Aşama 6: SOC · Ders 6.3
SIEM 1: toplama, ayrıştırma, normalleştirme, korelasyon
Bir SIEM'in bir olayı kaynaktan alarma kadar hangi adımlardan geçirdiğini anlatabilir, günlük alım hacmini ve depolamayı hesaplayabilir, bir korelasyon kuralını ürüne bağlı olmadan mantık olarak yazabilir ve sessiz kalan bir kaynağı olay olarak ele alabilirsiniz.
Önceki derslerde tek tek kaynakları okudunuz: Windows olay günlüğü, Linux'un auth.log'u, güvenlik duvarı satırları ve Log biçimleri dersinde bunların syslog, CEF, JSON ve XML biçimleri. Bir SOC'ta bu kaynakların hepsi tek bir yere akar: SIEM'e (security information and event management, güvenlik bilgi ve olay yönetimi). Bu derste bir olayın kaynaktan alarma kadar izlediği yolu adım adım kuracağız: nasıl toplandığını, nerede ayrıştırıldığını, ortak bir şemaya nasıl çevrildiğini, hangi bağlamla zenginleştirildiğini, nerede ve ne kadar saklandığını, korelasyon kuralının onu nasıl yakaladığını. Sorgu yazmayı (KQL ve SPL) bir sonraki ders SIEM 2'ye, kural yazmanın ortak dili Sigma'yı Tespit kuralları dersine bırakıyoruz.
SIEM ne yapar: bir boru hattı
SIEM tek bir program gibi görünür ama aslında bir boru hattıdır (pipeline). Her olay aynı istasyonlardan geçer ve her istasyon bir öncekinin işine güvenir:
- Toplama (collection, ingestion): Olay kaynağından alınıp SIEM'e taşınır.
- Ayrıştırma (parsing): Ham satır alanlara bölünür: zaman, kaynak adres, kullanıcı, sonuç.
- Normalleştirme (normalization): Farklı kaynakların farklı adlı alanları tek bir şemanın adlarına çevrilir.
- Zenginleştirme (enrichment): Olayda yazmayan bağlam eklenir: bu cihaz kimin, bu kullanıcı yönetici mi, bu adres hangi ülkede, kötü bilinen bir adres mi.
- Depolama ve indeksleme (storage, indexing): Olay aranabilir biçimde saklanır, yaşlandıkça daha ucuz katmanlara iner.
- Korelasyon ve alarm (correlation, alerting): Kurallar olayların üzerinde çalışır; tek olaya, sayıya ya da sıraya bakarak alarm üretir.
Bu sıranın pratik sonucu şudur: bir alarmın kalitesi, en zayıf istasyonun kalitesidir. Toplanmayan olay hiçbir kuralda görünmez; yanlış ayrıştırılan olayda kaynak adres boş kalır ve adrese göre gruplayan kural onu sayamaz. SIEM'den şikâyet edilen sorunların çoğu kuraldan değil, kuraldan önceki istasyonlardan çıkar.
Splunk Enterprise Security, Elastic Security, Microsoft Sentinel ve IBM QRadar gibi ürünlerin hepsi bu işi yapar; burada adları örnek olarak anılır, mantık hepsinde aynıdır.
Toplama: ajanlı, ajansız ve kayıp
Olayı SIEM'e getirmenin iki temel yolu vardır.
Ajanlı toplama (agent-based): Kaynağın üzerine küçük bir program kurulur; dosyaları ve olay günlüklerini okur, sıkıştırıp şifreli olarak gönderir, bağlantı koptuğunda bekletir. Örnekler: Splunk Universal Forwarder, Elastic Agent ve Beats ailesi (Filebeat, Winlogbeat), Microsoft Sentinel için Azure Monitor Agent. Bu programların genel adı iletici (forwarder) ya da gönderici (shipper)dir. Bedeli, her sunucuda kurulup izlenecek bir yazılım daha olmasıdır.
Ajansız toplama (agentless): Kaynağın kendi yeteneği kullanılır. Üç yaygın biçimi vardır:
- Syslog: Güvenlik duvarı, switch, router ve Linux sistemleri olayları bir toplayıcıya kendileri iter. Klasik taşıma UDP 514'tür (RFC 5426); TCP ve TLS üzerinden de gönderilebilir.
- WEF (Windows Event Forwarding): Windows'un yerleşik iletme özelliği; seçilen olayları bir WEC (Windows Event Collector) sunucusuna toplar. Ek yazılım gerektirmez, Grup İlkesi ile dağıtılır.
- API ile çekme (API pull): Bulut hizmetlerinin (Microsoft 365, AWS CloudTrail ve benzerleri) olaylarını SIEM belirli aralıklarla hizmetin arayüzünden ister. Microsoft Sentinel bunları veri bağlayıcı (data connector) adıyla sunar.
En önemli soru şudur: olay yolda kaybolursa kimin haberi olur? UDP üzerinden giden bir syslog iletisinin teslim edildiğine dair hiçbir onay yoktur; toplayıcı kapalıysa ya da hat doluysa ileti sessizce yok olur. Ajanlar ve WEF olayları bağlantı geri gelene kadar bekletir, ama bu tampon (buffer) sınırsız değildir. Microsoft'un WEF belgesine göre istemcinin tamponu kendi yerel olay günlüğüdür; günlük dolup en eski olayların üzerine yazılırsa toplayıcıya hiçbir kayıp bildirimi gitmez ve olay akışında bir boşluk işareti de kalmaz.
Bu yüzden kritik kaynaklar mümkünse onaylı ve tamponlu bir yoldan gelmeli ve hiçbir kaynağın gelmeye devam ettiği varsayılmamalıdır.
Ayrıştırma ve normalleştirme
Toplanan olay önce bir metin satırıdır. Ayrıştırma, bu satırdan alanları çıkarmaktır. Log biçimleri dersinde bunu biçim biçim gördünüz; burada soru ne zaman yapıldığıdır.
- İndeksleme zamanında (index time): Olay diske yazılırken alanlar çıkarılır ve saklanır. Sorgu hızlıdır, ama ayrıştırıcı yanlışsa yanlış alanlar kalıcı olarak yazılmıştır. Bu yaklaşıma yazarken şema (schema on write) da denir.
- Arama zamanında (search time): Ham olay saklanır, alanlar sorgu çalışırken çıkarılır. Ayrıştırıcı düzeltildiğinde eski veriye de hemen uygulanır; bedeli her sorguda yeniden yapılan iştir. Buna okurken şema (schema on read) denir.
Splunk'ın belgesi indeksleme zamanında özel alan çıkarmanın hem indekslemeyi hem aramayı yavaşlatabileceğini söyler ve alan çıkarmanın çoğunu arama zamanına bırakmayı önerir; zaman damgası, satır bölme ve host, source, sourcetype gibi temel alanlar ise indeksleme zamanında belirlenir. Microsoft Sentinel'in ASIM'i de çoğunlukla sorgu zamanında çalışan ayrıştırıcılar kullanır, büyük veride hız için bazı şemaları alım zamanında normalleştirilmiş tablolara da yazabilir.
Normalleştirme, ayrıştırılmış alanları ortak bir şemaya (schema) çevirmektir. Windows 4625 olayında kaynak adres IpAddress, sshd satırında from sözcüğünden sonraki adres, bir VPN cihazında belki remip adını taşır. Normalleştirmeden sonra üçü de aynı alandadır ve tek bir kural üçünü birden okur. Log biçimleri dersinde ECS ve OCSF'yi gördünüz; ürünlerin kendi şemaları da vardır: Splunk'ın CIM'i (Common Information Model) ve Microsoft Sentinel'in ASIM'i (Advanced Security Information Model). Microsoft ASIM'in faydasını şöyle anlatır: ASIM'i öğrenen analist için sorgu yazmak basitleşir, çünkü alan adları hep aynıdır.
Zenginleştirme, depolama ve maliyet
Ham olay yalnızca kendini bilir: 192.168.10.37 adresinden bir oturum açıldı. Analistin sorduğu ise başkadır: bu adres o saatte hangi cihazdaydı, cihaz kimin, kullanıcı yönetici mi, dış adres hangi ülkede ve kötü bilinen bir adres mi? Zenginleştirme bu soruların cevabını olaya ekler:
- Varlık bağlamı (asset context): Cihaz envanterinden sahibi, rolü, kritikliği. Bir etki alanı denetleyicisindeki olay bir test makinesindekiyle aynı önemde değildir.
- Kimlik bağlamı (identity context): Dizin hizmetinden bölümü, yöneticisi, ayrıcalıklı gruplara üyeliği.
- GeoIP: Dış IP adresinin yaklaşık ülkesi ve kurumu. Yaklaşıktır; VPN ve bulut çıkış noktaları onu yanıltır.
- Tehdit istihbaratı araması (threat intelligence lookup): Adres, alan adı ya da dosya özeti bilinen kötü göstergeler listesinde var mı?
Ardından olay saklanır. SIEM'ler veriyi yaşına göre katmanlara (tier) ayırır: sıcak (hot) katman yeni yazılan ve en çok sorgulanan veridir, hızlı ve pahalı diskte durur; ılık (warm) artık yazılmayan ama hâlâ sorgulanan veridir; soğuk (cold) seyrek sorgulanan, daha ucuz depoya taşınmış veridir; en sonda veri silinir ya da arşive alınır. Ne kadar süre tutulacağına saklama süresi (retention) denir; yasal zorunluluklar ve olay incelemesinin ne kadar geriye bakması gerektiği belirler.
Asıl sınır disk değil, alım hacmidir (ingest volume): bulut SIEM'lerinin faturası ve pek çok ürünün lisansı günde alınan veri miktarına bağlanır. Saklama süresini kısaltmak depolamayı ucuzlatır ama alım faturasını değiştirmez. Bu yüzden ilk soru 'neyi hiç almayalım'dır: hata ayıklama (debug) logları, aynı olayın kopyaları, hiçbir kuralın ve incelemenin kullanmadığı olaylar. Bir olayı bir kural kullanmıyor, bir incelemede aranmıyor ve bir yasa istemiyorsa almayın.
Korelasyon: tek olaydan diziye
Korelasyon kuralı (correlation rule), olayların üzerinde çalışan ve koşul sağlandığında alarm üreten mantıktır. Dört temel türü vardır:
- Tek olay kuralı (single-event rule): Tek bir olay yeterlidir. Örnek: Event ID 1102, güvenlik günlüğü temizlendi.
- Eşik kuralı (threshold rule): Belli bir sürede aynı türden olay sayısı bir sınırı aşar. Örnek: aynı kaynaktan 10 dakikada en az 10 başarısız oturum.
- Toplama kuralı (aggregation rule): Olaylar bir alana göre gruplanır ve sayıdan başka bir şey hesaplanır: farklı değer sayısı, toplam bayt, oran. Örnek: aynı kaynaktan 10 dakikada en az 10 farklı kullanıcı adına başarısız oturum (parola püskürtme).
- Dizi kuralı (sequence rule): Olayların sırası önemlidir: önce A, sonra belli süre içinde B. Kural, A'yı gördüğünü hatırlamak, yani durum (state) tutmak zorundadır.
Dersin çözümlü örneği bir dizi kuralıdır: çok sayıda 4625, ardından aynı kaynaktan bir 4624. Tek başına 4625 dizisi bir denemedir; arkasından gelen 4624, denemenin tuttuğunu söyler. Mantık şöyle yazılır:
- Olayları kaynak adrese göre grupla.
- Bir kaynak için 10 dakikalık kayan bir pencerede en az 10 tane 4625 say. Koşul sağlanınca bu kaynağı 'şüpheli' olarak 10 dakika boyunca hatırla.
- Bu süre içinde aynı kaynaktan bir 4624 gelirse alarm üret; alarmda kaynak adresi, 4624'ün kullanıcısını ve hedef sunucuyu taşı.
- Aynı kaynak için bir saat içinde ikinci alarm üretme (bastırma, suppression).
Kaynağa göre gruplamak bilinçli bir seçimdir: kullanıcıya göre gruplasaydık her hesaba bir deneme yapan parola püskürtmeyi kaçırırdık. Çok sayıda adresten tek hesaba gelen dağıtık denemeyi ise bu kural kaçırır; onun için kullanıcıya göre gruplayan ikinci bir kural gerekir. MITRE ATT&CK bu davranışları T1110 Brute Force altında toplar: T1110.001 Password Guessing, T1110.003 Password Spraying.
Davranış, zaman ve sessiz kaynaklar
Kurallar bilinen kalıpları arar. Bilinmeyeni aramanın yolu UEBA'dır (user and entity behavior analytics, kullanıcı ve varlık davranış analizi): SIEM her kullanıcı ve cihaz için geçmişten bir temel çizgi (baseline) çıkarır (çalışma saatleri, bağlandığı sunucular, indirdiği veri) ve sapmayı puanlar. Gece 03:00'te ilk kez bir veritabanı sunucusuna bağlanan muhasebe kullanıcısı bir kural ihlali değildir ama olağan dışıdır. UEBA hüküm değil risk puanı üretir; temel çizgisi oturmamış yeni bir kullanıcı başta çok yanlış alarm verir.
Her olayın iki zamanı vardır: olay zamanı (event time), olayın kaynakta oluştuğu an; alınma zamanı (ingestion time), SIEM'e ulaştığı an. Aradaki fark gecikmedir ve bazen dakikalar, tampondan boşalan bir ajanda saatler sürer. Her beş dakikada bir çalışıp olay zamanına göre son beş dakikaya bakan bir kural, iki dakika geç gelen bir olayı hiçbir çalıştırmada görmez: ilk çalıştırmada olay henüz yoktur, ikincisinde artık pencerenin dışındadır. Microsoft bu durumu Sentinel belgesinde tam bu örnekle anlatır ve çözümü de verir: geriye bakış penceresini gecikme kadar genişletmek, çift alarmı önlemek için de olayı alınma zamanına göre tek bir pencereye bağlamak.
Son olarak: sessiz kalan bir kaynak da bir olaydır. Etki alanı denetleyicisinden 40 dakikadır olay gelmiyorsa ya ajan durmuştur, ya ağ kopmuştur, ya ayrıştırıcı bozulmuştur, ya da biri iletmeyi bilerek kesmiştir. Dört durumda da o kaynağı izleyen kuralların hepsi kördür ve hiçbiri alarm üretmez. Alarm gelmemesi her şeyin yolunda olduğu anlamına gelmez; bu yüzden her kaynağın son olay zamanı ve hacmi de bir kuralla izlenir.
Akılda kalsın
- SIEM bir boru hattıdır: toplama, ayrıştırma, normalleştirme, zenginleştirme, depolama, korelasyon. Alarm, en zayıf istasyon kadar iyidir; toplanmayan ya da yanlış ayrıştırılan olay hiçbir kuralda görünmez.
- UDP syslog kaybı sessizdir; WEF ve ajanlar tamponlar ama tampon sınırlıdır. WEF'in tamponu istemcinin yerel günlüğüdür ve üzerine yazıldığında toplayıcıya bildirim gitmez.
- Asıl sınır alım hacmidir: günlük hacim = EPS × ortalama olay boyutu × 86 400. Saklama süresini kısaltmak alım faturasını düşürmez; ilk soru neyi hiç almayacağınızdır.
- Kural türleri: tek olay, eşik (sayı), toplama (farklı değer sayısı, toplam, oran), dizi (önce A sonra B, durum tutar). Çok sayıda 4625 ardından aynı kaynaktan 4624 bir dizi kuralıdır ve kaynağa göre gruplanır.
- Olay zamanı ile alınma zamanı ayrıdır: geriye bakış gecikmeden kısaysa geç gelen olay kaçar. Sessiz kalan kaynak da bir olaydır; her kritik kaynağın son olay zamanını bir kural izler.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Güvenlik bilgi ve olay yönetimi | SIEM (security information and event management) | Çok sayıda kaynaktan olay toplayıp ortak biçime çeviren, saklayan, kurallarla ilişkilendirip alarm üreten sistem. |
| Toplama, alım | Collection, ingestion | Olayın kaynaktan alınıp SIEM'e taşınması. |
| Ajan | Agent | Kaynağa kurulan, olayları okuyup tamponlayarak SIEM'e gönderen program. |
| İletici, gönderici | Forwarder, shipper | Olayları SIEM'e ileten ajanların genel adı: Splunk Universal Forwarder, Elastic Agent, Beats. |
| Windows olay iletme | WEF (Windows Event Forwarding) | Windows'un yerleşik özelliği; seçilen olayları bir WEC sunucusuna iter ya da WEC onları çeker. |
| Ayrıştırma | Parsing | Ham log satırından zaman, adres, kullanıcı gibi alanların çıkarılması. |
| İndeksleme zamanı, arama zamanı | Index time, search time | Ayrıştırmanın veri yazılırken (yazarken şema) ya da sorgu çalışırken (okurken şema) yapılması. |
| Normalleştirme | Normalization | Farklı kaynakların alan adlarını ve değerlerini ortak bir şemaya çevirme. |
| Ortak bilgi modeli | Common schema (Splunk CIM, Sentinel ASIM) | Bir olay türü için alan adlarını ve değer biçimlerini tanımlayan şema. |
| Zenginleştirme | Enrichment | Olaya varlık, kimlik, GeoIP ve tehdit istihbaratı gibi olayda yazmayan bağlamın eklenmesi. |
| Sıcak, ılık, soğuk katman | Hot, warm, cold tier | Verinin yaşına ve sorgulanma sıklığına göre hızlı ve pahalıdan yavaş ve ucuza doğru saklandığı katmanlar. |
| Saklama süresi | Retention | Verinin silinmeden ya da arşive alınmadan önce SIEM'de tutulduğu süre. |
| Saniyede olay | EPS (events per second) | SIEM boyutlandırmanın birimi; ortalama olay boyutu ve 86 400 ile çarpılınca günlük hacmi verir. |
| Korelasyon kuralı | Correlation rule | Bir ya da birçok olay üzerinde koşul arayıp alarm üreten mantık. |
| Eşik kuralı | Threshold rule | Bir pencerede aynı türden olay sayısı sınırı aşınca tetiklenen kural. |
| Toplama kuralı | Aggregation rule | Olayları bir alana göre gruplayıp farklı değer sayısı, toplam ya da oran hesaplayan kural. |
| Dizi kuralı | Sequence rule | Olayların belli bir sırayla ve süre içinde gelmesini arayan, durum tutan kural. |
| Kullanıcı ve varlık davranış analizi | UEBA (user and entity behavior analytics) | Kullanıcı ve cihazların temel çizgisinden sapmayı puanlayan yaklaşım. |
| Olay zamanı, alınma zamanı | Event time, ingestion time | Olayın kaynakta oluştuğu an ve SIEM'e ulaştığı an; aradaki fark gecikmedir. |
| Geriye bakış penceresi | Look-back window | Zamanlanmış bir kuralın her çalıştırmada geriye doğru taradığı süre. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- CompTIA Security+ SY0-801 4.4: Explain security alerting and monitoring concepts and tools (log aggregation, alerting, archiving, alert tuning, agents/agentless, SIEM)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.8: Given a scenario, use data, artifacts and sources to support a security investigation (log and trace data types, data sources)
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.1: Explain concepts related to system and network architecture in security operations (logging concepts: ingestion, configuration, integrity and security, time synchronization, retention)
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.3: Given a scenario, use tools to determine malicious activity (log analysis with a SIEM, UEBA, GEO-IP)
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.5: Explain the importance of efficiency and process improvement in security operations (data enrichment, rule/alert tuning, dashboard creation)
- CompTIA CySA+ CS0-004 3.3: Given a scenario, implement incident response techniques (log collection, log correlation, log augmentation and enrichment, alerts and notifications)
- CompTIA Network+ N10-009, Network Operations alanı: ağ izleme teknolojileri (log aggregation, SIEM, syslog collector)
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- Splunk Enterprise: Index time versus search time
- Splunk Enterprise: How the indexer stores indexes
- Elasticsearch: Index lifecycle management phases and actions
- Microsoft Learn: Normalization and the Advanced Security Information Model (ASIM)
- Microsoft Learn: Handle ingestion delay in Microsoft Sentinel
- Microsoft Learn: Monitor the health of your Microsoft Sentinel data connectors
- Microsoft Learn: Use Windows Event Forwarding to help with intrusion detection
- RFC 5426: Transmission of Syslog Messages over UDP
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
Toplama yolları yan yana
Tasarım sorusu her yol için aynıdır: bu yol koparsa olay nerede bekler, bekleme yeri dolarsa ne olur, ve kayıptan kimin haberi olur?
Microsoft'un WEF belgesinden bilinmesi gerekenler:
- Abonelik itme (push, source initiated) ya da çekme (pull, collector initiated) biçiminde kurulur, ikisi birden olmaz. Büyük ağlarda Grup İlkesi ile dağıtılan itme biçimi önerilir; çekmede istemci adları WEC sunucusunda tek tek tanımlanır.
- Hazır teslim seçenekleri: Normal çekme kipindedir, olayları 5'erli gruplar ve 15 dakikalık zaman aşımı kullanır; Minimize Latency itme kipindedir ve 30 saniyelik zaman aşımı kullanır. Teslim aralığı, olayın SIEM'e geç ulaşmasının nedenlerinden biridir.
- Olay gönderecek bir şeyi olmayan istemci belli aralıklarla kalp atışı (heartbeat) gönderir; WEC her kaynak için son kalp atışı zamanını tutar. Sessiz kaynak denetimi için kullanışlı bir veridir.
- Varsayılan 'Rendered Text' biçimi olayın okunabilir açıklamasını da taşır ve Microsoft'a göre olay boyutunu fiilen iki ya da üç katına çıkarır; 'Events' biçimi yalnızca olayın XML'ini ikili olarak taşır.
| Yol | Yön | Örnek | Kopunca olay nerede bekler | Kayıp nasıl olur |
|---|---|---|---|---|
| Syslog / UDP | Kaynak iter | Güvenlik duvarı, switch | Hiçbir yerde | Sessizce: onay yok, kaynağın haberi olmaz |
| Syslog / TCP, TLS | Kaynak iter | Linux rsyslog, güvenlik cihazı | Gönderenin kuyruğunda, kuyruk boyu kadar | Kuyruk dolunca, çoğu zaman yerel bir uyarıyla |
| WEF | İtme ya da çekme | Windows istemci ve sunucular | İstemcinin yerel olay günlüğünde | Günlük dolup üzerine yazınca; toplayıcıya bildirim yok |
| Ajan / iletici | Ajan iter | Splunk Universal Forwarder, Elastic Agent | Ajanın bellek ya da disk kuyruğunda | Kuyruk dolunca ya da ajan durunca |
| API ile çekme | SIEM çeker | Microsoft 365, bulut denetim logları | Hizmetin kendisinde, hizmetin tuttuğu süre kadar | Çekme uzun süre başarısız kalırsa ve hizmet eski kaydı silerse |
Dikkat: Sık yapılan hata: ajan kurulu diye kaynağın tam toplandığını varsaymak. WEF yalnızca var olan olayları okur; denetim ilkesi (audit policy) bir olayı üretmiyorsa iletilecek bir şey de yoktur. Microsoft'un belgesi de WEF'in olay günlüğü karşısında edilgen olduğunu, denetim ilkesini değiştiremediğini söyler. Toplama, kaynağın doğru olayı ürettiğinden emin olmakla başlar.
İndeksleme zamanı ile arama zamanı
Splunk'ın belgesi hangi işin hangi aşamada yapıldığını listeler; tablo bu listeden derlenmiştir. Başka ürünler aynı ayrımı farklı adlarla yapar.
Bir ayrıştırma hatası çoğu zaman hata vermez, sessizce yanlış sonuç üretir. En sık görülen üç tanesi:
- Yanlış zaman damgası: Saat dilimi yanlış tanımlanmış bir kaynak olaylarını üç saat ileride ya da geride gösterir. Olay zamanına göre çalışan bir kural onları yanlış pencereye koyar.
- Yanlış satır bölme: Çok satırlı bir olay (örneğin bir Java hata yığını) satır satır ayrı olaylar olarak saklanır, ya da birçok olay tek olayda birleşir. Sayıma dayanan her kural yanılır.
- Boş alan: Cihaz güncellendi, log biçimi değişti, ayrıştırıcının kalıbı artık tutmuyor. Olay geliyor ama
src_ipboş; kaynağa göre gruplayan kural hiçbir şey saymıyor.
Ayrıştırma hatasını yakalamanın yolu onu ölçmektir: her kaynak için önemli alanların boş kaldığı olayların oranını izleyin.
| Aşama | Yapılan işler (Splunk belgesinden) | Bedeli |
|---|---|---|
| İndeksleme zamanı | varsayılan alanların (host, source, sourcetype) çıkarılması; olaya zaman damgası verilmesi; satır bölme; yapısal verinin alanları; özel indeksleme zamanı alanları | İndekslemeyi yavaşlatır, indeksi büyütür; hata kalıcıdır |
| Arama zamanı | Arama zamanı alan çıkarma; alan takma adları (field aliasing); lookup ile alan ekleme; olay türü eşleme; etiketleme (tagging) | Her sorguda yeniden yapılır; düzeltme eski veriye de geçer |
Normalleştirme ve zenginleştirme: üç kaynak, tek satır
Aşağıdaki kutuda aynı türden üç olay var: bir Windows sunucusunda başarısız oturum (4625), bir Linux sunucusunda başarısız SSH girişi ve bir VPN cihazında başarısız oturum. Biçimleri de alan adları da farklıdır.
Tablo, normalleştirmeden ve zenginleştirmeden sonra üçünün aynı alanlarda nasıl göründüğünü gösterir. Alan adları bu dersin örnek şemasıdır; CIM, ASIM, ECS ya da OCSF kendi adlarını kullanır, mantık aynıdır. Normalleştirme yalnızca alan adını değil değeri de birleştirir: Windows'un 'An account failed to log on' cümlesi, sshd'nin 'Failed password' sözü ve VPN'in 'FAIL' değeri tek bir result=failure olur.
Zenginleştirmenin iki zamanı vardır. Alım zamanında eklenen bağlam olayla birlikte saklanır ve olay anının gerçeğini yansıtır; arama zamanında eklenen bağlam sorgu anının gerçeğini yansıtır. Fark özellikle değişen veride önemlidir: DHCP ile dağıtılan bir iç adres saat 01:30'da bir dizüstü bilgisayarda, 01:45'te başka bir cihazda olabilir. Adresi cihaza çeviren arama, olay anında geçerli olan kiralamayı kullanmalıdır; bugünkü kiralamaya bakmak sizi masum bir cihaza götürür.
| Alan | Windows | Linux | VPN |
|---|---|---|---|
| time (UTC) | 07:12:41 | 07:12:44 | 07:12:47 |
| event_category | authentication | authentication | authentication |
| result | failure | failure | failure |
| user | muhasebe | deploy | a.yilmaz |
| src_ip | 203.0.113.50 | 203.0.113.50 | 203.0.113.50 |
| dest_host | SRV-FS01 | web01 | VPN-01 |
| dest_criticality (varlık) | yüksek | orta | yüksek |
| src_geo (GeoIP) | dış adres, ülke bilgisi | dış adres, ülke bilgisi | dış adres, ülke bilgisi |
| src_ti_match (istihbarat) | listede var mı? | listede var mı? | listede var mı? |
Windows (4625, XML'den seçilmiş alanlar): EventID=4625 TargetUserName=muhasebe LogonType=3 IpAddress=203.0.113.50 Computer=SRV-FS01.corp.example.com TimeCreated=2026-11-16T07:12:41Z Linux (auth.log, sshd): Nov 16 10:12:44 web01 sshd[21844]: Failed password for deploy from 203.0.113.50 port 40149 ssh2 VPN cihazı (key=value): date=2026-11-16 time=10:12:47 devname=VPN-01 user=a.yilmaz remip=203.0.113.50 action=FAIL
Dikkat: Linux ve VPN satırları yerel saatle (UTC+3) yazılmıştır; Windows'un TimeCreated alanı UTC'dir. Normalleştirme zamanı da tek bir dile (UTC) çevirir. Bu çevrilmeden üç olay üç saat arayla olmuş gibi görünür ve aynı kaynaktan gelen tek bir saldırı üç ayrı olaya bölünür.
Depolama katmanları ve saklama
İki ürünün belgesi aynı fikri farklı adlarla anlatır. Splunk veriyi bucket denen dilimlerde tutar ve dilimleri yaşa göre durumdan duruma geçirir. Elasticsearch'te indeks yaşam döngüsü yönetimi (ILM, index lifecycle management) indeksi aşamalardan geçirir; bir indeks belli boyuta ya da yaşa ulaşınca yerine yenisi açılır (rollover) ve eskisi bir sonraki aşamaya ilerler.
Splunk'ta frozen duruma geçen bucket için varsayılan işlem silmektir; istenirse silmeden önce arşive alınır. Arşivden geri yüklenen bucket thawed olur ve yeniden aranabilir. Elastic'in son aşamasının adı ise doğrudan delete'tir.
Saklama süresini yasal zorunluluklar, incelemenin ne kadar geriye bakması gerektiği (bir saldırgan aylarca fark edilmeden kalabilir) ve bütçe belirler. Microsoft'un WEF belgesi bir denge örneği verir: olayları hem aylarca saklayan ve gerçek zamanlı korelasyon yapan bir SIEM'e, hem de yıllarca saklayan ucuz bir veri gölüne göndermek.
| Katman | Splunk bucket durumu | Elasticsearch ILM aşaması | Yazılır mı | Aranır mı |
|---|---|---|---|---|
| Sıcak (hot) | hot | hot | Evet | Evet, en sık |
| Ilık (warm) | warm | warm | Hayır (Elastic: seyrek) | Evet |
| Soğuk (cold) | cold, ayrı ve ucuz depoda olabilir | cold | Hayır (Elastic: seyrek) | Evet, seyrek |
| Donmuş (frozen) | frozen: varsayılan olarak silinir, istenirse arşivlenir | frozen | Hayır | Splunk: hayır; Elastic: nadiren |
| Geri yüklenmiş | thawed: arşivden geri gelir | - | Hayır | Evet |
| Silme | frozen'ın varsayılan işlemi | delete | - | - |
Dikkat: Sık yapılan hata: soğuk katmanı arşivle karıştırmak. Soğuk veri hâlâ SIEM'dedir ve aranır, yalnızca daha yavaştır; arşive alınmış veri ise önce geri yüklenmeden aranamaz.
Hacim hesabı: EPS'ten gigabayta
SIEM boyutlandırmanın birimi EPS'tir (events per second, saniyede olay). Günlük hacim üç sayının çarpımıdır:
- Günlük hacim (bayt) = EPS × ortalama olay boyutu (bayt) × 86 400 (bir günün saniyesi).
Örnek: 2 000 EPS ve olay başına ortalama 500 bayt. 2 000 × 500 = 1 000 000 bayt/sn. 1 000 000 × 86 400 = 86 400 000 000 bayt, yani günde 86,4 GB (1 GB = 10^9 bayt alındığında).
Depolama için bu sayı saklama süresiyle çarpılır ve ürünün sıkıştırma oranına bölünür. Sıkıştırma oranı veri türüne ve ürüne göre çok değişir; hesapta ya ürünün kendi ölçümünü ya da açıkça yazılmış bir varsayımı kullanın, ezbere bir oran kullanmayın. Kopyalama (replication) yapılan kümelerde disk ihtiyacı kopya sayısıyla da çarpılır.
Hacmi düşürmenin doğru yolları, kaynağa en yakın yerde uygulananlardır:
- Kaynakta süzmek: Hiçbir kuralın kullanmadığı olay kimliklerini ve düzeyleri hiç göndermemek. WEF aboneliğinin sorgusu, ajan yapılandırması ya da syslog düzeyi bunun yeridir.
- Biçimi küçültmek: WEF'te 'Rendered Text' yerine 'Events' biçimi; ayrıntılı açıklama metnini taşımamak.
Yanlış yol, kimlik doğrulama gibi küçük ama değerli kaynakları kesmektir; hacmi büyük olan kaynak çoğu zaman değeri düşük olandır.
Kaynak EPS Ort. boyut Bayt/sn GB/gün ---------------------- ---- ----------- ----------- ------ Güvenlik duvarı 1500 400 B 600 000 51,84 Etki alanı denetleyici 300 1 200 B 360 000 31,10 Linux syslog 200 250 B 50 000 4,32 Web proxy 500 600 B 300 000 25,92 ---------------------- ------ Toplam 113,18 GB/gün 90 gün sıcak + ılık saklama, varsayım: diskte 1/4'e sıkışıyor 113,18 x 90 = 10 186 GB ham -> 10 186 / 4 = yaklaşık 2 547 GB disk
Dikkat: Lisans ve fatura ham alım hacmine bakar, sıkıştırılmış disk boyutuna değil. Sıkıştırma depolama maliyetini düşürür, alım maliyetini düşürmez.
Korelasyon kuralını adım adım kurmak
Bir korelasyon kuralının beş parçası vardır ve her biri ayrı bir karardır: girdi, gruplama anahtarı, pencere, koşul (sayı, farklı değer sayısı, sıra) ve çıktı (varlıklar, önem, bastırma). Aynı mantığı SIEM 2 dersinde KQL ve SPL ile yazacağız.
Pencerenin iki biçimi vardır. Sabit pencere (tumbling window) zamanı 09:00 ile 09:10, 09:10 ile 09:20 gibi dilimlere böler; 09:08 ile 09:12 arasındaki on deneme iki dilime bölünür ve hiçbirinde eşik aşılmaz. Kayan pencere (sliding window) her olaydan geriye doğru bakar ve bu bölünmeyi yaşamaz. Dizi kurallarında kayan pencere tercih edilir.
Kuralı yazdıktan sonra onu bozan durumları tek tek düşünün:
- Ağır ve yavaş (low and slow): Saldırgan her 2 dakikada bir deneme yaparsa 10 dakikada en fazla 5 deneme olur ve eşik hiç aşılmaz. Daha uzun pencere ve daha düşük eşikli ikinci bir kural gerekir.
- NAT ve paylaşılan adresler: Bir şirket VPN'inin ya da bir proxy'nin çıkış adresinin arkasında yüzlerce kullanıcı vardır; o adresten gelen 4625'lerin toplamı her sabah eşiği aşar. Varlık bağlamıyla bu adresler tanımlanır, kural onlar için ayrı eşik kullanır.
- Boş kaynak adres: Her 4625 bir ağ adresi taşımaz; Microsoft'un belgesine göre adres alanları kimlik doğrulama bağlamına göre doldurulur;
IpAddressalanının '-' ya da yerel adres (127.0.0.1, ::1) olduğu olaylar vardır. Bu olaylar kaynağa göre gruplanınca hepsi aynı anlamsız grupta toplanır; kural onları ya dışarıda bırakmalı ya da bilgisayar adına göre gruplamalıdır. - Hesap kilitlenmesi: Kilitlenme eşiği kuralın eşiğinden düşükse saldırgan hesabı kilitler ve doğru parolayı bulsa bile 4624 hiç oluşmaz. Kilitlenme olayı (4740) da ayrıca izlenmelidir.
KURAL Kaba kuvvet sonrası başarılı oturum
GİRDİ Normalleştirilmiş kimlik doğrulama olayları
(event_id, result, src_ip, user, dest_host, olay zamanı)
DIŞLA src_ip boş ya da '-' olanlar
GRUPLA src_ip
ADIM 1 Kayan 10 dakikalık pencerede result=failure (4625) sayısı en az 10
-> durumu kaydet: src_ip, ilk ve son başarısızlık zamanı,
denenen farklı kullanıcı sayısı
ADIM 2 Son başarısızlıktan sonraki 10 dakika içinde
aynı src_ip için result=success (4624)
ÇIKTI Alarm, önem: yüksek
varlıklar: src_ip, 4624'teki user, dest_host
kanıt: başarısızlık sayısı, farklı kullanıcı sayısı, zamanlar
BASTIR Aynı src_ip için 60 dakika içinde ikinci alarm yok
SIRALAMA Olay zamanına göre (alınma zamanına göre değil)Dikkat: Alarmın taşıdığı 'farklı kullanıcı sayısı' analiste çok şey söyler: tek kullanıcıya 30 deneme kaba kuvvettir (T1110.001), 30 kullanıcıya birer deneme parola püskürtmedir (T1110.003). Aynı kural ikisini de yakalar; ayrımı alarmın içindeki kanıt yapar.
Zaman pencereleri ve geç gelen olaylar
Zamanlanmış bir kural iki ayarla tanımlanır: ne sıklıkla çalışır ve ne kadar geriye bakar (look-back). Microsoft'un belgesine göre Sentinel'de zamanlanmış kuralların varsayılan geriye bakış süresi beş dakikadır ve her kaynağın kendine özgü bir alım gecikmesi olabilir.
Belgedeki örnek şudur: kural her beş dakikada bir, son beş dakikaya bakar. Bir olay oluştuktan iki dakika sonra alınır. İlk çalıştırmada olay henüz SIEM'de yoktur. İkinci çalıştırmada vardır, ama olay zamanı artık beş dakikadan eskidir ve olay zamanına göre süzen kural onu atar. Kural alarm üretmez.
Microsoft'un önerdiği çözüm birbirini tamamlayan iki adımdan oluşur:
- Pencereyi genişletmek: Geriye bakışı gecikme kadar büyütmek (örnekte 5 + 2 = 7 dakika). Bu tek başına çift alarm üretir, çünkü ardışık pencereler artık örtüşür.
- Olayı tek pencereye bağlamak: Olay zamanına göre 7 dakikaya bakarken, alınma zamanına göre yalnızca son 5 dakikada gelen olayları saymak. Her olay tam bir çalıştırmada sayılır.
Saat kayması da aynı etkiyi yapar: NTP ile eşitlenmemiş bir cihazın olayları geç ya da gelecekten gelmiş gibi görünür. Olay zamanı ile alınma zamanı arasındaki farkı kaynak başına izlemek ikisini de ortaya çıkarır.
Birden çok kaynağı birleştiren kurallarda pencere en yavaş kaynağa göre ayarlanır; Microsoft ayrıca neredeyse gerçek zamanlı (NRT, near-real-time) kuralları seçenek olarak gösterir.
| Çalıştırma | Olay zamanına göre baktığı aralık | Olay (oluşma 10:04:30, alınma 10:06:30) görülür mü |
|---|---|---|
| 10:05 | 10:00 ile 10:05 | Hayır: henüz alınmadı |
| 10:10 | 10:05 ile 10:10 | Hayır: alındı ama olay zamanı aralığın dışında |
| 10:10, düzeltilmiş | Olay zamanı 10:03 ile 10:10; alınma zamanı 10:05 ile 10:10 | Evet, yalnızca bu çalıştırmada |
Dikkat: Sık yapılan hata: gecikme sorununu kuralı daha sık çalıştırarak çözmeye çalışmak. Kural her dakika çalışsa da geriye bakış olay zamanına göre ve gecikmeden kısaysa geç gelen olay yine kaçar.
Kaynak sağlığı: sessizlik de bir alarmdır
Bir kaynağın sağlığı dört soruyla izlenir: olay geliyor mu (son olay zamanı), olağan miktarda mı (hacim), zamanında mı (gecikme), doğru ayrıştırılıyor mu (boş alan oranı)?
Sessiz kaynak kuralının mantığı basittir: her kaynak için son olayın alınma zamanını bul; bu zaman ile şimdiki zaman arasındaki fark, o kaynağın geçmişte gördüğünüz en uzun olağan sessizliğinden belirgin biçimde büyükse uyarı üret. Eşik kaynağa göre değişir: bir etki alanı denetleyicisi saniyede onlarca olay üretir ve beş dakikalık sessizliği bile anlamlıdır; mesai dışında kimsenin bağlanmadığı bir VPN cihazının gece saatlerce sessiz kalması olağandır. Hacim için de aynısı yapılır: bu saatin hacmi geçen haftanın aynı saatiyle karşılaştırılır.
Ürünlerin kendi sağlık özellikleri vardır ama hepsini kapsamaz. Microsoft'un belgesine göre Sentinel'in SentinelHealth tablosu yalnızca seçili veri bağlayıcıları için kayıt tutar; durum değişmedikçe saatte bir kayıt yazar, geçici olabilecek hatalar ise 60 dakikadan uzun sürerse kaydedilir. Bu yüzden kendi 'son görülme' kuralınızı her kritik kaynak için ayrıca yazarsınız.
Sessizlik bir saldırı belirtisi de olabilir: saldırganlar günlükleri temizler (Event ID 1102; ATT&CK T1685.005 Clear Windows Event Logs, eski adıyla T1070.001), ajanı ya da iletme hizmetini durdurur, bulut denetim kaydını kapatır (T1685.002 Disable or Modify Cloud Log). Bu yüzden sessiz kaynak uyarısı BT bileti olarak değil güvenlik olayı olarak açılır ve önce 'o kaynakta son görülen olaylar neydi' sorusuyla incelenir.
| Belirti | Olası neden | Kuralların durumu |
|---|---|---|
| Hiç olay yok | Ajan ya da hizmet durdu, ağ koptu, kimlik bilgisi süresi doldu, bilerek kapatıldı | O kaynağa bakan bütün kurallar kör |
| Olay var, hacim yarıya indi | Bir abonelik ya da süzgeç değişti, bir sunucu grubu kesildi | Kurallar kısmen kör; fark edilmesi en zor durum |
| Olay var, gecikme saatlerce | Tampon boşalıyor, kuyruk tıkanmış, saat kayması | Dar pencereli kurallar olayları kaçırır |
| Olay var, alanlar boş | Kaynak güncellendi, log biçimi değişti, ayrıştırıcı tutmuyor | Kurallar çalışır ama hiçbir şey sayamaz |
Dikkat: En tehlikeli durum alarmın olmamasıdır, çünkü kimse yokluğu fark etmez. Bir kaynağı SIEM'e bağladığınız gün, onun sessizliğini izleyen kuralı da yazın.
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Hesapla
Günlük hacim ve depolama hesabı
Bir şirketin SIEM'ine bağlanacak dört kaynak verilmiştir. Günlük alım hacmini (GB, 1 GB = 10^9 bayt), 60 günlük saklama için gereken disk alanını ve iki tasarruf önerisinin etkisini hesaplayın.
Güvenlik duvarı: 800 EPS, ortalama 450 bayt. Bunun %80'i 'izin verildi' kaydı. Etki alanı denetleyicileri (WEF, Events biçimi): 250 EPS, ortalama 1 000 bayt. Web sunucuları (erişim logu): 400 EPS, ortalama 300 bayt. Uygulama sunucuları: 600 EPS, ortalama 500 bayt. Bunun yarısı DEBUG düzeyi. Varsayım: diskte veri 1/5'e sıkışıyor.
- Her kaynak için EPS × boyut × 86 400 hesaplayın.
- Toplayın; 60 ile çarpıp sıkıştırma oranına bölün.
- Öneri 1: DEBUG düzeyini kaynakta süzmek. Öneri 2: güvenlik duvarının izin kayıtlarını SIEM yerine ucuz bir depoya göndermek. Her birinin günlük tasarrufunu bulun.
- Etki alanı denetleyicileri 'Rendered Text' biçimine geçseydi hacimleri ne olurdu?
Cevap: Güvenlik duvarı: 800 × 450 × 86 400 = 31,104 GB/gün. Etki alanı denetleyicileri: 250 × 1 000 × 86 400 = 21,6 GB. Web: 400 × 300 × 86 400 = 10,368 GB. Uygulama: 600 × 500 × 86 400 = 25,92 GB. Toplam 88,992 GB/gün, yaklaşık 89 GB. 60 gün: 88,992 × 60 = 5 339,52 GB ham; 1/5 sıkışmayla yaklaşık 1 068 GB disk. Öneri 1: uygulama hacminin yarısı, 12,96 GB/gün. Öneri 2: güvenlik duvarının %80'i, 31,104 × 0,8 = yaklaşık 24,88 GB/gün. İkisi birlikte alımı yaklaşık 51,15 GB/gün'e indirir. Rendered Text biçiminde Microsoft'a göre olay boyutu iki ya da üç katına çıkar: 21,6 GB yerine yaklaşık 43 ile 65 GB. En küçük kaynak (kimlik doğrulama) en değerlisidir; tasarruf ondan başlamaz.Kendi bilgisayarınızda
Kendi bilgisayarınızın olay tamponu
Windows bilgisayarınızda olay günlüklerinin en büyük boyutunu ve dolunca ne yaptıklarını okuyun; ardından bu tamponun bir toplayıcı kapalıyken kaç dakika dayanacağını hesaplayın. Komutlar yönetici yetkisi istemez.
C:\> wevtutil gl Security name: Security enabled: true type: Admin owningPublisher: isolation: Custom channelAccess: O:BAG:SYD:(A;;0xf0005;;;SY)(A;;0x5;;;BA)(A;;0x1;;;S-1-5-32-573) logging: logFileName: %SystemRoot%\System32\Winevt\Logs\Security.evtx retention: false autoBackup: false maxSize: 20971520 publishing: fileMax: 1 PS> Get-WinEvent -ListLog System,Application | Format-Table LogMode,MaximumSizeInBytes,RecordCount,LogName LogMode MaximumSizeInBytes RecordCount LogName ------- ------------------ ----------- ------- Circular 20971520 38332 System Circular 20971520 46988 Application
- Komut isteminde
wevtutil gl Securityyazın.maxSize(bayt) veretentionsatırlarına bakın. - PowerShell'de
Get-WinEvent -ListLog System,Application | Format-Table LogMode,MaximumSizeInBytes,RecordCount,LogNameyazın.LogModesütununu okuyun. (Security günlüğü için bu komut yönetici ister; wevtutil istemez.) - Varsayın ki bu bilgisayar bir sunucu ve Security günlüğüne saniyede ortalama 40 olay yazıyor, olay başına diskte ortalama 1 000 bayt. Günlük kaç saniyede dolar?
- WEC sunucusu bir saat kapalı kalırsa ne olur?
Cevap: maxSize 20971520 bayt, yani 20 MB (20 × 1 024 × 1 024). retention: false ve LogMode Circular aynı şeyi söyler: günlük dolunca en eski olayların üzerine yazılır. 40 × 1 000 = 40 000 bayt/sn; 20 971 520 / 40 000 = yaklaşık 524 saniye, 9 dakikadan az. WEF'in tamponu bu yerel günlük olduğu için WEC bir saat kapalı kalırsa son 9 dakika kadarı dışındaki olaylar kaybolur ve toplayıcıya bildirim gitmez. Ders: iletme yapan sunucularda günlük boyutu toplayıcının olası kesinti süresine göre büyütülür ve toplayıcı tarafında kaynak başına son görülme zamanı izlenir. Sizin sayılarınız farklı olabilir; önemli olan maxSize ve olay hızından süreyi hesaplamaktır.- Komut isteminde
Oku ve yorumla
Kural tetiklenir mi?
Aşağıdaki kural ve olaylar verilmiştir. Kural hangi kaynak için alarm üretir, hangisi için üretmez? Üretmediği durumda saldırı gerçekten yok mu? Kuralın kaçırdığı şeyi yakalamak için ne önerirsiniz?
KURAL: Aynı src_ip'ten kayan 10 dakikalık pencerede en az 10 adet 4625; ardından son 4625'ten sonraki 10 dakika içinde aynı src_ip'ten 4624. src_ip 198.51.100.9: 09:05:00 ile 09:06:50 arasında 15 adet 4625 (user: administrator) ardından bu adresten hiç 4624 yok src_ip 203.0.113.50: 4625: 09:00:05 09:01:35 09:03:05 09:04:35 09:06:05 09:07:35 09:09:05 09:10:35 09:12:05 09:13:35 (her biri farklı kullanıcı: a.yilmaz, m.kaya, b.demir, ...) 4624: 09:15:10 user: muhasebe LogonType: 3Cevap: 198.51.100.9: ADIM 1 sağlanır (2 dakikada 15 başarısızlık) ama 4624 olmadığı için dizi kurulmaz; bu kural alarm üretmez. Ayrı bir eşik kuralı varsa o bir kaba kuvvet denemesi alarmı üretir (tek hesaba 15 deneme, T1110.001). 203.0.113.50: 4625'ler 90 saniye arayla geliyor; kayan 10 dakikalık pencereye en fazla 7 tanesi sığar (09:00:05 ile 09:09:05 arası), eşik 10'a hiç ulaşılmaz ve 09:15:10'daki 4624'e rağmen alarm yoktur. Oysa asıl olay budur: 10 farklı kullanıcıya birer deneme (parola püskürtme, T1110.003) ve ardından muhasebe hesabıyla başarılı ağ oturumu. Öneri: daha uzun pencereli (örneğin 60 dakika) ve sayı yerine farklı kullanıcı sayısına bakan bir toplama kuralı, ardından herhangi bir başarıyı arayan bir dizi. Ağır ve yavaş saldırı tam olarak sabit eşikleri ve kısa pencereleri hedefler.Oku ve yorumla
Kaynak sağlığı panosunu okumak
Saat 03:10'da SIEM'in kaynak sağlığı panosu aşağıdaki gibidir. Hangi kaynaklar sorunludur, her biri için olası neden nedir ve hangisi bir güvenlik olayı olarak hemen açılmalıdır?
Kaynak Yol Son olay (alınma) Olağan davranış Not FW-01 syslog 03:09:58 sürekli, ~800 EPS DC-01 WEF 02:23:40 sürekli, ~150 EPS DC-02 olağan VPN-01 syslog 21:47:12 (dün) mesai dışında çok az bağlantı PROXY-01 ajan 03:09:41 03:00-03:10 hacmi geçen haftanın aynı saatinin %45'i WEB-02 ajan 03:09:55 sürekli 02:00'den beri src_ip alanı %100 boş
Cevap: FW-01 sağlıklıdır. DC-01 en acil olanıdır: saniyede yüz elli olay üreten bir etki alanı denetleyicisinden 46 dakikadır hiçbir şey gelmiyor, DC-02 ise olağan. Ağ, WinRM ya da abonelik sorunu olabilir; ama günlük temizleme (1102), olay günlüğü hizmetinin durdurulması ya da iletmenin bilerek kesilmesi de olabilir. Güvenlik olayı olarak açılır; sessizlikten hemen önceki olaylar incelenir, sunucuya doğrudan bakılır. VPN-01'in gece sessizliği büyük olasılıkla olağandır, yine de cihazın canlı olduğu doğrulanır. PROXY-01 kısmi kayıptır: bir süzgeç ya da ajan yapılandırması değişmiş, bir düğüm kesilmiş olabilir; fark edilmesi en zor durum budur. WEB-02'de ayrıştırma bozulmuş: olay geliyor ama src_ip boş, büyük olasılıkla 02:00'deki bir güncelleme log biçimini değiştirdi. Kurallar çalışıyor görünür ama kaynağa göre hiçbir şey sayamaz; ayrıştırıcı düzeltilmelidir.Laboratuvarda
Laboratuvar: kuralın türünü ve yanlış alarmı bulun
SOC laboratuvarı, sensörün gördüğü paketler üzerinde eşik ve toplama kuralları çalıştıran küçük bir SIEM benzeri akış sunar. Bir saldırı ve bir olağan iş başlatın, iki alarmın kural mantığını okuyup türünü söyleyin ve yanlış alarmı kalıcı olarak önleyecek bağlamı önerin.
- 'SOC: saldırıyı gör, alarmı değerlendir, kes' laboratuvarını açın.
- 'Saldırı simülasyonu' panelinde 'Port taraması' düğmesine dokunun. TS-1002 alarmını açın ve 'Kural:' ile başlayan mantık satırını okuyun.
- 'Gece yedeklemesi'ni başlatın. TS-2001 alarmını açın, mantık satırını ve kaynak ile hedef portu okuyun. 'Paketlerde incele' ile el sıkışmaların tamamlanıp tamamlanmadığına bakın.
- TS-2001'i 'Yanlış alarm' olarak kapatın; TS-1002 için 'Güvenlik duvarında engelle' deyin.
- Her iki kural için şunu yazın: gruplama anahtarı ne, neyi sayıyor, türü ne?
Cevap: TS-1002 bir toplama kuralıdır: kaynak ve hedef çiftine göre gruplar ve SYN sayısını değil farklı hedef port sayısını hesaplar (en az 10 farklı port). Port taramasını sayıdan çok çeşitlilik ele verir. TS-2001 bir eşik kuralıdır: kaynak, hedef ve hedef port üçlüsüne göre gruplar; bağlantı sayısı 30'a ulaşınca ve bu bağlantıların neredeyse hepsi tamamlanmışsa tetiklenir. Gece yedeklemesi tam olarak bunu yapar: iç ağdan, tek porta (22), tamamlanan bağlantılar. Saldırı değil, yanlış alarmdır. Kuralı kapatmak çözüm değildir, çünkü aynı kural gerçek bir kötüye kullanımı da yakalayabilir. Doğru ayar zenginleştirmedir: yedekleme sunucusunu varlık envanterinde 'yedekleme' rolüyle tanımlamak ve kuralın bu rol için muaf tutulması ya da daha yüksek eşik kullanması.
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Kurum yeni bir VPN cihazı aldı ve oturum loglarının SIEM'e bağlanması size verildi. Cihaz syslog gönderebiliyor. Bu kaynağı toplamadan alarma kadar nasıl bağlayacağınızı anlatın: toplama yolu ve kayıp riski, ayrıştırma ve normalleştirme, zenginleştirme, saklama ve hacim, bir örnek korelasyon kuralı ve kaynağın sağlığının izlenmesi.
Şu davranışı yakalayan bir korelasyon kuralını ürüne bağlı olmayan mantık olarak yazın: bir kullanıcı VPN üzerinden başarılı oturum açıyor ve aynı kullanıcı 30 dakika içinde bir sunucuda yeni bir yerel hesap oluşturup (4720) onu Administrators grubuna ekliyor (4732). Kuralın girdisini, gruplama anahtarını, penceresini, koşulunu ve çıktısını yazın; hangi normalleştirme ve zenginleştirmenin gerektiğini, geç gelen olayları ve olası yanlış alarmları nasıl ele alacağınızı açıklayın.