Aşama 4: Paket okuma · Ders 4.4
Akış verisi ve Zeek logları: yakalama yokken elde kalan
Bir akış kaydını ve Zeek'in conn, dns, http, ssl, files, x509, notice ve weird loglarını alan alan okuyabilir, uid ile birbirine bağlayabilir ve en büyük aktarımı, en uzun bağlantıyı, taramayı ve düzenli aralıklı bağlantıyı bu loglardan bulabilirsiniz.
Bir olayı incelerken en çok istenen şey paketin kendisidir: ne gönderildi, ne geldi. Oysa büyük bir ağda paketlerin tamamı nadiren saklanır. Elde çoğu zaman iki şey kalır: yönlendiricilerin ve switch'lerin ürettiği akış kayıtları ve ağı dinleyen bir sensörün yazdığı Zeek logları. Akışın temelini 2. aşamadaki 'Ağı işletmek' dersinde gördünüz; burada aynı veriye bir SOC analistinin gözüyle bakacağız. Neden tam yakalamanın az bulunduğunu, akış kaydının hangi alanları taşıdığını ve örneklemenin neyi gizlediğini, Zeek'in hangi logları yazdığını ve bunları tek bir kimlikle nasıl birbirine bağlayacağınızı öğreneceksiniz. Sonunda dört soruyu bu loglardan cevaplayacaksınız: en çok veriyi kim dışarı yolladı, en uzun bağlantı hangisi, kim tarama yapıyor, kim her dakika aynı küçük bağlantıyı açıyor.
Tam paket yakalama neden az bulunur?
Tam paket yakalama (full packet capture, FPC), bir hattan geçen her paketin baştan sona diske yazılmasıdır. Bir olayda en güçlü kanıttır, ama üç engel onu büyük ağlarda istisna yapar.
- Depolama: Ortalama yüzde 40 doluluğla çalışan 1 Gbit/s'lik tek bir hat saniyede 50 MB, günde yaklaşık 4,3 TB veri taşır. Bunu otuz gün saklamak 130 TB demektir; üstelik çoğu kurumda böyle onlarca hat vardır.
- Gizlilik: Paketin içinde e-postalar, parolalar, kişisel veriler bulunur. Bunları toplu olarak saklamak hukuki bir yük ve kendi başına bir saldırı hedefidir.
- Şifreleme: Trafiğin büyük kısmı TLS ile şifrelidir. Diske yazdığınız HTTPS paketlerinin içini anahtar olmadan okuyamazsınız; elinizde yine yalnızca kim, kiminle, ne zaman, ne kadar kalır.
Bu yüzden kurumlar tam yakalamayı ya hiç yapmaz ya da internet çıkışı gibi birkaç kritik noktada, birkaç günlük bir halka arabellekte (ring buffer) tutar. Geri kalan her yerde paketin kendisi yerine üstveri (metadata) saklanır: konuşmanın içeriği değil, özeti. Telefon faturasındaki arama dökümüne benzer: kimi aradığınızı, ne zaman ve kaç dakika konuştuğunuzu gösterir, ne konuştuğunuzu göstermez.
Üstverinin iki ana kaynağı vardır. Birincisi ağ cihazlarının dışa aktardığı akış kayıtları (flow records): NetFlow, IPFIX, sFlow. İkincisi trafiği bir aynalama portundan (SPAN) ya da bir ağ dinleme cihazından (network TAP) okuyan bir sensörün yazdığı protokol logları; bunların en yaygın açık kaynak üreticisi Zeek'tir. Bir bağlantının özeti birkaç yüz bayt tutar; aynı bağlantının paketleri megabaytlarca olabilir. Aradaki oran, aylarca geriye bakabilmenizi sağlar.
Akış kaydı: kim, kiminle, ne kadar
Akışın tanımını 2. aşamada gördünüz: aynı anahtar alanları taşıyan paketlerin topluluğu. Klasik anahtar beşlidir (5-tuple): kaynak IP, hedef IP, kaynak port, hedef port ve protokol. Kaydı üreten cihaz dışa aktarıcı (exporter), kayıtları saklayan sunucu toplayıcıdır (collector).
Kayıt, anahtarların yanında paket sayısını, bayt sayısını, başlangıç ve bitiş zamanını ve akış boyunca görülen TCP bayraklarının birleşimini taşır. Bir analist için önemli olan, bu alanların neyi söyleyip neyi söylemediğidir.
Dört biçimi tanımanız yeterlidir:
- NetFlow v5: Cisco'nun sabit biçimi. Her kayıt 48 bayttır, bir pakete en fazla 30 kayıt sığar, yalnızca IPv4 taşır.
- NetFlow v9 (RFC 3954): Kaydın hangi alanlardan oluştuğunu önce bir şablon (template) ile bildirir; böylece IPv6, MPLS gibi yeni alanlar eklenebilir.
- IPFIX (RFC 7011): v9'dan doğan IETF standardı; alanlara bilgi öğesi (information element) der, toplayıcı varsayılan olarak 4739 numaralı portu dinler.
- sFlow: Akış kaydı değil, paket örneklemesidir. Cihaz her N paketten birinin başlığını (varsayılan olarak ilk 128 baytını) ve arayüz sayaçlarını toplayıcıya yollar, UDP 6343 üzerinden. Akışı toplayıcı, örneklerden kendisi tahmin eder.
Akış kaydının bilmediği şeyi de bilin: yük. Kayıt bir HTTPS bağlantısının 1,5 GB taşıdığını söyler, ama hangi dosya olduğunu söylemez. Bir de NetFlow kaydı tek yönlüdür: istemciden sunucuya giden paketler bir kayıt, sunucudan istemciye dönenler ayrı bir kayıttır. İkisini eşleştirmek toplayıcının ya da analistin işidir.
Örnekleme: sayılmayan paketler
Çok hızlı hatlarda cihaz her paketi sayamaz. O zaman örnekleme (sampling) kullanılır: 1:1000 örneklemede bin paketten yalnızca biri incelenir, toplayıcı da gördüğü sayıyı biniyle çarparak tahmin yürütür.
Büyük akışlar için bu tahmin iyidir. 2 milyon paketlik bir indirmeden yaklaşık 2 000 paket örneklenir ve bayt sayısı makul bir hatayla bulunur. Küçük akışlar için tahmin çöker: tek paketlik bir akışın örneklenme olasılığı binde birdir.
Bunun güvenlik açısından sonucu ağırdır. Bir port taraması her porta tek bir SYN paketi yollar; bin portluk bir taramadan ortalama yalnızca bir paket görünür ve tarama kaybolur. Her dakika birkaç yüz baytlık bir bağlantı açan bir kötü amaçlı yazılım da aynı biçimde gözden kaçar. Örnekleme hacmi korur, seyrek ve küçük olanı gizler; analistin aradığı şeylerin çoğu da seyrek ve küçüktür.
Bu yüzden bir akış verisine bakmadan önce sorun: bu kayıtlar örneklenmiş mi, oranı ne? NetFlow v5 başlığında bunun için bir sampling_interval alanı vardır; IPFIX ve v9'da bilgi şablonla bildirilir. Örneklenmemiş akış ya da her paketi gören bir Zeek sensörü, küçük olayları bulmak için tek güvenilir kaynaktır.
Zeek nedir, ne değildir?
Zeek (2018'e kadar adı Bro idi), trafiği bir SPAN portundan ya da TAP'tan okuyan ve gördüğünü yapılandırılmış loglara yazan açık kaynaklı bir ağ izleme aracıdır. En sık yapılan yanlış onu bir saldırı tespit sistemi (IDS) sanmaktır. Suricata ya da Snort gibi bir IDS paketleri imzalarla karşılaştırır ve eşleşince uyarı üretir; Zeek ise önce her bağlantıyı ve her protokol konuşmasını kayda geçirir. Uyarı (notice) üretebilir, ama asıl ürünü loglardır.
Zeek bir pakete baktığında onu bir bağlantıya bağlar, protokolünü port numarasına değil içeriğine bakarak tanır (dinamik protokol algılama) ve o protokolün çözümleyicisini çalıştırır. 8080 numaralı porttan konuşulan HTTP de http.log'a düşer. Sonuç, her biri bir konuyu anlatan bir dizi dosyadır:
- conn.log: Her bağlantının, TCP olsun UDP olsun ICMP olsun, tek satırlık özeti. Analistin en çok yaşadığı log budur.
- dns.log: Her DNS sorgusu ve cevabı.
- http.log: Her HTTP isteği ve cevabı: yöntem, alan adı, adres yolu, kullanıcı aracısı, durum kodu.
- ssl.log: Her TLS el sıkışması: sürüm, şifre takımı, SNI ile istenen sunucu adı, el sıkışmanın tamamlanıp tamamlanmadığı.
- files.log: Trafikte geçen her dosya: türü, boyutu, özetleri (hash).
- x509.log: Görülen her sertifika: konu, düzenleyen, geçerlilik tarihleri.
- notice.log: Zeek betiklerinin dikkat çekmek için ürettiği uyarılar.
- weird.log: Protokol kurallarına uymayan tuhaflıklar.
Bütün bu dosyaları birbirine bağlayan tek bir alan vardır: uid. Zeek her bağlantıya C harfiyle başlayan rastgele bir kimlik verir ve o bağlantıdan doğan her log satırına aynı kimliği yazar. conn.log'da şüpheli bir satır bulduğunuzda uid'i kopyalar, öteki loglarda ararsınız: aynı bağlantının DNS'ini, HTTP isteğini, sertifikasını, taşıdığı dosyayı bulursunuz.
conn.log'u okumak
conn.log'un her satırı bir bağlantıdır ve bağlantı bittiğinde yazılır. Bu yüzden satırlar başlangıç zamanına göre sıralı değildir: sekiz saat süren bir SSH oturumu, sekiz saat önceki zaman damgasıyla en son satırlarda görünür.
Zeek bağlantıyı başlatan tarafa originator (orig), cevap veren tarafa responder (resp) der. Bu ayrım her alanın adında vardır: id.orig_h başlatanın adresi, id.resp_p cevap verenin portu, orig_bytes başlatanın gönderdiği veri. NetFlow'un aksine bir conn.log satırı iki yönlüdür: iki tarafın da gönderdiğini tek satırda taşır.
Bir satırı okurken şu sırayla bakın: kim kiminle (id.orig_h, id.resp_h), hangi hizmete (id.resp_p, proto, service), ne kadar sürdü (duration), ne kadar veri gitti ve geldi (orig_bytes, resp_bytes), bağlantı nasıl bitti (conn_state, history).
conn_state bağlantının sonunu tek bir kodla söyler. En sık gördükleriniz şunlardır:
S0: Bağlantı denemesi görüldü, cevap gelmedi. Yalnızca SYN gitmiş. Kapalı bir güvenlik duvarına ya da kapalı bir hosta yapılan taramada yığın halinde görünür.S1: Bağlantı kuruldu, kapanmadı. Zeek kapanışı görmeden kaydı yazmıştır.SF: Normal kuruluş ve normal kapanış. Sağlıklı bir bağlantının durumudur. UDP'de durum olmadığı için Zeek cevap almış bir UDP konuşmasını da SF yazar.REJ: Bağlantı denemesi reddedildi: SYN'e RST döndü. Port kapalıdır ama host ayaktadır.RSTO: Bağlantı kuruldu, başlatan taraf RST ile kesti.RSTR: Cevap veren taraf RST gönderdi.OTH: SYN hiç görülmedi, yalnızca bağlantının ortası görüldü. Sensör başladığında zaten açık olan bağlantılar ya da yönlendirmenin bir yönü sensörden geçmeyen trafik böyle görünür.
history ise bağlantıda olanları harf harf anlatır. Büyük harf başlatanın, küçük harf cevap verenin yaptığıdır: S SYN, h SYN ACK, A yalın ACK, D veri, F FIN, R RST. Sağlıklı bir TCP bağlantısının history'si ShADadFf gibidir: başlatan SYN yolladı, karşı taraf SYN ACK döndü, başlatan ACK ve veri yolladı, karşı taraf ACK ve veri döndü, iki taraf da FIN ile kapattı. Yalnızca S görmek, cevapsız kalmış bir SYN demektir.
$ zeek-cut -m uid id.orig_h id.orig_p id.resp_h id.resp_p proto service duration orig_bytes resp_bytes conn_state history < conn.log uid id.orig_h id.orig_p id.resp_h id.resp_p proto service duration orig_bytes resp_bytes conn_state history C7f3Lz2Q0vYbRk1Wd9 10.20.30.14 50432 198.51.100.20 443 tcp ssl 12.301874 1843 52310 SF ShADadFf
Dikkat: Zeek TLS trafiğine service alanında ssl der; bu, eski SSL protokolünün kullanıldığı anlamına gelmez. Sürümü ssl.log'daki version alanından okursunuz.
Akış ve Zeek neyi iyi cevaplar, neyi cevaplayamaz?
Akış kayıtları ve conn.log, bir konuşmanın şeklini çok iyi anlatır. Şu soruları dakikalar içinde cevaplarsınız:
- Kim kiminle konuştu? Bir iç hostun hangi dış adreslere bağlandığı, ilk kez görülen bir hedef.
- Ne kadar? Bir hostun dışarı yolladığı toplam bayt; gönderdiği, aldığından çok daha fazlaysa veri sızdırma şüphesi.
- Ne kadar sürdü? Saatlerce açık kalan bir bağlantı, mesai dışındaki bir oturum.
- Ne sıklıkla? Her 60 saniyede bir yinelenen aynı küçük bağlantı.
- Hangi hizmet? Bir iş istasyonundan dışarıya SSH, 443 numaralı porttan konuşulan TLS olmayan bir protokol (Zeek bunu
servicealanında gösterir).
Kötü cevapladığı tek ama büyük soru vardır: ne söylendi? Dosyanın içeriği, gönderilen komut, girilen parola akışta yoktur. Zeek'in protokol logları bir adım daha ileri gider: şifresiz HTTP'de adres yolunu ve kullanıcı aracısını, DNS'te sorulan adı, TLS'te istenen sunucu adını ve sertifikayı verir. Ama TLS'in içindeki HTTP isteğini Zeek de göremez.
Bu yüzden bu veriler bir soruşturmada çoğunlukla ilk adımdır: neyin olağandışı olduğunu ve nereye bakılacağını gösterir. Kesin içerik için uç noktaya (EDR, işletim sistemi logları) gidilir. Sık görülen trafik kalıplarının (tarama, sızdırma, düzenli aralıklı bağlantı) ayrıntısı bir sonraki dersin, bu logların bir SIEM'de toplanıp sorgulanması 6. aşamanın konusudur.
Dört soru, dört kalıp
Bir sabah elinizde bir günlük conn.log var. Paket yok. Dört soruyu sırayla soruyorsunuz.
- En büyük dışa aktarım hangisi?
local_origdeğeri T,local_respdeğeri F olan satırları (içeriden dışarı başlatılanlar)orig_bytesalanına göre büyükten küçüğe sıralayın. En üstte 10.20.30.14'ten 203.0.113.50'nin 443 numaralı portuna 1 610 612 736 bayt, yani 1,5 GiB giden ve yalnızca 4 211 bayt geri alan bir bağlantı çıkıyor. İndirme değil, yükleme. Sıradaki soru: bu adres kimin, uid ile ssl.log'da hangi sunucu adı istenmiş? - En uzun bağlantı hangisi?
durationalanına göre sıralayın. 10.20.30.21'den 198.51.100.77'nin 22 numaralı portuna 28 800 saniye, yani tam sekiz saat süren bir SSH oturumu var. Bir iş istasyonundan internetteki bir sunucuya sekiz saatlik SSH, bir tünel ya da elle yönetilen bir arka kapı olabilir. - Kim tarama yapıyor?
conn_statedeğeri S0 olan satırları başlatan adrese göre sayın. 10.20.30.77 bir dakika içinde 10.20.40.10'un bin farklı portuna cevapsız SYN yollamış: tek kaynak, tek hedef, çok port; dikey bir tarama. Tek kaynağın çok sayıda hostun aynı portuna gitmesi ise yatay bir taramadır. - Kim düzenli aralıkla bağlanıyor? Aynı kaynak ve hedef çiftinin bağlantılarını zamana göre dizin. 10.20.30.33, 203.0.113.99'un 80 numaralı portuna her seferinde 211 bayt yollayıp 143 bayt alan bir bağlantıyı tam 60 saniyede bir açıyor. İnsan böyle düzenli çalışmaz; bir program çalışır. Bu kalıba işaret verme (beaconing) denir ve bir sonraki dersin konusudur.
Akılda kalsın
- Tam paket yakalama büyük ağlarda depolama, gizlilik ve şifreleme yüzünden azdır; yerine üstveri saklanır: akış kayıtları (NetFlow v5, v9, IPFIX, sFlow) ve Zeek logları. İkisi de kim, kiminle, ne kadar, ne kadar süre, ne sıklıkla sorularını cevaplar, ne söylendiğini cevaplamaz.
- NetFlow kaydı tek yönlüdür ve beşliyi, paket ve bayt sayısını, zamanları ve TCP bayraklarının VEYA'sını taşır; örnekleme hacmi korur ama tek paketlik taramayı ve küçük, seyrek bağlantıları gizler.
- Zeek bir IDS değil, logları yazan bir ağ izleme aracıdır; conn.log her bağlantının iki yönlü özetidir ve bağlantı bitince yazılır. uid bir bağlantının bütün loglardaki satırlarını, fuid bir dosyayı, cert_chain_fps de ssl.log'u x509.log'a bağlar.
- conn_state: S0 cevapsız SYN, S1 kuruldu kapanmadı, SF normal, REJ SYN'e RST, RSTO başlatan kesti, RSTR cevap veren RST yolladı, OTH SYN görülmedi. history'de büyük harf başlatanı, küçük harf cevap vereni gösterir: ShADadFf temiz bir TCP konuşmasıdır.
- Dört kalıp: en büyük orig_bytes ile dışa aktarım, en büyük duration ile uzun oturum, tek kaynaktan yığınla S0 ile tarama, aynı çiftin eşit aralıklı küçük bağlantılarıyla beaconing.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Tam paket yakalama | Full packet capture (FPC) | Bir hattan geçen her paketin tamamının diske yazılması; en güçlü ama en pahalı kanıt. |
| Üstveri | Metadata | Bir konuşmanın içeriği değil özeti: kim, kiminle, ne zaman, ne kadar. |
| Akış | Flow | Belirli bir süre içinde aynı anahtar alanları (beşli) taşıyan paketlerin topluluğu. |
| Beşli | 5-tuple | Kaynak IP, hedef IP, kaynak port, hedef port ve protokol; bir akışı ya da bağlantıyı tanımlar. |
| Dışa aktarıcı | Exporter | Akış kayıtlarını üretip toplayıcıya yollayan yönlendirici, switch ya da güvenlik duvarı. |
| Toplayıcı | Collector | Akış kayıtlarını alıp saklayan ve sorgulatan sunucu. |
| Şablon | Template | NetFlow v9 ve IPFIX'te bir kaydın hangi alanlardan oluştuğunu önceden bildiren tanım. |
| IP akış bilgisi dışa aktarımı | IPFIX (IP Flow Information Export) | NetFlow v9'dan doğan IETF standardı, RFC 7011; toplayıcı portu 4739. |
| sFlow | sFlow | Her N paketten birinin başlığını ve arayüz sayaçlarını yollayan örnekleme teknolojisi; UDP 6343. |
| Örnekleme | Sampling | Yalnızca her N paketten birinin sayılması; hacmi tahmin eder, küçük ve seyrek trafiği gizler. |
| Zeek | Zeek (formerly Bro) | Trafiği okuyup her bağlantı ve protokol konuşması için yapılandırılmış log yazan açık kaynaklı ağ izleme aracı. |
| Bağlantı kimliği | uid | Zeek'in her bağlantıya verdiği, C ile başlayan kimlik; aynı bağlantının bütün log satırlarını birbirine bağlar. |
| Dosya kimliği | fuid | Zeek'in trafikte gördüğü her dosyaya verdiği, F ile başlayan kimlik; files.log ile http.log'u bağlar. |
| Başlatan | Originator (orig) | Zeek'te bağlantıyı başlatan taraf; alan adlarında orig olarak geçer. |
| Cevap veren | Responder (resp) | Zeek'te bağlantıya cevap veren taraf; alan adlarında resp olarak geçer. |
| Bağlantı durumu | conn_state | conn.log'da bağlantının nasıl bittiğini söyleyen kod: S0, S1, SF, REJ, RSTO, RSTR, OTH ve ötekiler. |
| Bağlantı öyküsü | history | conn.log'da bağlantıda olanları harf harf yazan dizi; büyük harf başlatan, küçük harf cevap veren. |
| Sunucu adı göstergesi | SNI (Server Name Indication) | İstemcinin TLS el sıkışmasında istediği sunucu adı; ssl.log'da server_name alanı. |
| Parmak izi | Fingerprint | Bir sertifikanın özeti; ssl.log'daki cert_chain_fps ile x509.log'daki fingerprint alanını eşler. |
| İşaret verme | Beaconing | Bir programın aynı hedefe eşit aralıklarla aynı küçük bağlantıyı açması; komuta kontrol trafiğinin tipik kalıbı, ayrıntısı bir sonraki derste. |
| Aynalama portu | SPAN port (port mirroring) | Switch'in başka portların trafiğinin kopyasını gönderdiği port; Zeek gibi sensörler buradan dinler. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.2: Given a scenario, analyze indicators of potential malicious activity (network-related indicators: enumeration, anomalous activity, activity on unexpected ports; data exfiltration)
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.3: Given a scenario, use tools to determine malicious activity (packet analysis: Zeek; file formats: JSON; shell script)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.4: Explain security alerting and monitoring concepts and tools (NetFlow, log aggregation, port mirroring)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.8: Given a scenario, use data, artifacts and sources to support a security investigation (NetFlow/IPFIX, packet captures, metadata)
- CompTIA Network+ N10-009 3.2: Given a scenario, use network monitoring technologies (flow data, packet capture)
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- Zeek Documentation: Conn log (conn.log)
- Zeek Script Reference: base/protocols/conn/main.zeek (Conn::Info, conn_state, history)
- Zeek Documentation: Zeek Log Formats and Inspection (TSV, JSON, zeek-cut)
- Zeek Documentation: Files log (files.log)
- Cisco NetFlow Collection Engine User Guide: NetFlow Export Datagram Format (Version 5)
- RFC 3954: Cisco Systems NetFlow Services Export Version 9
- RFC 7011: Specification of the IP Flow Information Export (IPFIX) Protocol for the Exchange of Flow Information
- sFlow Version 5 specification
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
NetFlow v5 kaydı alan alan
NetFlow v5 bugün eski sayılır, ama alanları bütün akış biçimlerinin özüdür ve sınavlarda 'akış kaydında ne vardır' sorusunun cevabı bu listedir. Paket 24 baytlık bir başlıkla başlar, ardından her biri 48 bayt olan 1 ile 30 arasında kayıt gelir.
Dikkat edilecek üç alan vardır. dOctets 3. katman baytıdır: IP başlıkları dahil, Ethernet başlığı hariç. First ve Last gerçek saat değil, cihazın açılışından beri geçen milisaniyedir (SysUptime); gerçek zamanı toplayıcı, başlıktaki unix_secs ile hesaplar. tcp_flags akışta görülen bütün TCP bayraklarının mantıksal VEYA'sıdır: tek tek paketlerin sırasını değil, akış boyunca hangi bayrakların en az bir kez geçtiğini söyler.
Başlıktaki sampling_interval alanının üst 2 biti örnekleme kipini, kalan 14 biti örnekleme aralığını taşır. Bir kayda bakarken örneklenmiş olup olmadığını buradan anlarsınız.
| Bayt | Alan | Anlamı |
|---|---|---|
| 0-3 | srcaddr | Kaynak IP adresi |
| 4-7 | dstaddr | Hedef IP adresi |
| 8-11 | nexthop | Bir sonraki yönlendiricinin adresi |
| 12-13 | input | Giriş arayüzünün SNMP indeksi |
| 14-15 | output | Çıkış arayüzünün SNMP indeksi |
| 16-19 | dPkts | Akıştaki paket sayısı |
| 20-23 | dOctets | Akıştaki 3. katman bayt toplamı |
| 24-27 | First | Akışın başladığı andaki SysUptime |
| 28-31 | Last | Son paketin geldiği andaki SysUptime |
| 32-33 | srcport | Kaynak TCP ya da UDP portu |
| 34-35 | dstport | Hedef TCP ya da UDP portu |
| 36 | pad1 | Kullanılmaz |
| 37 | tcp_flags | Görülen TCP bayraklarının VEYA'sı |
| 38 | prot | IP protokol numarası (6 TCP, 17 UDP) |
| 39 | tos | IP hizmet türü (ToS) |
| 40-41 | src_as | Kaynağın otonom sistem numarası |
| 42-43 | dst_as | Hedefin otonom sistem numarası |
| 44 | src_mask | Kaynak önekinin maske bit sayısı |
| 45 | dst_mask | Hedef önekinin maske bit sayısı |
| 46-47 | pad2 | Kullanılmaz |
Dikkat: Sık yapılan hata: akış kaydını iki yönlü sanmak. NetFlow kaydı tek yönlüdür; bir HTTPS indirmesi toplayıcıda biri küçük (istemciden sunucuya), biri büyük (sunucudan istemciye) iki kayıt olarak görünür. Zeek'in conn.log'u ise aynı konuşmayı orig ve resp alanlarıyla tek satırda verir.
Örnekleme hesabı ve kör noktalar
Örneklenmiş veride toplayıcının gösterdiği her sayı bir tahmindir. 1:N örneklemede gerçek paket sayısının tahmini, örneklenen paket sayısının N katıdır. Bir akışta 1:1000 oranla 250 paket örneklendiyse gerçek sayı yaklaşık 250 000 pakettir.
Tahmin örnek sayısı büyüdükçe iyileşir. Kabaca söylemek gerekirse, örnek sayısı birkaç yüzün üstündeyse hacim tahmini işe yarar; tek haneli örneklerde tahmin bir piyango olur. Bu yüzden örneklenmiş akış, 'en çok bant genişliğini kim kullanıyor' sorusu için iyi, 'şu iki host hiç konuştu mu' sorusu için kötüdür.
Bir de sayının hiç tahmin edilemediği durumlar vardır. 1:1000 örneklemede bin portu birer SYN ile tarayan bir saldırgan ortalama bir paket bırakır; o tek paket de toplayıcıda tek paketlik, sıradan görünen bir akıştır. Taramayı görmek için örneklenmemiş veri gerekir.
Örneklemeden bağımsız kör noktalar da vardır. Akış yalnızca dışa aktarımın açık olduğu arayüzden geçen trafiği görür; aynı switch'teki iki sunucunun birbiriyle konuşması yönlendiriciye hiç uğramaz. Zeek de yalnızca sensöre aynalanan trafiği görür; bir yönü sensörden geçmeyen (asimetrik yönlendirilen) bağlantılar conn.log'da OTH ya da tek yönlü history ile görünür ve weird.log'a possible_split_routing gibi satırlar düşer.
Zaman aşımlarını da hesaba katın. Bir yönlendirici uzun bir akışı etkin zaman aşımı dolunca parçalar ve aynı konuşma için birden çok kayıt yazar. Zeek ise uzun bir bağlantıyı bitince tek satır yazar, ama sessiz kalan bağlantıyı kapanmış sayar: varsayılan olarak TCP'de 5 dakika, UDP'de ve ICMP'de 1 dakika hiç paket gelmezse kayıt yazılır. Beş dakikadan uzun aralıkla yalnızca canlı tutma paketi yollayan bir bağlantı bu yüzden birden çok satıra bölünebilir.
Dikkat: Bir akış raporunda 'bu host hiç bağlanmadı' sonucuna varmadan önce örnekleme oranını ve dışa aktarımın hangi arayüzlerde açık olduğunu öğrenin. Örneklenmiş veride yokluk, olmamanın kanıtı değildir.
conn.log'un bütün alanları
Zeek logları varsayılan olarak sekmeyle ayrılmış metin (TSV) olarak yazılır. Dosya birkaç başlık satırıyla başlar: #separator ayırıcıyı (\x09, yani sekme), #fields alan adlarını, #types alan türlerini sırasıyla verir. Değeri olmayan bir alan - ile, boş bir küme (empty) ile yazılır. JSON isteyen kurumlar Zeek'i LogAscii::use_json=T ile ya da local.zeek içine @load policy/tuning/json-logs ekleyerek çalıştırır; JSON'da değeri olmayan alan hiç yazılmaz.
Alanlar Zeek'in belgesindeki sırayla şunlardır. Son alan olan ip_proto Zeek 7.1 ile eklendi; eski sürümlerin loglarında bulunmaz.
ts: Bağlantının ilk paketinin zamanı, Unix zamanı olarak (1970'ten beri geçen saniye, mikrosaniye kesriyle).uid: Bağlantının benzersiz kimliği; öteki loglara köprü.id.orig_h,id.orig_p,id.resp_h,id.resp_p: Başlatanın ve cevap verenin adresi ve portu.proto: Taşıma protokolü: tcp, udp ya da icmp; Zeek 7.1'den beri öteki IP protokolleri için unknown_transport.service: Zeek'in içerikten tanıdığı uygulama protokolü (http, dns, ssl, ssh); tanıyamadıysa-.duration: Saniye cinsinden süre.orig_bytes,resp_bytes: İki tarafın gönderdiği uygulama verisi (TCP'de dizi numaralarından hesaplanır, başlıklar dahil değildir).conn_state: Bağlantının nasıl bittiği.local_orig,local_resp: Başlatan ve cevap veren yerel ağda mı (T ya da F). Yerel ağlarSite::local_netsile tanımlanmamışsa ikisi de boş kalır.missed_bytes: Sensörün kaçırdığı bayt. Sıfır değilse sensör paket düşürüyordur ve o bağlantının protokol logları eksik olabilir.history: Bağlantının harf harf öyküsü.orig_pkts,orig_ip_bytes,resp_pkts,resp_ip_bytes: İki yönün paket sayısı ve IP başlıkları dahil bayt toplamı.tunnel_parents: Bağlantı bir tünelin içinden geçtiyse dış bağlantının uid'i.ip_proto: IP başlığındaki protokol numarası (6 TCP, 17 UDP).
Dikkat: Zeek duration, orig_bytes ve resp_bytes alanlarını yalnızca süre sıfırdan büyükse doldurur. Tek bir SYN'den ibaret bir bağlantıda süre sıfırdır; bu yüzden aşağıdaki S0 satırında üçü de - yazılıdır, ama orig_pkts 1'dir.
#fields ts uid id.orig_h id.orig_p id.resp_h id.resp_p proto service duration orig_bytes resp_bytes conn_state local_orig local_resp missed_bytes history orig_pkts orig_ip_bytes resp_pkts resp_ip_bytes tunnel_parents ip_proto 1794820440.112233 CHq4b11Zs9hTgW8Gke 10.20.30.14 52144 10.20.0.53 53 udp dns 0.004113 34 50 SF T T 0 Dd 1 62 1 78 - 17 1794820440.120871 C7f3Lz2Q0vYbRk1Wd9 10.20.30.14 50432 198.51.100.20 443 tcp ssl 12.301874 1843 52310 SF T F 0 ShADadFf 22 2995 41 54450 - 6 1794820502.004417 CsW0pN8yHq2KfJ5a1 10.20.30.77 41822 10.20.40.10 22 tcp - - - - S0 T T 0 S 1 44 0 0 - 6 1794820502.004590 CmA9tE3uRb6ZcX0q7 10.20.30.77 41822 10.20.40.10 23 tcp - 0.000391 0 0 REJ T T 0 Sr 1 44 1 40 - 6 1794792000.011902 CfS3zN6pXt2ViK4m8 10.20.30.21 51900 198.51.100.77 22 tcp ssh 28800.512633 384211 1210776 SF T F 0 ShADadFf 9120 858459 10240 1743264 - 6
Dikkat: Satırları kendiniz denetleyebilirsiniz: DNS satırında orig_ip_bytes (62) eksi orig_bytes (34) 28 bayttır, yani tek bir paketin 20 baytlık IPv4 ve 8 baytlık UDP başlığı. Son satırın ts değeri ötekilerden yaklaşık sekiz saat öncedir, ama bağlantı en son bittiği için en sonda yazılmıştır.
conn_state ve history ayrıntıda
Zeek'in belgesi on üç conn_state kodu sayar. Tabloda analistin en sık karşılaştıklarıyla, her birinin tipik history'si ve ne düşündürdüğü var.
history harflerinin tamamı da bilinmeye değer. Büyük harf başlatanı, küçük harf cevap vereni gösterir: s SYN, h SYN ACK, a yalın ACK, d veri taşıyan paket, f FIN, r RST, c sağlama toplamı (checksum) bozuk paket, g içerik boşluğu (gap), t yeniden gönderilmiş veri, w sıfır pencere ilanı, i tutarsız paket (örneğin aynı anda FIN ve RST), q çok bayraklı paket (SYN ile FIN ya da SYN ile RST birlikte), ^ Zeek'in yön tahminini tersine çevirdiğini gösterir.
Harflerin bir kısmı her yönde en fazla bir kez yazılır (a, d, i, q). f, h, r, s, dizi numarası değiştikçe yinelenebilir. c, g, t, w ise logaritmik yazılır: ikinci harf en az 10, üçüncüsü en az 100 kez olduğunu gösterir. ShADadttFf gibi bir history, cevap verenin en az 10 kez veri yeniden gönderdiğini, yani hatta kayıp olduğunu söyler.
Birkaç kalıbı ezbere tanıyın. S tek başına: cevapsız SYN (S0). Sr: SYN'e RST döndü (REJ), port kapalı. ShADadFf: tam ve temiz bir TCP konuşması (SF). ShADadR: konuşma sürerken başlatan RST ile kesti (RSTO); tarayıcıların sekme kapatınca yaptığı gibi sıradan da olabilir. Dd UDP'de: bir istek, bir cevap (SF).
| conn_state | Anlamı (Zeek belgesi) | Tipik history | Analiste düşündürdüğü |
|---|---|---|---|
| S0 | Bağlantı denemesi görüldü, cevap yok | S | Tek başına önemsiz; tek kaynaktan yüzlercesi tarama |
| S1 | Bağlantı kuruldu, kapanmadı | ShAD | Hâlâ açık ya da kapanışı görülmemiş bağlantı |
| SF | Normal kuruluş ve kapanış | ShADadFf (UDP'de Dd) | Sağlıklı konuşma; içerik yine de kötü olabilir |
| REJ | Bağlantı denemesi reddedildi | Sr | Port kapalı, host ayakta; çok sayıdaysa tarama |
| RSTO | Kuruldu, başlatan RST ile kesti | ShADadR | Çoğunlukla sıradan; istemci bağlantıyı bıraktı |
| RSTR | Cevap veren RST gönderdi | ShADr | Sunucu ya da aradaki cihaz bağlantıyı kesti |
| OTH | SYN görülmedi, yalnızca orta kısım | Dd, Ad | Sensör sonradan başladı ya da asimetrik yönlendirme |
Dikkat: S0 tek başına saldırı demek değildir: kapalı bir sunucuya bağlanmaya çalışan bir yazılım da S0 bırakır. Kalıbı sayı ve yayılım belirler: kaç tane, kaç farklı hedef ve port, ne kadar sürede.
dns.log, http.log ve uid ile bağlamak
dns.log her sorgu cevap çiftini bir satıra yazar. Önemli alanları: query (sorulan ad), qtype_name (A, AAAA, TXT, MX), rcode_name (NOERROR, NXDOMAIN), answers (dönen kayıtlar, virgülle ayrılmış küme) ve TTLs (her cevabın önbellek süresi, aynı sırayla). rtt sorguyla cevap arasındaki süredir. Alan sırası şöyledir: ts, uid, id.orig_h, id.orig_p, id.resp_h, id.resp_p, proto, trans_id, rtt, query, qclass, qclass_name, qtype, qtype_name, rcode, rcode_name, AA, TC, RD, RA, Z, answers, TTLs, rejected.
Bir hostun saatte yüzlerce farklı, anlamsız görünen alt alan adı için NXDOMAIN alması, alan adı üreten bir kötü amaçlı yazılımın ya da DNS tünelinin işareti olabilir; uzun TXT sorguları da öyle. Ayrıntısı bir sonraki derstedir.
http.log şifresiz HTTP'nin her istek cevap çiftini yazar: method, host, uri, user_agent, status_code, request_body_len, response_body_len, ve cevapta taşınan dosyaların kimlikleri resp_fuids ile türleri resp_mime_types. Aynı bağlantıdaki ardışık istekleri trans_depth 1, 2, 3 diye numaralar.
Aşağıdaki kesitte aynı uid'in üç logdaki izini görüyorsunuz. conn.log 10.20.30.33'ün 203.0.113.99'un 80 numaralı portuna yaptığı kısa bir bağlantıyı gösteriyor. uid ile http.log'a gidince isteğin ne olduğunu, files.log'a gidince indirilen bir şey olmadığını, yalnızca küçük bir metin cevabı alındığını anlıyorsunuz.
$ grep CnK5sW8tYv2QeR4h1 conn.log http.log files.log
conn.log: {"ts":1794820020.418221,"uid":"CnK5sW8tYv2QeR4h1","id.orig_h":"10.20.30.33","id.orig_p":49812,"id.resp_h":"203.0.113.99","id.resp_p":80,"proto":"tcp","service":"http","duration":0.284117,"orig_bytes":211,"resp_bytes":143,"conn_state":"SF","local_orig":true,"local_resp":false,"missed_bytes":0,"history":"ShADadFf","orig_pkts":5,"orig_ip_bytes":479,"resp_pkts":4,"resp_ip_bytes":359,"ip_proto":6}
http.log: {"ts":1794820020.420907,"uid":"CnK5sW8tYv2QeR4h1","id.orig_h":"10.20.30.33","id.orig_p":49812,"id.resp_h":"203.0.113.99","id.resp_p":80,"trans_depth":1,"method":"GET","host":"cdn-update.example.net","uri":"/api/v2/status","version":"1.1","user_agent":"Mozilla/5.0","request_body_len":0,"response_body_len":18,"status_code":200,"status_msg":"OK","tags":[],"resp_fuids":["FzX3cB7nQ1wLm8Tq4"],"resp_mime_types":["text/plain"]}
files.log: {"ts":1794820020.689512,"fuid":"FzX3cB7nQ1wLm8Tq4","uid":"CnK5sW8tYv2QeR4h1","id.orig_h":"10.20.30.33","id.orig_p":49812,"id.resp_h":"203.0.113.99","id.resp_p":80,"source":"HTTP","depth":0,"analyzers":[],"mime_type":"text/plain","duration":0.0,"is_orig":false,"seen_bytes":18,"total_bytes":18,"missing_bytes":0,"overflow_bytes":0,"timedout":false}Dikkat: Bağlantıyı uid, dosyayı fuid tanımlar. http.log'daki resp_fuids değeri files.log'daki fuid ile eşleşir; files.log'daki uid de dosyanın hangi bağlantıda taşındığını söyler. Kullanıcı aracısının yalnızca 'Mozilla/5.0' olması, tarayıcı gibi görünmeye çalışan ama tam bir tarayıcı dizgisi göndermeyen bir programı düşündürür.
ssl.log, x509.log ve files.log: şifreli trafikten ne kalır?
ssl.log TLS el sıkışmasının açık kısmını yazar. Alanları sırasıyla: ts, uid, id alanları, version (TLSv12, TLSv13), cipher (sunucunun seçtiği şifre takımı), curve, server_name (istemcinin SNI ile istediği ad), resumed, last_alert, next_protocol (ALPN ile seçilen protokol, örneğin h2), established (el sıkışma tamamlandı mı), ssl_history, cert_chain_fps, client_cert_chain_fps, subject ve issuer (sunucu sertifikasının konusu ve düzenleyeni), client_subject, client_issuer ve sni_matches_cert (istenen ad sertifikayla uyuşuyor mu).
cert_chain_fps sunucunun gönderdiği sertifikaların parmak izleridir (fingerprint) ve x509.log'un fingerprint alanıyla eşleşir. x509.log'da bir uid yoktur; çünkü aynı sertifika binlerce bağlantıda görülür. Zeek her sertifikayı varsayılan olarak günde bir kez loglar ve bağlantıyı parmak iziyle kurarsınız. x509.log'da certificate.subject, certificate.issuer, certificate.not_valid_before, certificate.not_valid_after ve san.dns alanlarına bakarsınız: kendinden imzalı, dün düzenlenmiş ya da konu adı istenen adla ilgisiz bir sertifika dikkat çeker.
Önemli bir sınır: TLS 1.3'te sunucu sertifikası el sıkışmanın şifreli kısmında gider. Zeek TLS 1.3 bağlantısında sertifikayı göremez; cert_chain_fps, subject ve issuer boş kalır ve x509.log'a satır düşmez. Elinizde server_name, sürüm, şifre takımı ve conn.log'daki hacim kalır.
files.log HTTP, SMTP, FTP gibi şifresiz protokollerde taşınan her dosya için bir satır yazar: fuid, uid, source (hangi protokol), mime_type (içerikten tanınan tür), filename, seen_bytes, total_bytes, missing_bytes. Dosya özetleri için yaygın olan hash-all-files politika betiği yüklüyse md5, sha1 ve sha256 alanları da yazılır; bu özetleri bir tehdit istihbaratı kaynağında aratırsınız. TLS içindeki dosyayı files.log görmez; yalnızca sertifikaların kendisi dosya olarak işlenir.
$ zeek-cut uid id.orig_h id.resp_h id.resp_p duration orig_bytes resp_bytes conn_state < conn.log | grep CgB8wR4kZn0YpT6s2 CgB8wR4kZn0YpT6s2 10.20.30.14 203.0.113.50 443 1832.410522 1610612736 4211 SF $ zeek-cut uid version server_name established cert_chain_fps < ssl.log | grep CgB8wR4kZn0YpT6s2 CgB8wR4kZn0YpT6s2 TLSv12 files.example.org T 3f9a1c07e2b4d85a6c0e1f2a9b7d4c3e8f5a2b1c0d9e8f7a6b5c4d3e2f1a0b9c $ zeek-cut fingerprint certificate.subject certificate.issuer certificate.not_valid_before < x509.log | grep ^3f9a1c07 3f9a1c07e2b4d85a6c0e1f2a9b7d4c3e8f5a2b1c0d9e8f7a6b5c4d3e2f1a0b9c CN=files.example.org CN=files.example.org 1794700800.000000
Dikkat: Bu örnekte konu ile düzenleyen aynıdır: sertifika kendinden imzalıdır ve not_valid_before değeri bağlantıdan yaklaşık 33 saat öncesini gösterir. 1,5 GiB'lık bir yükleme, yeni kurulmuş kendinden imzalı bir sunucuya gitmiş; içerik görünmese de bu, olayı yükseltmek için yeterli bir tablodur.
notice.log ve weird.log
notice.log, Zeek betiklerinin 'buna bir insan baksın' dediği satırlardır. Her satırda note (uyarının türü, Modül::Ad biçiminde), msg (insan için açıklama), sub (ek ayrıntı), src, dst, p ve ilgili bağlantının uid'i bulunur. suppress_for aynı uyarının ne kadar süre yinelenmeyeceğini söyler. Örneğin sertifika doğrulama betiği yüklüyse geçersiz bir sunucu sertifikası SSL::Invalid_Server_Cert notu ve 'SSL certificate validation failed with (...)' mesajıyla yazılır. Hangi notların çıkacağı, sensörde hangi betiklerin yüklü olduğuna bağlıdır.
weird.log, protokolün kurallarına uymayan şeyleri yazar: name (tuhaflığın adı), addl (ek bilgi), notice (ayrıca bir uyarıya dönüştü mü), source (hangi çözümleyici buldu). bad_TCP_checksum, DNS_RR_bad_length, possible_split_routing gibi adlar görürsünüz.
weird.log'un çoğu saldırı değil, sensör ve ağ sorunudur. bad_TCP_checksum yığınları canlı trafikte nadir görülen gerçek bozulmadan çok, yakalamanın sağlama toplamını ağ kartına bırakan (checksum offloading) bir makinede yapılmasından gelir: makinenin kendi gönderdiği paketler, toplam kart tarafından sonradan hesaplandığı için yakalama anında bozuk görünür. Bu önemlidir, çünkü Zeek varsayılan olarak sağlama toplamı bozuk paketleri çözümlemeden atar ve o bağlantıların protokol logları eksik kalır; çare kartta yüklemeyi kapatmak ya da Zeek'i -C seçeneğiyle (ignore_checksums) çalıştırmaktır. possible_split_routing ise sensörün bir yönü görmediğini söyler. Bu yüzden weird.log önce sensörün sağlığını denetlemek için okunur: sensör trafiğin yarısını görmüyorsa conn.log'daki OTH ve S0 sayıları da yanıltıcı olur. Ama kural dışı paketler bazen bilerek üretilir (IDS'den kaçmak için parçalanmış ya da çakışan paketler), o yüzden olağandışı bir weird adının ani artışı da incelenir.
$ zeek-cut ts uid note msg src dst p < notice.log 1794820611.902114 C2pH6rT9kW1eZb5n8 SSL::Invalid_Server_Cert SSL certificate validation failed with (self signed certificate) 10.20.30.14 203.0.113.50 443 $ zeek-cut ts uid name addl source < weird.log | head -3 1794820801.110245 CpL4mQ8sXz3VbN7w2 possible_split_routing - TCP 1794820803.551902 CzN5bH2kQw7RtL9e3 DNS_RR_bad_length - DNS 1794820807.004311 CrT1kV6nYh9WcA3e5 bad_TCP_checksum - TCP
zeek-cut ve jq ile dört soru
zeek-cut, TSV logdan istenen sütunları istenen sırayla çıkarır ve başlık satırlarını atar. -m sütun adlarını bir başlık satırı olarak ekler, -d Unix zamanını okunur tarihe çevirir. Çıktı yine sekmeyle ayrılmıştır; sort, awk, uniq ile sıralar ve sayarsınız. Loglar JSON ise aynı işi jq yapar; JSON'da alan adındaki nokta yüzünden alan .["id.orig_h"] biçiminde yazılır.
Aşağıdaki komutlar bu dersin dört sorusunu cevaplar. Çıktılar örnek ağımızdandır. Dördüncüsünde aralığın eşitliğini satırlardan görürsünüz; aralığın sayıyla nasıl ölçüldüğü bir sonraki dersin konusudur.
# 1) İçeriden dışarı en büyük gönderim
$ zeek-cut id.orig_h id.resp_h id.resp_p orig_bytes resp_bytes local_orig local_resp < conn.log | awk -F'\t' '$6=="T" && $7=="F"' | sort -t#x27;\t' -k4,4nr | head -3
10.20.30.14 203.0.113.50 443 1610612736 4211 T F
10.20.30.21 198.51.100.77 22 384211 1210776 T F
10.20.30.14 198.51.100.20 443 1843 52310 T F
# 2) En uzun bağlantı
$ zeek-cut uid id.orig_h id.resp_h id.resp_p service duration < conn.log | sort -t#x27;\t' -k6,6nr | head -3
CfS3zN6pXt2ViK4m8 10.20.30.21 198.51.100.77 22 ssh 28800.512633
CgB8wR4kZn0YpT6s2 10.20.30.14 203.0.113.50 443 ssl 1832.410522
C7f3Lz2Q0vYbRk1Wd9 10.20.30.14 198.51.100.20 443 ssl 12.301874
# 3) Kim çok sayıda S0 bırakıyor
$ zeek-cut id.orig_h conn_state < conn.log | awk -F'\t' '$2=="S0" {print $1}' | sort | uniq -c | sort -nr | head -3
1000 10.20.30.77
3 10.20.30.14
1 10.20.30.52
# Aynısı JSON logda, jq ile
$ jq -r 'select(.conn_state=="S0") | .["id.orig_h"]' conn.log | sort | uniq -c | sort -nr | head -3
# 4) Bir çiftin bağlantıları zamana göre
$ zeek-cut ts id.orig_h id.resp_h id.resp_p orig_bytes resp_bytes duration < conn.log | awk -F'\t' '$2=="10.20.30.33" && $3=="203.0.113.99"' | sort -n | head -5
1794820020.418221 10.20.30.33 203.0.113.99 80 211 143 0.284117
1794820080.402987 10.20.30.33 203.0.113.99 80 211 143 0.291004
1794820140.421530 10.20.30.33 203.0.113.99 80 211 143 0.279312
1794820200.409876 10.20.30.33 203.0.113.99 80 211 143 0.302441
1794820260.415002 10.20.30.33 203.0.113.99 80 211 143 0.288760Dikkat: Zeek'in arşivlediği eski loglar sıkıştırılmıştır (.gz); onları zcat ile açıp aynı boru hattına verirsiniz.
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Oku ve yorumla
conn.log satırlarını okuyun
Aşağıdaki altı conn.log satırının her biri için bağlantıda ne olduğunu bir cümleyle yazın: kuruldu mu, kim kapattı ya da kesti, veri gitti mi. Sonra bir analistin hangisine önce bakacağını söyleyin.
uid id.orig_h id.resp_h id.resp_p proto service duration orig_bytes resp_bytes conn_state history Ca1Bq7Lm3Nx5Rt9Vw2 10.20.30.14 198.51.100.20 443 tcp ssl 12.301874 1843 52310 SF ShADadFf Cb2Cr8Mn4Oy6Su0Wx3 10.20.30.77 10.20.40.10 3389 tcp - - - - S0 S Cc3Ds9No5Pz7Tv1Xy4 10.20.30.77 10.20.40.10 25 tcp - 0.000388 0 0 REJ Sr Cd4Et0Op6Qa8Uw2Yz5 10.20.30.14 198.51.100.31 443 tcp ssl 0.842310 517 3421 RSTO ShADadR Ce5Fu1Pq7Rb9Vx3Za6 10.20.30.21 10.20.5.10 445 tcp - 2.004118 2896 104 OTH Dd Cf6Gv2Qr8Sc0Wy4Ab7 10.20.30.14 10.20.0.53 53 udp dns 0.004113 34 50 SF Dd
Cevap: 1) Temiz bir TLS bağlantısı: kuruldu, iki yönde veri aktı, iki taraf FIN ile kapattı; istemci 1 843 bayt yolladı, 52 310 bayt aldı, sıradan bir sayfa yüklemesi. 2) Cevapsız SYN: 3389 (RDP) portuna deneme yapıldı, hiçbir cevap gelmedi; tek satır olarak önemsiz. 3) SYN'e RST döndü: host ayakta, 25 numaralı port kapalı. 4) Bağlantı kuruldu, veri aktı, sonra istemci RST ile kesti; tarayıcılarda sıradan bir davranış. 5) SYN görülmedi, yalnızca ortadan iki yönde veri görüldü; sensör bağlantı başladıktan sonra dinlemeye başlamış ya da yönlendirme asimetrik; 445 SMB'dir. 6) Bir DNS sorgusu ve cevabı; UDP'de cevap alınmış konuşma SF yazılır. Önce 2 ve 3'e bakılır: aynı kaynak 10.20.30.77 aynı hedefin farklı portlarına bir S0 ve bir REJ bırakmış; bu tek başına bir şey kanıtlamaz, ama tarama şüphesidir ve sıradaki adım bu kaynağın S0 ve REJ satırlarını saymaktır.Hesapla
Baytlar tutarlı mı?
conn.log'da
orig_ip_bytesalanı IP başlıkları dahil toplamdır,orig_bytesyalnızca uygulama verisidir. Verilen satırlar için başlıklara giden bayt payını ve paket başına ortalama başlık boyutunu hesaplayın; sonucun neyi gösterdiğini yorumlayın.a) UDP DNS: orig_pkts 1, orig_bytes 34, orig_ip_bytes 62 b) TCP HTTPS: orig_pkts 22, orig_bytes 1843, orig_ip_bytes 2995 c) TCP büyük yükleme: orig_pkts 1112305, orig_bytes 1610612736, orig_ip_bytes 1668452604 d) TCP S0: orig_pkts 1, orig_bytes - , orig_ip_bytes 44
- Başlık payı = orig_ip_bytes - orig_bytes.
- Paket başına ortalama = başlık payı / orig_pkts.
- IPv4 başlığı 20, UDP 8, seçeneksiz TCP 20 bayttır; TCP zaman damgası seçeneği 12 bayt ekler, SYN ise MSS gibi seçenekler taşır.
Cevap: a) 62 - 34 = 28 bayt, tek paket: 20 IPv4 + 8 UDP, tam beklenen. b) 2995 - 1843 = 1152 bayt; 1152 / 22 yaklaşık 52,4 bayt. 20 IPv4 + 32 TCP (20 + 12 bayt zaman damgası) = 52 bayt, SYN biraz daha uzun (60): 60 + 21 x 52 = 1152, tutarlı. c) 1668452604 - 1610612736 = 57839868 bayt; 57839868 / 1112305 yaklaşık 52,0 bayt. Paket başına 1610612736 / 1112305 yaklaşık 1448 bayt veri: MTU 1500 eksi 52 bayt başlık. Dolu dolu giden bir yükleme. d) orig_bytes yazılmamış, çünkü süre sıfır (tek paket); 44 bayt = 20 IPv4 + 24 TCP (20 + 4 baytlık MSS seçeneği), tarama araçlarının yolladığı kısa SYN boyutu. Ders: orig_bytes ile orig_ip_bytes arasındaki fark paket sayısıyla uyumsuzsa ya da missed_bytes sıfır değilse, sensörün kayıp yaşadığından şüphelenin.Hesapla
Örnekleme neyi gizler?
Bir internet çıkışında NetFlow 1:1000 örneklemeyle çalışıyor. Verilen dört trafik için toplayıcıda kaç paketin görüneceğini tahmin edin ve hangilerinin güvenilir biçimde fark edilebileceğini söyleyin.
a) Bir yedekleme işi: 3 000 000 paket. b) Bir port taraması: 1 000 porta birer SYN, toplam 1 000 paket. c) Beaconing: günde 1 440 bağlantı, her biri 9 paket. d) Bir hostun gün boyu web trafiği: 250 000 paket. Ayrıca: örneklenmiş bir akışta 412 paket ve 498 000 bayt görünüyor. Gerçek değerleri tahmin edin.
Cevap: Beklenen örnek sayısı = paket sayısı / 1000. a) Yaklaşık 3 000 örnek; hacim iyi tahmin edilir. b) Ortalama 1 örnek; tarama görünmez, o tek paket de sıradan bir tek paketlik akış gibi durur. c) 1 440 x 9 = 12 960 paket, yaklaşık 13 örnek; günde bir düzine dağınık paket, ama tek tek bağlantıların çoğu hiç görünmez ve 60 saniyelik düzen kaybolur. d) Yaklaşık 250 örnek; toplam hacim kabaca tahmin edilir. Son akış için tahmin 412 x 1000 = 412 000 paket ve 498 000 x 1000 = 498 000 000 bayt, yani yaklaşık 498 MB. Sonuç: örneklenmiş akış 'en çok kim gönderdi' sorusuna yeter, taramayı ve beaconing'i bulmak için örneklenmemiş akış ya da Zeek gerekir.Hesapla
Bir NetFlow v5 datagramını çözün
Bir toplayıcıya gelen NetFlow v5 datagramının başlığından ve ilk kaydından şunları çıkarın: datagramın boyutu, örnekleme aralığı, akışın gerçek başlangıç ve bitiş zamanı (Unix zamanı), süresi, ortalama paket boyutu, örneklemeye göre gerçek hacmin tahmini ve TCP bayraklarının ne söylediği.
Başlık: version 5, count 30, SysUptime 86400000, unix_secs 1794820800, sampling_interval 0x43E8 Kayıt 1: srcaddr 10.20.30.14, dstaddr 203.0.113.50, srcport 50511, dstport 443, prot 6, dPkts 1200, dOctets 1680000, First 85210000, Last 85390000, tcp_flags 0x18
- Datagram = 24 baytlık başlık + count x 48 baytlık kayıt.
- sampling_interval'ın üst 2 biti kip, alt 14 biti aralıktır: 0x43E8 değerini ikiliye çevirin.
- First, Last ve SysUptime milisaniyedir; gerçek zaman = unix_secs - (SysUptime - First) / 1000.
- TCP bayrak değerleri: FIN 0x01, SYN 0x02, RST 0x04, PSH 0x08, ACK 0x10.
Cevap: Datagram: 24 + 30 x 48 = 1 464 bayt, v5'in sığdırabildiği en çok kayıt. sampling_interval 0x43E8 = 0100 0011 1110 1000: üst iki bit 01, yani örnekleme kipi işaretli; alt 14 bit 0x03E8 = 1 000, yani 1:1000 örnekleme. Başlangıç: 1794820800 - (86400000 - 85210000) / 1000 = 1794820800 - 1 190 = 1794819610. Bitiş: 1794820800 - (86400000 - 85390000) / 1000 = 1794820800 - 1 010 = 1794819790. Süre: (85390000 - 85210000) / 1000 = 180 saniye. Ortalama paket: 1 680 000 / 1 200 = 1 400 bayt; dOctets 3. katman baytı olduğu için IP başlığı dahildir. Gerçek hacim tahmini: 1 200 x 1 000 = 1 200 000 paket ve 1 680 000 x 1 000 = 1 680 000 000 bayt, yaklaşık 1,68 GB; üç dakikada bu kadar veri iç hosttan dışarı gitmiş. tcp_flags 0x18 = 0x10 ACK + 0x08 PSH: kayıtta SYN ve FIN yok. Örneklenmiş veride bayraklar yalnızca örneklenen paketlerin bayraklarıdır; bir bağlantıda birer tane olan SYN ve FIN'in bin paketten birine düşmesi beklenmez, kayıt etkin zaman aşımıyla bölünmüş bir parça da olabilir. Bu yüzden örneklenmiş bir kayıtta SYN görmemek bağlantının kurulmadığı anlamına gelmez. Son olarak kayıt tek yönlüdür: 203.0.113.50'den dönen ACK'ler ayrı bir kayıttadır.Oku ve yorumla
Uid ile olayı birleştirin
Aşağıdaki dört log kesiti aynı olaydan. Uid ve fuid ile satırları birbirine bağlayın ve olayı zaman sırasıyla, kim, nereye, ne indirdi diye anlatın. Hangi alanların sizi şüpheye düşürdüğünü belirtin.
dns.log: ts=1794821100.201044 uid=CwE2rT5yU8iO1pA4s query=dl.example.com qtype_name=A rcode_name=NOERROR answers=198.51.100.66 TTLs=300.000000 conn.log: ts=1794821100.240318 uid=CqZ7xC1vB4nM8kL2j id.orig_h=10.20.30.52 id.resp_h=198.51.100.66 id.resp_p=80 service=http duration=1.410227 orig_bytes=196 resp_bytes=179623 conn_state=SF history=ShADadFf http.log: ts=1794821100.243802 uid=CqZ7xC1vB4nM8kL2j method=GET host=dl.example.com uri=/invoice.pdf user_agent=curl/8.5.0 status_code=200 resp_fuids=FtR4eW7qA2zS9xD6c resp_mime_types=application/x-dosexec files.log: ts=1794821100.391077 fuid=FtR4eW7qA2zS9xD6c uid=CqZ7xC1vB4nM8kL2j source=HTTP mime_type=application/x-dosexec filename=- seen_bytes=179272 total_bytes=179272
Cevap: Sıra: 10.20.30.52 önce dl.example.com adını sordu (dns.log; DNS satırının uid'i ayrı, çünkü DNS sorgusu ayrı bir UDP bağlantısıdır; bağ, dönen 198.51.100.66 adresi ve zaman yakınlığıyla kurulur). Hemen ardından 198.51.100.66'nın 80 numaralı portuna bir TCP bağlantısı açtı (conn.log, uid CqZ7xC1vB4nM8kL2j), bağlantı temiz kuruldu ve kapandı, 179 623 bayt indirildi. Aynı uid http.log'da bir GET /invoice.pdf isteğini gösteriyor; resp_fuids ile files.log'a geçince dosyanın 179 272 baytlık bir Windows çalıştırılabilir dosyası (application/x-dosexec) olduğu görülüyor. Şüphe verenler: adres yolu PDF diyor ama Zeek içerikten türü çalıştırılabilir dosya olarak tanıdı; kullanıcı aracısı tarayıcı değil curl, yani dosyayı bir betik indirdi; dosya şifresiz HTTP ile geldi. Sıradaki adım: files.log'da özet alanları varsa sha256'yı tehdit istihbaratında aratmak ve 10.20.30.52'de bu dosyanın çalışıp çalışmadığını uç nokta loglarından bulmak. resp_bytes (179 623) ile dosya boyutu (179 272) arasındaki fark HTTP cevap başlıklarıdır.
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Bir kurumun güvenlik ekibi bütçesini iki seçenek arasında bölüştürecek: internet çıkışında örneklenmiş NetFlow toplamak ya da aynı noktaya bir Zeek sensörü koymak. Her iki kaynağın hangi soruları cevaplayıp hangilerini cevaplayamadığını, örneklemenin etkisini ve tam paket yakalamanın neden bu ikisinin yerine düşünülmediğini açıklayarak bir öneri yazın.
Bir yöneticiden 'dün gece bir iş istasyonundan dışarıya büyük miktarda veri gitmiş olabilir' bilgisi geldi. Elinizde paket yakalaması yok, yalnızca dünkü Zeek logları var. Hangi loglara, hangi alanlara, hangi sırayla bakarsınız? Şüpheli bağlantıyı nasıl bulur, nasıl doğrular ve neyi bu loglardan öğrenemeyeceğinizi nasıl belirtirsiniz?