Aşama 3: Ağ güvenliği · Ders 3.7
Bölümleme, NAC, sıfır güven (zero trust)
Küçük bir şirket ağını bölümlere ayırıp bölümler arası kuralları gerekçesiyle yazabilir, kablolu bir portta 802.1X ve MAB akışını ve günlüklerini okuyabilir, sıfır güvenin ne olduğunu ve ne olmadığını NIST SP 800-207'nin diliyle anlatabilir ve bir olayda bölümlemenin yanal hareketi nerede durdurduğunu kanıtlardan gösterebilirsiniz.
Bir saldırganın şirkete girmesini her zaman engelleyemezsiniz: bir kullanıcı bir eki açar, bir parola sızar, bir kamera güncellenmeden kalır. Asıl soru, içeri giren birinin oradan nereye gidebileceğidir. Bu ders bu sorunun üç cevabını birlikte anlatır. Bölümleme (segmentation) ağı, aralarında yalnızca gerekli trafiğin geçtiği parçalara ayırır. Ağ erişim denetimi (NAC, network access control) bir cihazın daha porta takıldığı anda kim olduğunu sorar ve onu doğru bölüme koyar. Sıfır güven (zero trust) ise 'içeride olan güvenilirdir' varsayımını tümden bırakır ve her erişimi ayrı ayrı doğrular. VLAN'ları, güvenlik duvarını, ACL'leri ve kablosuz 802.1X'i önceki derslerde gördünüz; burada onlar bir tasarımda birleşiyor ve bu tasarımın günlüklerdeki izi okunuyor.
Neden bölümleriz?
Düz bir ağda (flat network) her cihaz her cihaza ulaşabilir: muhasebecinin bilgisayarı, dosya sunucusu, kapıdaki kamera ve misafirin telefonu aynı IP ağındadır ya da aralarındaki yönlendirici her şeyi geçirir. Bu ağda tek bir cihazın ele geçirilmesi bütün ağın riske girmesi demektir.
Saldırganın ilk girdiği cihaz çoğu zaman asıl hedefi değildir. Oradan başka cihazlara geçer: buna yanal hareket (lateral movement) denir ve MITRE ATT&CK'te ayrı bir taktiktir (TA0008). Düz ağda yanal hareketin önünde ağ düzeyinde hiçbir engel yoktur.
Bölümlemenin üç gerekçesi vardır:
- Yayılmayı sınırlamak: Bir ihlalin etki alanına patlama yarıçapı (blast radius) denir. Ele geçirilen bir yazıcı, yalnızca yazdırma için gereken tek bir porta konuşabiliyorsa saldırgan oradan dosya sunucusuna geçemez.
- Uyumluluk (compliance): Kart verisi işleyen sistemleri ayrı bir bölüme almak, denetimin kapsamını o bölümle sınırlar. PCI DSS bölümlemeyi zorunlu tutmaz, ama bölümleme yoksa bütün ağ denetim kapsamına girer.
- Görünürlük: Bölümler arasındaki her geçiş bir denetim noktasından geçer ve günlüğe düşer. Bölüm sınırı, SOC'un trafiği gördüğü yerdir.
Yan etki olarak yayın alanları (broadcast domain) küçülür, ama amaç performans değil, güvenliktir.
Nasıl bölümlenir: VLAN, ACL, güvenlik duvarı, DMZ, yönetim ağı
VLAN yalnızca ayırır, denetlemez. Birinci aşamada gördüğünüz gibi VLAN'lar yayın alanını böler; ama aralarında yönlendirme yapan bir katman 3 switch ya da yönlendirici varsa ve üzerinde kural yoksa, VLAN'lar arası trafik serbestçe geçer. Bölümlemeyi bir güvenlik denetimine çeviren, VLAN'ların arasına konan kuraldır.
Kuralı iki yerde yazabilirsiniz:
- Yönlendiricide ya da katman 3 switch'te ACL: Hızlı ve ucuzdur. Ama klasik bir genişletilmiş ACL oturumu izlemez (stateless): her paketi tek başına değerlendirir, dönüş trafiğini ayrıca düşünmeniz gerekir.
- Bölümler arasında güvenlik duvarı: Oturumu izler (stateful), kullanıcıya ve uygulamaya göre kural yazılabilir, her karar günlüğe düşer. Bölümler arası yönlendirmeyi güvenlik duvarına yaptırmak, her geçişi SOC'un görmesi demektir.
DMZ (demilitarized zone, sınavlarda screened subnet diye de geçer): İnternetten erişilen sunucuların (web, e-posta ağ geçidi) konduğu ayrı bölümdür. İnternet DMZ'ye yalnızca yayımlanan porttan ulaşır; DMZ'den iç ağa ise varsayılan olarak hiçbir bağlantı başlatılamaz. Web sunucusu ele geçirilirse saldırgan DMZ'de kalır.
Yönetim ağı (management network): Switch, yönlendirici, güvenlik duvarı ve sunucuların yönetim arayüzleri (SSH, HTTPS, SNMP) yalnızca bu bölümden erişilebilir olmalıdır. Saldırgan bir kullanıcı bilgisayarını ele geçirdiğinde switch'in yönetim sayfasını hiç görmemelidir. Yöneticiler bu bölüme çoğunlukla güçlü doğrulamalı tek bir atlama sunucusu (jump host) üzerinden girer.
OT ve IoT ağları: Üretim hattını yöneten endüstriyel denetim sistemleri (OT, operational technology) ve kameralar, kartlı geçiş sistemleri gibi IoT cihazları güncellenemez, ajan kurulamaz, çoğu zaman eski protokol konuşur. Onları korumanın en güçlü yolu ağda ayırmaktır. NIST SP 800-82 Rev. 3, OT ağının kurumsal ağdan ayrılmasını ve aralarına bir DMZ konmasını önerir; IEC 62443 aynı fikri bölgeler ve kanallar (zones and conduits) diye adlandırır.
Mikro bölümleme (micro-segmentation): Bölümlemeyi ağ parçası yerine tek tek iş yükü düzeyine indirir. Kural, 'VLAN 20'den VLAN 30'a' değil, 'web etiketi taşıyan sunucudan yalnızca veritabanı etiketi taşıyan sunucuya, 1433 numaralı porttan' diye yazılır ve çoğu zaman sanallaştırma katmanında ya da sunucunun kendi güvenlik duvarında uygulanır. Böylece aynı alt ağdaki iki sunucu arasında da kural olur.
Dikkat: Sık yapılan hata: 'VLAN'lara ayırdık, ağ bölümlendi' demek. Aralarında kural yoksa VLAN'lar yalnızca düzen sağlar, güvenlik sağlamaz.
Örnek tasarım: küçük bir şirket
Elli kişilik bir şirket düşünelim. Bölümleri ve adres planı şöyle olsun; bölümler arası yönlendirmeyi FW-01 adlı bir güvenlik duvarı yapıyor, her VLAN'ın ağ geçidi onun üzerinde:
- VLAN 10 KULLANICI, 10.10.10.0/24: Çalışanların bilgisayarları.
- VLAN 20 SUNUCU, 10.10.20.0/24: Etki alanı denetleyicisi DC-01 (10.10.20.10), dosya ve yazdırma sunucusu FS-01 (10.10.20.20).
- VLAN 30 YAZICI-KAMERA, 10.10.30.0/24: Yazıcılar, IP kameralar ve kayıt cihazı NVR-01 (10.10.30.50).
- VLAN 40 MISAFIR, 10.10.40.0/24: Ziyaretçilerin cihazları.
- VLAN 99 YONETIM, 10.10.99.0/24: Ağ cihazlarının yönetim adresleri ve yöneticilerin atlama sunucusu JMP-01 (10.10.99.5).
- DMZ, 172.16.50.0/24: Şirketin web sitesi WEB-01 (172.16.50.10).
Tasarımın kuralı tek cümledir: varsayılan olarak her şey yasak, yalnızca bir işin gerektirdiği trafik açık. Tablodaki her satırın bir gerekçesi vardır ve gerekçesi söylenemeyen satır yazılmaz.
Dikkat edin: kullanıcılar yazıcıya doğrudan değil, FS-01 üzerindeki yazdırma sunucusuna gönderir; yazıcıya yalnızca FS-01 konuşur. Böylece yazıcı bölümüne giden tek bir kapı kalır. Kameraları da yalnızca NVR görür. Aynı VLAN içindeki iki kullanıcı bilgisayarı arasındaki trafik ise güvenlik duvarından hiç geçmez; onu sınırlamak için bilgisayarların kendi güvenlik duvarı ya da switch'te özel VLAN (private VLAN) gibi bir önlem gerekir.
| No | Kaynak | Hedef | Hizmet | Karar | Gerekçe |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | KULLANICI | DC-01 | DNS 53, Kerberos 88, LDAP 389, SMB 445 | İzin | Oturum açma ve grup ilkesi |
| 2 | KULLANICI | FS-01 | SMB 445 | İzin | Dosya paylaşımı ve yazdırma kuyruğu |
| 3 | FS-01 | Yazıcılar | TCP 9100 | İzin | Yazdırma sunucusu işi yazıcıya iletir |
| 4 | NVR-01 | Kameralar | RTSP 554 | İzin | Görüntü kaydı (aynı VLAN, switch üzerinde) |
| 5 | YAZICI-KAMERA | Her yer | Her şey | Yasak, günlüğe yaz | Bu cihazlar bağlantı başlatmaz |
| 6 | MISAFIR | İnternet | HTTP 80, HTTPS 443, DNS 53 | İzin | Ziyaretçiye yalnızca internet |
| 7 | MISAFIR | 10.0.0.0/8, 172.16.0.0/12, 192.168.0.0/16 | Her şey | Yasak, günlüğe yaz | Misafir iç ağı görmez |
| 8 | JMP-01 | Bütün cihazların yönetim adresleri | SSH 22, HTTPS 443, SNMP 161 | İzin | Yönetim yalnızca atlama sunucusundan |
| 9 | İnternet | WEB-01 | HTTPS 443 | İzin | Yayımlanan tek hizmet |
| 10 | DMZ | İç bölümler | Her şey | Yasak, günlüğe yaz | Ele geçirilen web sunucusu içeri giremez |
| 11 | Her yer | Her yer | Her şey | Yasak, günlüğe yaz | Varsayılan kural |
NAC: porta takılan cihaz kim?
Bölümleme cihazın hangi VLAN'da olduğuna dayanır. Peki toplantı odasındaki boş bir prize takılan yabancı bir dizüstü hangi VLAN'a düşer? Portun elle yazılmış VLAN'ına, yani belki de kullanıcı ağına. NAC, bu kararı portun yapılandırmasından alıp cihazın kimliğine bağlar.
Kablolu ve kablosuz ağlarda bunun standardı IEEE 802.1X'tir (port tabanlı ağ erişim denetimi, port-based network access control). Kablosuz 802.1X'i ikinci aşamada gördünüz; kablolu tarafta mantık aynıdır, yalnızca erişim noktasının yerinde switch portu vardır. Üç rol vardır:
- İstemci (supplicant): Bağlanan cihazdaki yazılım. Windows'ta bu iş 'Kablolu Otomatik Yapılandırma' (Wired AutoConfig, dot3svc) hizmetindedir.
- Doğrulayıcı (authenticator): Switch. Kimlik bilgisini kendisi denetlemez; istemciyle sunucu arasında aracılık eder ve sonuca göre portu açar ya da kapalı tutar.
- Kimlik doğrulama sunucusu (authentication server): Kararı veren RADIUS sunucusu (örneğin Windows NPS ya da Cisco ISE). Arkasında kullanıcı dizini, çoğunlukla Active Directory durur.
Port, doğrulama bitene kadar yalnızca doğrulama çerçevelerini geçirir. İstemci ile switch arasında kimlik bilgileri EAP (Extensible Authentication Protocol) mesajlarıyla, Ethernet üzerinde EAPOL (EAP over LAN) çerçevelerinin içinde gider; switch ile sunucu arasında aynı EAP mesajları RADIUS paketlerine konur. Sunucu kabul ederse switch portu açar ve sunucunun söylediği VLAN'a koyabilir: aynı prize takılan bir çalışan kullanıcı VLAN'ına, bir yüklenici başka bir VLAN'a düşer.
EAP bir çerçevedir; asıl doğrulamayı içindeki EAP yöntemi yapar. Bilmeniz gerekenler: EAP-TLS (iki tarafta da sertifika, en güçlüsü), PEAP (sunucu sertifikasıyla kurulan bir TLS tünelinin içinde, çoğunlukla MSCHAPv2 ile kullanıcı adı ve parola), EAP-TTLS (PEAP'e benzer tünel) ve Cisco'nun EAP-FAST'i. EAP-MD5 karşılıklı doğrulama yapmaz ve kullanılmamalıdır.
Yazıcılar ve kameralar: Bu cihazların çoğunda 802.1X istemcisi yoktur. Onlar için MAB (MAC authentication bypass) kullanılır: switch, EAPOL'a cevap vermeyen cihazın MAC adresini kullanıcı adı yerine RADIUS sunucusuna gönderir; adres listedeyse port açılır ve cihaz yazıcı VLAN'ına konur. MAC adresi taklit edilebildiği için MAB zayıf bir doğrulamadır; bu yüzden MAB ile içeri alınan cihaz her zaman kısıtlı bir bölüme konur.
Durum denetimi (posture assessment): Bazı NAC çözümleri kimliğin yanında cihazın durumuna da bakar: virüs koruması çalışıyor mu, yamalar güncel mi, disk şifreli mi? Durumu uygun olmayan cihaz karantina VLAN'ına (quarantine VLAN) konur; oradan yalnızca güncelleme sunucusuna ulaşabilir. Hiç doğrulama yapmayan bilinmeyen cihazlar ise misafir VLAN'ına (guest VLAN) düşebilir: internete çıkar, içeriyi görmez.
Sıfır güven: hiçbir zaman güvenme, her zaman doğrula
Klasik ağ güvenliği bir kale gibi düşünür: sur dışı tehlikeli, sur içi güvenli. VPN ile içeri giren ya da ofiste bir porta takılan herkes 'içeride' sayılır. Sıfır güven bu ayrımı bırakır. NIST SP 800-207 (Zero Trust Architecture, Ağustos 2020) temel fikri şöyle koyar: bir cihaza ya da kullanıcıya yalnızca ağdaki konumu yüzünden güvenilmez; her kaynağa erişim isteği ayrı ayrı doğrulanır. Kısa adı: hiçbir zaman güvenme, her zaman doğrula (never trust, always verify).
SP 800-207'nin mantıksal bileşenleri sınavların sorduğu çekirdektir:
- Politika karar noktası (PDP, policy decision point): Erişime izin verilip verilmeyeceğine karar verir. Kendi içinde iki parçadır: kararı hesaplayan politika motoru (policy engine) ve kararı uygulatan, oturumu açıp kapatma komutunu veren politika yöneticisi (policy administrator).
- Politika uygulama noktası (PEP, policy enforcement point): Kullanıcı ile kaynak arasındaki bağlantıyı PDP'nin kararına göre açan, izleyen ve kesen noktadır. Bir ağ geçidi, bir ajan ya da bir vekil sunucu olabilir.
Karar şu bilgilerle verilir: kimlik (kim, hangi grupta, çok aşamalı doğrulama yapıldı mı), cihaz durumu (şirketin cihazı mı, yamalı mı, uç nokta koruması çalışıyor mu) ve bağlam (saat, konum, istenen kaynağın hassasiyeti, alışılmadık davranış). İzin oturum başına ve en az yetkiyle (least privilege) verilir: bordro uygulamasına erişen kullanıcı yalnızca o uygulamaya erişir ve bu izin başka bir kaynağa kendiliğinden taşınmaz.
ZTNA ve VPN: Klasik uzaktan erişim VPN'i kullanıcıyı bir kez doğrular ve ona bir ağa, çoğu zaman bütün bir alt ağa erişim verir; içeri giren cihaz o ağdaki her şeyi tarayabilir. ZTNA (zero trust network access) ise kullanıcıyı ağa değil, belirli bir uygulamaya bağlar: her istekte kimlik ve cihaz durumu denetlenir, uygulama yetkisi olmayana görünmez bile. Bu derste ZTNA, SP 800-207'nin PDP ve PEP düzeninin uzaktan erişime uygulanmış halidir.
Sıfır güven ne değildir: Satın alınan bir ürün değildir; bir ZTNA ağ geçidi ya da NAC sunucusu yalnızca PEP ya da PDP rolü üstlenir. Sıfır güven, kimlik yönetimi, cihaz envanteri, bölümleme ve sürekli izlemeyle kurulan bir mimaridir. Güvenlik duvarlarını da kaldırmaz; onlar uygulama aracı olarak kalır.
SOC analisti için: bölüm sınırında ne görünür?
Bölümleme bir olayı iki biçimde değiştirir: saldırganın gidebileceği yeri daraltır ve onun her deneme adımını bir günlüğe yazdırır.
Bölümleme çalışırken ele geçirilen bir kullanıcı bilgisayarı başka bölümlere SMB (445), RDP (3389) ya da WinRM (5985) ile bağlanmaya çalışır ve güvenlik duvarında art arda 'deny' satırları oluşur. Bu satırlar hem saldırının erken bir uyarısıdır hem de kapsamın kanıtıdır: 'yazıcı ve kamera bölümüne hiçbir bağlantı geçmedi' cümlesini günlükle söyleyebilirsiniz.
Bölümleme yokken ya da delikliyken aynı denemeler başarılı olur ve günlükte izin verilmiş bağlantılar olarak görünür, ya da hiç görünmez: aynı VLAN içindeki trafik güvenlik duvarına uğramaz. 'Güvenlik duvarında hiçbir şey yok' cümlesi, trafik aynı bölümün içindeyse hiçbir şey kanıtlamaz; orada uç nokta (EDR) ve Windows günlüklerine bakılır.
NAC günlükleri 'kim, hangi cihazla, hangi switch'in hangi portuna, ne zaman bağlandı ve hangi VLAN'a kondu' sorusunu cevaplar. Analist için en değerli satırlar başarısızlıklardır: aynı porttan art arda farklı kullanıcı adlarıyla denenen doğrulamalar, bir yazıcı portunda bağlantının düşüp aynı MAC adresiyle yeniden kurulması, tanınmayan bir cihazın misafir VLAN'ına düşmesi.
Akılda kalsın
- VLAN yalnızca yayın alanını ayırır; VLAN'lar arasında yönlendirme varsa ve kural yoksa trafik serbestçe geçer. Bölümleme, araya konan ACL ya da güvenlik duvarı kuralıyla güvenlik denetimine dönüşür; varsayılan her şey yasak, gerekçesi olan trafik açık.
- DMZ internetten erişilen sunucuları iç ağdan ayırır; yönetim arayüzleri yalnızca yönetim ağından, OT ve IoT cihazları kendi bölümlerinden dar kapılarla erişilebilir olmalıdır. Aynı VLAN içindeki trafik bölüm sınırındaki güvenlik duvarına uğramaz.
- 802.1X'te üç rol vardır: istemci (supplicant), switch (authenticator, yalnızca taşır), RADIUS sunucusu (karar verir). EAP, istemci ile switch arasında EAPOL (EtherType 0x888E), switch ile sunucu arasında RADIUS (UDP 1812, accounting 1813) içinde gider; Access-Accept VLAN gibi yetkilendirme de taşır.
- Ajanı olmayan yazıcı ve kameralar MAB ile MAC adresinden tanınır; MAC taklit edilebildiği için bu cihazlar kısıtlı bir bölüme konur. Cisco'da varsayılan zamanlayıcılarla MAB'ye geçiş 90 saniye sürer. Durumu uygun olmayan cihaz karantina, bilinmeyen cihaz misafir VLAN'ına gider.
- Sıfır güven (NIST SP 800-207): ağdaki konuma güvenilmez, her erişim kimlik, cihaz durumu ve bağlamla oturum başına ve en az yetkiyle verilir; kararı PDP (politika motoru ve politika yöneticisi), uygulamayı PEP yapar. ZTNA kullanıcıyı ağa değil uygulamaya bağlar. Sıfır güven bir ürün değildir.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Bölümleme | Network segmentation | Ağı, aralarında yalnızca gerekli trafiğin geçtiği parçalara ayırmak. |
| Yanal hareket | Lateral movement | Saldırganın ele geçirdiği bir cihazdan ağdaki başka cihazlara geçmesi; ATT&CK TA0008. |
| Patlama yarıçapı | Blast radius | Bir ihlalin ya da arızanın etkileyebileceği sistemlerin kapsamı. |
| Düz ağ | Flat network | Her cihazın her cihaza denetimsiz ulaşabildiği, bölümlenmemiş ağ. |
| Perdelenmiş alt ağ | DMZ (screened subnet) | İnternetten erişilen sunucuların iç ağdan ayrı tutulduğu bölüm. |
| Yönetim ağı | Management network | Ağ cihazlarının ve sunucuların yönetim arayüzlerine yalnızca oradan erişilen ayrı bölüm. |
| Mikro bölümleme | Micro-segmentation | Kuralların tek tek iş yükü düzeyinde, aynı alt ağın içinde de uygulanması. |
| Operasyonel teknoloji | OT (operational technology) | Fiziksel süreçleri izleyen ve yöneten endüstriyel denetim sistemleri. |
| Ağ erişim denetimi | NAC (network access control) | Ağa bağlanan cihazın kimliğine ve durumuna göre erişimine ve bölümüne karar verilmesi. |
| Port tabanlı erişim denetimi | IEEE 802.1X | Bir switch portunu ya da kablosuz bağlantıyı doğrulama bitene kadar kapalı tutan standart. |
| İstemci | Supplicant | 802.1X'te bağlanan cihazdaki doğrulama yazılımı. |
| Doğrulayıcı | Authenticator | 802.1X'te portu denetleyen switch ya da erişim noktası; kimlik bilgisini yalnızca taşır. |
| Kimlik doğrulama sunucusu | Authentication server | Kararı veren RADIUS sunucusu; Windows NPS ya da Cisco ISE gibi. |
| EAP | Extensible Authentication Protocol | Farklı doğrulama yöntemlerini taşıyan çerçeve protokol (RFC 3748). |
| EAPOL | EAP over LAN | EAP'yi Ethernet üzerinde taşıyan çerçeve biçimi; EtherType 0x888E. |
| MAC ile doğrulama atlatma | MAB (MAC authentication bypass) | 802.1X istemcisi olmayan cihazın MAC adresiyle RADIUS'ta doğrulanması. |
| Durum denetimi | Posture assessment | Cihazın yama, virüs koruması, şifreleme gibi durumunun erişimden önce denetlenmesi. |
| Karantina VLAN'ı | Quarantine VLAN | Durumu uygun olmayan cihazların konduğu, yalnızca düzeltme kaynaklarına ulaşan VLAN. |
| Sıfır güven | Zero trust | Ağdaki konuma güvenmeyen, her erişimi ayrı doğrulayan güvenlik yaklaşımı (NIST SP 800-207). |
| Politika karar noktası | PDP (policy decision point) | Erişim kararını veren bileşen: politika motoru ve politika yöneticisi. |
| Politika uygulama noktası | PEP (policy enforcement point) | Bağlantıyı PDP'nin kararına göre açan, izleyen ve kesen bileşen. |
| Sıfır güven ağ erişimi | ZTNA (zero trust network access) | Kullanıcıyı ağa değil, her istekte doğrulanarak belirli bir uygulamaya bağlayan uzaktan erişim. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- CompTIA Network+ N10-009 4.1: Explain the importance of basic network security concepts (Network segmentation enforcement: IoT and IIoT; SCADA, ICS, OT; Guest; BYOD); 1.8: Zero trust architecture (ZTA)
- CompTIA Network+ N10-009 4.3: Given a scenario, apply network security features, defense techniques, and solutions (Network access control: port security, 802.1X, MAC filtering; Security rules: ACL; Zones: trusted vs. untrusted, screened subnet)
- Cisco CCNA 200-301 5.6: Configure and verify access control lists; 5.8: Compare authentication, authorization, and accounting concepts
- CompTIA Security+ SY0-801 3.1: Compare and contrast security implications of different architecture models (OT; Logical segmentation; Physical segmentation); 3.2: Given a scenario, manage the security architecture to best protect the infrastructure (Security zones; Zero Trust architecture)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.1: Given a scenario, apply mitigating controls, techniques, and solutions to secure the environment (Segmentation; Network access control: 802.1X, endpoint posture/compliance)
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.2: Given a scenario, analyze indicators of potential malicious activity (Network-related indicators: rogue devices, enumeration, activity on unexpected ports)
- CompTIA CySA+ CS0-004 3.3: Given a scenario, implement incident response techniques (Isolating affected targets; Release from isolation)
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- NIST SP 800-207: Zero Trust Architecture (Ağustos 2020)
- IEEE 802.1X: Port-Based Network Access Control
- RFC 3748: Extensible Authentication Protocol (EAP)
- RFC 3580: IEEE 802.1X Remote Authentication Dial In User Service (RADIUS) Usage Guidelines
- RFC 2865: Remote Authentication Dial In User Service (RADIUS)
- Cisco: MAC Authentication Bypass Deployment Guide
- NIST SP 800-82 Rev. 3: Guide to Operational Technology (OT) Security
- MITRE ATT&CK: Lateral Movement (TA0008)
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
Kuraldan yapılandırmaya: yazıcı bölümü için bir ACL
Bölümler arası yönlendirme bir katman 3 switch'te yapılıyorsa kurallar ACL olarak yazılır. Aşağıdaki liste örnek tasarımdaki 3, 5 ve 11 numaralı kuralların yazıcı VLAN'ındaki karşılığıdır ve VLAN 30'un arayüzüne (SVI) giriş yönünde uygulanır: yani yazıcı bölümünden çıkan trafiğe bakar.
Liste oturum izlemediği için dönüş trafiğini de düşünmek gerekir. FS-01 yazıcının 9100 numaralı portuna bağlanır; yazıcının cevabı kaynak port 9100'den FS-01'e döner. İlk satır bu cevaba izin verir. established anahtar sözcüğü ACK ya da RST bayrağı taşıyan TCP segmentlerine uyar; yani yazıcının yeni bir bağlantı başlatmasına (yalnızca SYN) izin vermez. Bu, oturumu gerçekten izlemek değildir, ama ACL ile yapılabilecek en yakın şeydir. Satır 20 ve 30 tabloda yoktu: yazıcıların ad çözümlemesi ve saat eşitlemesi için DC-01'e DNS ve NTP. Gerçek bir tasarımda bu istisnalar da tabloya gerekçesiyle yazılır.
Her listenin sonunda görünmez bir deny ip any any vardır. Sona açıkça bir deny ip any any log yazmak, engellenen paketlerin syslog'a düşmesini sağlar; SOC için bu satır, yazıcı bölümünden bağlantı başlatma girişimlerinin kaydıdır.
ip access-list extended YAZICI_CIKIS
10 permit tcp 10.10.30.0 0.0.0.255 eq 9100 host 10.10.20.20 established
20 permit udp 10.10.30.0 0.0.0.255 host 10.10.20.10 eq 53
30 permit udp 10.10.30.0 0.0.0.255 host 10.10.20.10 eq 123
40 deny ip 10.10.30.0 0.0.0.255 any log
!
interface Vlan30
ip address 10.10.30.1 255.255.255.0
ip access-group YAZICI_CIKIS in
SW-CORE# show access-lists YAZICI_CIKIS
Extended IP access list YAZICI_CIKIS
10 permit tcp 10.10.30.0 0.0.0.255 eq 9100 host 10.10.20.20 established (1842 matches)
20 permit udp 10.10.30.0 0.0.0.255 host 10.10.20.10 eq domain (311 matches)
30 permit udp 10.10.30.0 0.0.0.255 host 10.10.20.10 eq ntp (96 matches)
40 deny ip 10.10.30.0 0.0.0.255 any log (17 matches)Dikkat: Satır 40'taki 17 eşleşme bir soru işaretidir: yazıcılar normalde bağlantı başlatmaz. Bu sayacı artıran adresi syslog'dan bulun; ya bir yazıcının bulut özelliği açıktır ya da o adresteki cihaz artık bir yazıcı değildir.
802.1X akışı: EAPOL'dan RADIUS'a
Kablolu 802.1X'te mesajlar iki ayrı yolda gider. İstemci ile switch arasında EAP, EAPOL çerçevelerinin içindedir. EAPOL çerçevesinin EtherType değeri 0x888E'dir ve hedef MAC adresi 802.1X'in grup adresi 01:80:C2:00:00:03'tür; bu adres köprülerden geçmez, yani çerçeve yalnızca doğrudan bağlı switch'e ulaşır. Paket yakalamada filtre: eapol.
Switch ile RADIUS sunucusu arasında aynı EAP mesajı, RADIUS paketinin EAP-Message özniteliğine konur. RADIUS UDP üzerinde çalışır: kimlik doğrulama 1812, hesap tutma (accounting) 1813 numaralı porttan. Eski cihazlarda 1645 ve 1646 da görülür. Switch ile sunucu arasındaki paylaşılan sır (shared secret), paketlerin bütünlüğünü korumak için kullanılır.
Tablodaki akış bir PEAP doğrulamasıdır: sunucu ile istemci, switch aracılığıyla, birkaç Access-Challenge turunda TLS tünelini kurar ve parolayı onun içinde doğrular.
Access-Accept yetkilendirme de taşır (VLAN, indirilebilir ACL, oturum süresi); 802.1X böylece AAA'nın üç parçasını kullanır: kimlik doğrulama (authentication), yetkilendirme (authorization) ve hesap tutma (accounting).
| Adım | Yol | Mesaj | Ne olur |
|---|---|---|---|
| 1 | İstemci - switch (EAPOL) | EAPOL-Start (isteğe bağlı) | İstemci doğrulamayı kendisi başlatır |
| 2 | Switch - istemci (EAPOL) | EAP-Request/Identity | Switch kimlik sorar |
| 3 | İstemci - switch (EAPOL) | EAP-Response/Identity | İstemci kullanıcı ya da makine adını söyler |
| 4 | Switch - sunucu (RADIUS, UDP 1812) | Access-Request | EAP mesajı RADIUS'a sarılır; port ve MAC bilgisi eklenir |
| 5 | Sunucu - switch - istemci | Access-Challenge ve EAP-Request turları | EAP yöntemi (örneğin PEAP tüneli) yürütülür |
| 6 | Sunucu - switch (RADIUS) | Access-Accept ya da Access-Reject | Karar; kabul ise VLAN gibi yetkilendirme öznitelikleri |
| 7 | Switch - istemci (EAPOL) | EAP-Success ya da EAP-Failure | Port yetkili duruma geçer ya da kapalı kalır |
Dikkat: Switch kimlik bilgisini görmez ve denetlemez; yalnızca taşır. 'Parolayı switch doğruluyor' cevabı sınavlarda en sık yapılan rol karışıklığıdır.
EAP yöntemleri yan yana
EAP'nin kendisi RFC 3748'de tanımlıdır ve yalnızca bir taşıma çerçevesidir. Yöntem seçimi güvenliği belirler. Karar verirken iki soru sorun: sunucu istemciye kendini kanıtlıyor mu (sahte bir sunucuya parola verilmesini önler), istemci neyle kanıtlıyor (parola mı, sertifika mı)?
PEAP'te istemci sunucu sertifikasını doğrulamazsa sahte bir sunucuya parola özetini kaptırabilir.
| Yöntem | Sunucu kanıtı | İstemci kanıtı | Not |
|---|---|---|---|
| EAP-TLS (RFC 5216) | Sertifika | Sertifika | En güçlüsü; her istemciye sertifika dağıtmak gerekir |
| PEAP (çoğunlukla MSCHAPv2 ile) | Sertifika | Tünel içinde kullanıcı adı ve parola | Windows'ta en yaygın; sunucu sertifikası doğrulanmalı |
| EAP-TTLS (RFC 5281) | Sertifika | Tünel içinde parola ya da başka yöntem | PEAP'e benzer tünel yapısı |
| EAP-FAST (RFC 4851) | PAC ya da sertifika | Tünel içinde parola | Cisco'nun geliştirdiği tünelli yöntem |
| EAP-MD5 | Yok | Parola özeti | Karşılıklı doğrulama yok; kullanılmamalı |
Switch tarafı: yapılandırma, sıra ve zamanlayıcılar
Aşağıdaki yapılandırma Cisco IOS'ta klasik komutlarla bir erişim portunda önce 802.1X'i, cevap gelmezse MAB'yi dener. Sunucu tanımı ve AAA satırları bir kez, port satırları her erişim portu için yazılır.
Zamanlayıcı: Switch bağlantı kurulunca EAP-Request/Identity gönderir, tx-period kadar bekler ve en fazla max-reauth-req kez yineler. Cisco'nun MAB kılavuzuna göre MAB'ye geçiş süresi (max-reauth-req + 1) x tx-period'dur; Catalyst switch'lerde varsayılan değerler 30 saniye ve 2 olduğu için bir yazıcı 90 saniye sonra MAB ile doğrulanır. Bu süre içinde DHCP isteği zaman aşımına uğrayabilir; bu yüzden tx-period sahada çoğu zaman kısaltılır.
Sunucuya ulaşılamazsa: RADIUS sunucusu çökerse yeni bağlanan herkes dışarıda kalır. authentication event server dead action authorize vlan satırı bu durumda cihazları belirlenen bir VLAN'a (kritik VLAN, critical VLAN) koyar. Bu bir erişilebilirlik ile güvenlik arasındaki tercihtir ve tasarımda bilerek yapılmalıdır.
Misafir ve başarısızlık VLAN'ları: authentication event no-response action authorize vlan hiç EAPOL cevabı vermeyen cihazlar için misafir VLAN'ını, authentication event fail action authorize vlan doğrulaması başarısız olanlar için kısıtlı bir VLAN'ı belirler. MAB etkinse cevap vermeyen cihaz önce MAB'ye gider.
Konak kipleri (host mode): single-host tek cihaz, multi-domain bir IP telefon ve arkasındaki bilgisayar, multi-auth her MAC adresi için ayrı oturum demektir. multi-host ise ilk cihaz doğrulanınca portu herkese açar: araya takılan küçük bir switch'in arkasındaki her cihaz içeri girer.
aaa new-model aaa authentication dot1x default group radius aaa authorization network default group radius aaa accounting dot1x default start-stop group radius dot1x system-auth-control ! radius server NPS-01 address ipv4 10.10.20.10 auth-port 1812 acct-port 1813 key ORNEK-PAYLASILAN-SIR ! interface GigabitEthernet1/0/12 description KULLANICI-PRIZ-B2-14 switchport mode access switchport access vlan 10 authentication host-mode multi-domain authentication order dot1x mab authentication priority dot1x mab authentication port-control auto authentication event server dead action authorize vlan 10 authentication event fail action authorize vlan 50 mab dot1x pae authenticator dot1x timeout tx-period 10 spanning-tree portfast
Dikkat: authentication port-control auto olmadan port 802.1X'i hiç uygulamaz; portun varsayılan durumu 'force-authorized', yani herkese açıktır. Bir portun NAC altında olduğunu varsaymadan önce bu satıra bakın.
Dinamik VLAN: RADIUS öznitelikleri
Sunucunun 'bu cihazı VLAN 30'a koy' demesi, RFC 3580'in 802.1X için tarif ettiği üç tünel özniteliğiyle olur. Aynı RFC, switch'in Access-Request içinde istemcinin MAC adresini Calling-Station-Id özniteliğiyle, büyük harfli ve tireyle ayrılmış biçimde (örneğin 02-00-5E-10-00-31) göndermesini önerir.
MAB'de switch istemcinin MAC adresini kullanıcı adı olarak gönderir; Cisco'nun varsayılan biçimi küçük harfli ve ayraçsızdır (02005e100031), parola alanına da aynı değer konur. Sunucu adresi kendi listesinde arar. SOC için sonuç: RADIUS günlüğünde her oturumun kullanıcı adı, MAC adresi, switch'i, portu ve VLAN'ı bulunur; bir IP adresinden masadaki prize giden en kısa yol budur.
| Öznitelik | Numara | Değer | Anlamı |
|---|---|---|---|
| Tunnel-Type | 64 | VLAN (13) | Bu bir VLAN ataması |
| Tunnel-Medium-Type | 65 | 802 (6) | Ortam IEEE 802 |
| Tunnel-Private-Group-ID | 81 | "30" | Atanacak VLAN numarası (metin olarak) |
| Calling-Station-Id | 31 | 02-00-5E-10-00-31 | İstemcinin MAC adresi |
| NAS-IP-Address | 4 | 10.10.99.11 | İsteği gönderen switch |
| NAS-Port-Id | 87 | GigabitEthernet1/0/20 | İstemcinin bağlı olduğu port |
NAC günlüklerini okumak
Switch tarafında her oturumun durumu show authentication sessions ile görülür; syslog'a da DOT1X, MAB ve AUTHMGR (kimlik doğrulama yöneticisi) mesajları düşer. Sunucu tarafında Windows NPS, Güvenlik günlüğüne 6272 (Network Policy Server granted access to a user) ve 6273 (Network Policy Server denied access to a user) olaylarını yazar. 6273'teki Reason Code reddin nedenini söyler: 16, kullanıcı adının ya da parolanın yanlış olduğu anlamına gelir; kural eşleşmemesi gibi yapılandırma nedenleri başka kodlarla görünür.
Aşağıdaki kesit bir sabahın üç portunu gösterir. Gi1/0/12'de bir kullanıcı 802.1X ile girmiş. Gi1/0/20'de 802.1X'e cevap gelmemiş, switch MAB'ye geçmiş, MAC adresi yazıcı listesinde bulunmuş ve cihaz VLAN 30'a konmuş. Gi1/0/31'de ise bilinmeyen bir cihaz önce 802.1X'te, sonra MAB'de reddedilmiş.
Dikkat edilecek örüntüler:
- Aynı porttan çok sayıda farklı kullanıcı adıyla 6273 ve Reason Code 16: Bir prizden parola deneniyor. Calling-Station-Id ve NAS-Port-Id sizi prize götürür.
- Bir yazıcı portunda bağlantı düşüp aynı MAC ile hemen yeniden MAB başarısı: Yazıcı çıkarılmış, yerine onun MAC adresini taklit eden başka bir cihaz takılmış olabilir. Ardından o IP'den gelen yazıcıya yakışmayan trafik (Kerberos, SMB, internet) şüpheyi doğrular.
- Aynı MAC adresinin aynı anda iki farklı portta görünmesi: Taklit edilmiş bir adres.
Nov 12 08:52:10.114: %DOT1X-5-SUCCESS: Authentication successful for client (0200.5e10.0014) on Interface Gi1/0/12 AuditSessionID 0A0A630B0000001F2C4D7A10
Nov 12 08:52:10.130: %AUTHMGR-5-VLANASSIGN: VLAN 10 assigned to Interface Gi1/0/12 AuditSessionID 0A0A630B0000001F2C4D7A10
Nov 12 09:03:41.772: %AUTHMGR-5-START: Starting 'mab' for client (0200.5e10.0031) on Interface Gi1/0/20 AuditSessionID 0A0A630B000000212C4E1B03
Nov 12 09:03:41.901: %MAB-5-SUCCESS: Authentication successful for client (0200.5e10.0031) on Interface Gi1/0/20 AuditSessionID 0A0A630B000000212C4E1B03
Nov 12 09:03:41.915: %AUTHMGR-5-VLANASSIGN: VLAN 30 assigned to Interface Gi1/0/20 AuditSessionID 0A0A630B000000212C4E1B03
Nov 12 09:17:05.268: %DOT1X-5-FAIL: Authentication failed for client (0200.5e10.0099) on Interface Gi1/0/31 AuditSessionID 0A0A630B000000232C4F5520
Nov 12 09:17:05.402: %MAB-5-FAIL: Authentication failed for client (0200.5e10.0099) on Interface Gi1/0/31 AuditSessionID 0A0A630B000000232C4F5520
SW-ACC-02# show authentication sessions interface Gi1/0/20
Interface: GigabitEthernet1/0/20
MAC Address: 0200.5e10.0031
IP Address: 10.10.30.21
User-Name: 02005e100031
Status: Authz Success
Domain: DATA
Oper host mode: multi-domain
Oper control dir: both
Authorized By: Authentication Server
Vlan Policy: 30
Common Session ID: 0A0A630B000000212C4E1B03
Runnable methods list:
Method State
dot1x Failed over
mab Authc SuccessDikkat: User-Name satırında bir MAC adresi görmek, oturumun MAB ile açıldığını söyler. Bir kullanıcı bilgisayarının oturumunda User-Name bir MAC adresiyse, o bilgisayar 802.1X yapmıyordur ve bunun nedeni sorulmalıdır.
Yanal hareketin izi: bölüm sınırında güvenlik duvarı
Saldırgan çoğunlukla uzak hizmetlerle (ATT&CK T1021: RDP, SMB ve yönetim paylaşımları, WinRM, SSH) başka cihazlara geçmeye çalışır ve önce kısa sürede çok sayıda adrese aynı porttan bağlanmayı dener.
Aşağıdaki kesit, örnek tasarımda bölümler arasında duran bir Cisco ASA'nın 106023 numaralı mesajlarıdır (bir erişim listesinin reddettiği paket). 10.10.10.37 adresli bilgisayar birkaç saniye içinde sunucu bölümündeki adreslere RDP ile, yazıcı bölümüne SMB ile, yönetim ağına SSH ile bağlanmaya çalışıyor ve hepsi reddediliyor. Aynı dakikada FS-01'e 445 numaralı porttan yaptığı bağlantı ise kural 2'ye uyduğu için kurulmuş: bölümleme yayılmayı tek bir izinli kapıya indirmiş, o kapıyı izlemek de artık sizin işiniz.
10.10.10.37'nin aynı VLAN'daki komşularına yaptığı denemeler bu kesitte yoktur; onları uç nokta kayıtlarında (Windows'ta 4625 başarısız oturum açma, 4624 tür 3 ağ oturumu) ve EDR'de ararsınız.
| Durum | Güvenlik duvarında ne görünür | Analistin cümlesi |
|---|---|---|
| Bölümleme çalışıyor | Kaynak bölümden başka bölümlere çok sayıda deny; izinli kapıdan birkaç allow | Deneme var, yayılma izinli kapıyla sınırlı; o kapıdaki sunucuyu inceleyin |
| Kural fazla geniş (any any) | Aynı denemeler built/allow olarak, sunucu ve yönetim adreslerine | Yayılma olası; hedef cihazların günlüklerine ve EDR'ye bakın |
| Düz ağ ya da aynı VLAN | Hiçbir şey | Güvenlik duvarı kör; sessizlik kanıt değildir |
| Karantina uygulandı | Cihazın NAC oturumu yeniden doğrulanır, yeni VLAN'dan yalnızca güncelleme sunucusuna trafik | Sınırlama (containment) yapıldı; cihaz ağda ama zararsız |
Nov 12 2026 10:14:03: %ASA-4-106023: Deny tcp src KULLANICI:10.10.10.37/51022 dst SUNUCU:10.10.20.10/3389 by access-group "KULLANICI_IN" [0x0, 0x0] Nov 12 2026 10:14:03: %ASA-4-106023: Deny tcp src KULLANICI:10.10.10.37/51023 dst SUNUCU:10.10.20.11/3389 by access-group "KULLANICI_IN" [0x0, 0x0] Nov 12 2026 10:14:04: %ASA-4-106023: Deny tcp src KULLANICI:10.10.10.37/51031 dst YAZICI:10.10.30.21/445 by access-group "KULLANICI_IN" [0x0, 0x0] Nov 12 2026 10:14:04: %ASA-4-106023: Deny tcp src KULLANICI:10.10.10.37/51032 dst YAZICI:10.10.30.22/445 by access-group "KULLANICI_IN" [0x0, 0x0] Nov 12 2026 10:14:05: %ASA-4-106023: Deny tcp src KULLANICI:10.10.10.37/51040 dst YONETIM:10.10.99.11/22 by access-group "KULLANICI_IN" [0x0, 0x0] Nov 12 2026 10:14:06: %ASA-6-302013: Built outbound TCP connection 88213 for SUNUCU:10.10.20.20/445 (10.10.20.20/445) to KULLANICI:10.10.10.37/51044 (10.10.10.37/51044)
Dikkat: Ret satırları bir saldırının en erken ve en ucuz uyarısıdır. Bölümler arası 'deny' sayısının bir kaynaktan birden artması için bir SIEM kuralı yazmak, bölümlemenin size verdiği bedava algılayıcıyı kullanmak demektir.
Sıfır güven: bileşenler, yaklaşımlar ve yanlış anlamalar
SP 800-207'nin ilkelerinin (tenets) özü: ağdaki konumu ne olursa olsun bütün iletişim korunur; erişim her kaynağa oturum başına ve kimliğe, cihaz durumuna ve bağlama dayanan dinamik bir politikayla verilir; cihazların durumu ve doğrulama sürekli izlenir.
Belge üç uygulama yaklaşımı sayar: gelişmiş kimlik yönetimi, mikro bölümleme (her küçük bölümün önüne bir PEP) ve ağ altyapısı ile yazılım tanımlı çevre (software defined perimeter; uygulama yetkisiz istemciye görünmez).
Belgenin 'örtük güven bölgesi' (implicit trust zone) kavramı önemlidir: PEP'in arkasında, kaynağın hemen önünde kalan ve artık denetim yapılmayan alan. Sıfır güvenin hedefi bu bölgeyi olabildiğince küçültmektir. Düz bir ağ, bütün şirketin tek bir örtük güven bölgesi olması demektir.
| Yanlış anlama | Doğrusu |
|---|---|
| Sıfır güven bir üründür, satın alınır | Bir mimari ve yaklaşımdır; ürünler PDP ya da PEP rolü üstlenir |
| VPN ile bağlanan kullanıcı içeridedir, güvenilir | Ağdaki konum tek başına güven gerekçesi değildir |
| Bir kez doğrulanan kullanıcı her şeye erişir | Erişim kaynak başına ve oturum başına verilir, en az yetkiyle |
| Sıfır güven, güvenlik duvarlarını gereksiz kılar | Bölümleme ve güvenlik duvarları uygulama noktası olarak kalır |
| Sıfır güven yalnızca kullanıcıyı doğrulamaktır | Cihazın durumu ve bağlam da kararın parçasıdır ve sürekli izlenir |
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Oku ve yorumla
Kural tablosundaki hataları bulun
Bir şirketin bölümler arası güvenlik duvarı kuralları aşağıda, yukarıdan aşağı ilk uyan satır uygulanacak sırayla verilmiştir. Bölümler derste kullanılan örnek tasarımdakilerdir. Güvenlik açısından hatalı ya da gereksiz geniş olan her satırı bulun ve düzeltmesini yazın.
1) KULLANICI -> SUNUCU, her şey, izin 2) MISAFIR -> 10.0.0.0/8, her şey, yasak 3) MISAFIR -> her yer, her şey, izin 4) KULLANICI -> YONETIM, SSH 22 ve HTTPS 443, izin 5) DMZ -> SUNUCU, her şey, izin 6) YAZICI-KAMERA -> İnternet, her şey, izin 7) her yer -> her yer, her şey, yasak
Cevap: 1) Fazla geniş: kullanıcılar sunuculara her porttan, RDP dahil, ulaşır. Yalnızca gereken hizmetler yazılmalı (DC-01'e DNS, Kerberos, LDAP, SMB; FS-01'e SMB). 2 ve 3) Satır 2 yalnızca 10.0.0.0/8'i kapatıyor; 172.16.0.0/12 (DMZ) ve 192.168.0.0/16 açık kalıyor, satır 3 misafire onları da veriyor. Satır 2 üç özel aralığı da kapsamalı, satır 3 yalnızca internete HTTP, HTTPS ve DNS açmalı. 4) Yönetime kaynak olarak yalnızca atlama sunucusu JMP-01 yazılmalı. 5) En tehlikelisi: ele geçirilen bir DMZ sunucusu iç sunuculara her porttan ulaşır. Varsayılan yasak olmalı; gerekiyorsa tek sunucuya tek port açılır. 6) Ele geçirilen bir kamera dışarıyla serbestçe konuşur; yasaklanmalı ve günlüğe yazılmalı. 7) Doğru; yalnızca günlüğe yazma eklenmeli.Laboratuvarda
Laboratuvar: Üretim bölümünü Muhasebe'den ayırmak
Laboratuvarda 'ACL: bölümler arası erişimi kısıtlamak' çalışmasını açın. Üretim ağını (192.168.40.0/24) bir OT bölümü gibi düşünün: Muhasebe'ye (192.168.20.0/24) erişemesin, sunuculara (192.168.50.0/24) erişebilsin. Kuralı yazın, uygulayın ve hem engellendiğini hem de neyin hâlâ geçtiğini paket yakalama ve sayaçlarla kanıtlayın.
- Önce URT-01'den
ping 192.168.20.10veping 192.168.50.10ile her şeyin açık olduğunu görün: bu, düz ağın halidir. - R-01'de
ip access-list extended URETIM_POLICYlistesine önce yalnızcadeny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255satırını yazıp listeyi Gi0/0'ainyönünde uygulayın ve sunucuya ping atın. Ne oldu, neden? - Listeye
permit ip any anyekleyin; iki ping'i yeniden deneyin. show access-listsile her satırın eşleşme sayısına bakın.- MUH-01'den
ping 192.168.40.10deneyin ve sonucu açıklayın.
Cevap: Yalnızca deny satırı varken sunucuya ping de kesilir, çünkü her listenin sonunda görünmez bir deny ip any any vardır; izin verilecek trafik açıkça yazılmalıdır. permit ip any any eklenince Muhasebe'ye ping başarısız, sunucuya başarılı olur. show access-lists'te deny satırının sayacı Muhasebe denemeleriyle, permit satırınınki sunucu trafiğiyle artar: kuralın çalıştığının kanıtı ve SOC'un bölüm sınırında göreceği ret kayıtlarının karşılığı budur. MUH-01'den Üretim'e ping de başarısız olur: istek ulaşır, ama URT-01'in cevabı Gi0/0'dan girerken listeye takılır. ACL oturum izlemez; tek yönlü erişim isteniyorsa cevap için ayrı satır (TCP için established) yazılır ya da iş oturum izleyen bir güvenlik duvarına verilir. Gerçek bir tasarımda permit ip any any yerine Üretim'in gerçekten kullandığı portlar yazılırdı.- Önce URT-01'den
Kendi bilgisayarınızda
Bilgisayarınızda kablolu 802.1X istemcisi
Windows bilgisayarınızda kablolu 802.1X istemcisinin durumuna bakın: hizmet çalışıyor mu, ağ kartınız doğrulama yapıyor mu? Komutlar yalnızca okur; hizmeti başlatmanız gerekmez.
- PowerShell'de
Get-Service dot3svc | Format-List Name,Status,StartType,DisplayNameyazın. Status ve StartType satırlarını not edin. netsh lan show interfacesyazın.- Hizmet çalışıyorsa çıktıda kablolu bağdaştırıcınızın State satırını okuyun: doğrulama başarılı mı, yoksa ağ doğrulama istemiyor mu?
- Kablosuz bağlıysanız karşılaştırma için
netsh wlan show interfacesyazın ve Authentication satırına bakın (WPA2-Personal mı, WPA2-Enterprise mı).
Cevap: Ev bilgisayarlarının çoğunda dot3svc durmuştur ve başlangıç türü Manual'dır; bu durumdanetsh lan show interfacesyalnızca 'The Wired AutoConfig Service (dot3svc) is not running.' der. Kablolu 802.1X istemcisi çalışmıyor demektir: 802.1X uygulayan bir şirket portunda bilgisayar EAPOL'a cevap veremez ve switch onu MAB'ye ya da misafir VLAN'ına gönderir. Şirket bilgisayarlarında bu hizmet grup ilkesiyle Automatic yapılır ve State satırında doğrulamanın sonucu görünür. Kablosuzda Enterprise görüyorsanız 802.1X çalışıyordur; Personal ise ortak bir parola (PSK) vardır, kullanıcı bazında doğrulama yoktur.- PowerShell'de
Oku ve yorumla
Üç portun hikâyesi
Aşağıdaki switch ve NPS kayıtlarını okuyun. Her port için ne olduğunu, cihazın hangi VLAN'a düştüğünü ve bir SOC analistinin bu porta bakması gerekip gerekmediğini yazın.
Nov 13 07:58:02 %DOT1X-5-SUCCESS: Authentication successful for client (0200.5e10.0041) on Interface Gi1/0/7 Nov 13 07:58:02 %AUTHMGR-5-VLANASSIGN: VLAN 10 assigned to Interface Gi1/0/7 Nov 13 10:41:15 %LINK-3-UPDOWN: Interface GigabitEthernet1/0/20, changed state to down Nov 13 10:41:52 %LINK-3-UPDOWN: Interface GigabitEthernet1/0/20, changed state to up Nov 13 10:42:03 %MAB-5-SUCCESS: Authentication successful for client (0200.5e10.0031) on Interface Gi1/0/20 Nov 13 10:42:03 %AUTHMGR-5-VLANASSIGN: VLAN 30 assigned to Interface Gi1/0/20 NPS, Security log, Event ID 6273, 11:05:10 ile 11:06:40 arasında 38 kayıt: Account Name: a.yilmaz, m.kaya, s.demir, b.arslan, ... (her kayıtta farklı) Calling Station Identifier: 02-00-5E-10-00-77 NAS IPv4 Address: 10.10.99.12, NAS Port: 50133 (switch'te Gi1/0/33) Reason Code: 16
Cevap: Gi1/0/7: bir kullanıcı ya da makine 802.1X ile başarıyla doğrulanmış ve kullanıcı VLAN'ına (10) konmuş; olağan, bakmaya gerek yok. Gi1/0/20: yazıcı portunda bağlantı 37 saniye kesilmiş, sonra aynı MAC adresi MAB ile yeniden doğrulanıp yazıcı VLAN'ına (30) konmuş. Yazıcının elektriği kesilmiş de olabilir, yazıcı çıkarılıp yerine onun MAC adresini taklit eden bir dizüstü takılmış da olabilir. Analist bakmalı: 10.10.30.x adresinden gelen trafik bir yazıcıya yakışıyor mu (yalnızca 9100'e cevap) yoksa Kerberos, SMB ya da internet denemesi var mı? Bölümleme kuralı varsa bu denemeler güvenlik duvarında deny olarak görünür. Gi1/0/33: tek bir MAC adresinden, tek bir porttan, doksan saniyede 38 farklı kullanıcı adıyla deneme ve hepsinde Reason Code 16 (yanlış kullanıcı adı ya da parola): o prizden parola deneniyor (password spraying). Öncelikli olay: NAS-IP 10.10.99.12'deki switch'in Gi1/0/33 portu prizi ve odayı verir; port kapatılır ya da kısıtlı VLAN'a alınır, denenen hesaplar kilitlenme ve başarılı oturum açısından incelenir.
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Kırk kişilik bir mimarlık ofisinin ağı düz: çalışanlar, iki sunucu (etki alanı denetleyicisi ve dosya sunucusu), üç yazıcı, altı IP kamera ve misafir Wi-Fi'ı aynı ağda. Bu ağ için bir bölümleme önerin: hangi bölümler olur, aralarındaki ana kurallar ne olur ve neden? Yeni bir cihaz porta takıldığında doğru bölüme nasıl konacağını da anlatın.
Bir kullanıcı bilgisayarında (10.10.10.37) zararlı yazılım tespit edildi. Şirkette derste anlatılana benzer bir bölümleme ve kablolu 802.1X var. Bir SOC analisti olarak olayın kapsamını belirlemek için hangi kayıtlara bakarsınız, bölümlemenin olayı sınırladığını hangi kanıtla gösterirsiniz, hangi trafiği bu kayıtlarla göremezsiniz ve cihazı nasıl sınırlarsınız (containment)?