARGS:id isteğin hangi kısmında eşleştiğini söyler: id adlı sorgu parametresinde. Matched Data sonrasındaki s&sos, libinjection kitaplığının değer için çıkardığı parmak izidir; ardından parametrenin değeri gelir. [uri] ve [hostname] hedef uygulamayı, [unique_id] aynı isteğin bütün satırlarını birbirine bağlar.
İkinci satırdaki Access denied with code 403 (phase 2) isteğin engellendiğini söyler. Algılama modunda aynı yerde Warning. yazardı ve istek uygulamaya ulaşırdı: engellenen saldırı bilgidir, geçen saldırı ise sonucu uygulama günlüklerinde aranacak bir olaydır.
Gerçek saldırı mı yanlış pozitif mi? Değer alanın doğasına uyuyor mu (sayısal bir id alanında tırnak ve or beklenmez), aynı kaynaktan başka saldırı sınıfları da var mı (tarama izi), kullanıcı tanınan biri mi, aynı kural aynı parametrede her gün meşru kullanıcılara da takılıyor mu?
[client 203.0.113.50] ModSecurity: Warning. detected SQLi using libinjection with fingerprint 's&sos' [file "/etc/modsecurity/crs/rules/REQUEST-942-APPLICATION-ATTACK-SQLI.conf"] [id "942100"] [msg "SQL Injection Attack Detected via libinjection"] [data "Matched Data: s&sos found within ARGS:id: 1' or '1'='1"] [severity "CRITICAL"] [tag "paranoia-level/1"] [hostname "shop.example.com"] [uri "/urun"] [unique_id "ZxA1bQ8Kc2Vh"] [client 203.0.113.50] ModSecurity: Access denied with code 403 (phase 2). [file "/etc/modsecurity/crs/rules/REQUEST-949-BLOCKING-EVALUATION.conf"] [id "949110"] [msg "Inbound Anomaly Score Exceeded (Total Score: 5)"] [hostname "shop.example.com"] [uri "/urun"] [unique_id "ZxA1bQ8Kc2Vh"]
Proxy günlüğü: beacon, indirme, engellenen kategori
Squid'in yerel (native) access.log biçiminde alanlar şu sıradadır: zaman (Unix saniyesi, milisaniyeyle), süre (ms), istemci adresi, sonuç kodu ve HTTP durumu, istemciye verilen bayt, yöntem, URL, kullanıcı, hiyerarşi kodu ve üst sunucu adresi, içerik türü. Sonuç kodları: TCP_MISS cevap ağdan alındı, TCP_HIT önbellekten verildi, TCP_DENIED erişim kurallarınca reddedildi, TCP_TUNNEL bir tünel (CONNECT) kuruldu. HIER_DIRECT nesnenin doğrudan asıl sunucudan alındığını, HIER_NONE hiçbir sunucuya gidilmediğini söyler.
Beacon (işaret): Ele geçirilmiş bir makinedeki zararlı yazılım komuta kontrol (C2, command and control) sunucusuna düzenli aralıklarla 'yeni emir var mı' diye sorar. MITRE ATT&CK bunu T1071.001 (Application Layer Protocol: Web Protocols) altında anlatır. Proxy günlüğündeki izi: aynı makineden aynı hedefe neredeyse sabit aralıklarla (örneğin her 60 saniyede) gelen, boyutları çok yakın küçük istekler. Hedef çoğu zaman bir IP adresi ya da yeni, sınıflandırılmamış bir alan adıdır; yan istek yoktur ve gece de sürer.
Çalıştırılabilir dosya indirme: İçerik türü application/x-msdownload ya da application/octet-stream, adres .exe, .dll, .msi ile bitiyor, bayt sayısı büyük. Asıl soru kaynaktır: bilinen bir üreticinin sitesi mi, dün kaydedilmiş bir alan adı ya da çıplak bir IP mi. Sonra dosyanın hash değeri alınır ve uç noktada çalışıp çalışmadığına bakılır.
Engellenen kategori: TCP_DENIED/403 ve HIER_NONE: istek proxy'de durdu, hedefe gitmedi. Tek bir engel politika ihlalidir. Bir makinenin tekrar tekrar 'kötü amaçlı' ya da 'komuta kontrol' kategorisine engellenerek gitmeye çalışması ise orada bir zararlı yazılımın çalıştığını gösterir: proxy bağlantıyı durdurdu ama yazılım hâlâ makinededir.
Kutudaki son satır, ticari proxy'lerin kategoriyi ve eylemi ayrı alan olarak yazdığı genel bir anahtar=değer biçimidir; alan adları üründen ürüne değişir.
# Squid native access.log 1763370001.204 112 10.20.30.41 TCP_MISS/200 412 GET http://203.0.113.77/api/v1/status a.yilmaz HIER_DIRECT/203.0.113.77 application/octet-stream 1763370061.517 108 10.20.30.41 TCP_MISS/200 412 GET http://203.0.113.77/api/v1/status a.yilmaz HIER_DIRECT/203.0.113.77 application/octet-stream 1763370122.090 115 10.20.30.41 TCP_MISS/200 412 GET http://203.0.113.77/api/v1/status a.yilmaz HIER_DIRECT/203.0.113.77 application/octet-stream 1763371202.010 0 10.20.30.52 TCP_DENIED/403 3870 GET http://games.example.net/ b.kaya HIER_NONE/- text/html 1763371410.877 2214 10.20.30.52 TCP_MISS/200 1843712 GET http://files.example.org/update/setup.exe b.kaya HIER_DIRECT/198.51.100.23 application/x-msdownload 1763371500.331 60512 10.20.30.41 TCP_TUNNEL/200 5321 CONNECT cdn.example.com:443 a.yilmaz HIER_DIRECT/198.51.100.40 - # Genel ticari proxy biçimi (anahtar=değer) time=2026-11-17T09:14:02+03:00 user=b.kaya src=10.20.30.52 method=GET url=http://games.example.net/ category=Games action=blocked status=403 bytes_in=3870 bytes_out=412 ua="Mozilla/5.0"
Dikkat: Beacon tek satırda değil, zaman sırasında görünür. Satırları makineye ve hedefe göre gruplayıp ardışık istekler arasındaki farkı hesaplayın: insan gezintisi düzensizdir, zamanlayıcı neredeyse eşit aralıklıdır. Saldırganlar aralığa rastgele sapma (jitter) ekler; dağılım yine de dar kalır.
TLS denetimi: iki oturum, neyi bozar, nasıl anlaşılır
Denetim açıkken istemcinin gördüğü sertifikanın vereni (issuer) sitenin gerçek CA'sı değil, kurumun proxy CA'sıdır. 'Sertifika garip görünüyor' şikâyetinde ilk bakılacak şey budur. Kurum CA'sını tanımayan istemci (kişisel cihaz, kendi sertifika deposunu kullanan bir yazılım) sertifika hatası alır.
Muafiyet listesine kategorilerin yanında sertifika sabitleyen uygulamaların ve güncelleme hizmetlerinin alan adları da girer. Muaf trafik yine CONNECT düzeyinde (alan adı, bayt, zaman) kaydedilir.
Analist için iki yan etki önemlidir. Birincisi, denetim açık olduğunda proxy günlüğünde HTTPS adreslerinin tam yolu ve indirilen dosyanın türü görünür; denetim yoksa yalnızca alan adı görünür. İkincisi, CISA'nın uyardığı gibi proxy sunucunun sertifika hatalarını kullanıcıya iletmiyorsa sahte bir sunucuya giden bağlantı kullanıcıya temiz görünür; proxy'nin geçersiz sertifikayı reddettiği sınanmalıdır.
| Ne | Neden bozulur | Belirti | Yaygın çözüm |
|---|---|---|---|
| Sertifika sabitleyen uygulama | Yalnızca beklediği anahtarı kabul eder | Uygulama bağlanamaz, tarayıcı çalışır | Alan adını denetimden muaf tutmak |
| Karşılıklı TLS (mutual TLS) | İstemci sertifikası proxy'de kalır | Sunucu istemciyi tanımaz | Muafiyet |
| Kurum CA'sı yüklü olmayan cihaz | Proxy'nin sertifikasına güvenmez | Tarayıcıda sertifika uyarısı | CA'yı dağıtmak ya da cihazı ayrı ağa almak |
| Bankacılık, sağlık | Teknik değil: mahremiyet ve hukuk | Şikâyet, uyum riski | Kategori muafiyeti, yazılı politika |
Dikkat: Sık yapılan hata: ters vekilde yapılan TLS sonlandırma ile ileri vekilde yapılan TLS denetimini aynı sanmak. Ters vekil sitenin kendi sertifikasını ve özel anahtarını taşır, kendi sitesinin trafiğini açar; ileri vekil başkasının sitesi için sertifika üretir ve bu ancak istemciler onun CA'sına güvendiği için çalışır.
Bu dersin cihazları sorun çıkardığında
- Tarayıcı çalışıyor, bir hizmet ya da komut satırı aracı internete çıkamıyor: Araç proxy ayarını okumuyordur ya da WinHTTP ayarı boştur ve doğrudan çıkışı güvenlik duvarı engelliyordur.
netsh winhttp show advproxyile bakın. - Sitenin bir kısmı açılıyor, bir kısmı 403 veriyor: WAF bir isteği engelliyor olabilir. WAF günlüğünde o saatteki kural kimliğine ve eşleşen parametreye bakın; meşru bir istekse dar bir istisna yazın.
- Kullanıcılar ara sıra oturumdan atılıyor: Kalıcılık yoktur ya da kaynak IP'ye dayalıdır ve kullanıcının adresi değişmiştir; ya da bir sunucu sağlık denetiminden düşmüştür.
- Uygulama günlüğünde bütün istekler aynı iç IP'den geliyor: Sunucunun önünde bir ters vekil ya da dengeleyici vardır; gerçek adres X-Forwarded-For ya da Forwarded başlığındadır.
C:\> netsh winhttp show proxy
Current WinHTTP proxy settings:
Proxy Server(s) : proxy.example.com:3128
Bypass List : *.example.com;<local>
C:\> netsh winhttp show advproxy
Current WinHTTP advanced proxy settings:
{
"ProxyIsEnabled": true,
"Proxy": "proxy.example.com:3128",
"AutoConfigIsEnabled": false,
"AutoDetect": true,
"PerUserProxySettings": true
}Dikkat: Microsoft show proxy ve set proxy komutlarını kullanımdan kaldırılmış (deprecated) olarak işaretler ve yerine show advproxy ile set advproxy önerir. Proxy yoksa eski komut Direct access (no proxy server). yazar.
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Kendi bilgisayarınızda
Kendi bilgisayarınızın proxy ayarları
Windows bilgisayarınızda iki ayrı proxy ayarını bulun: kullanıcı ve tarayıcı ayarı ile WinHTTP ayarı. Bilgisayarınızın internete proxy üzerinden mi doğrudan mı çıktığını ve bir PAC adresi kullanılıp kullanılmadığını söyleyin.
- Komut isteminde
netsh winhttp show advproxyyazın.ProxyIsEnabled,AutoConfigIsEnabledveAutoDetectdeğerlerini not edin. Eski komutnetsh winhttp show proxyde çalışır; proxy yoksaDirect access (no proxy server).yazar. - Ayarlar, Ağ ve İnternet, Proxy sayfasını açın. 'Ayarları otomatik olarak algıla' (WPAD), 'Kurulum betiği kullan' (PAC adresi) ve 'El ile proxy kurulumu' bölümlerine bakın.
- PowerShell'de
Get-ItemProperty 'HKCU:\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Internet Settings' | Select-Object ProxyEnable,ProxyServer,AutoConfigURL,ProxyOverrideyazın. Bu, Ayarlar sayfasında gördüğünüz kullanıcı ayarının kayıt defterindeki karşılığıdır. - Tarayıcınızda bir HTTPS sitesinin asma kilidine tıklayıp sertifikayı açın ve vereni (issuer) okuyun. Kurumsal bir ağdaysanız vereni sitenin CA'sı mı, kurumunuzun adını taşıyan bir CA mı?
Cevap: Ev bilgisayarında çoğunlukla WinHTTP doğrudan erişimdedir, ProxyEnable 0, AutoConfigURL boştur ve yalnızca AutoDetect açıktır: makine WPAD ile proxy arar, bulamazsa doğrudan çıkar. Kurumsal bilgisayarda ProxyServer'da proxy.example.com:3128 gibi bir değer ya da AutoConfigURL'de bir PAC adresi görürsünüz. İki ayarın farklı olması olağandır. Sertifikanın vereni kurumunuzun CA'sıysa ağınızda TLS denetimi vardır ve o CA bilgisayarınızın güvenilen kök deposuna yüklenmiştir.- Komut isteminde
Oku ve yorumla
Proxy günlüğünde beacon
Aşağıdaki Squid günlüğü bir kullanıcı makinesinin on dakikasından seçilmiş satırlardır. Hangi satırlar bir insanın gezintisine, hangileri bir zamanlayıcıya benziyor? Ardışık istekler arasındaki süreyi hesaplayın ve gerekçenizi üç işaretle yazın.
1763380000.110 98 10.20.30.41 TCP_MISS/200 388 GET http://198.51.100.66/index.php?id=7f3a a.yilmaz HIER_DIRECT/198.51.100.66 text/html 1763380031.402 540 10.20.30.41 TCP_TUNNEL/200 48211 CONNECT news.example.com:443 a.yilmaz HIER_DIRECT/203.0.113.20 - 1763380059.870 101 10.20.30.41 TCP_MISS/200 388 GET http://198.51.100.66/index.php?id=7f3a a.yilmaz HIER_DIRECT/198.51.100.66 text/html 1763380075.006 612 10.20.30.41 TCP_TUNNEL/200 9120 CONNECT static.example.com:443 a.yilmaz HIER_DIRECT/203.0.113.21 - 1763380122.315 95 10.20.30.41 TCP_MISS/200 388 GET http://198.51.100.66/index.php?id=7f3a a.yilmaz HIER_DIRECT/198.51.100.66 text/html 1763380181.990 103 10.20.30.41 TCP_MISS/200 388 GET http://198.51.100.66/index.php?id=7f3a a.yilmaz HIER_DIRECT/198.51.100.66 text/html 1763380243.208 99 10.20.30.41 TCP_MISS/200 388 GET http://198.51.100.66/index.php?id=7f3a a.yilmaz HIER_DIRECT/198.51.100.66 text/html
Cevap: 198.51.100.66'ya giden istekler arasındaki süreler yaklaşık 59,8 s, 62,4 s, 59,7 s ve 61,2 s'dir: 60 saniyelik bir zamanlayıcı ve birkaç saniyelik sapma (jitter). İşaretler: aralık neredeyse sabittir; her cevap tam 388 bayttır ve istek hep aynı adrestir; hedef bir alan adı değil çıplak bir IP adresidir ve istek düz HTTP ile gider. news.example.com ve static.example.com satırları insan gezintisine benzer: düzensiz zaman, farklı boyutlar, sayfanın ardından statik içeriği. Sonraki adım: aynı hedefe başka makinelerin gidip gitmediği, IP'nin itibarı ve 10.20.30.41'de bağlantıyı açan süreç.Oku ve yorumla
Ticari proxy günlüğü: indirme ve engellenen kategori
Aşağıdaki dört kayıt aynı kullanıcıya aittir. Her birinde ne olduğunu bir cümleyle söyleyin ve hangisinin öncelikle incelenmesi gerektiğini gerekçesiyle belirtin.
time=09:02:11 user=b.kaya src=10.20.30.52 method=GET url=http://games.example.net/ category=Games action=blocked status=403 bytes_in=3870 type=text/html time=09:05:40 user=b.kaya src=10.20.30.52 method=GET url=https://www.example.com/docs/rapor.pdf category=Business action=allowed status=200 bytes_in=284110 type=application/pdf time=09:07:02 user=b.kaya src=10.20.30.52 method=GET url=https://dl.example.org/f/a1/setup.exe category=Uncategorized reputation=high-risk domain_age_days=2 action=allowed status=200 bytes_in=1843712 type=application/x-msdownload time=09:07:31 user=b.kaya src=10.20.30.52 method=GET url=http://198.51.100.90/gate category=Malware action=blocked status=403 bytes_in=2210 type=text/html
Cevap: 1) Oyun kategorisindeki siteye gidilmek istenmiş, politika engellemiş; istek hedefe gitmemiştir, bu bir politika ihlalidir. 2) İş kategorisinden bir PDF indirilmiş; olağan. 3) İki günlük, sınıflandırılmamış, yüksek riskli bir alan adından 1,8 MB'lık çalıştırılabilir dosya indirilmiş ve buna izin verilmiştir. 4) Bundan 29 saniye sonra aynı makine kötü amaçlı kategorisindeki bir IP adresine gitmeye çalışmış ve engellenmiştir. Öncelik 3 ile 4'ün birlikteliğidir: dosya büyük olasılıkla çalıştırılmış ve hemen bir komuta kontrol adresine ulaşmaya çalışmıştır; engel bağlantıyı durdurmuştur ama dosya makinededir. Adımlar: hash, makinede çalışıp çalışmadığı, gerekirse yalıtma, aynı alan adına başka kimin gittiği. URL'lerin tam yolunun HTTPS için de görünmesi, bu proxy'de TLS denetimi yapıldığını gösterir.Oku ve yorumla
WAF günlüğü: saldırı mı, yanlış pozitif mi?
Aşağıdaki iki WAF kaydını okuyun. Her birinde hangi kuralın, isteğin hangi kısmında eşleştiğini, ne yapıldığını ve bunun gerçek bir saldırı mı yanlış pozitif mi olduğunu gerekçesiyle söyleyin. Yanlış pozitif olan için ne önerirsiniz?
Kayıt 1 [client 203.0.113.81] ModSecurity: Access denied with code 403 (phase 2). [id "949110"] [msg "Inbound Anomaly Score Exceeded (Total Score: 15)"] [hostname "shop.example.com"] [uri "/urun"] [unique_id "Q1"] aynı unique_id ile eşleşen kurallar: 942100 (ARGS:id), 930100 (REQUEST_URI), 913100 (REQUEST_HEADERS:User-Agent) aynı kaynaktan son 5 dakikada 412 istek, 388'i 403 Kayıt 2 [client 10.30.1.15] ModSecurity: Warning. [id "942100"] [msg "SQL Injection Attack Detected via libinjection"] [data "Matched Data: ... found within ARGS:sorgu"] [hostname "rapor.example.local"] [uri "/yonetim/rapor-calistir"] [unique_id "Q2"] kullanıcı: d.demir (oturum açmış, raporlama ekibi); aynı eşleşme her iş günü 30 ila 50 kez
Cevap: Kayıt 1 gerçek bir saldırıdır: tek istekte üç farklı saldırı sınıfı eşleşmiş (SQL enjeksiyonu id parametresinde, dizin geçişi adres yolunda, güvenlik tarayıcısı izi User-Agent başlığında), toplam puan 15 ile eşik olan 5'in çok üstünde ve aynı kaynak beş dakikada yüzlerce istek göndermiştir: otomatik bir tarama. İstek 403 ile durmuştur; kaynak IP engellenebilir ve bu IP'den 200 dönen istek var mı diye uygulama günlüğüne bakılır. Kayıt 2 büyük olasılıkla yanlış pozitiftir: iç ağdan, tanınan bir kullanıcı, işi gereği SQL yazdığı bir raporlama sayfasında her gün aynı kurala takılıyor. Warning yazdığı için WAF burada algılama modundadır ve istek geçmiştir. Öneri: 942100'ü tümden kapatmak değil, yalnızca /yonetim/rapor-calistir adresindeki sorgu parametresi için dar bir kural istisnası yazmak ve sayfaya erişimi yetkili grupla sınırlamak.Hesapla
Sağlık denetimi ve dağıtım hesabı
Üç sunuculu bir HAProxy havuzunda sorulara cevap verin.
a) Sunucular check inter 2000 fall 3 rise 2 ile denetleniyor. web2'nin uygulaması saat 10:00:00'da çöküyor, bağlantılar hemen reddediliyor ve son başarılı denetim 09:59:59'da yapılmış. web2 yaklaşık hangi saatte havuzdan çıkarılır? b) web2 10:05:00'te düzeliyor ve ilk denetim 10:05:01'de. Havuza yaklaşık ne zaman döner? c) Aynı ayarlarla inter 500 yapılırsa (a) şıkkındaki süre ne olur? d) Round robin kullanılan havuzda ağırlıklar web1 için 3, web2 için 1, web3 için 1. 500 yeni istekten her sunucu kabaca kaçını alır?
- Düşme süresi yaklaşık fall x inter, geri dönme süresi yaklaşık rise x inter'dir.
- Ağırlıklı round robin'de her sunucu ağırlığı oranında pay alır: payı bulmak için ağırlığı ağırlıkların toplamına bölün.
Cevap: a) Sonraki denetimler 10:00:01, 10:00:03 ve 10:00:05'te başarısız olur; üçüncü başarısızlıkla web2 yaklaşık 10:00:05'te havuzdan çıkar (çöküşten yaklaşık 5 ile 6 saniye sonra). Bu sürede web2'ye düşen istekler hata alabilir. b) 10:05:01 ve 10:05:03'teki iki başarılı denetimden sonra, yaklaşık 10:05:03'te havuza döner. c) 3 x 500 ms = 1,5 saniye civarı; daha hızlı tepki, ama sunucu başına dört kat denetim trafiği. d) Toplam ağırlık 5'tir: web1 500 x 3/5 = 300, web2 ve web3 500 x 1/5 = 100'er istek alır.
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Kurumunuz ileri proxy'de TLS denetimini açmayı düşünüyor. Proxy'nin şifreli trafiği nasıl açtığını, bunun istemcide neyi gerektirdiğini, hangi uygulamaları ve bağlantıları bozabileceğini, hangi kategorilerin neden muaf tutulması gerektiğini ve kararın hukuki ve etik yönünü anlatın.
Bir SOC analisti olarak bir kullanıcı makinesinin ele geçirildiğinden şüpheleniyorsunuz ve elinizde kurumun proxy günlükleri var. Proxy günlüğünün hangi alanlarına bakarsınız? Bir komuta kontrol beacon'ı, şüpheli bir çalıştırılabilir dosya indirmesi ve engellenen bir kategori bu günlükte nasıl görünür? İncelemenizi hangi sırayla yürütürsünüz?