Aşama 6: SOC · Ders 6.6
Triyaj: bir alarmın ilk beş dakikası
Önünüze düşen bir alarmı kuralıyla birlikte okuyup bağlamıyla zenginleştirebilir, önemini ve önceliğini ayırabilir, kapatma, izleme, yükseltme ya da sınırlama kararını gerekçesiyle bilete yazabilirsiniz.
Bir SOC'ta (security operations center, güvenlik operasyon merkezi) vardiya başladığında kuyrukta onlarca alarm bekler. Hepsini baştan sona incelemeye zaman yetmez, hiçbirine bakmamak da olmaz. Triyaj bu ikisinin arasındaki iştir: her alarma kısa ve düzenli bir bakış atıp ne yapılacağına karar vermek. Bu derste bir alarmın önünüze düştüğü andan kararı bilete yazdığınız ana kadarki ilk beş dakikayı adım adım işleyecek, dört uydurma olayı triyaj edecek ve SOC laboratuvarında kendi alarmlarınızı değerlendireceksiniz.
Triyaj nedir, ne değildir
Sözcük acil servisten gelir. Triyaj hemşiresi hastayı tedavi etmez; kime önce, kime sonra bakılacağına ve hastanın hangi kapıya gideceğine karar verir. SOC'ta da durum aynıdır. Triyaj (triage), bir alarmın gerçek olup olmadığını ve ne kadar acil olduğunu hızla belirleyip bir sonraki adımı seçmektir. Üç soruya cevap arar: Bu gerçek mi? Önemli mi? Şimdi ne yapılmalı?
Triyaj tam bir inceleme (investigation) değildir. Saldırganın bütün adımlarını, kök nedeni, etkilenen bütün makineleri bulmak Olay müdahalesi dersinin konusudur. Triyajda amaç, alarmı yeterli kanıtla doğru kapıya göndermektir: kapatmak, izlemek, yükseltmek ya da hemen sınırlamak.
Bu ayrım bir lüks değil, bir zorunluluktur. NIST SP 800-61r3 bunu olaylar (incidents) için açıkça yazar: kaynaklar sınırlı olduğundan olaylar ilk gelen ilk ele alınır (first-come, first-served) sırasıyla işlenmemelidir. Alarmlar için de aynısı geçerlidir: her alarma bir saat ayıran analist, kuyruğun dibindeki gerçek saldırıya hiç ulaşamaz.
Alarmın dört olası sonucu vardır ve triyaj bunların ilk üçünü ayırır:
- Gerçek pozitif (true positive): Alarm düştü ve tarif ettiği kötü etkinlik gerçekten oldu.
- Yanlış pozitif (false positive): Alarm düştü ama tarif ettiği kötü etkinlik olmadı; kural yanlış bir şeyi saydı ya da veri hatalıydı.
- Zararsız gerçek pozitif (benign true positive): Kural doğru çalıştı, etkinlik gerçek, ama izinli: onaylı bir sızma testi, yöneticinin bilinen bir işi.
- Yanlış negatif (false negative): Saldırı oldu, alarm hiç düşmedi. Triyaj bunu göremez, çünkü önünde bir alarm yoktur; bu, tespit tarafının sorunudur.
Dersin adındaki beş dakika bir standart değil, bir disiplindir. Süre dolduğunda karar veremiyorsanız bu da bir sonuçtur: yükseltir ya da izlemeye alırsınız, ama alarmı sahipsiz bırakmazsınız.
İlk iki dakika: alarmı, kuralı ve yanlış pozitif sorusunu okumak
Alarmın adına değil içeriğine bakın. 'Kaba kuvvet saldırısı' yazan bir alarmın arkasında 'aynı hesap için beş dakikada yirmi başarısız oturum' gibi bir koşul durur. Adı korkutucu olabilir; saydığı şey sıradan olabilir. Bu yüzden ilk iş şunları okumaktır:
- Kural: Neyi sayıyor, hangi eşikle, hangi log kaynağından? Neyi saymıyor? Tespit kuralları dersinde gördüğünüz gibi her kural bir varsayımdır.
- Ölçülen: Kuralın bu sefer ne bulduğu: kaç olay, hangi aralıkta, hangi kaynak ve hedef.
- Ham olay (raw event): Alarmın özeti değil, altındaki log satırı. Alan ayrıştırma hatası, saat dilimi karışıklığı ya da yanlış eşlenmiş bir kullanıcı adı ancak burada görünür.
Sonra işin kalbindeki soruyu sorun: Bu alarmı masum gösterecek açıklama ne olurdu? Açıklamaları kanıta bakmadan önce yazın, sonra her birini kanıtla eleyin. Çok sayıda başarısız oturum için tipik liste: eşlenmiş bir sürücü ya da telefondaki e-posta uygulaması değişmiş parolanın eskisiyle deniyor; bir hizmet hesabının parolası uygulamada güncellenmemiş; zafiyet tarayıcısı ya da onaylı bir sızma testi çalışıyor.
Soru iki yönlüdür. Her masum açıklama, gerçek bir saldırıda görmeniz gereken bir izi de gösterir. Eski kayıtlı parola açıklaması doğruysa denemeler kullanıcının kendi makinesinden, düzenli aralıklarla gelir ve parola kısa süre önce değişmiştir. Bunların hiçbiri tutmuyorsa masum açıklama zayıflar.
Bu adımın amacı tek bir teoriyi doğrulamak değil, birkaç açıklamayı yarıştırmaktır. İlk akla gelen 'saldırı' ya da 'yine yanlış alarm' düşüncesine takılmak, triyajın en sık yapılan hatasıdır; buna aşağıda tuzaklar arasında yeniden döneceğiz.
Beş soru: kim, ne, nerede, ne zaman, ne sıklıkta
Kuralı ve masum açıklamaları bildiğinize göre alarmın beş boyutunu doldurursunuz. Her soru ya şüpheyi artırır ya azaltır; tek başına hiçbiri karar vermez.
- Kim: Hangi hesap? Bir insanın mı, bir hizmetin mi? Rolü ne (muhasebe, yazılımcı, sistem yöneticisi)? Ayrıcalıklı bir grubun üyesi mi? Hizmet hesabının uzak masaüstüyle etkileşimli oturum açması, yöneticinin satış bölümündeki bir dizüstünden oturum açması beklenmez.
- Ne: Hangi makine ve ne işe yarıyor? Varlık kritikliği (asset criticality), etki alanı denetleyicisi (domain controller), ödeme sunucusu ya da kimlik sistemi için yüksek, bir test sanal makinesi için düşüktür.
- Nerede: Kaynak iç ağdan mı dışarıdan mı? Dışarıdansa hangi ülke? Burada dikkat: coğrafi konum (geolocation) bir tahmindir. VPN çıkışı, bulut sağlayıcısı ya da mobil operatör, kullanıcıyı bulunmadığı bir şehirde gösterebilir.
- Ne zaman: Mesai içinde mi? Onaylı bir değişiklik penceresi (change window) içinde mi? Kullanıcı izinde mi? Saat UTC mi yerel mi? Log biçimleri dersinde gördüğünüz saat dilimi karışıklığı, öğlen olan bir oturumu gece yarısı gösterebilir.
- Ne sıklıkta: Bu kural bu varlıkta ilk kez mi düşüyor? Son otuz günde kaç kez düştü? Aynı hesap, aynı makine ya da aynı adres için başka alarm var mı? Tek başına düşük önemli iki alarm, aynı varlıkta yan yana gelince yüksek önemli bir hikâye anlatabilir.
Tekrar eden ve her seferinde haklı olarak kapatılan bir alarm, kural ayarına adaydır. Ama 'hep düşüyor' tek başına kapatma gerekçesi değildir: saldırgan, gürültülü olduğunu bildiği bir alarmın arkasına saklanmayı sever.
| Soru | Nereye bakılır | Şüpheyi artırır | Şüpheyi azaltır |
|---|---|---|---|
| Kim | Dizin (Active Directory), İK kaydı, grup üyelikleri | Ayrıcalıklı hesap, yeni oluşturulmuş hesap, hizmet hesabının etkileşimli oturumu | Rolüne uygun iş, bilinen yönetici görevi |
| Ne | Varlık envanteri (CMDB), sahibi, işlevi | Etki alanı denetleyicisi, ödeme, kimlik, yedekleme sunucusu | Test makinesi, yalıtılmış laboratuvar |
| Nerede | Ağ belgeleri, VPN günlüğü, coğrafi konum | Beklenmeyen iç bölüm, hiç görülmemiş ülke, yönetici iş istasyonu dışından yönetim | Kurumun VPN çıkışı, kullanıcının kendi makinesi |
| Ne zaman | Değişiklik kayıtları, mesai ve izin bilgisi | Gece, tatil, değişiklik kaydı yok | Onaylı değişiklik penceresi, mesai içi rutin iş |
| Ne sıklıkta | SIEM geçmişi, aynı varlıktaki diğer alarmlar | İlk kez, aynı varlıkta birden çok alarm | Bilinen, belgelenmiş ve ayarı beklenen tekrar |
Zenginleştirme: alarma bağlam eklemek
Bir alarm genellikle bir adres, bir hesap adı ve bir makine adı taşır; bunlar tek başına bir şey söylemez. Zenginleştirme (enrichment), alarma kurumun ve dış dünyanın bildiklerini eklemektir. NIST SP 800-61r3 bunu tespit işlevinin bir sonucu olarak yazar (DE.AE-07): siber tehdit istihbaratı ve varlık envanteri gibi bağlamsal bilgiler analize katılmalıdır.
- Varlık envanteri: Makinenin sahibi, işlevi, kritikliği, bulunduğu ağ bölümü. '10.20.4.47' ile 'depodaki ortak bilgisayar WS-047' aynı adrestir ama aynı şeyi söylemez.
- Kimlik: Hesabın bölümü, yöneticisi, grup üyelikleri, ne zaman oluşturulduğu, parolanın son değiştiği zaman (
pwdLastSetözniteliği), çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) durumu. - Tehdit istihbaratı (threat intelligence): Adresin, alan adının ya da dosya özetinin (hash) bilinen kötü kayıtları; AbuseIPDB ve VirusTotal gibi kaynakların itibar puanı (reputation score). Sınırını bilin: bu kaynaklar geçmişte görüleni söyler. Kayıt yoksa bu 'temiz' değil, 'bilinmiyor' demektir.
- Son değişiklikler: Değişiklik yönetimi kayıtları, yeni dağıtılan yazılım, yeni açılan bir VPN çıkışı, dün değiştirilen bir kural. Alarmların önemli bir kısmı saldırıdan değil, haber verilmemiş bir değişiklikten doğar.
Pek çok SOC'ta bu bilgilerin bir kısmını SIEM ya da SOAR (security orchestration, automation and response) aracı alarmın yanına kendisi ekler. Bu hız kazandırır ama yorumu analistten almaz: otomatik eklenen bir 'kötü' etiketi de, eklenmeyen bir bilgi de sizi yanıltabilir.
Önem, öncelik ve dört karar
İki kavram sık karıştırılır. Önem (severity), alarm doğruysa durumun ne kadar kötü olacağını söyler ve çoğunlukla kuralı yazan belirler. Öncelik (priority), alarmın ne kadar çabuk ele alınacağını söyler ve analist belirler: önemi, varlık kritikliğini, kanıtın gücünü ve etkinliğin sürüp sürmediğini birlikte tartar. NIST SP 800-61r3 de önceliği kapsama, olası etkiye, zamana duyarlılığa ve kaynak durumuna bağlar (RS.MA-03).
Aynı 'Yüksek' önemli alarm bir test makinesinde ertesi sabaha kalabilir; etki alanı denetleyicisinde hemen bakılması gerekir. Aşağıdaki tablo, bir kurumun kendine yazabileceği örnek bir kuraldır, bir standart değildir. Ek kural: etkinlik hâlâ sürüyorsa bir basamak yukarı çıkılır.
Triyajın sonunda dört karardan biri verilir:
- Kapat: Gerekçesiyle. Yanlış pozitif, zararsız gerçek pozitif, otomatik olarak önlenmiş gerçek pozitif ya da başka bir alarmın yinelenmesi (duplicate).
- İzle: Karar için kanıt yetmiyor ama acil bir zarar da görünmüyor. Neyin izleneceğini ve ne zaman yeniden bakılacağını yazın; 'izliyorum' diyip unutmak, alarmı kapatmanın kötü bir yoludur.
- Yükselt (escalate): Gerçek olma ihtimali yüksek ya da sizin yetkinizi aşıyor; ikinci düzeye ya da olay müdahale ekibine devredilir. NIST burada bir ayrım yapar: yükseltme (escalation) daha fazla kaynak ya da zaman ayırmak, üst yönetime taşıma (elevation) ise müdahaleye daha üst düzey yöneticileri katmaktır (RS.MA-04).
- Sınırla (contain): Beklemek zarar verecekse ve oyun kitabı (playbook) izin veriyorsa hesabı devre dışı bırakmak, makineyi EDR ile yalıtmak ya da bir adresi engellemek. Kanıtı silmeden yapılır: hesap silinmez, devre dışı bırakılır; makine kapatılmaz, ağdan yalıtılır.
Hangi karar verilirse verilsin, bilete aynı dört şey yazılır: ne gördüm, neye baktım, ne buldum, neye ve neden karar verdim. Bu, Yazıya dökmek dersinin konusunun ilk küçük örneğidir.
| Alarmın önemi | Düşük kritiklikte varlık | Orta kritiklikte varlık | Yüksek kritiklikte varlık |
|---|---|---|---|
| Kritik | P2 | P1 | P1 |
| Yüksek | P3 | P2 | P1 |
| Orta | P4 | P3 | P2 |
| Düşük | P4 | P4 | P3 |
Çözümlü örnek: başarısız oturumların ardından gelen başarı
Saat 13:47. Kuyruğa yüksek önemli bir alarm düşüyor. Aşağıdaki kutuda alarm ve SIEM'in özetlediği olaylar var; adresler, adlar ve kurum uydurmadır.
Dakika 1, kural ve ölçülen: Kural aynı kaynak ve aynı hesap için beş dakikada yirmi ya da daha fazla 4625 (başarısız oturum) ve ardından on dakika içinde bir 4624 (başarılı oturum) arıyor. Ölçülen: 41 başarısız deneme 14 saniyede, yani saniyede yaklaşık üç deneme. Bu hız elle parola yazan bir insanın değil, bir aracın ya da bir uygulamanın hızıdır. Sub Status 0xC000006A, Microsoft'un belgesine göre var olan bir hesap için yanlış parola demektir.
Dakika 2, masum açıklamalar: Parolası yeni değişmiş bir kullanıcının eski parolayla deneyen sürücüsü ya da uygulaması. Bu doğru olsaydı kaynak m.demir'in kendi makinesi olurdu ve parola kısa süre önce değişmiş olurdu.
Dakika 3, beş soru ve zenginleştirme: Kim: m.demir muhasebe uzmanı, ayrıcalıklı değil, ama finans paylaşımlarına erişimi var. Ne: SRV-FS-01 finans klasörlerini tutan dosya sunucusu, kritikliği yüksek. Nerede: 10.20.4.47 iç adres; envantere göre depoda ortak kullanılan WS-047, m.demir'in makinesi değil (onunki WS-012). Ne zaman: mesai içi, değişiklik kaydı yok. Ne sıklıkta: m.demir için ilk; ama WS-047'den son bir saatte üç başka hesap için de az sayıda başarısız deneme var. Kimlik: pwdLastSet üç hafta önce; eski parola açıklaması tutmuyor.
Dakika 4, karar: Önem yüksek, varlık kritikliği yüksek: örnek tabloya göre P1. Başarılı oturum da açılmış, yani etkinlik sürüyor olabilir. Karar: yükselt ve oyun kitabındaki ilk sınırlamayı iste. m.demir'i bilinen telefon numarasından aramak hızlı bir doğrulamadır: o saatte toplantıdaysa hesabı kullanan o değildir.
Dakika 5, bilet: Aşağıdaki kutunun son bölümü, bu kararın bilete nasıl yazıldığını gösterir. Dikkat edin: bilet bir yargı değil, kanıt ve gerekçe listesidir; okuyan ikinci düzey analist aynı sorguları yeniden yapmadan devam edebilmelidir.
ALARM AUTH-021 Önem: Yüksek 13:47:03
Kural: aynı kaynak + aynı hesap, 5 dk içinde >= 20 adet 4625,
ardından 10 dk içinde 4624
Zaman EventID Hesap Kaynak adres LogonType Hedef
13:42:05-13:42:19 4625 x41 m.demir 10.20.4.47 3 SRV-FS-01
Status 0xC000006D Sub Status 0xC000006A
13:46:52 4624 m.demir 10.20.4.47 3 SRV-FS-01
BİLET INC-2026-1187 (triyaj notu, 13:52)
Görülen : WS-047'den m.demir için 14 sn'de 41 hatalı parola, 4 dk sonra başarılı ağ oturumu.
Bakılan : Envanter (WS-047 depo ortak PC, kullanıcının değil), AD (pwdLastSet 3 hafta önce),
SIEM geçmişi (WS-047'den 1 saatte 3 hesaba daha başarısız deneme).
Elenen : Eski kayıtlı parola (kaynak kendi PC'si değil, parola yeni değişmedi).
Karar : P1, olay müdahaleye yükseltildi. Oyun kitabı 4.2'ye göre m.demir devre dışı
bırakılması ve WS-047'nin EDR ile yalıtılması istendi. Kullanıcı telefonla aranıyor.
Sonraki : SRV-FS-01 erişim günlüğünde 13:46:52 sonrası oturum etkinliği.Dikkat: Kaynağın iç ağda olması alarmı hafifletmez, ağırlaştırır: WS-047'yi birisi ya da bir zararlı yazılım kullanıyor demektir. Sınırlama hesabı da kaynağı da kapsamalıdır.
Akılda kalsın
- Triyaj inceleme değildir: alarmın gerçek mi, önemli mi olduğuna karar verip doğru sonraki adımı seçmektir; NIST SP 800-61r3'e göre olaylar ilk gelen ilk ele alınır sırasıyla işlenmemelidir.
- İlk iş alarmın adını değil kuralını, ölçüleni ve ham olayı okumak, sonra 'bunu masum gösterecek açıklama ne olurdu?' diye sorup açıklamaları kanıtla elemektir.
- Beş soru alarmı bağlama yerleştirir: kim (hesap, rol), ne (varlık kritikliği), nerede (iç, dış; coğrafi konum yalnızca tahmindir), ne zaman (mesai, değişiklik penceresi), ne sıklıkta (ilk mi, aynı varlıkta başka alarm var mı).
- Önem alarm doğruysa ne kadar kötü olduğunu, öncelik ne kadar çabuk bakılacağını söyler; karar dörttür: kapat (sınıfıyla), izle (ne ve ne zamana kadar), yükselt, sınırla (kanıtı bozmadan, oyun kitabına göre).
- İtibar puanında kayıt olmaması temizlik kanıtı değildir; alışkanlıkla kapatmak ve ilk teoriye takılmak (çapalama) triyajın en sık hatalarıdır; her kararın gerekçesi bilete yazılır.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Triyaj | Triage | Bir alarmın gerçek ve acil olup olmadığına hızla karar verip sonraki adımı seçme işi. |
| Alarm | Alert | Bir tespit kuralının koşulu sağlandığında ürettiği, analistin değerlendirmesini bekleyen kayıt. |
| Gerçek pozitif | True positive | Alarm düştü ve tarif ettiği kötü etkinlik gerçekten oldu. |
| Yanlış pozitif | False positive | Alarm düştü ama tarif ettiği kötü etkinlik olmadı. |
| Yanlış negatif | False negative | Kötü etkinlik oldu ama hiçbir alarm düşmedi. |
| Zararsız gerçek pozitif | Benign true positive | Kural doğru çalıştı, etkinlik gerçek ama izinli; örneğin onaylı bir sızma testi. |
| Zenginleştirme | Enrichment | Alarma varlık, kimlik, istihbarat ve değişiklik bilgisi gibi bağlam eklemek. |
| Varlık kritikliği | Asset criticality | Bir makinenin ya da hizmetin kurum için ne kadar önemli olduğu; önceliği doğrudan etkiler. |
| Önem | Severity | Alarm doğruysa durumun ne kadar kötü olacağı; çoğunlukla kuralla birlikte gelir. |
| Öncelik | Priority | Alarmın ne kadar çabuk ele alınacağı; önem, varlık kritikliği, kanıt ve sürüp sürmemeyle belirlenir. |
| Yükseltme | Escalation | Olaya daha fazla kaynak ya da zaman ayırmak; çoğunlukla bir üst analiz düzeyine devretmek. |
| Üst yönetime taşıma | Elevation | NIST SP 800-61r3'te müdahaleye daha üst düzey yöneticileri katmak. |
| Sınırlama | Containment | Olayın yayılmasını önlemek: hesabı devre dışı bırakmak, makineyi yalıtmak, adresi engellemek. |
| Oyun kitabı | Playbook | Belirli bir alarm ya da olay türü için önceden yazılmış adımlar ve yetkiler. |
| Tehdit istihbaratı | Cyber threat intelligence (CTI) | Saldırganlar, yöntemleri ve göstergeleri hakkında toplanmış ve yorumlanmış bilgi. |
| Uzlaşma göstergesi | Indicator of compromise (IoC) | Bir saldırıya işaret eden adres, alan adı, dosya özeti ya da hesap gibi iz. |
| İtibar puanı | Reputation score | Bir adres, alan adı ya da dosya hakkında geçmiş bildirimlerden üretilen puan; kayıt yoksa bilgi yok demektir. |
| Coğrafi konum | Geolocation (GeoIP) | Bir IP adresinin bulunduğu tahmin edilen yer; kullanıcının fiziksel konumu değildir. |
| İmkânsız yolculuk | Impossible travel | Aynı hesabın iki oturumu arasında fiziksel olarak aşılamayacak mesafe olduğunu işaretleyen tespit. |
| Değişiklik penceresi | Change window | Onaylı bakım ve değişikliklerin yapılmasına izin verilen zaman aralığı. |
| Alarm yorgunluğu | Alert fatigue | Çok sayıda düşük değerli alarm yüzünden analistin dikkatinin ve özeninin düşmesi. |
| Çapalama | Anchoring bias | İlk akla gelen açıklamaya takılıp sonraki kanıtı ona göre yorumlama yanılgısı. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- CompTIA CySA+ CS0-004 3.3: Given a scenario, implement incident response techniques (Triage; Log augmentation and enrichment; Determining severity and impact; Prioritization; Escalation)
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.3: Given a scenario, use tools to determine malicious activity (bu derste AbuseIPDB, VirusTotal ve Geolocation by IP Address sonuçlarının ne söyleyip ne söylemediği)
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.5: Explain the importance of efficiency and process improvement in security operations (Rule/alert tuning: tekrar eden yanlış alarmın ayara dönüşmesi)
- CompTIA CySA+ CS0-004 4.2: Explain the importance of security operations and incident response reporting and communication (Incident declaration and escalation; Shift/incident handover)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.4: Explain security alerting and monitoring concepts and tools (Alerting, Alert tuning)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.7: Summarize concepts associated with incident response activities (Identification, Containment)
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- NIST SP 800-61 Rev. 3: Incident Response Recommendations and Considerations for Cybersecurity Risk Management: A CSF 2.0 Community Profile (April 2025)
- NIST CSWP 29: The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0
- Microsoft Learn: 4625(F) An account failed to log on
- Microsoft Learn: 4720(S) A user account was created
- Microsoft Learn: Audit Security Group Management (4728(S) A member was added to a security-enabled global group)
- Microsoft Learn: Microsoft Defender Antivirus event IDs and error codes
- MITRE ATT&CK: Brute Force (T1110)
- MITRE ATT&CK: Valid Accounts (T1078)
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
NIST SP 800-61r3 triyaj için ne der, ne demez
SP 800-61'in güncel sürümü Rev. 3'tür; Nisan 2025'te yayımlandı ve 2012 tarihli Rev. 2'nin yerini aldı. Yapısı kökten değişti: adım adım bir olay müdahale el kitabı olmaktan çıktı, olay müdahalesini CSF 2.0'ın altı işlevine (Govern, Identify, Protect, Detect, Respond, Recover) yerleştiren bir topluluk profili (Community Profile) oldu. Eski dört evreli döngü (hazırlık; tespit ve analiz; sınırlama, temizleme ve kurtarma; olay sonrası) belgede 'önceki model' olarak gösterilir ve bir tabloda bu işlevlerle eşlenir. Sınav sorusunda 'NIST'in dört evresi' geçiyorsa bunun Rev. 2'nin modeli olduğunu bilin.
Belge 'nasıl yapılır' ayrıntısını bilerek vermez: bu ayrıntılar teknolojiye, ortama ve kuruma göre çok değiştiği için tek bir sabit belgede tutulamaz. 'Beş dakika', 'P1 ile P4 arası öncelik' ya da kapatma sınıflarının adları NIST'te yoktur; bunlar kurumun yöntemidir. NIST ulaşılması gereken sonuçları yazar; triyajla ilgili olanlar tablodadır.
Olayın tanımı da belgededir (FISMA'dan alınmış): bilginin ya da bilgi sisteminin bütünlüğünü, gizliliğini ya da erişilebilirliğini yasal yetki olmadan fiilen ya da yakın biçimde tehlikeye atan ya da yasaları, güvenlik politikalarını, güvenlik prosedürlerini veya kabul edilebilir kullanım politikalarını ihlal eden ya da ihlal tehdidi oluşturan durum. Her alarm bir olay değildir; triyaj, hangisinin olay ilan edilecek kadar ağır olduğuna karar veren ilk adımdır.
| CSF kimliği | Sonuç (belgedeki İngilizce) | Triyaj için anlamı |
|---|---|---|
| DE.AE-02 | Potentially adverse events are analyzed to better understand associated activities | Alarmın altındaki etkinliği anlamak: kural, ölçülen, ham olay |
| DE.AE-03 | Information is correlated from multiple sources | Aynı varlıktaki diğer alarmlar ve loglar |
| DE.AE-07 | Cyber threat intelligence and other contextual information are integrated into the analysis | Zenginleştirme: istihbarat ve varlık envanteri |
| DE.AE-08 | Incidents are declared when adverse events meet the defined incident criteria | Olay ilanı; öneri, bilinen yanlış pozitifleri de hesaba katmayı söyler |
| RS.MA-02 | Incident reports are triaged and validated | Ön inceleme: olay gerçekten oldu mu, ne kadar ağır, ne kadar acil |
| RS.MA-03 | Incidents are categorized and prioritized | Türü belirlemek ve önceliği kapsam, etki, zamana duyarlılık ve kaynakla seçmek |
| RS.MA-04 | Incidents are escalated or elevated as needed | Yükseltme (daha çok kaynak, zaman) ve üst yönetime taşıma |
Dikkat: Belge risk değerlendirme etkenlerine örnek olarak şunları sayar: varlık kritikliği, olayın işlevsel etkisi, veri etkisi, gözlenen etkinliğin evresi, tehdit aktörünün nitelikleri ve kurtarılabilirlik. Öncelik tablonuzu yazarken bu listeden başlayabilirsiniz.
Kapatma gerekçeleri ve kural ayarı
'Kapattım' tek başına bir şey söylemez. Kapatmanın sınıfı, o alarmın gelecekte ne olacağını belirler: yanlış pozitif kuralı yazan kişiye geri bildirimdir, zararsız gerçek pozitif bir istisna adayıdır, gerçek pozitif ise bir olaydır. Ürünler bu sınıflara farklı adlar verir; sınıfın ne demek olduğunu bilmek yeterlidir.
Kural ayarı (tuning) bu geri bildirimin sonucudur. İyi bir istisna dardır: 'yedekleme sunucusu 10.20.2.15'ten yalnızca 22 numaralı porta, yalnızca 01:00 ile 03:00 arasında' gibi. Kötü bir istisna geniştir: '10.20.0.0/16'dan gelen her şey'. Geniş istisna alarmı susturur ama arkasında bir kör nokta bırakır; saldırgan o bölümdeki bir makineyi ele geçirirse kural artık onu görmez.
Ayarı triyaj analisti tek başına yapmaz. Bilete önerisini yazar, kural sahibi değerlendirir. Böylece kimin, neyi, neden susturduğu kayıtlı kalır.
| Sınıf | Anlamı | Örnek | Sonraki adım |
|---|---|---|---|
| Gerçek pozitif | Kötü etkinlik oldu | Başarısız denemelerin ardından başkasının makinesinden başarılı oturum | Yükselt ya da sınırla; olay |
| Gerçek pozitif, önlenmiş | Kötü etkinlik oldu, bir denetim durdurdu | İndirilirken karantinaya alınmış, hiç çalışmamış dosya | Kapat; kaynağı engelle, benzerini ara |
| Zararsız gerçek pozitif | Etkinlik oldu, izinli | Onaylı sızma testinin taraması, zamanlanmış yedekleme | Kapat; dar istisna öner |
| Yanlış pozitif | Tarif edilen etkinlik olmadı | VPN çıkışı yüzünden 'imkânsız yolculuk' | Kapat; kural sahibine geri bildirim |
| Yinelenen | Aynı olay için ikinci alarm | Aynı taramayı iki sensörün ayrı ayrı bildirmesi | Asıl bilete bağla, kapat |
Dikkat: VPN örneği iki sınıfa da yazılabilir: konumlar doğru ölçüldü (zararsız), ama 'yolculuk' olmadı (yanlış pozitif). Önemli olan gerekçenin bilette yazılı olmasıdır.
Bilete ne yazılır: her adımda
NIST SP 800-61r3, her olay için durumun izlenmesini ve yanında şu bilgilerin tutulmasını önerir: olay özeti, olayla ilgili uzlaşma göstergeleri (IoC, indicator of compromise), atanan her işin durumu ve beklenen süresi, sonraki adımlar. Ayrıca belirli alarm türlerinde biletin otomatik açılmasını düşünmeyi (DE.AE-06) ve inceleme sırasında yapılan işlerin bütünlüğü korunarak kaydedilmesini (RS.AN-06) ister.
Pratikte triyaj notu her adımda büyür. Alarmı aldığınızda bileti üzerinize alırsınız (sahiplik). Kuralı okuduğunuzda ölçüleni yazarsınız. Zenginleştirmede baktığınız her kaynağı, bulduğunuz ya da bulamadığınız şeyle birlikte yazarsınız: 'VPN günlüğünde oturum yok' da bir bulgudur. Kararda sınıfı, önceliği ve gerekçeyi; yükseltmede kime ve ne zaman devrettiğinizi yazarsınız.
Vardiya devri (shift handover) de bu notlara dayanır. Açık kalan bir izleme kararı, bir sonraki vardiyaya 'neye, ne zaman bakılacak' cümlesiyle devredilmezse kaybolur.
Alarm : kural kimliği, önem, ilk ve son olay zamanı (UTC / yerel) Görülen : kural ne ölçtü, ham olaydan bir satır Bakılan : envanter, kimlik, istihbarat, değişiklik kaydı, SIEM geçmişi Bulunan : her kaynağın sonucu, bulunamayanlar dahil Elenen : sınanan masum açıklamalar ve neden elendikleri Karar : kapat (sınıf) / izle (ne, ne zamana kadar) / yükselt (kime) / sınırla (ne) Öncelik : P1-P4 ve dayanağı IoC : adres, alan adı, hash, hesap Sonraki : açık işler, sahipleri, beklenen süre
Çözümlü triyaj: imkânsız yolculuk alarmı, ama VPN
Bulut ve kimlik logları dersinde gördüğünüz imkânsız yolculuk (impossible travel) kuralı, aynı hesabın iki başarılı oturumu arasındaki mesafeyi süreye böler ve bir uçağın hızını aşan sonuçta alarm üretir. İstanbul ile Frankfurt arası iki bin kilometreye yakındır; on beş dakikada aşılamaz.
Kural ve masum açıklamalar: Kural iki adresin coğrafi konumuna dayanır. Masum açıklamalar: ikinci adres kurumun VPN çıkışı, bir bulut vekil sunucusu ya da mobil operatörün başka şehirdeki çıkışıdır.
Zenginleştirme: Ağ belgelerine göre 198.51.100.140, kurumun Frankfurt'taki veri merkezinde barındırılan VPN yoğunlaştırıcısının internet çıkışı. VPN günlüğü, a.yilmaz'ın 09:05'te 203.0.113.18'den (ofisin adresi) VPN'e bağlandığını gösteriyor. İki oturumda aynı cihaz (LT-0231), aynı MFA yöntemi.
Karar: Yolculuk olmadı; kullanıcı ofisten VPN'e bağlandı, ikinci oturum VPN'in çıkış adresinden göründü. Kapat, gerekçeyi yaz. Ayar önerisi: VPN çıkış adresini kuraldan topluca çıkarmak yerine, o adresten gelen oturumu kullanıcının VPN oturumuyla eşleştirmek. Neden: parolası çalınmış bir hesap VPN'e de bağlanabilir; çıkış adresini tamamen susturmak bunu görünmez kılar.
Gerçek olsaydı ne görürdünüz: İkinci oturumda yeni bir cihaz ya da tarayıcı, az önce kaydedilmiş yeni bir MFA yöntemi, kullanıcıya ait bir VPN oturumunun olmaması ya da VPN oturumunun da tanımadığınız bir adresten açılmış olması.
ALARM SIGNIN-007 İmkânsız yolculuk Önem: Orta Zaman Hesap Adres Konum (GeoIP) Uygulama MFA Cihaz 08:52:10 a.yilmaz 203.0.113.18 İstanbul, TR Mail geçti LT-0231 09:07:44 a.yilmaz 198.51.100.140 Frankfurt, DE Mail geçti LT-0231 VPN günlüğü 09:05:31 a.yilmaz bağlandı dış adres 203.0.113.18 atanan 10.99.0.57
Çözümlü triyaj: karantinaya alınmış dosya
Microsoft Defender Antivirus bir tehdit bulduğunda 1116 (MALWAREPROTECTION_STATE_MALWARE_DETECTED), bir işlem uyguladığında 1117 (MALWAREPROTECTION_STATE_MALWARE_ACTION_TAKEN) olayını yazar. İşlem başarısız olursa 1118, kritik biçimde başarısız olursa 1119 gelir. 1117'deki Action alanı ne yapıldığını söyler: Quarantine, Remove, Clean, Block; ama Allow ve No action tehdidi temizlemez.
Kural ve ölçülen: Gerçek zamanlı koruma, tarayıcının indirdiği bir betik dosyasını diske yazılırken yakaladı ve karantinaya aldı. Tehdit adı uydurmadır.
Masum açıklama ve asıl soru: Bir test dosyası ya da hatalı bir imza olabilir; ama asıl soru şudur: dosya tespitten önce çalıştı mı? Karantina, dosyanın bundan sonra çalışmasını engeller; önceden olanı geri almaz. EDR'nin süreç ağacında bu dosyayı açan bir wscript.exe ya da cscript.exe yok. Makinede son 24 saatte başka alarm yok. Vekil sunucu günlüğüne göre aynı adresten iki kullanıcı daha indirmiş, ikisinde de karantina olayı var.
Karar: Gerçek pozitif, otomatik olarak önlenmiş. NIST SP 800-61r3 de antivirüsün kötü amaçlı yazılımı karantinaya alması gibi otomatik sınırlama işlemlerini kurumun düşünmesi gereken (consideration) bir yapılandırma olarak anar (RS.MI-01). Kapat; indirme adresinin engellenmesini iste. Dosya bir e-postadaki bağlantıdan geldiyse e-postanın kendisi incelenir; bu, Oltalama analizi dersinin konusudur.
Ne zaman yükseltirdiniz: İşlem başarısızsa (1118, 1119), Action Allow ise, dosya tespitten önce çalışmışsa ya da aynı dosya karantinası olmayan bir makinede de görünüyorsa.
EventID 1116 10:14:31 Name: Trojan:Script/Ornek.A Severity: Severe Path: file:_C:\Users\b.kaya\Downloads\fatura_ekim.js Detection Origin: Internet Detection Type: Concrete Detection Source: Real-Time Protection User: CORP\b.kaya Process Name: C:\Program Files\Example\Browser\browser.exe EventID 1117 10:14:32 Name: Trojan:Script/Ornek.A Action: Quarantine Action Status: No additional actions required Error Code: 0x00000000
Çözümlü triyaj: gece 03.00'te etki alanı denetleyicisi
Kural ve ölçülen: Ayrıcalıklı bir gruba üye eklenmesi. Ölçülen: Domain Admins grubuna yeni bir hesap eklendi. Arkasında Windows 2 dersinden tanıdığınız üç olay var: uzak masaüstü oturumu (4624, Logon Type 10, RemoteInteractive), yeni hesap (4720, A user account was created) ve global güvenlik grubuna üye ekleme (4728, A member was added to a security-enabled global group).
Masum açıklamalar: Onaylı bir acil değişiklik, bir yedekleme yazılımının kurulumu için açılmış hizmet hesabı, bir otomasyon betiği. Değişiklik sisteminde bu saat için kayıt yok; kurulum yapacak bir tedarikçi de planlanmamış.
Beş soru: Kim: adm.k.oz gerçek bir yönetici hesabı, sahibi K. Öz bu hafta nöbetçi değil. Ne: DC-01, kurumun en kritik varlığı. Nerede: 10.20.6.31, envantere göre satış bölümünün dizüstü bilgisayarı WS-031; yöneticilerin kullanması gereken yönetim iş istasyonu değil. Ne zaman: 03:01, değişiklik penceresi yok. Ne sıklıkta: adm.k.oz daha önce hiç WS-031'den oturum açmamış.
Karar: P1. Hemen yükselt; kurumun planı gerektiriyorsa yönetimi de haberdar et. Oyun kitabına göre svc_bkp2 ve adm.k.oz devre dışı bırakılır, WS-031 yalıtılır; etki alanı denetleyicisindeki işlemler iş sürekliliğini etkileyebileceği için olay müdahale sorumlusuyla birlikte yapılır. svc_bkp2 silinmez, çünkü kanıttır. K. Öz'e e-posta ya da sohbetle değil, İK kaydındaki telefondan ulaşılır: hesabı ele geçirilmişse o kanallar da izleniyor olabilir.
MITRE ATT&CK açısından bu, Valid Accounts (T1078) tekniğinin Domain Accounts (T1078.002) alt tekniğidir. Triyajda kimliği bilmek şart değildir, ama bilete eklemek olay müdahale ekibinin işini hızlandırır.
ALARM AD-004 Ayrıcalıklı gruba üye eklendi Önem: Kritik
03:01:37 4624 TargetUserName=adm.k.oz LogonType=10 IpAddress=10.20.6.31
03:02:15 4720 SubjectUserName=adm.k.oz TargetUserName=svc_bkp2
03:04:02 4728 SubjectUserName=adm.k.oz MemberName=CN=svc_bkp2,OU=Servis,DC=corp,DC=example,DC=com
TargetUserName=Domain AdminsDikkat: Gece ve kritik varlık birlikte gelince ilk eğilim 'hemen her şeyi kapat' olur. Sınırlamayı kanıtı koruyarak ve sorumluyla eşgüdüm içinde yapın: etki alanı denetleyicisini habersiz kapatmak, saldırganın değil kurumun işini durdurur.
İtibar puanı ve coğrafi konum: ne söyler, ne söylemez
Zenginleştirmenin en hızlı sonuçları dış kaynaklardan gelir ve en çok yanıltanlar da onlardır. CySA+ CS0-004 bu araçları adıyla sayar (AbuseIPDB, VirusTotal, Geolocation by IP Address); sınav, sonuçlarını yorumlayabilmenizi bekler.
Paylaşımlı adresler özel dikkat ister: bir bulut sağlayıcısının ya da CGNAT (carrier-grade NAT) havuzunun adresi aynı gün yüzlerce kullanıcıya ait olabilir. Geçen ayın saldırgan adresi bugün masum bir müşteride olabilir; saldırgan da kaydı olmayan yeni bir adresle gelebilir.
| Kaynak | Söylediği | Söylemediği |
|---|---|---|
| Adres itibarı (AbuseIPDB gibi) | Başkalarının bu adresten gelen kötü etkinliği bildirdiği | Adresin bugün kimde olduğunu; kayıt yoksa adresin temiz olduğunu |
| Dosya ya da adres taraması (VirusTotal gibi) | Bilinen motorların bu özeti ya da adresi tanıyıp tanımadığı | Yeni ya da hedefe özel bir dosyanın zararsız olduğunu |
| Coğrafi konum (GeoIP) | Adresin kayıtlı olduğu ya da tahmin edildiği yer | Kullanıcının fiziksel olarak nerede olduğunu |
| WHOIS | Adres bloğunun ya da alan adının kime kayıtlı olduğu | O adresi şu anda kimin kullandığını |
Dikkat: Kural: dış kaynağın 'kötü' demesi bir ipucudur, 'temiz' demesi ise bilgi eksikliğidir. Hiçbiri tek başına kapatma ya da yükseltme gerekçesi olmaz; kurumun kendi verisiyle birlikte okunur.
Triyajın tuzakları
Triyaj hatalarının çoğu bilgi eksikliğinden değil, zihnin kısayollarından doğar. En sık görülenleri adıyla bilmek, kendinizde fark etmenizi kolaylaştırır.
- İtibar puanına güvenmek: 'AbuseIPDB'de kaydı yok, kapat.' Yukarıda gördüğünüz gibi kayıt yokluğu bilgi yokluğudur.
- Alışkanlıkla kapatmak: 'Bu kural hep yanlış düşer.' Kökü çoğu zaman alarm yorgunluğudur (alert fatigue): yüzlerce düşük değerli alarmdan sonra dikkat düşer. Yüzüncü alarm, ilk doksan dokuzla aynı olmak zorunda değildir. Gerçekten hep yanlış düşüyorsa doğru cevap kör kapatma değil, kural ayarıdır.
- Çapalama (anchoring bias): İlk akla gelen açıklamaya takılıp sonraki kanıtı ona göre yorumlamak. 'Bu VPN'dir' diye başlayan analist, farklı cihaz bilgisini 'herhalde yeni bilgisayar almıştır' diye geçiştirir. Çaresi, ikinci dakikadaki gibi birkaç açıklamayı baştan yazmak ve her birini neyin çürüteceğini sormaktır.
- Alarmın adına güvenmek: 'Kritik' yazan alarm her zaman kritik değildir, 'Düşük' yazan her zaman düşük değildir. Önem kuralındır, öncelik sizin kararınızdır.
Dikkat: Bir alarmı kapatırken kendinize sorun: 'Bunu kapattığım gerekçeyi biletten okuyan biri, aynı sonuca varır mı?' Cevap hayırsa kanıt eksiktir.
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Laboratuvarda
Laboratuvar: dört alarmı beş dakikalık yöntemle triyaj edin
SOC laboratuvarında hem olağan işi hem bir saldırıyı üretin, düşen her alarm için ilk beş dakikanın adımlarını uygulayın ve her biri için iki satırlık bir triyaj notu yazın: ne ölçüldü, hangi masum açıklama sınandı, karar ve gerekçesi.
- 'Trafik üretici' panelinde 'Gece yedeklemesi (olağan iş)' ve 'Port taraması (SYN scan)' düğmelerine dokunun. Sonra PC-01 konsolunda
ping 192.168.2.10yazın. - Alarm listesinde kaç alarm var, önem sırası nasıl? Her alarmı açıp 'Kural:' ile başlayan satırı okuyun: koşul ne, ne ölçülmüş?
- Her alarm için masum açıklamayı yazın ve 'Paketlerde incele' ile sınayın: el sıkışmalar tamamlanmış mı, kaynak iç ağdan mı dışarıdan mı, kaç farklı port?
- Beş soruyu laboratuvarın verisiyle doldurun: kaynak hangi cihaz (198.51.100.23 dışarıda, 192.168.2.20 PC-01), hedef SRV-01 ve hangi port, ne kadar sürede.
- Kararı verin: 'Yanlış alarm' ya da 'Güvenlik duvarında engelle: 198.51.100.23'. Ardından R-01'de
show access-listsyazıp eklenen satırı görün.
Cevap: Üç alarm düşer, önem sırasıyla listelenir. TS-1002 (Yüksek): kural aynı kaynaktan aynı hedefe 10 ya da daha fazla farklı porta SYN arar; ölçülen 198.51.100.23'ten SRV-01'e 16 farklı porta SYN, hiçbiri tamamlanmamış. Masum açıklama (kurumun zafiyet tarayıcısı) tutmaz: kaynak dışarıdadır ve bilinen bir tarayıcı değildir. Karar gerçek pozitif, engelle; açık portlar (22, 80, 443) SYN, ACK ile cevap vermiş, saldırganın sonraki adımı onlar olabilir. TS-2001 (Orta): kural tek kaynaktan tek porta 30 ya da daha fazla bağlantı arar; ölçülen PC-01'den SRV-01'in 22 numaralı portuna 40 bağlantı, hepsi tamamlanmış. Masum açıklama (zamanlanmış yedekleme) tutar: iç kaynak, tek port, tamamlanmış el sıkışmalar. Zararsız: yanlış alarm olarak kapat, kural sahibine bu kaynak ve port için dar bir istisna öner. TS-3001 (Düşük): sizin attığınız dört ping; kapat. Her notta 'görülen, sınanan, karar, gerekçe' bulunmalıdır.- 'Trafik üretici' panelinde 'Gece yedeklemesi (olağan iş)' ve 'Port taraması (SYN scan)' düğmelerine dokunun. Sonra PC-01 konsolunda
Laboratuvarda
Laboratuvar: üç dakikalık tatbikatta triyaj
SOC laboratuvarında üç dakikalık tatbikatı başlatın. Ağ sıfırlanır, adı söylenmeyen bir saldırı, bir gece yedeklemesi ve dört ping birlikte başlar. Süre içinde her alarmı önceliğine göre ele alın, olağan işi gerekçesiyle kapatın, saldırıyı doğru yerden durdurun. Sonra hangi alarma önce baktığınızı ve neden baktığınızı yazın.
- Alarm panelindeki '3 dakikalık tatbikatı başlat' düğmesine basın. Ağ sıfırlanır, süre başlar.
- Listeyi önem sırasıyla okuyun ama önceliği siz verin: hangi alarm sürüyor, kaynak iç mi dış mı, hedef ne?
- En yüksek öncelikliden başlayıp her alarmda kuralı okuyun ve gerekirse 'Paketlerde incele' deyin.
- Saldırı iç ağdan geliyorsa (ARP zehirleme) güvenlik duvarının işe yaramayacağını hatırlayın: doğru karşılık portu kapatmaktır.
- Tatbikat bitince her alarm için bir satırlık triyaj notunu yazın; yanlış verdiğiniz bir karar olduysa nedenini de not edin.
Cevap: Saldırı rastgele seçilir, yöntem aynıdır. SYN flood ise TS-1001 (Kritik): tek hedef porta 100'den fazla SYN, tamamlanma oranı yüzde 10'un altında, kaynak 198.51.100.23 dışarıda ve hizmet duruyor: P1, güvenlik duvarında engelle. Port taramasıysa TS-1002: dış kaynaktan çok porta SYN; engelle. DNS ile sızdırmaysa TS-1004: PC-09 (192.168.2.66) kurumun çözümleyicisi yerine doğrudan dışarıdaki bir adrese cdn-sync.example.net için 32 karakterlik anlamsız etiketlerle sorgu yolluyor; hedefi engelle, PC-09'u incelenecek makine olarak bilete yaz. ARP zehirlemeyse TS-1003: istenmemiş ya da çelişen ARP cevapları; iç ağdaki saldırgana güvenlik duvarı ulaşmaz, saldıranın switch portunu kapat. Her durumda TS-2001 (yedekleme) ve TS-3001 (dört ping) yanlış alarm olarak kapatılır. İyi sıra: önce süren ve hizmeti etkileyen alarm, en son olağan iş; süre baskısında da her kapatmanın bir gerekçe cümlesi olmalıdır.Oku ve yorumla
Kaba kuvvet mi, püskürtme mi?
Aşağıdaki SIEM özetini okuyun. Bu etkinlik hangi tekniktir, 'aynı hesap için beş dakikada yirmi başarısız oturum' kuralı bunu yakalar mı, hangi bulgu önceliği belirler ve kararınız ne olur?
Kaynak 10.20.9.15 (envanter: SRV-PRN-01, yazdırma sunucusu) Hedef DC-01, 14:10:02 ile 14:11:31 arası EventID Hesap Adet LogonType 4625 a.yilmaz 1 3 4625 b.kaya 1 3 4625 c.uslu 1 3 ... (toplam 29 farklı hesap, her biri 1 deneme) 4624 s.aksoy 1 3 14:11:12 Aynı kaynaktan son 30 günde DC-01'e kimlik doğrulama: yok.
Cevap: Bu, her hesaba bir ya da birkaç parolayla deneme yapılan parola püskürtmedir (password spraying, MITRE ATT&CK T1110.003, Brute Force tekniğinin alt tekniği). Hesap başına sayan kural bunu yakalamaz, çünkü hiçbir hesapta yirmi deneme yoktur; kaynak başına farklı hesap sayan bir kural gerekir. Önceliği belirleyen bulgu s.aksoy için başarılı oturumdur: denemelerden biri tutmuştur. İkinci bulgu kaynaktır: bir yazdırma sunucusunun 90 saniyede 29 hesapla etki alanı denetleyicisine oturum denemesi beklenmez ve son 30 günde hiç yapmamıştır; SRV-PRN-01 ele geçirilmiş olabilir. Karar: P1, yükselt; oyun kitabına göre s.aksoy'un parolasını sıfırlatıp oturumlarını sonlandırmak ve SRV-PRN-01'i yalıtmak istenir. 29 hesabın listesi bilete eklenir.Hesapla
Kuyruğu sıraya koyun
Bölümdeki örnek öncelik tablosunu kullanarak beş alarmın her birine P1 ile P4 arası bir öncelik verin ve bakacağınız sırayı yazın. Ek kural: etkinlik hâlâ sürüyorsa bir basamak yukarı çıkılır (P1'in üstü yoktur).
Tablo (önem / varlık kritikliği düşük, orta, yüksek): Kritik: P2, P1, P1 | Yüksek: P3, P2, P1 | Orta: P4, P3, P2 | Düşük: P4, P4, P3 1) Kritik önem, test sanal makinesi (düşük), dosya karantinada, etkinlik bitti. 2) Orta önem, ödeme sunucusu (yüksek), etkinlik bitti. 3) Yüksek önem, muhasebe dizüstü (orta), şüpheli süreç hâlâ dışarıya bağlanıyor. 4) Düşük önem, etki alanı denetleyicisi (yüksek), etkinlik bitti. 5) Yüksek önem, test sanal makinesi (düşük), etkinlik bitti.
- Her alarm için tablodan önem ve kritiklik kesişimini bulun.
- Etkinliği süren alarmı bir basamak yukarı taşıyın.
- Önceliğe göre sıralayın; aynı öncelikteki alarmlarda süren etkinliği ve kritikliği daha yüksek varlığı öne alın.
Cevap: 1) Kritik ve düşük: P2. 2) Orta ve yüksek: P2. 3) Yüksek ve orta: P2, etkinlik sürdüğü için P1. 4) Düşük ve yüksek: P3. 5) Yüksek ve düşük: P3. Sıra: 3 (P1), sonra P2'ler; bunların arasında 2 (ödeme sunucusu, kritiklik yüksek) 1'den önce gelir, çünkü 1'deki dosya zaten karantinada ve varlık bir test makinesi. Ardından P3'ler: 4 (etki alanı denetleyicisi) 5'ten önce. Sonuç: 3, 2, 1, 4, 5. Dikkat: en yüksek önemli alarm (1) ilk sırada değildir; önem kuralındır, öncelik bağlamla birlikte sizin kararınızdır. Tablo bir yardımcıdır; 4'teki düşük önemli alarm etki alanı denetleyicisinde gece yapılmış bir değişikliği gösteriyorsa analist onu yukarı taşıyabilir ve gerekçesini yazar.Oku ve yorumla
Bu bilet neden geri döndü?
Bir meslektaşınızın kapattığı biletin notu aşağıda. Vardiya sorumlusu bileti geri açtı. Notun eksiklerini sayın ve aynı alarm için iyi bir triyaj notunun nasıl görüneceğini yazın.
SIGNIN-007 İmkânsız yolculuk a.yilmaz 08:52 İstanbul, 09:07 Frankfurt Not: FP. VPN herhalde. Bu kullanıcıda hep düşüyor. Kapatıldı.
Cevap: Eksikler: (1) 'Herhalde' bir varsayımdır; VPN günlüğüne bakıldığı yazılmamış. (2) 198.51.100.140'ın kurumun VPN çıkışı olduğu ağ belgesine dayandırılmamış. (3) Cihaz ve MFA bilgisi karşılaştırılmamış; ikinci oturum yeni bir cihazdan olsaydı karar değişirdi. (4) 'Hep düşüyor' alışkanlıkla kapatmadır; gerçekten tekrar ediyorsa doğru adım kural ayarı önerisidir. İyi not: 'Görülen: a.yilmaz için 08:52 203.0.113.18 (İstanbul) ve 09:07 198.51.100.140 (Frankfurt) başarılı oturum. Bakılan: ağ belgesi (198.51.100.140 kurumun Frankfurt VPN çıkışı), VPN günlüğü (09:05:31 a.yilmaz bağlandı, dış adres 203.0.113.18), oturum ayrıntıları (aynı cihaz LT-0231, aynı MFA yöntemi). Karar: yanlış pozitif, yolculuk yok. Öneri: VPN çıkışından gelen oturumların kullanıcının VPN oturumuyla eşleştirilmesi.'
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Gece 02:40'ta bir dosya sunucusunda 'kısa sürede çok sayıda dosya yeniden adlandırıldı' alarmı düşüyor. İlk beş dakikanızı adım adım anlatın: neyi okursunuz, hangi masum açıklamaları sınarsınız, beş soruyu nasıl doldurursunuz, hangi kararı hangi koşulda verirsiniz ve bilete ne yazarsınız?
Bir meslektaşınız şöyle diyor: 'Bu IP adresinin AbuseIPDB'de hiç kaydı yok. Zaten imkânsız yolculuk alarmlarının hepsi VPN yüzünden; bundan sonra bu kuralın alarmlarını bakmadan kapatacağım.' Bu yaklaşımdaki tuzakları adlandırın, neden tehlikeli olduklarını açıklayın ve bunun yerine ne önereceğinizi yazın.