Aşama 4: Paket okuma · Ders 4.3
Yaygın protokolleri yakalamada okumak: DNS, HTTP, TLS, SMB
Bir paket yakalamasında DNS, HTTP, TLS ve SMB trafiğini doğru filtreyle bulabilir, istekle cevabı eşleyip ne olduğunu adım adım anlatabilir ve şifreli trafikte bile olağan ile olağandışını ayırabilirsiniz.
DNS, HTTP ve TLS'in nasıl çalıştığını 2. aşamada öğrendiniz; bu derste aynı protokolleri bir yakalamanın içinde, paket listesinde ve alan ağacında tanıyacaksınız. Bir kurum ağında alınan yakalamanın büyük kısmı dört protokolden oluşur: ad soran DNS, web'in HTTP'si, onu saran TLS ve Windows dosya paylaşımının SMB'si. Bir Active Directory ağında bunlara Kerberos ve LDAP eklenir. Her biri için neye bakılacağını, hangi görüntüleme filtresinin (display filter) onu bulduğunu ve olağan halinin neye benzediğini göreceksiniz. Sonunda bir kullanıcının bir web sayfası ve bir dosya paylaşımı açışını paket paket okuyacak, şifreli trafiğin bile savunucuya ne söylediğini toplayacaksınız.
Bir yakalamayı okumanın yöntemi
Binlerce paketlik bir yakalamayı baştan sona okumak mümkün değildir. Deneyimli bir analist üç adımda ilerler: önce yakalamada hangi protokollerin olduğuna bakar (Wireshark'ta Statistics menüsündeki Protocol Hierarchy), sonra kimin kiminle konuştuğuna (Statistics, Conversations), en son da tek bir konuşmaya iner ve onu bir filtreyle ayırır.
Her uygulama protokolünün okunmasında aynı kural geçerlidir: istek ile cevabı eşleyin. DNS'te bu eşleme işlem kimliğiyle (Transaction ID), HTTP/1.1'de aynı TCP bağlantısındaki sırayla, SMB2'de ileti kimliğiyle (MessageId), TLS'te el sıkışmanın sırasıyla yapılır. Cevapsız kalan istek, hata kodu taşıyan cevap ve iki paket arasındaki gecikme, bir arızanın ya da bir saldırının ilk izleridir.
Görüntüleme filtresi yakalamayı değiştirmez, yalnızca gösterilen paketleri süzer. Wireshark'ın alan adları protokolün kısa adıyla başlar: dns.qry.name, http.request.uri, tls.handshake.extensions_server_name, smb2.filename. Bir alanı tek başına yazmak (http.request) o alanın bulunduğu paketleri, bir karşılaştırma (dns.flags.rcode == 3) değeri tutanları, contains ise metnin içinde geçenleri gösterir.
Son bir alışkanlık: olağandışını tanımak için önce olağanı bilmek gerekir. Bu derste her protokol için 'sağlıklı hali böyle görünür' cümlesini kuracağız; SOC'ta bir uyarıyı değerlendirirken karşılaştıracağınız şey odur.
DNS: soru, cevap ve aradaki süre
DNS trafiği çoğunlukla UDP 53 üzerinden giden kısa paketlerdir. Wireshark'ın Info sütununda sorgu Standard query 0x1f2e A www.example.com, cevabı Standard query response 0x1f2e A www.example.com A 203.0.113.10 biçiminde görünür. Baştaki onaltılık sayı 16 bitlik işlem kimliğidir; sorgu ile cevabı birbirine bağlayan budur. Wireshark eşlemeyi kendisi de yapar: sorgunun ağacında cevabın paket numarası (dns.response_in), cevabın ağacında sorgunun numarası (dns.response_to) ve aradaki süre (dns.time) yazar.
Bir DNS paketinde bakılacak dört şey vardır:
- Sorulan ad ve tür:
dns.qry.namevedns.qry.type. Windows bir ad için çoğunlukla A (IPv4) ve AAAA (IPv6) sorgusunu aynı anda yollar; ikisini birden görmek olağandır. - Cevap kodu (reply code, RCODE):
dns.flags.rcode. 0 başarılı (NoError), 2 sunucu hatası (ServFail), 3 böyle bir ad yok (NXDOMAIN), 5 reddedildi (Refused) demektir. Wireshark 3'ü Info sütunundaNo such namediye yazar. - Cevap bölümü: Answer RRs sayısı ve kayıtların kendisi. Cevap kodu NoError ama cevap sayısı sıfırsa ad vardır, sorulan türde kaydı yoktur; buna 'veri yok' (NODATA) denir ve AAAA kaydı olmayan siteler için her gün görülür.
- Süre: Yerel önbellekten ya da kurum içi çözümleyiciden gelen cevap birkaç milisaniyede gelir; özyinelemeli sorgu internete çıktıysa onlarca milisaniye sürebilir. Cevapsız sorgular ve aynı sorgunun art arda yinelenmesi, çözümleyiciye ulaşılamadığını gösterir. Birden çok DNS sunucusu tanımlı bir istemci, ilkinden cevap alamayınca aynı adı listedeki sonraki sunucuya sorar; yakalamada bu, cevapsız bir sorgu ve kısa bir bekleyişten sonra başka bir adrese giden aynı sorgu olarak görünür.
Sık kullanılan filtreler: dns.flags.response == 0 yalnızca sorguları, dns.flags.response == 1 yalnızca cevapları, dns.flags.rcode == 3 olmayan adları, dns.qry.name contains "example" bir alan adı altındaki her sorguyu gösterir.
HTTP: istek satırı, durum kodu ve indirilen dosya
Şifresiz HTTP yakalamadaki en konuşkan protokoldür: istek satırı, başlıklar ve gövde açıkça okunur. Paket listesinde istek GET /index.html HTTP/1.1, cevap HTTP/1.1 200 OK olarak görünür. http.request istemcinin isteklerini, http.response sunucunun cevaplarını, http.request.uri istenen yolu, http.host Host başlığını, http.response.code durum kodunu süzer. http.response.code >= 400 bir yakalamadaki bütün hataları bir anda önünüze getirir.
Bir isteğin başlıkları arasında analistin ilk baktığı User-Agent'tır (http.user_agent). Tarayıcılar uzun bir Mozilla/5.0 (...) dizesi yollar; komut satırı araçları ise kendini çoğunlukla adıyla tanıtır: curl/8.x ya da PowerShell'in Invoke-WebRequest komutunun gönderdiği WindowsPowerShell içeren dize. Bir kullanıcı bilgisayarından tarayıcı dışı bir aracın dosya indirmesi dikkat çeker. Ama User-Agent'ı istemci kendisi yazar; kötü niyetli bir yazılım tarayıcı gibi görünen bir değer koyabilir. Kanıt değil, ipucudur.
Bir isteği paket paket değil konuşma olarak okumak için paketi sağ tıklayıp Follow altında HTTP Stream'i (akışı izle, follow stream) seçin. Wireshark o akışın bütün paketlerini bir filtreyle ayırır ve konuşmayı metin olarak gösterir; istemciden gelenler kırmızı, sunucudan gelenler mavidir.
Yakalamada bir dosya indirmesi şöyle görünür: bir GET isteği, ardından 200 OK ve Content-Type, Content-Length başlıkları, sonra çok sayıda TCP segmentine bölünmüş gövde. Wireshark gövdeyi birleştirir; File menüsündeki Export Objects, HTTP seçeneği (nesneleri dışa aktar) yakalamadaki her nesneyi paket numarası, sunucu adı, içerik türü, boyut ve dosya adıyla listeler ve diske kaydetmenizi sağlar. Bir Windows programı MZ harfleriyle başlar; adı .jpg olan ama gövdesi MZ ile başlayan bir indirme, gizlenmiş bir çalıştırılabilir dosyadır.
HTTPS'te bunların hiçbiri görünmez: istek satırı, başlıklar ve gövde TLS'in içindedir. Görünen, bir sonraki bölümün konusudur.
Dikkat: Dışa aktarılan bir dosyayı kendi bilgisayarınızda açmayın. Zararlı olabilecek bir nesne yalnızca yalıtılmış bir analiz ortamında incelenir; çoğu zaman özetini (hash) almak ve tehdit istihbaratı kaynaklarında aramak yeter.
TLS: şifreli trafikte ne görünür, ne görünmez
TLS'in el sıkışması (handshake) yakalamada tls.handshake.type alanıyla süzülür: 1 ClientHello, 2 ServerHello, 11 Certificate demektir. tls.handshake.type == 1 bir yakalamadaki bütün TLS bağlantılarının başlangıcını tek listede verir.
ClientHello, şifreleme başlamadan önce gönderilir ve bu yüzden tamamen açık metindir. Analist buradan şunları okur:
- SNI (Server Name Indication, sunucu adı göstergesi): İstemcinin bağlanmak istediği alan adı,
tls.handshake.extensions_server_name. Wireshark yeni sürümlerde onu Info sütununa da yazar:Client Hello (SNI=www.example.com). - Sürümler: İstemcinin desteklediği TLS sürümleri
supported_versionsuzantısındadır (tls.handshake.extensions.supported_version): 0x0304 TLS 1.3, 0x0303 TLS 1.2 demektir. - Şifre takımları (cipher suites): İstemcinin önerdiği şifreleme seçenekleri,
tls.handshake.ciphersuite. - ALPN (Application-Layer Protocol Negotiation): TLS'in içinde hangi uygulama protokolünün konuşulacağı önerisi,
tls.handshake.extensions_alpn_str:h2HTTP/2,http/1.1HTTP/1.1 demektir.
ServerHello sunucunun seçimini söyler: hangi sürüm, hangi şifre takımı. TLS 1.2'de ardından gelen Certificate mesajı da açıktır; sunucunun sertifikasını, yani konu adını, alternatif adlarını, yayımcısını ve geçerlilik tarihlerini yakalamada okuyabilirsiniz. TLS 1.3'te ServerHello'dan sonraki her şey, sertifika dahil, şifrelidir; yakalamada yalnızca Application Data kayıtları görünür. Bu yüzden TLS 1.3'te sunucunun kimliğini yakalamadan öğrenmenin yolu SNI'dir.
ClientHello'daki sürüm, şifre takımı ve uzantı listeleri istemci yazılımına göre değişir. JA3 ve onun yerini alan JA4 bu listelerden kısa bir parmak izi (fingerprint) çıkarır; aynı programın her bağlantısı aynı izi bırakır. Ayrıntısını 2. aşamada gördünüz; burada bilmeniz gereken, bu izin kullanıcıyı ya da içeriği değil, bağlantıyı açan yazılımı betimlediğidir.
Kendi tarayıcınızın trafiğini çözmek isterseniz yol, tarayıcıya oturum sırlarını bir dosyaya yazdırmaktır: SSLKEYLOGFILE ortam değişkeni. Wireshark bu dosyayı okuyunca TLS'in içindeki HTTP'yi, şifresiz HTTP gibi gösterir. Adımları Derinlemesine bölümündedir.
SMB2/3: bir dosya paylaşımı paket paket
SMB (Server Message Block), Windows'un dosya paylaşım protokolüdür ve TCP 445 üzerinden çalışır. Bugün görülen SMB2 ve SMB3'tür; her SMB2 iletisi 0xFE ve 'SMB' harfleriyle başlayan 64 baytlık bir başlık taşır ve başlıktaki Command alanı ne yapıldığını söyler (smb2.cmd). Bir paylaşımdaki dosyayı okumak sırasıyla şu iletilerle olur:
- NEGOTIATE (0): İstemci desteklediği lehçeleri (dialect) sayar, sunucu birini seçer. 0x0311, SMB 3.1.1 demektir.
- SESSION_SETUP (1): Kimlik doğrulama. İçinde ya Kerberos bileti ya NTLM iletileri (NTLMSSP) taşınır. NTLM'de ilk cevap
STATUS_MORE_PROCESSING_REQUIREDhata koduyla gelir; bu bir arıza değil, 'devam et' demektir. - TREE_CONNECT (3): Paylaşıma bağlanma. Info sütununda
Tree Connect Request, Tree: '\\FS-01\Paylasim'yazar (smb2.tree). - CREATE (5): Dosyayı açma (adı 'oluştur' olsa da var olan dosyayı açmak da budur). Dosya adı buradadır (
smb2.filename); sunucu cevapta bir dosya kimliği (FileId) verir, sonraki iletiler dosyayı bu kimlikle anar. - READ (8) ve WRITE (9): Okuma ve yazma; Wireshark dosya adını yine gösterir.
- CLOSE (6): Dosyayı kapatma. Yeniden adlandırma ve silme ise SET_INFO (17) ile yapılır.
Kimlik doğrulamanın türü yakalamada bellidir. Paylaşıma adıyla (\\FS-01\Paylasim) bağlanılırsa istemci önce etki alanı denetleyicisinden (domain controller) cifs/FS-01.corp.example.com hizmeti için bir Kerberos bileti ister ve SESSION_SETUP içinde onu sunar. IP adresiyle bağlanılırsa, ayrıca yapılandırılmadıkça Kerberos kullanılamaz ve NTLM devreye girer; Microsoft, Kerberos için paylaşımlara IP adresiyle bağlanılmamasını önerir. NTLM'nin üçüncü iletisinde kullanıcı adı, etki alanı ve bilgisayar adı açıkça okunur (ntlmssp.auth.username).
İmzalama (signing) her iletiye bir imza ekler ve yolda değiştirilmesini önler, ama içeriği gizlemez: dosya adları okunmaya devam eder. Şifreleme (encryption) SMB 3 ile gelmiştir. Sunucunun tamamında açıksa oturum kurulduktan sonraki, yalnızca bir paylaşımda açıksa o paylaşıma bağlandıktan sonraki iletiler 0xFD ile başlayan bir dönüşüm başlığının (transform header) arkasında gider; dosya adları görünmez olur, sunucu genelinde açıksa paylaşım adı da.
Bir AD yakalamasının geri kalanını iki protokol doldurur: Kerberos (TCP ve UDP 88) bilet isteklerini ve cevaplarını, LDAP (389) dizin sorgularını taşır. İkisini de 5. aşamada derinlemesine işleyeceğiz; şimdilik onları tanımak ve olağan akışı bilmek yeter.
Çalışılmış örnek: bir web sayfası ve bir paylaşım
WS-014 (192.168.10.14) adlı bilgisayarda a.yilmaz önce tarayıcıya www.example.com yazıyor, on iki saniye sonra da Dosya Gezgini'nde \\FS-01\Paylasim paylaşımındaki bir raporu açıyor. DNS sunucusu aynı zamanda etki alanı denetleyicisi olan DC-01'dir (192.168.10.5), dosya sunucusu FS-01'dir (192.168.10.20). Kısalık için TCP el sıkışmalarının bir kısmı ve ACK paketleri listeden çıkarıldı.
- 1-4: A ve AAAA sorguları aynı anda gider. A cevabı 21 ms sonra 203.0.113.10 adresini getirir. AAAA cevabı NoError ama kayıtsızdır, yanında yalnızca bölgenin SOA kaydı vardır: sitenin IPv6 adresi yoktur. Arıza değil, NODATA'dır.
- 5-7: TCP 80'e üçlü el sıkışma. Kullanıcı
https://yazmadığı için bu tarayıcı önce şifresiz HTTP'yi denedi. Yeni tarayıcıların çoğu adresi önce HTTPS ile dener; o zaman 5-9 hiç görünmez ve yakalama doğrudan 443 ile başlar. - 8-9:
GET /ve301 Moved Permanently. Cevabın Location başlığıhttps://www.example.com/adresini gösterir: sunucu tarayıcıyı HTTPS'e yönlendirir. Bu iki paketin her şeyi yakalamada okunur. - 10-16: TCP 443'e yeni bir bağlantı,
Client Hello (SNI=www.example.com), sonraServer Hello, Change Cipher Spec, Application Data. Protokol sütunu TLSv1.3 der; sertifika görünmez. Bundan sonra yalnızca boyut ve zaman okunur. - 20-21: Paylaşım için önce ad çözülür: FS-01.corp.example.com, 192.168.10.20.
- 22-23: WS-014 DC-01'e
TGS-REQyollar veTGS-REPalır: dosya sunucusu için hizmet bileti. Kullanıcı oturum açarken kimlik bileti zaten alınmıştı; burada yalnızca o hizmete özel bilet istenir. - 24-29: SMB2 Negotiate (SMB 3.1.1 seçilir), Session Setup (içinde Kerberos bileti), Tree Connect
\\FS-01\Paylasim. - 30-35: Create
raporlar\2026-q3.xlsx, Read, Close. Her cevabın durum koduSTATUS_SUCCESS'tir. Bu paylaşımda şifreleme açık olsaydı 29 numaradan sonraki satırların Info sütununda yalnızcaEncrypted SMB3yazar, dosya adı okunamazdı.
No. Time Source Destination Protocol Info 1 0.000 192.168.10.14 192.168.10.5 DNS Standard query 0x1f2e A www.example.com 2 0.000 192.168.10.14 192.168.10.5 DNS Standard query 0x7c01 AAAA www.example.com 3 0.021 192.168.10.5 192.168.10.14 DNS Standard query response 0x1f2e A www.example.com A 203.0.113.10 4 0.022 192.168.10.5 192.168.10.14 DNS Standard query response 0x7c01 AAAA www.example.com SOA ns1.example.com 5 0.023 192.168.10.14 203.0.113.10 TCP 50211 → 80 [SYN] 6 0.047 203.0.113.10 192.168.10.14 TCP 80 → 50211 [SYN, ACK] 7 0.047 192.168.10.14 203.0.113.10 TCP 50211 → 80 [ACK] 8 0.048 192.168.10.14 203.0.113.10 HTTP GET / HTTP/1.1 9 0.072 203.0.113.10 192.168.10.14 HTTP HTTP/1.1 301 Moved Permanently 10 0.075 192.168.10.14 203.0.113.10 TCP 50212 → 443 [SYN] 13 0.100 192.168.10.14 203.0.113.10 TLSv1.3 Client Hello (SNI=www.example.com) 14 0.125 203.0.113.10 192.168.10.14 TLSv1.3 Server Hello, Change Cipher Spec, Application Data 16 0.128 192.168.10.14 203.0.113.10 TLSv1.3 Application Data 20 12.400 192.168.10.14 192.168.10.5 DNS Standard query 0x2a10 A FS-01.corp.example.com 21 12.401 192.168.10.5 192.168.10.14 DNS Standard query response 0x2a10 A FS-01.corp.example.com A 192.168.10.20 22 12.402 192.168.10.14 192.168.10.5 KRB5 TGS-REQ 23 12.405 192.168.10.5 192.168.10.14 KRB5 TGS-REP 24 12.410 192.168.10.14 192.168.10.20 SMB2 Negotiate Protocol Request 25 12.411 192.168.10.20 192.168.10.14 SMB2 Negotiate Protocol Response 26 12.413 192.168.10.14 192.168.10.20 SMB2 Session Setup Request 27 12.415 192.168.10.20 192.168.10.14 SMB2 Session Setup Response 28 12.416 192.168.10.14 192.168.10.20 SMB2 Tree Connect Request, Tree: '\\FS-01\Paylasim' 29 12.417 192.168.10.20 192.168.10.14 SMB2 Tree Connect Response, Tree: '\\FS-01\Paylasim' 30 12.420 192.168.10.14 192.168.10.20 SMB2 Create Request, File: raporlar\2026-q3.xlsx 31 12.421 192.168.10.20 192.168.10.14 SMB2 Create Response, File: raporlar\2026-q3.xlsx 32 12.423 192.168.10.14 192.168.10.20 SMB2 Read Request Len:65536 Off:0, File: raporlar\2026-q3.xlsx 33 12.425 192.168.10.20 192.168.10.14 SMB2 Read Response, File: raporlar\2026-q3.xlsx 34 12.430 192.168.10.14 192.168.10.20 SMB2 Close Request, File: raporlar\2026-q3.xlsx 35 12.431 192.168.10.20 192.168.10.14 SMB2 Close Response
SOC için: şifreli olsa bile ne sızar
Şifreleme içeriği gizler, ama bağlantının kendisini gizlemez. Bir savunucu her protokolde şunları görmeye devam eder:
- DNS: Şifresiz DNS'te her sorgu açıktır; bir bilgisayarın hangi adlara gittiğinin listesi, HTTPS'in içini görmeseniz bile neredeyse tam bir tarama geçmişidir. Olağan hali: tanınan adlar, kısa ve okunabilir etiketler, A ve AAAA ağırlıklı türler, az sayıda NXDOMAIN.
- HTTP: Şifresiz HTTP'de her şey. Olağan hali: tarayıcı User-Agent'ları, tanınan sitelerden gelen görüntü, betik ve sayfa nesneleri, çoğunluğu 200, 301, 304 olan durum kodları.
- TLS: SNI, TLS 1.2'de sertifika, JA3/JA4 izi, bağlantının süresi, paketlerin boyutu ve zamanlaması. Düzenli aralıklarla aynı küçük boyutta tekrarlanan bağlantılar, şifreli olsalar da bir komuta kontrol (command and control) kanalının işaretidir.
- SMB: Şifreleme kapalıysa paylaşım ve dosya adları, kullanıcı adları; açıksa bile kimin hangi sunucuya bağlandığı ve ne kadar veri taşındığı. Olağan hali: kullanıcı bilgisayarlarından dosya sunucularına ve etki alanı denetleyicilerine giden bağlantılar.
- Kerberos ve LDAP: Hangi kullanıcının hangi hizmete bilet istediği ve dizinde ne aradığı.
Olağandışı örnekler, üzerine ayrıntılı bakmayı gerektirenlerdir: uzun ve rastgele görünen alt alan adlarına sürekli giden TXT sorguları (DNS üzerinden tünel ya da komuta kontrol, ATT&CK T1071.004 Application Layer Protocol: DNS), tarayıcı dışı bir araçla indirilen çalıştırılabilir dosya, bir iş istasyonundan başka iş istasyonlarının ADMIN$ ya da C$ paylaşımlarına bağlanılması (T1021.002 SMB/Windows Admin Shares), bir bilgisayardan çok sayıda hesap için art arda başarısız SMB oturumu, bir paylaşımda saniyeler içinde yüzlerce dosyanın okunup yazılıp yeniden adlandırılması. Hiçbiri tek başına kesin değildir; her birinin olağan bir açıklaması olabilir ve sınanır.
Akılda kalsın
- Her protokolde istek ile cevabı eşleyin: DNS'te işlem kimliği (dns.id), HTTP/1.1'de aynı bağlantıdaki sıra, SMB2'de MessageId; cevapsız istek, hata kodu ve gecikme ilk izlerdir.
- DNS'te dns.qry.name sorulan adı, dns.flags.rcode cevabı söyler: 0 NoError, 2 ServFail, 3 NXDOMAIN; NoError ile sıfır cevap 'ad var, bu türde kayıt yok' demektir.
- Şifresiz HTTP'nin her şeyi okunur (http.request.uri, http.response.code, User-Agent); Follow HTTP Stream konuşmayı, File, Export Objects ise indirilen dosyayı verir.
- TLS'te ClientHello açıktır: SNI, sürümler, şifre takımları, ALPN, JA3/JA4; TLS 1.2'de sertifika da okunur, TLS 1.3'te ServerHello'dan sonrası şifrelidir; çözmek için sunucu anahtarı değil, istemcinin SSLKEYLOGFILE dosyası gerekir.
- SMB2 akışı NEGOTIATE, SESSION_SETUP (Kerberos ya da NTLM), TREE_CONNECT, CREATE (dosya adı), READ/WRITE, CLOSE'dur; imzalama değişikliği önler ama adları gizlemez, SMB 3 şifrelemesi gizler.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Görüntüleme filtresi | Display filter | Yakalamayı değiştirmeden, yalnızca koşula uyan paketleri gösteren Wireshark ifadesi. |
| İşlem kimliği | Transaction ID | DNS sorgusu ile cevabını eşleyen 16 bitlik sayı (dns.id). |
| Cevap kodu | RCODE (reply code) | DNS cevabının sonucu: 0 NoError, 2 ServFail, 3 NXDOMAIN, 5 Refused. |
| Böyle bir ad yok | NXDOMAIN | Sorulan adın hiç var olmadığını söyleyen DNS cevabı (RCODE 3). |
| Veri yok | NODATA | Ad var ama sorulan türde kaydı yok: NoError ve sıfır cevap. |
| Akışı izlemek | Follow stream | Bir konuşmanın paketlerini filtreyle ayırıp metin olarak gösteren Wireshark işlevi. |
| Nesneleri dışa aktarma | Export Objects | Yakalamadaki HTTP, SMB gibi aktarımlardan dosyaları birleştirip diske kaydeden Wireshark işlevi. |
| Kullanıcı aracısı | User-Agent | İstemcinin kendini tanıttığı HTTP başlığı; istemci yazdığı için değiştirilebilir. |
| Sunucu adı göstergesi | SNI (Server Name Indication) | ClientHello'da açık giden, bağlanılmak istenen alan adı. |
| Uygulama protokolü anlaşması | ALPN (Application-Layer Protocol Negotiation) | TLS'in içinde hangi protokolün (h2, http/1.1) konuşulacağının seçildiği uzantı. |
| Şifre takımı | Cipher suite | Bir TLS bağlantısında kullanılacak şifreleme ve özet algoritmalarının birleşimi. |
| TLS parmak izi | TLS fingerprint (JA3, JA4) | ClientHello'nun listelerinden çıkarılan, bağlantıyı açan yazılımı betimleyen kısa değer. |
| Oturum sırları dosyası | Key log file (SSLKEYLOGFILE) | Tarayıcının TLS oturum sırlarını yazdığı, Wireshark'ın şifre çözmek için okuduğu dosya. |
| Lehçe | Dialect | NEGOTIATE ile seçilen SMB sürümü; 0x0311 SMB 3.1.1'dir. |
| Paylaşıma bağlanma | Tree connect | SMB2'de istemcinin bir paylaşıma (\\sunucu\paylasim) bağlandığı komut. |
| Dosya kimliği | FileId | CREATE cevabında verilen, sonraki READ, WRITE ve CLOSE iletilerinin dosyayı andığı tanıtıcı. |
| NT durum kodu | NT status code | SMB cevabının sonucu; 0 başarılı, 0xC000006D oturum açma hatası, 0xC0000022 erişim reddi. |
| SMB imzalama | SMB signing | Her iletiye oturum anahtarından türetilen imza ekleyerek değiştirilmesini önleyen, içeriği gizlemeyen koruma. |
| SMB şifrelemesi | SMB encryption (transform header) | SMB 3 ile gelen, iletileri 0xFD ile başlayan dönüşüm başlığının arkasında şifreleyen koruma. |
| NTLM güvenlik desteği | NTLMSSP | SMB oturumunda taşınan üç iletili NTLM kimlik doğrulaması; üçüncü iletide kullanıcı adı açıktır. |
| Hizmet bileti | Service ticket (TGS) | Kerberos'ta belirli bir hizmete erişmek için KDC'den alınan bilet. |
| Hizmet asıl adı | SPN (service principal name) | Kerberos'ta bir hizmeti adlandıran değer, örneğin cifs/FS-01.corp.example.com. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- CompTIA Network+ N10-009, Network Troubleshooting alanı: protokol çözümleyici (protocol analyzer) ile paket yakalamasını yorumlayarak arıza giderme
- CompTIA CySA+ CS0-004, Security Operations alanı: paket yakalamasında ve ağ trafiğinde kötü niyetli etkinliğin göstergelerini analiz etme
- CompTIA Security+ SY0-801, Security Operations alanı: bir soruşturmayı desteklemek için veri kaynaklarını (paket yakalamaları dahil) kullanma
- CompTIA Security+ SY0-801, Security Architecture alanı: güvenli protokollerin (TLS, SMB imzalama ve şifreleme) neyi koruduğunu ve neyi korumadığını açıklama
- Cisco CCNA 200-301, IP Services alanı: DNS'in ağdaki rolü (bu derste yakalamada okuma düzeyinde)
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- RFC 1035: Domain Names - Implementation and Specification
- RFC 8446: The Transport Layer Security (TLS) Protocol Version 1.3
- RFC 9850: The SSLKEYLOGFILE Format for TLS
- [MS-SMB2]: SMB2 Packet Header - SYNC (Microsoft Learn)
- Overview of Server Message Block signing in Windows (Microsoft Learn)
- RFC 4120: The Kerberos Network Authentication Service (V5)
- Wireshark Display Filter Reference (dns, http, tls, smb2, ntlmssp, kerberos)
- Wireshark User's Guide: Following Protocol Streams
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
DNS alanları ve kayıt türleri
Wireshark'ta bir DNS paketinin ağacı başlık bayraklarını, soru bölümünü ve cevap, yetki, ek bölümlerini ayrı ayrı açar. Analistin en sık yazdığı filtreler ve buldukları aşağıdaki tablodadır.
Kayıt türünün sayısını bilmek, dns.qry.type ile süzerken gerekir: A 1, NS 2, CNAME 5, SOA 6, PTR 12, MX 15, TXT 16, AAAA 28, SRV 33. Modern tarayıcılar A ve AAAA'nın yanında 65 numaralı HTTPS kaydını da sorar (RFC 9460); onu görmek olağandır. 255 (ANY) ise günlük kullanımda nadirdir ve DNS yansıtma saldırılarında görülür.
Bir AD ağında istemciler etki alanı denetleyicisini DNS'le bulur: _ldap._tcp.dc._msdcs.corp.example.com gibi SRV sorguları açılışta ve oturum açarken sürekli görülür. Bu sorgular olağandır; aynı sorguların etki alanına üye olmayan bir cihazdan gelmesi ise sorulmaya değer.
Bir alan adı en fazla 255 bayt, her etiket en fazla 63 bayt olabilir (RFC 1035). DNS tünelleri veriyi bu sınırlara dayanan uzun etiketlerde taşır; dns.qry.name.len > 60 gibi bir filtre olağandışı uzun adları öne çıkarır.
| Filtre | Ne gösterir | Ne zaman işe yarar |
|---|---|---|
dns.flags.response == 0 | Yalnızca sorgular | Bir bilgisayarın neleri sorduğunu görmek |
dns.flags.rcode == 3 | NXDOMAIN cevapları | Yanlış yazılmış adlar, kaldırılmış kayıtlar, çok sayıda rastgele ad üreten zararlı yazılım |
dns.flags.rcode == 2 | ServFail cevapları | Çözümleyici ya da yetkili sunucu arızası, DNSSEC doğrulama hatası |
dns.qry.type == 16 | TXT sorguları | Doğrulama kayıtları; olağandışı sıklıkta ise tünel şüphesi |
dns.time > 0.5 | Yarım saniyeden uzun süren cevaplar | Yavaş ad çözme şikâyetleri |
dns && !dns.response_in && dns.flags.response == 0 | Cevapsız kalan sorgular | Çözümleyiciye ulaşılamıyor mu? |
dns.qry.name contains "example" | Bir ad altındaki her sorgu | Bir alan adının yakalamadaki bütün izi |
Dikkat: Bir sorgunun 'cevapsız' görünmesi her zaman sorun değildir: yakalama yalnızca bir yönü görüyorsa (asimetrik yol, yanlış yakalama noktası) cevaplar listede hiç olmaz. Önce ters yöndeki başka trafiğin görünüp görünmediğine bakın.
HTTP: filtreler, akış ve bir indirmenin izi
Bir HTTP cevabının ağacında Wireshark isteğin paket numarasını ve aradaki süreyi de yazar (http.time); yavaş sunucuyu bulmak için http.time > 1 yeter. Yönlendirmelerde http.location yönlendirilen adresi gösterir.
Follow ile açılan akış penceresi konuşmanın ham metnidir; gövdeyi dosya olarak almak için Export Objects kullanılır. İkisinin farkı sınavda ve işte önemlidir: akış penceresi başlıklarla gövdeyi iç içe gösterir, Export Objects ise birleştirilmiş gövdeyi, dosya adını URI'nin son parçasından alarak kaydeder.
Bir indirmenin şüpheli olup olmadığına bakarken üç şeyi karşılaştırın: istenen adın uzantısı, sunucunun söylediği Content-Type ve gövdenin ilk baytları. Bir Windows çalıştırılabilir dosyası MZ (0x4D 0x5A) ile başlar. Üçü birbirini tutmuyorsa biri yalan söylüyordur.
| Filtre | Ne gösterir |
|---|---|
http.request.method == "POST" | Sunucuya veri gönderen istekler (form, yükleme, bazı komuta kontrol trafiği) |
http.request.uri contains ".exe" | Yolunda .exe geçen istekler |
http.response.code >= 400 | İstemci (4xx) ve sunucu (5xx) hataları |
http.user_agent contains "PowerShell" | PowerShell'in Invoke-WebRequest gibi komutlarıyla yapılan istekler |
http.content_type contains "octet-stream" | İkili dosya olarak sunulan cevaplar |
http.host == "files.example.net" | Belirli bir siteye giden istekler |
GET /update/agent.exe HTTP/1.1 Host: files.example.net User-Agent: Mozilla/5.0 (Windows NT; Windows NT 10.0; tr-TR) WindowsPowerShell/5.1.26100.1 Connection: Keep-Alive HTTP/1.1 200 OK Server: nginx Content-Type: application/octet-stream Content-Length: 182784 MZ.............................................. ........!..L.!This program cannot be run in DOS mode.
Dikkat: Bu örnekte istek bir tarayıcıdan değil PowerShell'den geliyor, dosya şifresiz HTTP ile iniyor ve gövde MZ ile başlıyor. Üçü birlikte, bir betiğin kullanıcı bilgisayarına program indirdiğini söyler. Bu bir yazılım güncelleme aracı da olabilir; hangisi olduğunu bilgisayardaki süreç kayıtları gösterir.
TLS el sıkışması alan alan
Bir TLS kaydının (record) ilk baytı içerik türüdür (tls.record.content_type): 20 change_cipher_spec, 21 alert, 22 handshake, 23 application_data. El sıkışma mesajlarının türleri ve uzantı numaraları RFC 8446'dadır; analistin bilmesi gerekenler tablodadır.
TLS 1.3'te ClientHello'nun eski sürüm alanı (tls.handshake.version) uyumluluk için hep 0x0303 yazar; bu alana bakıp 'TLS 1.2' demek sık yapılan hatadır. Gerçek seçim ServerHello'daki supported_versions uzantısındadır. Wireshark'ın protokol sütunu bunu okur ve TLSv1.3 yazar.
TLS 1.3'te ServerHello'dan sonra gelen EncryptedExtensions, Certificate, CertificateVerify ve Finished mesajlarının hepsi şifrelidir ve dış kayıt türü 23 olarak görünür. Arada görülen Change Cipher Spec kaydı yalnızca eski ara cihazlarla uyumluluk içindir ve bir şey taşımaz. TLS 1.2'de ise Certificate (11), ServerKeyExchange (12) ve ServerHelloDone (14) açık gider; sertifikanın alanlarını Wireshark ağacında okuyabilirsiniz.
Wireshark, ClientHello'nun ağacında JA3 ve JA4 değerlerini de gösterir (tls.handshake.ja3, tls.handshake.ja4). JA4'ün okunabilir ön eki istemcinin TCP mi QUIC mi kullandığını, TLS sürümünü, SNI olup olmadığını, şifre takımı ve uzantı sayısını ve ilk ALPN değerini özetler. Bir değeri tek başına 'zararlı' saymayın; aynı izi taşıyan meşru yazılımlar olabilir. Değer, bir tehdit istihbaratı listesiyle ya da kendi ağınızdaki olağan izlerle karşılaştırıldığında anlam kazanır.
Şifreli ClientHello (ECH, Encrypted Client Hello, RFC 9849) kullanan bağlantılarda SNI de gizlenir ve dışarıda yalnızca ön yüz sunucusunun genel adı görünür. Bu yaygınlaştıkça SNI'ye dayanan görünürlük azalır.
| Değer | Ne | Yakalamada |
|---|---|---|
| Handshake 1 | ClientHello | Açık; SNI, sürümler, şifre takımları, ALPN |
| Handshake 2 | ServerHello | Açık; seçilen sürüm ve şifre takımı |
| Handshake 8 | EncryptedExtensions (TLS 1.3) | Şifreli |
| Handshake 11 | Certificate | TLS 1.2'de açık, TLS 1.3'te şifreli |
| Uzantı 0 | server_name (SNI) | tls.handshake.extensions_server_name |
| Uzantı 16 | ALPN | tls.handshake.extensions_alpn_str |
| Uzantı 43 | supported_versions | tls.handshake.extensions.supported_version |
| 0x1301, 0x1302, 0x1303 | TLS 1.3 şifre takımları (AES-128-GCM, AES-256-GCM, ChaCha20-Poly1305) | tls.handshake.ciphersuite |
Transport Layer Security
TLSv1.3 Record Layer: Handshake Protocol: Client Hello
Content Type: Handshake (22)
Version: TLS 1.0 (0x0301)
Handshake Protocol: Client Hello
Handshake Type: Client Hello (1)
Version: TLS 1.2 (0x0303)
Cipher Suites (16 suites)
Cipher Suite: TLS_AES_128_GCM_SHA256 (0x1301)
Cipher Suite: TLS_AES_256_GCM_SHA384 (0x1302)
Cipher Suite: TLS_CHACHA20_POLY1305_SHA256 (0x1303)
...
Extension: server_name (len=20) name=www.example.com
Server Name Indication extension
Server Name: www.example.com
Extension: application_layer_protocol_negotiation (len=14)
ALPN Protocol
ALPN Next Protocol: h2
ALPN Next Protocol: http/1.1
Extension: supported_versions (len=5) TLS 1.3, TLS 1.2
Supported Version: TLS 1.3 (0x0304)
Supported Version: TLS 1.2 (0x0303)Kendi tarayıcınızın TLS trafiğini çözmek: SSLKEYLOGFILE
TLS 1.3'te ve ECDHE kullanan TLS 1.2 bağlantılarında oturum anahtarları her bağlantıda yeniden üretilir; sunucunun özel anahtarı elinizde olsa bile yakalanmış trafiği çözemezsiniz. Çözmenin yolu, bağlantının ucundaki programın o oturumun sırlarını kaydetmesidir. Chrome ve Firefox gibi tarayıcılar, SSLKEYLOGFILE ortam değişkeni tanımlıysa sırları o dosyaya yazar. Biçim RFC 9850'de anlatılır: TLS 1.2 için CLIENT_RANDOM, TLS 1.3 için CLIENT_HANDSHAKE_TRAFFIC_SECRET, SERVER_HANDSHAKE_TRAFFIC_SECRET, CLIENT_TRAFFIC_SECRET_0, SERVER_TRAFFIC_SECRET_0 gibi etiketli satırlar.
Wireshark'ta dosyayı Edit, Preferences, Protocols, TLS altındaki (Pre)-Master-Secret log filename alanına gösterin. Çözülen paketlerin altında yeni bir 'Decrypted TLS' sekmesi açılır ve http ya da http2 filtreleri artık bu bağlantılarda da çalışır.
Bu yöntem yalnızca kendi bilgisayarınızdaki, kendi başlattığınız tarayıcı için kullanılır. Dosyayı ele geçiren herkes o oturumların trafiğini çözebilir; RFC 9850 bu mekanizmanın üretim sistemlerinde kullanılmaması gerektiğini (MUST NOT) açıkça yazar. İş bitince değişkeni kaldırın ve dosyayı silin. Kurumlarda şifreli trafiği incelemenin yolu ise TLS denetimi yapan bir proxy'dir ve o, 3. aşamada gördüğünüz gibi ayrı bir politika kararıdır.
PS> $env:SSLKEYLOGFILE = "$env:USERPROFILE\Desktop\tls-keys.log" PS> Start-Process firefox # tls-keys.log içinden kısaltılmış satırlar (değerler uydurmadır): CLIENT_HANDSHAKE_TRAFFIC_SECRET 5f1c...9a02 3d7e...b4c1 SERVER_HANDSHAKE_TRAFFIC_SECRET 5f1c...9a02 a81f...0e77 CLIENT_TRAFFIC_SECRET_0 5f1c...9a02 c42b...17d9 SERVER_TRAFFIC_SECRET_0 5f1c...9a02 0b9e...6a3f
Dikkat: Tarayıcı zaten açıksa yeni pencere eski süreçte açılır ve değişkeni görmez. Önce tarayıcının bütün pencerelerini kapatın, sonra değişkeni tanımladığınız PowerShell penceresinden başlatın.
SMB2 komutları, durum kodları ve filtreler
SMB2 başlığındaki Command alanının değerleri MS-SMB2 belgesinde sabittir. Bir yanıtın başarılı olup olmadığı başlıktaki Status alanındadır (smb2.nt_status); 0 STATUS_SUCCESS demektir. Hata kodları Windows'un NT durum kodlarıdır ve analistin en sık gördükleri ikinci tablodadır.
Kullanışlı filtreler: smb2.cmd == 5 bütün dosya açmaları, smb2.filename contains ".xlsx" belirli dosyalar, smb2.tree contains "ADMINquot; yönetim paylaşımına bağlantılar, smb2.nt_status != 0 başarısız ya da 'devam et' diyen cevaplar, smb2.cmd == 9 yazmalar. Bir yakalamadaki dosya hareketlerini topluca görmek için File, Export Objects altında SMB seçeneği de vardır.
IPC$ paylaşımı dosya değil, adlandırılmış borular (named pipe) içindir; uzaktan yönetim araçları RPC çağrılarını bunun üzerinden yapar ve Create satırında dosya adı yerine boru adı (örneğin svcctl) görünür. Bu boruların yanal harekette nasıl kullanıldığı bu aşamanın kötü trafik dersinin konusudur.
| Command | Ad | Yakalamada ne söyler |
|---|---|---|
| 0 | NEGOTIATE | Lehçe seçimi; SMB1 yalnızca istemci çok eskiyse görünür |
| 1 | SESSION_SETUP | Kimlik doğrulama: Kerberos ya da NTLMSSP |
| 2 | LOGOFF | Oturumun kapanması |
| 3 | TREE_CONNECT | Hangi paylaşıma bağlanıldı (smb2.tree) |
| 5 | CREATE | Hangi dosya ya da klasör açıldı (smb2.filename) |
| 6 | CLOSE | Dosyanın kapanması |
| 8 / 9 | READ / WRITE | Okunan ve yazılan veri, uzaklık ve uzunluk |
| 14 | QUERY_DIRECTORY | Klasör içeriğinin listelenmesi |
| 17 | SET_INFO | Yeniden adlandırma, silme, öznitelik değişikliği |
0x00000000 STATUS_SUCCESS başarılı 0xC0000016 STATUS_MORE_PROCESSING_REQUIRED NTLM el sıkışması sürüyor; hata değil 0xC000006D STATUS_LOGON_FAILURE kullanıcı adı ya da parola yanlış 0xC0000022 STATUS_ACCESS_DENIED kimlik doğru, yetki yok 0xC00000CC STATUS_BAD_NETWORK_NAME böyle bir paylaşım yok 0xC0000034 STATUS_OBJECT_NAME_NOT_FOUND böyle bir dosya yok
Dikkat: STATUS_LOGON_FAILURE kimlik doğrulamanın, STATUS_ACCESS_DENIED yetkilendirmenin başarısız olduğunu söyler. Birincisinin bir bilgisayardan çok sayıda hesap için art arda gelmesi parola denemesidir; ikincisinin çok sayıda paylaşım için gelmesi, birinin erişebileceği yeri aradığını gösterir.
SMB'de kimlik doğrulama, imzalama ve şifreleme
SESSION_SETUP'ın içindeki güvenlik bloğu (smb2.security_blob) SPNEGO ile sarılmıştır ve iki şeyden birini taşır. Kerberos'ta istemcinin dosya sunucusu için aldığı bilet (AP-REQ) tek iletide sunulur. NTLM'de üç ileti vardır (ntlmssp.messagetype): NEGOTIATE (1), sunucudan CHALLENGE (2) ve istemciden AUTHENTICATE (3). Üçüncüsünde ntlmssp.auth.username, ntlmssp.auth.domain ve ntlmssp.auth.hostname açıkça okunur; parola gitmez, parolanın sunucunun meydan okumasıyla hesaplanmış bir cevabı gider.
Bir etki alanında NTLM'yi görmek tek başına alarm değildir, ama sorulur: istemci neden Kerberos kullanmadı? Sık cevaplar paylaşıma IP adresiyle bağlanılması, etki alanına üye olmayan bir cihaz ya da eski bir uygulamadır. Ayrıca NTLM, Kerberos'un önlediği kimlik doğrulama aktarma (NTLM relay) saldırılarına açıktır; SMB imzalaması bu yüzden önemlidir.
İmzalama: İmzalı her iletide başlıktaki SMB2_FLAGS_SIGNED bayrağı (0x00000008) kalkar ve 16 baytlık imza alanı doludur (smb2.flags.signature == 1). İmza oturum anahtarından türetilir; yoldaki biri iletiyi değiştirirse imza tutmaz. Microsoft'un belgesine göre etki alanı denetleyicileri kendilerine bağlanan herkesten varsayılan olarak imza ister. NEGOTIATE iletilerindeki smb2.sec_mode.sign_required alanı, tarafın imzayı zorunlu tutup tutmadığını gösterir.
Şifreleme: SMB 3.0 ile gelmiştir. Açıksa iletilerin başında 0xFE yerine 0xFD ve 'SMB' yazar; Wireshark bunu SMB2 Transform Header olarak gösterir, Info sütununa Encrypted SMB3 yazar ve içeriği çözmez (smb2.header.transform.msg_size gibi alanlar yalnızca bu iletilerde bulunur). Şifreleme sunucunun tamamında açıksa yakalamada görünen yalnızca NEGOTIATE, SESSION_SETUP ve şifreli ileti boyutlarıdır; yalnızca bir paylaşımda açıksa o paylaşıma yapılan TREE_CONNECT de açık görünür, ondan sonrası şifrelidir.
| Durum | Dosya ve paylaşım adı görünür mü | İçerik yolda değiştirilebilir mi |
|---|---|---|
| İmzasız, şifresiz | Evet | Evet |
| İmzalı, şifresiz | Evet | Hayır, imza tutmaz |
| Şifreli (SMB 3) | Hayır | Hayır, şifreleme bütünlüğü de korur |
Kerberos ve LDAP: bir AD yakalamasının arka planı
Etki alanındaki bir bilgisayarın yakalamasında Kerberos ve LDAP sürekli akar; ayrıntısı 5. aşamanın konusudur. Burada yalnızca mesajları tanıyacak ve olağan akışı bileceksiniz.
Kerberos TCP ve UDP 88'i kullanır; Wireshark protokol sütununa KRB5 yazar. Mesaj türleri RFC 4120'dedir (kerberos.msg_type): oturum açarken AS-REQ ve AS-REP ile kimlik bileti alınır, her hizmet için TGS-REQ ve TGS-REP ile hizmet bileti istenir, AP-REQ ise bileti hizmete sunar ve SMB, LDAP, HTTP gibi protokollerin içinde taşınır. kerberos.CNameString kullanıcıyı, kerberos.SNameString istenen hizmeti (örneğin cifs/FS-01.corp.example.com) gösterir.
Olağan bir oturum açmada ilk AS-REQ'ye KDC_ERR_PREAUTH_REQUIRED (25) hata cevabı gelir; istemci ardından ön kimlik doğrulamalı yeni bir AS-REQ yollar ve AS-REP alır. Bu hata kodu arıza değildir. Şüpheli olanlar başkalarıdır: bir bilgisayardan çok sayıda hesap için KDC_ERR_PREAUTH_FAILED (24, yanlış parola), var olmayan adlar için KDC_ERR_C_PRINCIPAL_UNKNOWN (6, kullanıcı adı yoklama), bir kullanıcıdan kısa sürede çok sayıda farklı hizmet için zayıf RC4 (kerberos.etype == 23) bileti istenmesi (bilet kırmaya hazırlık). Modern bir etki alanında olağan şifreleme türü AES'tir (18 ya da 17).
LDAP TCP 389'u, LDAPS 636'yı, genel katalog 3268 ve 3269'u kullanır; istemciler etki alanı denetleyicisini bulurken UDP 389 üzerinden CLDAP sorguları da yollar. Windows'un LDAP trafiği çoğunlukla Kerberos ile imzalanır ve mühürlenir; Wireshark bu durumda içeriği şifreli SASL verisi olarak gösterir. Bir iş istasyonundan dizindeki bütün kullanıcıları, grupları ve bilgisayarları birkaç saniyede çeken çok sayıda arama, keşif (discovery) aracının işareti olabilir.
Olağan ve olağandışı: protokol protokol
Bir uyarıyı değerlendirirken elinizdeki yakalamayı bu tablonun iki sütunuyla karşılaştırın. Sağ sütundakilerin her birinin olağan bir açıklaması olabilir (bir yedekleme işi, bir tarama aracı, bir güncelleme sistemi); şüphe, süreç kayıtlarıyla, kullanıcıyla ve zaman çizelgesiyle sınanır.
| Protokol | Olağan görünüm | Bakılmaya değer |
|---|---|---|
| DNS | Tanınan adlar, A ve AAAA ağırlıklı, az NXDOMAIN, kurum çözümleyicisine giden sorgular | Rastgele görünen uzun etiketler, sık TXT, çok sayıda NXDOMAIN, kurum çözümleyicisini atlayıp dışarıdaki bir sunucuya giden sorgular |
| HTTP | Tarayıcı User-Agent'ı, 200, 301, 304 çoğunluğu, tanınan siteler | Araç User-Agent'ı ile .exe ya da betik indirme, uzantısı ile içeriği tutmayan dosya, düzenli aralıklı küçük POST'lar |
| TLS | Tanınan SNI, TLS 1.2 ya da 1.3, tarayıcı JA4 izleri | SNI'siz bağlantı, kendinden imzalı ya da çok yeni sertifika (TLS 1.2), bilinmeyen JA4 izi, saat gibi düzenli bağlantılar |
| SMB | İş istasyonundan dosya sunucusuna ve DC'ye, Kerberos ile, imzalı | İş istasyonundan iş istasyonuna ADMIN$ ve C$, NTLM ile, art arda LOGON_FAILURE, saniyeler içinde yüzlerce dosya yazma ve yeniden adlandırma |
| Kerberos | PREAUTH_REQUIRED ardından AS-REP, AES biletleri | Çok sayıda PREAUTH_FAILED, C_PRINCIPAL_UNKNOWN dizileri, toplu RC4 hizmet bileti istekleri |
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Laboratuvarda
Hazır yakalamada bir sayfanın açılışını filtrelerle okumak
Laboratuvarı açın, paket analizi bölümünde 'Bir web sayfası açmak: DNS, TCP, HTTP' sekmesini seçin. Her adımda verilen filtreyi yazın ve sorunun cevabını bulun.
dnsyazın. Kaç paket kalıyor? Sorgunun ve cevabın Transaction ID değerlerini karşılaştırın.dns.flags.response == 1yazın. Cevaptaki adres ve TTL kaç?dns.id == 0x3a7cyazın. Neden iki paket birden görünüyor?http.requestyazın. İstenen yol (URI), Host ve User-Agent nedir?http.response.code == 200yazın. Sunucu hangi yazılımı ve içerik türünü bildiriyor? İstek ile cevap arasında kaç milisaniye geçmiş?
Cevap:dnsiki paket bırakır; ikisinin de işlem kimliği 0x3a7c'dir, cevabı sorguya bağlayan budur. Cevapta www.example.com için A kaydı 203.0.113.10, TTL 300 saniyedir.dns.id == 0x3a7csorguyu ve cevabı birlikte gösterir, çünkü cevap sorgunun kimliğini aynen geri yollar.http.requesttek bir paket bırakır:GET /index.html, Host www.example.com, User-Agent Mozilla/5.0. CevapHTTP/1.1 200 OK, Server nginx, Content-Type text/html. İstek ile cevap arasında, araya giren ACK dahil, yaklaşık 28 ms vardır (25 ms ACK'e, 3 ms daha cevaba). Bu yakalamadaki her şeyi okuyabilmenizin nedeni HTTP'nin şifresiz olmasıdır.Laboratuvarda
Laboratuvarda NXDOMAIN ve reddedilen bağlantı üretmek
'DNS ve web: adla erişmek' laboratuvarını tamamlayın, sonra canlı yakalamada üç durumu üretip her birini filtreyle bulun: başarılı bir ad çözme, olmayan bir ad ve durdurulmuş bir web servisi.
- İpuçlarını izleyerek SRV-01'de kaydı oluşturun ve PC-01'de
curl http://intranet.example.localile sayfayı açın. - PC-01'de
nslookup yok.example.localyazın. Analizdedns.flags.rcode == 3filtresini uygulayın. dns.qry.name contains "intranet"yazın; yalnızca ilk sorgu ve cevabı kalmalı.http.request.urivehttp.host == "intranet.example.local"filtrelerini deneyin.- SRV-01'de
http offyazın, PC-01'de curl'ü yineleyin.tcp.flags.reset == 1filtresiyle ne gördüğünüzü açıklayın.
Cevap: Başarılı çözmede sorgu ve cevap aynı işlem kimliğini taşır, cevapta A kaydı 192.168.50.10'dur; ardından TCP el sıkışması, GET ve 200 OK gelir. Olmayan ad için sunucu cevap verir ama Info sütununda No such name yazar vedns.flags.rcode == 3yalnızca bu cevabı gösterir: sunucuya ulaşılmıştır, ad yoktur. Bu, cevapsız kalan sorgudan tamamen farklı bir durumdur. Web servisi durdurulunca DNS yine doğru adresi verir, ama SYN'e sunucu RST ile cevap verir; curl 'Connection refused' der.tcp.flags.reset == 1bu RST paketini gösterir. Ders: ad çözülüyor diye servis çalışıyor değildir; her katmanı kendi filtresiyle ayrı sınayın.- İpuçlarını izleyerek SRV-01'de kaydı oluşturun ve PC-01'de
Oku ve yorumla
Bir TLS el sıkışmasını okumak
Aşağıda bir bağlantının ilk TLS paketlerinin Wireshark'taki özeti var. Sunucunun adını, anlaşılan sürümü, uygulama protokolünü ve sunucu sertifikası hakkında yakalamadan ne öğrenilebileceğini yazın.
No. 41 TLSv1.3 Client Hello (SNI=portal.example.org) Version: TLS 1.2 (0x0303) Extension: application_layer_protocol_negotiation ALPN Next Protocol: h2 ALPN Next Protocol: http/1.1 Extension: supported_versions Supported Version: TLS 1.3 (0x0304) Supported Version: TLS 1.2 (0x0303) No. 43 TLSv1.3 Server Hello, Change Cipher Spec, Application Data, Application Data Cipher Suite: TLS_AES_256_GCM_SHA384 (0x1302) Extension: supported_versions Supported Version: TLS 1.3 (0x0304) No. 45 TLSv1.3 Change Cipher Spec, Application Data No. 46 TLSv1.3 Application DataCevap: Sunucu adı SNI'dedir: portal.example.org. ClientHello'nun Version alanındaki 0x0303 TLS 1.3'te uyumluluk için hep böyle yazılır; anlaşılan sürüm ServerHello'nun supported_versions uzantısındaki 0x0304, yani TLS 1.3'tür. Şifre takımı TLS_AES_256_GCM_SHA384'tür. İstemci HTTP/2 (h2) ve HTTP/1.1 önermiştir; hangisinin seçildiği sunucunun şifreli EncryptedExtensions mesajındadır, ama tarayıcılar h2'yi destekleyen sunucuyla çoğunlukla onu kullanır. Sertifika TLS 1.3'te ServerHello'dan sonraki şifreli kayıtların içindedir; yakalamadan konu adı, yayımcı ya da geçerlilik tarihi okunamaz. Sertifikayı görmek için sunucuya kendiniz bağlanmanız ya da Sertifika Şeffaflığı kayıtlarına bakmanız gerekir.Oku ve yorumla
SMB yakalamasında ne oluyor?
Aşağıdaki SMB2 satırları bir dosya sunucusunun ağ kartında, aynı dakika içinde yakalandı. Ne olduğunu, hangi bilgisayarın neyi denediğini ve sonucun ne olduğunu yazın. Bir sonraki adımda hangi kanıta bakardınız?
192.168.10.33 → 192.168.10.20 SMB2 Session Setup Request, NTLMSSP_AUTH, User: CORP\a.yilmaz 192.168.10.20 → 192.168.10.33 SMB2 Session Setup Response, Error: STATUS_LOGON_FAILURE 192.168.10.33 → 192.168.10.20 SMB2 Session Setup Request, NTLMSSP_AUTH, User: CORP\b.kaya 192.168.10.20 → 192.168.10.33 SMB2 Session Setup Response, Error: STATUS_LOGON_FAILURE 192.168.10.33 → 192.168.10.20 SMB2 Session Setup Request, NTLMSSP_AUTH, User: CORP\c.demir 192.168.10.20 → 192.168.10.33 SMB2 Session Setup Response, Error: STATUS_LOGON_FAILURE ... (aynı biçimde 140 farklı kullanıcı adı) 192.168.10.33 → 192.168.10.20 SMB2 Session Setup Request, NTLMSSP_AUTH, User: CORP\m.oz 192.168.10.20 → 192.168.10.33 SMB2 Session Setup Response 192.168.10.33 → 192.168.10.20 SMB2 Tree Connect Request, Tree: '\\FS-01\IPC#x27;
Cevap: 192.168.10.33, bir dakika içinde 140'tan fazla farklı hesapla NTLM üzerinden oturum açmayı denemiş ve her birinde STATUS_LOGON_FAILURE, yani yanlış parola almıştır. Az sayıda parolayı çok sayıda hesapta denemek parola püskürtmedir (password spraying). Son denemede m.oz hesabıyla oturum başarılı olmuş (hata kodu yok) ve hemen IPC$ paylaşımına bağlanılmıştır; bu, uzaktan RPC çağrısına ya da keşfe geçişin habercisidir. NTLM kullanılması da tutarlıdır: araç sunucuya büyük olasılıkla IP adresiyle bağlanmaktadır. Sonraki adımlar: 192.168.10.33'ün hangi cihaz ve kimin olduğunu bulmak, etki alanı denetleyicisinin güvenlik günlüğünde aynı saatlerdeki başarısız oturum olaylarına bakmak, m.oz hesabını parola sıfırlama ve oturum kapatma için hemen ilgililere bildirmek, aynı kaynağın başka sunuculara da gidip gitmediğini görmek.Kendi bilgisayarınızda
Kendi tarayıcınızın TLS trafiğini çözmek
Wireshark kurulu bir Windows bilgisayarda, yalnızca kendi tarayıcınız için oturum sırlarını kaydedin, bir HTTPS sayfası açın ve yakalamayı çözün. Çözmeden önce ve sonra hangi filtrelerin ne gösterdiğini karşılaştırın.
- Tarayıcının bütün pencerelerini kapatın. PowerShell'de
$env:SSLKEYLOGFILE = "$env:USERPROFILE\Desktop\tls-keys.log"yazın ve tarayıcıyı aynı pencereden başlatın (Start-Process firefoxya daStart-Process chrome). - Wireshark'ta yakalamayı başlatın ve tarayıcıda
https://example.comadresini açın. Yakalamayı durdurun. tls.handshake.type == 1vehttpfiltrelerini deneyin; ne görüyorsunuz?- Edit, Preferences, Protocols, TLS altında (Pre)-Master-Secret log filename alanına masaüstündeki dosyayı gösterin.
http || http2filtresini yeniden uygulayın. İş bitince tarayıcıyı kapatın,Remove-Item Env:SSLKEYLOGFILEyazın ve tls-keys.log dosyasını silin.
Cevap: Çözmeden öncetls.handshake.type == 1ClientHello'ları gösterir; SNI alanında example.com okunur.httpfiltresi bu bağlantılar için boştur, çünkü HTTP TLS'in içindedir. Dosya tanıtılınca paketlerin altında Decrypted TLS sekmesi açılır vehttp || http2filtresi istek satırlarını, başlıkları ve cevap kodlarını gösterir; tarayıcı h2 seçtiyse istekler HTTP2 olarak görünür. Dosya oluşmadıysa tarayıcı değişkeni görmemiştir: büyük olasılıkla arka planda açık kalan bir süreç vardı. Dosya o oturumların bütün trafiğini çözebilecek sırlar taşıdığı için silinir; bu yöntem kimsenin trafiği için değil, yalnızca kendi tarayıcınızı incelemek içindir.- Tarayıcının bütün pencerelerini kapatın. PowerShell'de
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Bir kullanıcı, adresi önce şifresiz HTTP ile deneyen bir tarayıcıya https:// yazmadan www.example.com yazıyor ve site HTTPS'e yönlendiriyor. Şifre çözmeden alınmış bir yakalamada, ilk paketten sayfanın gelişine kadar bir savunucunun hangi bilgileri hangi protokolde ve hangi alanda görebileceğini, hangilerini göremeyeceğini anlatın.
Bir dosya sunucusunun ağ kartında alınmış bir SMB yakalaması size verildi. Olağan bir paylaşım erişiminin yakalamada nasıl göründüğünü anlatın; ardından parola denemesi ve fidye yazılımı şüphesini hangi filtreler, alanlar ve durum kodlarıyla ayırt edeceğinizi, SMB şifrelemesi açıksa bunlardan hangilerini göremeyeceğinizi açıklayın.