Aşama 4: Paket okuma · Ders 4.5
Kötü trafik neye benzer: işaret verme (beaconing), veri sızdırma, yanal hareket
Akış kayıtlarında, Zeek loglarında ve güvenlik duvarı günlüğünde işaret vermeyi, veri sızdırmayı ve yanal hareketi tanıyabilir, düzenliliği ve hacmi sayıyla ölçebilir ve her birini masum benzerinden ayırıp MITRE ATT&CK'e eşleyebilirsiniz.
Bir saldırgan içeri girdikten sonra üç şeyi yapmak zorundadır: dışarıdaki komuta sunucusuyla konuşmak, ağın içinde başka makinelere geçmek ve sonunda aradığı veriyi dışarı taşımak. Bu üç iş, ne kadar gizlenirse gizlensin, ağda iz bırakır. Önceki derste akış kayıtlarını ve Zeek loglarını okumayı öğrendiniz; bu derste o kayıtlarda kötü trafiğin nasıl göründüğünü öğreneceksiniz. Her davranışı tek tek ele alacağız: kabloda neye benzer, hangi kayıtta görünür, onu şüpheli yapan nedir, aynı görünen masum trafik hangisidir. Düzenliliği ve hacmi sayıyla ölçmeyi bir hesap örneğiyle göstereceğiz. Saldırının nasıl yapıldığı bu dersin konusu değildir; yalnızca savunanın gördüğü taraf anlatılır.
Kötü trafiği tanımanın yolu: davranış, temel çizgi, bağlam
Kötü trafiği tek bir pakete bakarak tanımak çoğu zaman mümkün değildir. Komuta sunucusuna giden bir HTTPS bağlantısı, bir haber sitesine giden HTTPS bağlantısıyla aynı porttan, aynı protokolle gider ve içeriği şifrelidir. Farkı paketin içi değil, davranış (behaviour) gösterir: ne sıklıkla, ne kadar, ne zaman, kime.
Davranışı yargılamak için bir karşılaştırma noktası gerekir. Buna temel çizgi (baseline) denir: bir makinenin, bir kullanıcının ya da bir ağ bölümünün olağan halde ne yaptığının ölçülmüş özeti. 'Bu iş istasyonu günde ortalama 40 MB veri gönderir' bir temel çizgidir. Aynı makinenin bir gecede 2 GB göndermesi ancak bu bilgiyle anlam kazanır.
Üçüncü bileşen bağlamdır (context): hedef kimin, kaç makine aynı hedefe gidiyor, alan adı ne zamandan beri var, bu makinenin rolü ne. Bir yedekleme sunucusunun gece çok veri göndermesi işidir; bir muhasebe bilgisayarının göndermesi değildir.
Bu derste üç davranışı inceleyeceğiz. Her biri MITRE ATT&CK'te bir taktiğe karşılık gelir:
- İşaret verme (beaconing): Ele geçirilmiş makinenin komuta ve kontrol (command and control, C2) sunucusuna düzenli aralıklarla 'buradayım, iş var mı' diye sorması. Taktik: Command and Control (TA0011).
- Veri sızdırma (data exfiltration): Toplanan verinin ağ dışına taşınması. Taktik: Exfiltration (TA0010).
- Yanal hareket (lateral movement): Saldırganın içerideki bir makineden başka makinelere geçmesi. Taktik: Lateral Movement (TA0008).
Hiçbir gösterge tek başına kanıt değildir. Her birinin masum bir benzeri vardır ve bir analistin işinin büyük kısmı bu ikisini ayırmaktır.
İşaret verme: düzenli, küçük, uzun soluklu
Bir zararlı yazılım bir makineye yerleştiğinde saldırgan ona komut vermek ister. Gelen bağlantıları güvenlik duvarı keser, bu yüzden bağlantıyı içerideki makine dışarıya doğru açar. Komut olup olmadığını öğrenmek için de belirli aralıklarla sorar. Bu yoklamaya işaret verme denir ve ağda şu izleri bırakır:
- Düzenli aralıklar: Bağlantılar örneğin her 60 saniyede bir yinelenir. İnsan böyle davranmaz; bir kullanıcının web gezintisi patlamalar ve uzun sessizliklerden oluşur.
- Sapma payı (jitter): Düzenliliği gizlemek için aralığa rastgele bir sapma eklenir. 60 saniye ve yüzde 20 sapma payı, aralıkların 48 ile 72 saniye arasında dağılması demektir. Dağılır ama bir merkezin çevresinde kalır.
- Küçük ve birbirine benzer boyutlar: Komut yokken istek de cevap da birkaç yüz bayttır ve her seferinde hemen hemen aynıdır.
- Uzun soluk: Aynı makine aynı hedefe saatlerce, günlerce, gece gündüz bağlanır. Bazı türleri tek bir bağlantıyı uzun süre açık tutar; o zaman akış kaydında süresi saatlerle ölçülen bir bağlantı görürsünüz.
- Olağan dışı istemci kimliği: HTTP isteğindeki kullanıcı aracısı (user agent) makinedeki tarayıcıya uymaz, ya da TLS el sıkışmasının parmak izi (JA3, JA4) kurumdaki hiçbir bilinen yazılıma benzemez.
- Nadir hedef: Kurumda o hedefle yalnızca bir iki makine konuşur. Binlerce makinenin gittiği bir adres, ne kadar düzenli olursa olsun, büyük olasılıkla bir güncelleme ya da telemetri hizmetidir.
- Yeni kayıtlı alan adı (newly registered domain): Alan adı birkaç gün önce kaydedilmiştir. Saldırganlar altyapılarını sık değiştirdiği için yaşı günlerle ölçülen alan adları daha şüphelidir.
Bu işaretlerin hiçbiri şifreyi açmayı gerektirmez. Zaman, boyut, süre ve hedef, akış kaydında ve Zeek'in conn.log dosyasında zaten vardır.
Düzenliliği ölçmek: bir hesap örneği
'Düzenli görünüyor' bir analist cümlesi değildir; sayıyla söylemek gerekir. Yöntem basittir: bağlantıların başlangıç zamanlarını sıralar, ardışık iki zaman arasındaki aralıkları (interval) hesaplar, sonra bu aralıkların ortalamasına ve dağılımına bakarsınız.
Örnek: 192.168.10.37 adresli makine 203.0.113.45 adresine şu saatlerde bağlanmış: 10:00:00, 10:01:02, 10:01:59, 10:03:00, 10:03:59, 10:05:02, 10:06:00.
- Aralıklar: 62, 57, 61, 59, 63, 58 saniye. Toplam 360, sayı 6, ortalama 60 saniye.
- Ortalamadan sapmalar: +2, -3, +1, -1, +3, -2. Karelerinin toplamı 4 + 9 + 1 + 1 + 9 + 4 = 28.
- Varyans 28 / 6 = 4,67; standart sapma bunun karekökü, yaklaşık 2,16 saniye.
- Değişim katsayısı (coefficient of variation, CV) = standart sapma / ortalama = 2,16 / 60 = 0,036, yani yüzde 3,6.
Değişim katsayısı birimsizdir; bu yüzden 60 saniyelik bir işaretle 3600 saniyelik bir işareti aynı ölçekte karşılaştırmanızı sağlar. Standart sapmanın kendisi bunu yapamaz: 3600 saniyelik bir işarette 2 saniyelik sapma da 60 saniyelik sapma da çok düzenlidir.
Karşılaştırma için aynı kullanıcının bir haber sitesine gezinti aralıkları: 4, 210, 15, 1300, 45, 26 saniye. Ortalama 266,7 saniye, standart sapma yaklaşık 467 saniye, değişim katsayısı yaklaşık 1,75. İnsan trafiğinde sapma ortalamadan bile büyüktür.
Kesin bir eşik yoktur; araçlar ve ekipler kendi eşiklerini koyar. Kaba bir kural olarak değişim katsayısı sıfıra ne kadar yakınsa düzen o kadar makinedir. Ama makine düzeni kötü niyet demek değildir: bir sonraki adım, hedefin kime ait olduğunu ve kaç makinenin oraya gittiğini sormaktır.
Dikkat: Hesapta standart sapmayı n'ye bölerek (popülasyon) aldık. n - 1'e bölerseniz (örneklem) sonuç 2,37 saniye çıkar ve değişim katsayısı 0,039 olur. Altı aralıkta fark küçüktür; hangisini kullandığınızı yazmanız yeterlidir.
Veri sızdırma: dışarı giden hacim ve yön
Bir iş istasyonunun trafiği normalde asimetriktir: az gönderir, çok alır. Web sayfaları, güncellemeler, videolar içeri akar; dışarı giden çoğunlukla isteklerdir. Veri sızdırmada bu oran tersine döner. En güçlü işaret budur: dışarı giden baytların gelen baytlara göre olağan dışı büyüklüğü.
Bakılacak öteki işaretler:
- Olağan dışı saat: Kullanıcının olmadığı gece saatlerinde büyük yüklemeler.
- Hedefin türü: Bulut depolama hizmetlerine, metin paylaşım (paste) sitelerine ya da kod depolarına yükleme. Bunlar meşru hizmetlerdir ve çoğu kurumda izinlidir; saldırganın tercih etmesinin nedeni de budur.
- Sıkıştırma ve şifreleme: Saldırgan veriyi göndermeden önce çoğunlukla arşivler ve şifreler. Ağda bunun izi, içeriği okunamayan, rastgele görünen yüksek hacimli bir yüklemedir. Yükleme şifreli bir kanalda zaten şifreliyse fark yalnızca hacimde ve hedefte görülür.
- Alışılmadık kanal: DNS sorgularına ya da ICMP paketlerine gömülmüş veri. DNS tünelini 3. aşamanın 'Ağ saldırıları savunmacı gözüyle' dersinde gördünüz: uzun ve anlamsız alt alan adları, tek bir alan adına yığılan sorgular. ICMP'de iz, olağan ping boyutundan büyük ve her pakette değişen yüklerdir.
- Yavaş ve sinsi (low and slow): Her gece birkaç megabayt, haftalarca. Tek bir bağlantı hiçbir eşiği aşmaz; ancak bir makinenin bir hedefe gönderdiği toplam hacmi günler boyunca toplarsanız görünür.
Bu yüzden veri sızdırmayı yakalamanın anahtarı temel çizgidir. Makine başına, hedef başına, saat başına dışarı giden hacmi bilmeden 'çok' diyemezsiniz.
Yanal hareket: içeride, makineden makineye
Saldırganın ilk girdiği makine nadiren hedefidir. Asıl istediği bir dosya sunucusu, bir veritabanı ya da etki alanı denetleyicisidir; oraya ulaşmak için içeride makineden makineye geçer. Bu geçişin büyük kısmı, yöneticilerin her gün kullandığı Windows protokolleriyle yapılır. Bu yüzden yanal hareketi protokolün kendisi değil, kimin kime bağlandığı ele verir.
Ağda görülen tipik izler:
- Çok sayıda makineye SMB: Bir iş istasyonu kısa sürede onlarca makinenin 445 numaralı portuna bağlanır. İş istasyonları normalde birbirleriyle değil, sunucularla konuşur.
- Yönetimsel paylaşımlar (admin shares): Windows'un kendiliğinden açtığı C$, ADMIN$ ve IPC$ paylaşımlarına bağlantı. ADMIN$ Windows klasörünü gösterir; oraya dosya yazılması, ardından uzaktan çalıştırma demektir.
- RPC ile uzaktan hizmet oluşturma: IPC$ üzerinden hizmet denetim yöneticisinin (service control manager)
svcctlarabirimine çağrılar: yeni bir hizmet oluşturulur ve başlatılır. Yöneticilerin uzaktan komut araçları da aynı izi bırakır. - WinRM: Uzaktan PowerShell'in taşıyıcısı. Varsayılan olarak HTTP için 5985, HTTPS için 5986 numaralı TCP portunu kullanır.
- İş istasyonundan iş istasyonuna RDP: Uzak Masaüstü varsayılan olarak 3389 numaralı portu dinler. Yönetim sunucusundan sunuculara RDP olağandır; bir kullanıcı bilgisayarından başka kullanıcı bilgisayarlarına RDP değildir.
- İçeride yeni bir tarayıcı: Daha önce hiç tarama yapmamış bir makineden, iç ağdaki çok sayıda adrese cevapsız ya da reddedilen bağlantı denemeleri. Saldırgan nereye geçeceğini önce keşfeder.
Bu trafiğin önemli bir kısmı aynı alt ağ içinde kalır ve sınır güvenlik duvarından hiç geçmez. Yanal hareketi görmek için iç ağa bakan bir sensör (bir switch'in yansıtma portunu dinleyen Zeek gibi), iç bölümler arasında bir güvenlik duvarı ya da uç noktaların kendi günlükleri gerekir. Uç nokta tarafını ve etki alanı saldırılarını 5. ve 6. aşamada göreceksiniz.
Masum benzerler ve karar
Ağdaki en düzenli trafik zararlı yazılımın değil, sizin kendi yazılımlarınızındır. Masum işaretçiler (benign beacons) her ağda vardır:
- Güncellemeler: İşletim sistemi ve uygulamalar belirli aralıklarla yeni sürüm sorar.
- Telemetri: Uygulamalar ve işletim sistemi üreticiye düzenli kullanım ve durum bilgisi yollar.
- NTP: Saat eşitleme, UDP 123 üzerinden yapılır ve tanımı gereği düzenlidir. RFC 5905'e göre yoklama aralığı 2'nin kuvveti olan saniyelerdir; en kısası 16 saniyedir.
- İzleme: İzleme sunucusunun cihazları yoklaması, uç nokta ajanlarının yönetim sunucusuna 'yaşıyorum' (heartbeat) mesajları.
Bunları kötüden ayıran şey düzen değil bağlamdır: binlerce makine aynı hedefe gidiyor, hedef bilinen bir üreticinin yıllardır var olan alan adı, istemci makinede kurulu bilinen bir yazılım. Kötü işaretçi ise genellikle bir iki makineden, yeni ya da itibarı bilinmeyen bir hedefe, makinede açıklaması olmayan bir istemciyle gider.
Aynı şey öteki iki davranış için de geçerlidir. Gece büyük yükleme yapan makine bir yedekleme ajanı olabilir; birçok makineye SMB ile bağlanan makine bir yazılım dağıtım sunucusu ya da güvenlik tarayıcısı olabilir. Bilinen bu kaynakları bir listeye yazmak ve kuralları onlara göre ayarlamak, yanlış alarm yükünü en çok azaltan iştir.
Karar için şu sırayı izleyin: davranışı sayıyla ölçün, temel çizgiyle karşılaştırın, hedefi ve kaynağı bağlama oturtun, masum açıklamayı arayın ve ancak o bulunamazsa olayı yükseltin.
Akılda kalsın
- Kötü trafik paketin içinden değil davranıştan tanınır: ne sıklıkla, ne kadar, ne zaman, kime; ve davranış ancak bir temel çizgiyle ve bağlamla (kaç makine, hedefin yaşı, kaynağın rolü) yargılanabilir.
- İşaret verme düzenli aralıklı, küçük ve benzer boyutlu, uzun soluklu bağlantılardır; düzenliliği aralıkların değişim katsayısıyla (standart sapma / ortalama) ölçün: örnekteki 62, 57, 61, 59, 63, 58 saniyelik aralıklarda ortalama 60, standart sapma 2,16, katsayı 0,036.
- Veri sızdırmanın en güçlü ağ işareti yön ve hacimdir: istemcinin gönderdiği alınandan çok büyükse PCR pozitife döner; yavaş sızdırma ancak hedef başına ve günler boyunca toplanan hacimde görünür.
- Yanal hareketi protokol değil kimin kime bağlandığı ele verir: iş istasyonundan çok makineye SMB 445, ADMIN$ ve IPC$,
svcctlüzerinden hizmet oluşturma, WinRM 5985 ve 5986, iş istasyonları arasında RDP 3389, yeni bir iç tarayıcı. - Her davranışın masum bir benzeri vardır (güncelleme, telemetri, NTP, izleme, yedekleme, yazılım dağıtımı); muafiyeti dar tutun ve ATT&CK kimliğini her zaman v20 sitesinden doğrulayarak yazın.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| İşaret verme | Beaconing | Ele geçirilmiş makinenin komuta sunucusuna düzenli aralıklarla bağlanıp komut sorması. |
| Komuta ve kontrol | Command and control (C2) | Saldırganın ele geçirdiği makinelerle konuştuğu kanal ve altyapı; ATT&CK taktiği TA0011. |
| Sapma payı | Jitter | Düzenliliği gizlemek için işaret aralığına eklenen rastgele, genellikle yüzde olarak verilen sapma. |
| Değişim katsayısı | Coefficient of variation (CV) | Standart sapmanın ortalamaya oranı; birimsiz bir düzenlilik ölçüsü, sıfıra yakınsa düzen makinedir. |
| Temel çizgi | Baseline | Bir makinenin, kullanıcının ya da ağ bölümünün olağan davranışının ölçülmüş özeti. |
| Veri sızdırma | Data exfiltration | Toplanan verinin yetkisiz olarak ağ dışına taşınması; ATT&CK taktiği TA0010. |
| Üretici-tüketici oranı | Producer-consumer ratio (PCR) | (gönderilen - alınan) / (gönderilen + alınan); -1 tüketici, +1 üretici davranışı. |
| Yavaş ve sinsi | Low and slow | Eşiklere takılmamak için az miktarda ama uzun süre yapılan etkinlik. |
| Yanal hareket | Lateral movement | Saldırganın iç ağda bir makineden başka makinelere geçmesi; ATT&CK taktiği TA0008. |
| Yönetimsel paylaşım | Administrative share (admin share) | Windows'un kendiliğinden açtığı gizli paylaşımlar: C$, ADMIN$, IPC$. |
| Hizmet denetim yöneticisi | Service control manager (SCM) | Windows hizmetlerini yöneten bileşen; uzaktan protokolü MS-SCMR, adlandırılmış kanalı \PIPE\svcctl. |
| Adlandırılmış kanal | Named pipe | SMB üzerinden, IPC$ paylaşımında açılan ve RPC çağrılarını taşıyan iletişim kanalı. |
| Uzaktan Windows yönetimi | Windows Remote Management (WinRM) | WS-Management tabanlı uzaktan yönetim; varsayılan TCP 5985 (HTTP) ve 5986 (HTTPS). |
| Doğu-batı trafiği | East-west traffic | Ağın içinde, makineler arasında kalan ve sınır güvenlik duvarından geçmeyen trafik. |
| Masum işaretçi | Benign beacon | Düzenli bağlanan meşru yazılım: güncelleme, telemetri, NTP, izleme ajanı. |
| Yeni kayıtlı alan adı | Newly registered domain | Kaydı birkaç gün ya da hafta önce yapılmış alan adı; itibar bilgisi olmadığı için daha şüphelidir. |
| TLS istemci parmak izi | JA3 / JA4 fingerprint | TLS ClientHello'daki sürüm, şifre takımı ve uzantıların özeti; istemci yazılımını tanımaya yarar. |
| Kullanıcı aracısı | User agent | HTTP isteğinde istemcinin kendini tanıttığı başlık; Zeek http.log'da user_agent alanı. |
| Bağlantı durumu | conn_state | Zeek conn.log'da bağlantının nasıl açılıp bittiğini özetleyen alan: SF, S0, REJ, S1 gibi. |
| Atlama sunucusu | Jump server (jump host) | Yöneticilerin sunuculara yalnızca onun üzerinden bağlandığı, iyi korunan yönetim makinesi. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- CompTIA CySA+ CS0-004, Security Operations alanı: ağla ilgili kötü niyetli etkinlik göstergelerini analiz etme (işaret verme, olağan dışı eşler arası iletişim, veri sızdırma, beklenmeyen trafik artışları, tarama)
- CompTIA CySA+ CS0-004, Security Operations alanı: akış verisi, Zeek ve güvenlik duvarı günlükleri gibi kaynakları kullanarak trafiği temel çizgiyle karşılaştırma
- CompTIA Security+ SY0-801, Threats, Vulnerabilities, and Attacks alanı: kötü niyetli etkinliğin göstergelerini (indicators of malicious activity) tanıma
- CompTIA Security+ SY0-801, Security Operations alanı: ağ trafiği verisini izleme ve uyarıları değerlendirme
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- MITRE ATT&CK: Command and Control (TA0011)
- MITRE ATT&CK: Exfiltration (TA0010)
- MITRE ATT&CK: Lateral Movement (TA0008)
- Zeek documentation: base/protocols/conn/main.zeek (conn.log, conn_state, history)
- Zeek documentation: base/protocols/smb/main.zeek (smb_files.log, smb_mapping.log)
- Microsoft Learn: [MS-SCMR] Service Control Manager Remote Protocol, Standards Assignments
- Microsoft Learn: Installation and configuration for Windows Remote Management
- RFC 5905: Network Time Protocol Version 4
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
İşaret verme conn.log'da
Zeek'in conn.log dosyası her bağlantı için bir satır yazar. İşaret vermeyi aramak için gereken alanların hepsi oradadır: başlangıç zamanı (ts), uçlar (id.orig_h, id.resp_h, id.resp_p), süre (duration), iki yönde taşınan yük baytları (orig_bytes, resp_bytes) ve bağlantının nasıl bittiği (conn_state).
Aşağıdaki kesitte zaman okunur biçime çevrilmiş ve yalnızca bu alanlar bırakılmıştır. Gerçek dosyada uid, history, paket sayıları gibi başka sütunlar da vardır.
Satırları okurken şunlara bakın: aralıklar 57 ile 63 saniye arasında, istek 205 ile 217 bayt arasında, cevap hep 180 civarında, her bağlantı yaklaşık 0,3 saniye sürüyor ve normal kapanıyor (SF). Bu, komut olmadığında yoklayan bir işaretçinin tipik görüntüsüdür. Satırlardan birinde cevap birden binlerce bayta çıkarsa, o an bir komutun ya da bir dosyanın gelmiş olabileceği andır.
conn.log'daki conn_state değerlerinden bu derste en çok işinize yarayanlar: SF normal açılıp kapanmış bağlantı, S0 cevapsız kalmış deneme, REJ reddedilmiş deneme (karşı taraf RST ile cevap vermiş), S1 kurulmuş ama kapanışı görülmemiş bağlantı. Zeek bir bağlantının satırını çoğunlukla bağlantı bittiğinde yazar; saatlerce açık kalan bir C2 bağlantısı bu yüzden conn.log'a geç düşer ve duration alanı saatler gösterir.
İstemci kimliği için öteki loglara bakılır: http.log'daki user_agent alanı ve ssl.log'daki server_name alanı (istemcinin TLS el sıkışmasında istediği sunucu adı, SNI). JA3 ve JA4, TLS istemcisinin ClientHello mesajındaki sürüm, şifre takımı ve uzantı listesinin özetidir; Zeek'e ayrı paketlerle eklenir. Aynı yazılım her yerde aynı parmak izini üretir, bu yüzden kurumda tek bir makinede görülen bir parmak izi dikkat çeker.
ts id.orig_h id.resp_h id.resp_p duration orig_bytes resp_bytes conn_state 10:00:00 192.168.10.37 203.0.113.45 443 0.312 211 180 SF 10:01:02 192.168.10.37 203.0.113.45 443 0.298 205 180 SF 10:01:59 192.168.10.37 203.0.113.45 443 0.305 217 181 SF 10:03:00 192.168.10.37 203.0.113.45 443 0.301 209 180 SF 10:03:59 192.168.10.37 203.0.113.45 443 0.330 211 180 SF 10:05:02 192.168.10.37 203.0.113.45 443 0.296 213 179 SF 10:06:00 192.168.10.37 203.0.113.45 443 0.310 207 180 SF
Dikkat: Akış kaydında 'zaman' çoğunlukla akışın başlangıcıdır. Aralığı hesaplarken başlangıçtan başlangıca ölçün; bitişten başlangıca ölçerseniz bağlantı süresi aralığa karışır ve uzun ömürlü bağlantılarda sonuç anlamsızlaşır.
Sapma payı, örnekleme ve ölçmenin tuzakları
Sapma payı simetrik bir yüzde olarak verilir: 300 saniye ve yüzde 20 sapma payı, aralıkların 300 - 60 = 240 ile 300 + 60 = 360 saniye arasında dağılması demektir. Aralıklar bu bandın içinde rastgeledir, ama ortalamaları yine 300 civarındadır. Sapma payı büyüdükçe değişim katsayısı büyür; yüzde 20 sapma payında aralıklar 240 ile 360 arasında eşit olasılıkla dağılıyorsa standart sapma yaklaşık 35 saniye, değişim katsayısı yaklaşık 0,12 olur. Bu, insan trafiğinin 1'in üzerindeki değerlerinden yine çok uzaktır.
Ölçerken sık yapılan hatalar:
- Kaçırılan bağlantılar: Sensör bazı bağlantıları göremezse (paket kaybı, örnekleme) bir aralık iki katına çıkar: 60, 60, 120, 60. Ortalama ve standart sapma bozulur. Aralıkların ortancası (median) ve aralık dağılımının tepe değeri bu tür boşluklardan daha az etkilenir.
- Örneklenmiş akış verisi: NetFlow ya da sFlow örnekleme yapıyorsa (örneğin her 1000 paketten biri) küçük işaret bağlantılarının çoğu hiç kayda girmez. Düzenlilik analizi için örneklenmemiş kaynak gerekir.
- Ad ile adres: Saldırgan aynı alan adını farklı IP adreslerine çözdürebilir. Hedef olarak yalnızca IP adresine bakarsanız tek bir işaretçiyi birkaç seyrek bağlantı sanırsınız. Mümkünse alan adına (dns.log, ssl.log
server_name) göre gruplayın. - Proxy: Kurum bir web vekil sunucusu kullanıyorsa bütün iş istasyonlarının akışı vekil sunucuya gider; dışarıdaki hedef akış kaydında değil, vekil sunucunun günlüğünde görünür.
Düzenliliği tek başına değil, öteki işaretlerle birlikte puanlayın: düzen, boyut benzerliği, bağlantı sayısı, hedefin nadirliği, alan adının yaşı. Tek bir işaret yanlış alarm üretir; birkaçının üst üste gelmesi incelemeye değer bir olay üretir.
Masum işaretçiler tablosu
Bir işaret uyarısı geldiğinde ilk soru 'bu bilinen bir yazılım mı?' sorusudur. Tablo, en sık karşılaşılan masum işaretçileri ve onları ayırt etmenin yolunu verir.
Unutmayın: saldırganlar da meşru hizmetleri kullanır. Bir bulut hizmetine giden düzenli trafik, o hizmetin binlerce müşterisinden biri saldırgansa yine kötü olabilir. Bu durumda alan adı değil, istemci (hangi süreç, hangi kullanıcı aracısı, hangi parmak izi) ve hesap belirleyicidir; uç nokta verisine 6. aşamada döneceğiz.
| Masum işaretçi | Kabloda görünüşü | Ayırt eden |
|---|---|---|
| İşletim sistemi ve uygulama güncellemeleri | HTTPS, belirli aralıkla, küçük sorgu; arada büyük indirme | Hedefe kurumdaki çok sayıda makine gider; alan adı üreticinin ve eski |
| Telemetri | HTTPS, düzenli, küçük yükleme | Bilinen üretici alan adı; aynı yazılımın kurulu olduğu bütün makinelerde görülür |
| NTP | UDP 123, aralık 2'nin kuvveti olan saniyeler (RFC 5905) | Hedef kurumun zaman sunucusu ya da bilinen bir havuz; paket boyutu sabit ve küçük |
| İzleme yoklaması ve ajan sinyali (heartbeat) | Sabit aralık, küçük, iç ağda ya da yönetim sunucusuna | Kaynak ya da hedef envanterdeki izleme sunucusu |
| Antivirüs imza güncellemesi | Saatlik ya da günlük, küçük sorgu, bazen büyük indirme | Bütün uç noktalarda aynı hedef, aynı istemci parmak izi |
| Bulut eşitleme istemcisi | Uzun ömürlü bağlantı, iki yönde değişken hacim | Kurumun onayladığı hizmet; kullanıcının mesaisiyle örtüşen hacim |
Dikkat: Bir masum işaretçiyi kural dışı bırakırken en dar biçimde yapın: 'bütün HTTPS' değil, 'bu alan adına bu kaynak grubundan'. Geniş bir muafiyet, saldırganın saklanacağı yeri kendiniz açmanız demektir.
Veri sızdırma: oran, temel çizgi, kanal
Hacmin yönünü tek bir sayıyla söylemek için akış analizinde kullanılan bir ölçü üretici-tüketici oranıdır (producer-consumer ratio, PCR): PCR = (gönderilen - alınan) / (gönderilen + alınan). Değer -1 ile +1 arasındadır. -1'e yakın değer, makinenin neredeyse yalnızca aldığını (tüketici), +1'e yakın değer neredeyse yalnızca gönderdiğini (üretici) söyler.
Örnek: bir iş istasyonu gündüz 40 MB gönderip 900 MB almış: PCR = (40 - 900) / 940 = -0,91. Aynı makine gece 02:00 ile 04:00 arasında bir bulut depolama adresine 2100 MB göndermiş, 18 MB almış: PCR = (2100 - 18) / 2118 = 0,98. Oranın işareti değişmiştir; bir istemci makinesi bir anda sunucu gibi davranmaktadır.
Temel çizgiyle karşılaştırma da basit bir hesaptır. Makinenin son yedi gün dışarı gönderdiği günlük hacim 38, 41, 35, 44, 39, 42, 41 MB olsun: ortalama 40 MB, standart sapma (n'ye bölünerek) yaklaşık 2,7 MB. Bu gece giden 2100 MB, ortalamanın 52,5 katıdır; ortalamadan uzaklığı standart sapmanın 750 katından fazladır. Böyle bir sapmayı tartışmaya gerek yoktur; tartışılacak olan, masum bir açıklaması olup olmadığıdır.
Yavaş sızdırmada tablo farklıdır: her gece 5 MB fazladan gönderen bir makinede günlük hacim 40'tan 45'e çıkar ve bir gece için dikkat çekmez. Bu yüzden hacmi hedef başına da tutun: 'bu makine bu alan adına bu ay toplam kaç bayt gönderdi?' sorusu, makinenin toplam hacmine bakınca kaybolan sızıntıyı gösterir. MITRE bunu Data Transfer Size Limits (T1030) ve Scheduled Transfer (T1029) gibi tekniklerle anlatır.
Kanal da bir ipucudur. DNS ile sızdırmada dns.log'da tek bir alan adı altında çok sayıda farklı, uzun ve anlamsız alt alan adı görülür; sorgular çoğunlukla TXT ya da başka büyük cevap taşıyabilen türdendir ve bazen kurumun çözümleyicisini atlayıp doğrudan dışarıdaki bir ad sunucusuna gider. ICMP ile sızdırmada olağan ping boyutundan büyük, içeriği değişen echo paketleri ve bir echo isteğine karşılık beklenmeyen hacim görülür.
| Sızdırma kanalı | Nerede görünür | Şüpheli yapan |
|---|---|---|
| Bulut depolama, paste ve kod deposu siteleri | Proxy günlüğü, ssl.log server_name, conn.log hacmi | İstemciden yüksek dışarı hacim, olağan dışı saat, kurumun kullanmadığı hizmet |
| C2 kanalının kendisi | conn.log: işaretçi hedefinde birden büyüyen orig_bytes | Düzenli küçük bağlantıların arasında büyük bir yükleme |
| DNS | dns.log query, qtype_name; güvenlik duvarında dışarıya UDP/TCP 53 | Tek alan adına çok sayıda uzun, rastgele alt alan adı; kurum çözümleyicisini atlayan sorgu |
| ICMP | Akış kaydı, paket yakalaması | Büyük ya da değişken yüklü echo paketleri, yüksek ICMP hacmi |
| Şifreli dosya aktarımı (SFTP, FTPS) | conn.log service, güvenlik duvarı | Bu protokolü hiç kullanmayan bir makineden yeni bir dış hedefe |
Yanal hareket Zeek loglarında
Zeek, Windows yönetim protokollerini ayrıştırır ve her biri için ayrı bir log yazar. Yanal hareketi incelerken bakılacaklar:
- smb_mapping.log: Hangi istemcinin hangi paylaşıma bağlandığı.
pathalanında paylaşımın yolu (örneğin ADMIN$ ya da IPC$),share_typealanında türü (DISK,PIPE,PRINT) görünür. - smb_files.log: Paylaşım üzerinde açılan, silinen, yeniden adlandırılan dosyalar (
action,path,name,size). Zeek varsayılan olarak yalnızca bazı eylemleri yazar:FILE_OPEN,FILE_DELETE,FILE_RENAME,PRINT_OPEN,PRINT_CLOSE. - dce_rpc.log: SMB adlandırılmış kanalları (named pipe) ya da TCP üzerinden yapılan RPC çağrıları.
endpointalanı arabirimin adını (svcctl,epmappergibi),operationalanı çağrılan işlemi verir. - rdp.log: RDP bağlantıları;
cookiealanında çoğunlukla istemcinin gönderdiği kullanıcı adı,client_namealanında istemci bilgisayarın adı,resultalanında sonuç görünür.
Hizmet denetim yöneticisinin uzaktan protokolü Microsoft'un MS-SCMR belirtimidir; adlandırılmış kanalı \PIPE\svcctl'dir. Uzaktan hizmet oluşturmanın ağdaki sırası bu yüzden tanınır: ADMIN$ paylaşımına bağlantı ve bir dosyanın açılması, IPC$ paylaşımına bağlantı, ardından svcctl üzerinde hizmet yöneticisini açma, hizmet oluşturma ve hizmeti başlatma çağrıları. Aşağıdaki kesitte bu sıranın aynı dakika içinde birden fazla makineye yinelendiğini görüyorsunuz; tek bir yöneticinin tek bir sunucuya yaptığı bakımdan bu yineleme ayırır.
Bu işlem MITRE'de iki yerde durur: paylaşımın kullanılması Lateral Movement taktiğindeki SMB/Windows Admin Shares (T1021.002), hizmetle komut çalıştırma ise Execution taktiğindeki Service Execution (T1569.002). Araç dosyasının paylaşıma kopyalanması da Lateral Tool Transfer (T1570) olarak ayrıca eşlenir.
# smb_mapping.log ts id.orig_h id.resp_h path share_type 10:14:02 192.168.10.14 192.168.10.22 \\192.168.10.22\ADMIN$ DISK 10:14:02 192.168.10.14 192.168.10.22 \\192.168.10.22\IPC$ PIPE 10:14:09 192.168.10.14 192.168.10.23 \\192.168.10.23\ADMIN$ DISK 10:14:09 192.168.10.14 192.168.10.23 \\192.168.10.23\IPC$ PIPE # smb_files.log ts id.orig_h id.resp_h action name size 10:14:02 192.168.10.14 192.168.10.22 SMB::FILE_OPEN upd7731.exe 145408 10:14:09 192.168.10.14 192.168.10.23 SMB::FILE_OPEN upd7731.exe 145408 # dce_rpc.log ts id.orig_h id.resp_h id.resp_p endpoint operation 10:14:03 192.168.10.14 192.168.10.22 445 svcctl OpenSCManagerW 10:14:03 192.168.10.14 192.168.10.22 445 svcctl CreateServiceW 10:14:03 192.168.10.14 192.168.10.22 445 svcctl StartServiceW 10:14:10 192.168.10.14 192.168.10.23 445 svcctl OpenSCManagerW 10:14:10 192.168.10.14 192.168.10.23 445 svcctl CreateServiceW 10:14:10 192.168.10.14 192.168.10.23 445 svcctl StartServiceW
Dikkat: Zeek bir dosya yazımını göremez değil, varsayılan olarak yazmaz: FILE_WRITE eylemi SMB::logged_file_actions listesinde yoktur. Dosyanın içeriğini istiyorsanız Zeek'in dosya çıkarma özelliği ya da paket yakalaması gerekir.
Portlar, akışlar ve güvenlik duvarı günlüğü
Akış kaydı ya da güvenlik duvarı günlüğü protokolün içini göstermez, ama yönü, portu ve sayıyı gösterir. Yanal hareketin çoğu yalnızca bunlarla şüpheli hale gelir: hangi tür makine, hangi porta, kaç farklı hedefe, hangi saatte.
Aşağıdaki günlük, iş istasyonu ağı (192.168.10.0/24) ile sunucu ağı (192.168.20.0/24) arasındaki bir Linux güvenlik duvarının netfilter LOG satırlarıdır. Aynı saniye içinde bir iş istasyonundan art arda gelen hedef adresler ve hep aynı hedef port (DPT=445) bir taramanın ya da çok makineye yayılmanın izidir. Sunucu ağındaki bir dosya sunucusuna SMB olağandır; aynı makinenin sırayla bütün adreslere SMB denemesi değildir.
Kör nokta yine aynıdır: iş istasyonu ağındaki iki makine arasındaki trafik bu güvenlik duvarından geçmez. İş istasyonundan iş istasyonuna RDP ya da SMB'yi görmek için uç noktaların kendi güvenlik duvarı günlükleri ya da iç ağa bakan bir sensör gerekir. Bölümleme dersinde anlatılan iç bölümleme, savunmanın yanında görünürlük de sağlar.
| Protokol | Port (varsayılan) | Olağan kaynak | Şüpheli kaynak ya da desen |
|---|---|---|---|
| SMB | TCP 445 | İstemciden dosya ve yazıcı sunucusuna | İş istasyonundan iş istasyonuna; kısa sürede çok hedefe; ADMIN$ ya da C$ bağlantısı |
| RPC uç nokta eşleyici ve RPC | TCP 135, ardından dinamik port; ya da SMB üzerinden adlandırılmış kanal | Yönetim araçları, etki alanı işlemleri | İş istasyonundan çok sayıda makineye svcctl çağrıları |
| WinRM | TCP 5985 (HTTP), 5986 (HTTPS) | Yönetim sunucusundan sunuculara | Kullanıcı bilgisayarından başka bilgisayarlara; daha önce hiç görülmemiş çift |
| RDP | TCP 3389 | Yönetim sunucusundan (atlama sunucusu) sunuculara | İş istasyonundan iş istasyonuna; mesai dışında; zincirleme RDP |
| Tarama | Değişken | Envanterdeki güvenlik tarayıcısı | Yeni bir makineden çok adrese cevapsız (S0) ya da reddedilen (REJ) denemeler |
Nov 12 10:13:58 fw-ic01 kernel: [IC-DENY] IN=vlan10 OUT=vlan20 MAC=02:00:5e:10:00:01:02:00:5e:10:00:31:08:00 SRC=192.168.10.31 DST=192.168.20.11 LEN=52 TOS=0x00 PREC=0x00 TTL=127 ID=40211 DF PROTO=TCP SPT=50112 DPT=445 WINDOW=64240 RES=0x00 SYN URGP=0 Nov 12 10:13:58 fw-ic01 kernel: [IC-DENY] IN=vlan10 OUT=vlan20 MAC=02:00:5e:10:00:01:02:00:5e:10:00:31:08:00 SRC=192.168.10.31 DST=192.168.20.12 LEN=52 TOS=0x00 PREC=0x00 TTL=127 ID=40212 DF PROTO=TCP SPT=50113 DPT=445 WINDOW=64240 RES=0x00 SYN URGP=0 Nov 12 10:13:58 fw-ic01 kernel: [IC-DENY] IN=vlan10 OUT=vlan20 MAC=02:00:5e:10:00:01:02:00:5e:10:00:31:08:00 SRC=192.168.10.31 DST=192.168.20.13 LEN=52 TOS=0x00 PREC=0x00 TTL=127 ID=40213 DF PROTO=TCP SPT=50114 DPT=445 WINDOW=64240 RES=0x00 SYN URGP=0 Nov 12 10:13:59 fw-ic01 kernel: [IC-DENY] IN=vlan10 OUT=vlan20 MAC=02:00:5e:10:00:01:02:00:5e:10:00:31:08:00 SRC=192.168.10.31 DST=192.168.20.14 LEN=52 TOS=0x00 PREC=0x00 TTL=127 ID=40214 DF PROTO=TCP SPT=50115 DPT=445 WINDOW=64240 RES=0x00 SYN URGP=0
MITRE ATT&CK eşlemesi
Bir bulguyu rapora yazarken ATT&CK kimliğini eklemek, okuyanın davranışı tek bakışta tanımasını ve kurumdaki tespit kapsamının ölçülmesini sağlar. Aşağıdaki kimlikler ATT&CK v20 sitesinde denetlenmiştir; v20 bazı teknikleri yeniden numaralandırdığı için kimliği her zaman siteden doğrulayın.
Eşlemeyi davranışa göre yapın, porta göre değil. 445 numaralı porta giden her bağlantı T1021.002 değildir; bir yönetimsel paylaşımın kötüye kullanıldığına dair bir iz varsa öyledir. Ağ kaydı çoğu zaman yalnızca taktiği kesinleştirir; tekniği kesinleştirmek için uç nokta verisi gerekir.
| Gözlenen davranış | Taktik | Teknik |
|---|---|---|
| HTTPS ya da HTTP üzerinden düzenli işaret | Command and Control (TA0011) | T1071.001 Application Layer Protocol: Web Protocols |
| DNS üzerinden C2 | Command and Control (TA0011) | T1071.004 Application Layer Protocol: DNS |
| ICMP gibi uygulama katmanı dışı protokolle C2 | Command and Control (TA0011) | T1095 Non-Application Layer Protocol |
| Trafiği başka bir protokolün içine gömmek (tünel) | Command and Control (TA0011) | T1572 Protocol Tunneling |
| C2'nin kendi şifrelemesi | Command and Control (TA0011) | T1573 Encrypted Channel |
| Veriyi C2 kanalından göndermek | Exfiltration (TA0010) | T1041 Exfiltration Over C2 Channel |
| Bulut depolamaya yükleme | Exfiltration (TA0010) | T1567.002 Exfiltration Over Web Service: Exfiltration to Cloud Storage |
| Paste sitesine yükleme | Exfiltration (TA0010) | T1567.003 Exfiltration to Text Storage Sites |
| C2 dışı bir protokolle (örneğin DNS, FTP) sızdırma | Exfiltration (TA0010) | T1048 Exfiltration Over Alternative Protocol (.003 şifresiz) |
| Belirli saatlerde zamanlanmış gönderim | Exfiltration (TA0010) | T1029 Scheduled Transfer |
| Veriyi eşiklerin altında kalan küçük parçalarla göndermek | Exfiltration (TA0010) | T1030 Data Transfer Size Limits |
| Göndermeden önce arşivleme | Collection (TA0009) | T1560 Archive Collected Data |
| İçeride port ve hizmet taraması | Discovery (TA0007) | T1046 Network Service Discovery |
| RDP ile başka makineye geçiş | Lateral Movement (TA0008) | T1021.001 Remote Services: Remote Desktop Protocol |
| ADMIN$, C$, IPC$ kullanımı | Lateral Movement (TA0008) | T1021.002 Remote Services: SMB/Windows Admin Shares |
| WinRM ile uzaktan komut | Lateral Movement (TA0008) | T1021.006 Remote Services: Windows Remote Management |
| Aracı başka makineye kopyalamak | Lateral Movement (TA0008) | T1570 Lateral Tool Transfer |
| Uzaktan oluşturulan hizmetle çalıştırma | Execution (TA0002) | T1569.002 System Services: Service Execution |
Özet tablo: davranış, yer, şüphe, masum benzer
Bu tablo dersin iskeletidir. Bir uyarıyı açtığınızda dört sütunu sırayla sorun: ne gördüm, nerede gördüm, onu şüpheli yapan ne, aynı şeyi yapan masum bir kaynak var mı.
| Davranış | Nerede görünür | Şüpheli yapan | Masum benzeri |
|---|---|---|---|
| İşaret verme | conn.log, akış kaydı, proxy günlüğü, ssl.log, http.log | Düşük değişim katsayısı, küçük benzer boyutlar, nadir hedef, yeni alan adı, uyumsuz kullanıcı aracısı ya da parmak izi | Güncelleme, telemetri, NTP, izleme ajanı |
| Uzun ömürlü bağlantı | conn.log duration, S1 durumu | Bir istemciden bilinmeyen dış hedefe saatlerce açık kalan bağlantı | Bulut eşitleme, anlık mesajlaşma, VPN |
| Veri sızdırma (hacim) | Akış kaydı, conn.log orig_bytes, güvenlik duvarı, proxy | Pozitif PCR, temel çizginin çok üstünde dışarı hacim, olağan dışı saat, bulut ya da paste hedefi | Yedekleme ajanı, büyük dosya paylaşımı, video konferans |
| Veri sızdırma (DNS, ICMP) | dns.log, akış kaydı, paket yakalaması | Uzun rastgele alt alan adları, tek alan adına yığılma, büyük ICMP yükü | CDN ve güvenlik ürünlerinin uzun alan adları, izleme pingleri |
| SMB ile çok makineye yayılma | smb_mapping.log, conn.log, iç güvenlik duvarı | İş istasyonundan çok hedefe, ADMIN$ ya da C$ | Yazılım dağıtım sunucusu, envanter tarayıcısı |
| Uzaktan hizmet oluşturma | dce_rpc.log svcctl, smb_files.log | Dosya açma ve hizmet oluşturma ile başlatmanın birkaç makinede yinelenmesi | Yönetim araçları, yazılım dağıtımı |
| WinRM ve RDP | conn.log 5985, 5986, 3389; rdp.log | İş istasyonundan iş istasyonuna, ilk kez görülen çift, mesai dışı | Atlama sunucusundan yönetim |
| İçeride tarama | conn.log S0, REJ; güvenlik duvarı ret satırları | Yeni bir kaynaktan çok adrese aynı porta ya da çok porta | Onaylı güvenlik tarayıcısı, ağ izleme keşfi |
Dikkat: Son sütun bir 'kapat' düğmesi değildir: kaynağın gerçekten o masum yazılım olduğunu envanterle ve sahibiyle doğrulamadan uyarıyı kapatmayın.
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Hesapla
Düzenliliği hesaplayın
Aşağıda bir iş istasyonunun aynı dış adrese açtığı bağlantıların başlangıç zamanları saniye olarak verilmiştir (ilk bağlantı 0). Aralıkları, ortalamayı, standart sapmayı (n'ye bölerek) ve değişim katsayısını hesaplayın. Sonra sonucu yorumlayın: bu makine mi, insan mı?
Başlangıç zamanları (saniye): 0, 300, 597, 903, 1199, 1502, 1800 Hedef: 198.51.100.77:443 Her bağlantıda orig_bytes 310 ile 325, resp_bytes 240 ile 246 arasında.
- Ardışık farkları alın: altı aralık çıkar.
- Aralıkların toplamını altıya bölün.
- Her aralığın ortalamadan farkını bulun, karelerini toplayın, altıya bölün ve karekökünü alın.
- Standart sapmayı ortalamaya bölün.
Cevap: Aralıklar: 300, 297, 306, 296, 303, 298 saniye; toplam 1800, ortalama 300 saniye. Sapmalar: 0, -3, +6, -4, +3, -2; kareleri 0, 9, 36, 16, 9, 4, toplamı 74. Varyans 74 / 6 = 12,33; standart sapma yaklaşık 3,51 saniye. Değişim katsayısı 3,51 / 300 = 0,0117, yani yüzde 1,2. Bu, beş dakikalık bir zamanlayıcının çok az sapmayla yinelediği makine trafiğidir; boyutların dar bir aralıkta kalması da bunu destekler. Kötü olduğunu tek başına kanıtlamaz: sıradaki adım 198.51.100.77'nin kime ait olduğuna, kurumda kaç makinenin oraya gittiğine, alan adının yaşına ve istemci süreç ya da parmak izine bakmaktır.Hesapla
Gece yüklemesi: temel çizgi ve oran
WS-022 adlı iş istasyonunun son yedi günde dışarı gönderdiği günlük hacim ve bu geceki iki saatlik akış özeti verilmiştir. Temel çizginin ortalamasını ve standart sapmasını, bu gecenin ortalamaya oranını ve bu gecenin üretici-tüketici oranını (PCR) hesaplayın; sonra hangi masum açıklamayı denetleyeceğinizi söyleyin.
Son 7 günde dışarı giden (MB): 38, 41, 35, 44, 39, 42, 41 Bu gece 02:00 - 04:00, hedef files.example.org (bulut depolama): gönderilen 2100 MB, alınan 18 MB Gündüz ortalama: gönderilen 40 MB, alınan 900 MB
Cevap: Temel çizgi: toplam 280, ortalama 40 MB; sapmalar -2, +1, -5, +4, -1, +2, +1, kareleri toplamı 52, varyans 52 / 7 = 7,43, standart sapma yaklaşık 2,73 MB. Bu gece 2100 MB, ortalamanın 52,5 katıdır; ortalamadan uzaklığı (2100 - 40) / 2,73, yani yaklaşık 755 standart sapmadır. PCR gece (2100 - 18) / 2118 = 0,98, gündüz (40 - 900) / 940 = -0,91: makine tüketiciden üreticiye dönmüş. Denetlenecek masum açıklama: bu makinede kurumun onayladığı bir yedekleme ya da eşitleme ajanı var mı, files.example.org kurumun kullandığı hizmet mi, hesap kimin. Yoksa kullanıcının olmadığı saatte, bir istemciden, bir bulut depolamaya giden bu yükleme T1567.002 olarak ele alınır ve olay yükseltilir.Oku ve yorumla
Zeek kesitinden yanal hareketi okuyun
Aşağıdaki Zeek kesitini okuyun. Ne olduğunu, kaynağın ve hedeflerin türünü, olayların sırasını anlatın; ATT&CK'e eşleyin ve masum bir açıklamanın olup olmadığını nasıl denetleyeceğinizi söyleyin.
# conn.log (seçilmiş) ts id.orig_h id.resp_h id.resp_p conn_state 02:41:10 192.168.10.14 192.168.10.21 445 REJ 02:41:10 192.168.10.14 192.168.10.22 445 SF 02:41:10 192.168.10.14 192.168.10.23 445 SF 02:41:11 192.168.10.14 192.168.10.24 445 S0 # smb_mapping.log (seçilmiş) ts id.orig_h id.resp_h path share_type 02:41:12 192.168.10.14 192.168.10.22 \\192.168.10.22\ADMIN$ DISK 02:41:12 192.168.10.14 192.168.10.22 \\192.168.10.22\IPC$ PIPE # dce_rpc.log (seçilmiş) ts id.orig_h id.resp_h endpoint operation 02:41:13 192.168.10.14 192.168.10.22 svcctl CreateServiceW 02:41:13 192.168.10.14 192.168.10.22 svcctl StartServiceW Varlık envanteri: 192.168.10.0/24 kullanıcı iş istasyonları; yazılım dağıtım sunucusu 192.168.20.5.
Cevap: Kaynak 192.168.10.14 bir kullanıcı iş istasyonudur ve gece 02:41'de aynı ağdaki başka iş istasyonlarına 445 numaralı porttan bağlanmayı denemiştir: biri reddedilmiş (REJ), biri cevapsız kalmış (S0), ikisi kurulmuş (SF). Bu, önce bir keşif ya da yayılma girişimidir (T1046 izi). 192.168.10.22'de ADMIN$ ve IPC$ paylaşımlarına bağlanmış, ardından svcctl üzerinde bir hizmet oluşturup başlatmıştır: uzaktan hizmet oluşturma ile komut çalıştırma. Eşleme: T1021.002 SMB/Windows Admin Shares (Lateral Movement) ve T1569.002 Service Execution (Execution); kopyalanan bir dosya varsa T1570. Masum açıklama için: yazılım dağıtımı envantere göre 192.168.20.5'ten yapılır, iş istasyonundan değil; saat mesai dışıdır; hedefler sunucu değil iş istasyonudur. Yine de yöneticinin bakım işi olup olmadığını değişiklik kayıtlarından ve hesabın sahibinden sorun; uç nokta tarafında hangi hesabın ve hangi hizmet adının kullanıldığına bakılır (5. ve 6. aşama).Oku ve yorumla
Dört adayı sıraya koyun
Bir işaret verme analizi aşağıdaki dört adayı çıkardı. Hangisini önce incelersiniz, hangilerini neden masum sayarsınız? Her biri için bir cümle yazın.
1) 1830 makine -> updates.example.com:443, aralık 3600 s, CV 0,02, alan adı yaşı 11 yıl 2) 1830 makine -> 192.168.20.2:123/udp, aralık 1024 s, CV 0,00 3) 4 sunucu -> 192.168.20.40:443, aralık 60 s, CV 0,01; 192.168.20.40 envanterde izleme sunucusu 4) 1 makine (WS-061) -> cdn-img.example.net:443, aralık 900 s, CV 0,05, alan adı yaşı 6 gün, user_agent makinedeki tarayıcının sürümüne uymuyor
Cevap: Önce 4: tek bir makine, altı günlük bir alan adı, uyumsuz kullanıcı aracısı ve düşük değişim katsayısı birlikte işaret vermenin bütün bağlam işaretlerini taşıyor; aralığın 15 dakika olması onu daha az şüpheli yapmaz. 1 masum görünüyor: kurumun neredeyse bütün makineleri gidiyor, alan adı 11 yaşında, saatlik güncelleme denetimi. 2 NTP: UDP 123, kurumun iç zaman sunucusu, 1024 saniye 2'nin kuvveti (2 üzeri 10), RFC 5905'teki yoklama aralığıyla uyumlu. 3 izleme: hedef envanterdeki izleme sunucusu, kaynaklar onun izlediği sunucular. Bu üçü için bile muafiyet dar yazılmalı: yalnızca o hedef, o kaynak grubu.Laboratuvarda
Laboratuvar: DNS ile sızdırmayı gör, ölç, kes
SOC laboratuvarında DNS ile veri sızdırma trafiğini üretin, düşen alarmı paketlerde doğrulayın, sızdırılan veri miktarını kabaca hesaplayın ve doğru karşılığı verin.
- Aşağıdaki 'Saldırı simülasyonu' panelinde 'DNS ile veri sızdırma' düğmesine dokunun. Alarm listesine TS-1004 düşer.
- Alarmı açın ve 'Kural' satırını okuyun: hangi eşik, kaç sorgu, ortalama kaç karakter ölçülmüş?
- 'Paketlerde incele' deyin. Kaynak hangi makine (adres), sorgular hangi adrese gidiyor? Bu adres kurumun bir DNS çözümleyicisi mi?
- Birkaç sorgunun adını açın: etiketler nasıl dizilmiş? İlk etiketin uzunluğunu sayın ve sorgular arasındaki zaman farkına bakın.
- Sorgu sayısını ve ilk etiketin uzunluğunu kullanarak taşınan veri miktarını hesaplayın; etiketin onaltılık (hex) karakterlerden oluştuğunu, iki hex karakterin bir bayt ettiğini varsayın.
- Alarmda 'Güvenlik duvarında engelle' deyin ve R-01'de
show access-listsile eklenen satırı görün.
Cevap: Kaynak PC-09'dur (192.168.2.66); sorgular kurumun bir çözümleyicisine değil, doğrudan dışarıdaki 198.51.100.23 adresine UDP 53 ile gider. Bu tek başına bir işarettir: iç makinelerin DNS'i kurumun çözümleyicisinden yapması beklenir. Sorgu adları 32 karakterlik anlamsız bir ilk etiket, ardından 000, 001 diye artan bir sıra numarası ve hep aynı alan adından (cdn-sync.example.net) oluşur; sorgular aralarında yaklaşık 40 ms olacak biçimde art arda gelir. Kuralın eşiği tek alan adına en az 15 sorgu ve en az 24 karakterlik ortalama ilk etikettir; ölçülen 24 sorgu ve ortalama 32 karakterdir. Taşınan veri: 24 sorgu x 32 hex karakter = 768 karakter, iki karakter bir bayt olduğuna göre yaklaşık 384 bayt. Az görünür, ama bir parola dosyası ya da anahtar için yeter ve trafik saatlerce sürebilir. Sıra numarası, alıcının parçaları yeniden birleştirmesi içindir. Doğru karşılık hedef adresi engellemek ve PC-09'u incelemeye almaktır; kalıcı önlem, iç makinelerin dışarıya doğrudan 53 numaralı portla çıkışını güvenlik duvarında kapatıp yalnızca kurum çözümleyicisine izin vermektir. ATT&CK: T1048 Exfiltration Over Alternative Protocol ya da kanal C2 ise T1071.004.
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Bir uyarı, 192.168.10.37 adresli iş istasyonunun 203.0.113.45 adresine 'düzenli aralıklarla' bağlandığını söylüyor. Bu uyarıyı nasıl incelersiniz? Düzenliliği nasıl ölçeceğinizi, hangi kayıtlara bakacağınızı, hangi bağlam sorularını soracağınızı ve masum bir işaretçiyi kötüsünden nasıl ayıracağınızı anlatın.
Bir saldırganın ele geçirdiği bir iş istasyonundan, aynı alt ağdaki başka iş istasyonlarına SMB ile yayıldığını ve uzaktan hizmet oluşturduğunu düşünün. Bu hareket akış kayıtlarında, Zeek loglarında ve güvenlik duvarı günlüğünde nasıl görünür? Her kaynağın neyi gösterip neyi gösteremediğini, masum benzeri ve ATT&CK eşlemesini anlatın.