Ağ ve SOC Akademisi

Aşama 5: SOC'un izlediği sistemler · Ders 5.6

Log biçimleri: syslog, CEF, JSON, Windows XML; saat dilimi ve neden UTC

Bir log satırının biçimini tanıyıp alanlarını ayırabilir, farklı saat dilimlerinden gelen zaman damgalarını UTC'ye çevirip tek bir zaman çizgisine dizebilir ve ayrıştırma hatalarının neye mal olduğunu açıklayabilirsiniz.

  • 70 dk
  • 30 soru
  • 5 antrenman

Önceki derslerde Windows ve Linux'un hangi olayları yazdığını gördünüz. Bu ders aynı olayların nasıl yazıldığıyla ilgilidir: bir SIEM bir logda arama yapabilmek için önce onu alanlarına ayırmak zorundadır. Burada iş başında en sık karşılaşacağınız biçimleri tanıyacaksınız: syslog'un eski ve yeni biçimi, CEF ve LEEF, key=value satırları, JSON ve NDJSON, Windows'un olay XML'i, DHCP ve IIS'in sütunlu logları. İkinci yarısı zamandır: saat dilimleri, UTC farkları, ISO 8601, epoch, yaz saati ve Türkiye'nin 2016'dan beri neden hep UTC+3 olduğu. Sonunda farklı kaynaklardan gelen kayıtları tek bir UTC zaman çizgisine dizecek ve her zaman damgasına sorulacak ilk soruyu alışkanlık edineceksiniz: hangi dilim?

Önce ayrıştırma, sonra arama

Bir log satırı, bir programın bir olayı insanın ya da başka bir programın okuyacağı biçimde yazmasıdır. Aynı olay, örneğin bir kullanıcının oturum açması, kaynağa göre bambaşka görünür: Linux tek satırlık bir cümle yazar, Windows bir XML belgesi üretir, bir güvenlik duvarı dikey çizgilerle bölünmüş bir CEF satırı gönderir, bir bulut hizmeti JSON verir.

Bir SIEM'in (security information and event management) işi bu satırları aranabilir yapmaktır. Bunun için her satırı ayrıştırır (parse): alanlara (field) böler, her alana bir ad ve tür verir. src=192.168.10.25 ayrıştırılmadan önce bir metin parçasıdır; sonra source.ip adlı, IP adresi türünde bir alandır ve 'şu ağdan gelen bütün oturumlar' sorgusu ancak o zaman çalışır.

Biçim bu yüzden önemlidir. Biçimi belli olan bir satırı ayrıştırmak kolaydır; biçimi belirsiz olanı ayrıştırmak tahmin işidir. Bir biçimin üç sorusu vardır:

  • Alanlar nasıl ayrılır? Boşlukla mı, dikey çizgiyle mi, virgülle mi, JSON'un parantezleriyle mi?
  • Ayırıcı değerin içinde geçerse ne olur? Buna kaçış (escaping) denir: kullanıcı adında bir eşittir işareti, dosya yolunda bir boşluk varsa ayrıştırıcı nerede durur?
  • Zaman nasıl yazılır? Yıl var mı, saat dilimi var mı, saniyenin kesri var mı, yoksa 1970'ten beri geçen saniye sayısı mı?

Ayrıştırma başarısız olduğunda olay kaybolmaz, ama alanları boş kalır. Alanı boş olan bir olay, user.name alanına bakan bir tespit kuralına hiç takılmaz. Kural sessizce çalışmayı bırakır ve kimse fark etmez. Bu dersin en pahalı dersi budur; sonunda ayrıntısıyla döneceğiz.

Syslog'un iki biçimi: RFC 3164 ve RFC 5424

Syslog'un taşınmasını (UDP 514, TCP, TLS) ikinci aşamada gördünüz; burada iletinin kendi biçimine bakıyoruz. İki biçim vardır ve ikisi de bugün yaşar.

RFC 3164 (BSD syslog) bir standart değil, sahadaki alışkanlıkları kaydeden bilgi amaçlı bir belgedir. İleti açılı parantez içindeki PRI değeriyle başlar, ardından zaman damgası, ana bilgisayar adı ve ileti gelir. Damganın biçimi Mmm dd hh:mm:ss'dir; tek haneli günlerde başa sıfır değil boşluk konur (Nov 5).

Bu biçimin iki büyük eksiği vardır: yıl yoktur ve saat dilimi yoktur. RFC 3164 zamanı 'yerel saat' diye tanımlar ama hangi yerin saati olduğunu satır söylemez. Linux'taki /var/log/auth.log satırları pek çok kurulumda hâlâ bu biçimdedir: yılı bağlamdan, dilimi sunucunun ayarından bulmak zorundasınız.

RFC 5424 bu eksikleri giderir ve RFC 3164'ün yerini alır. Başlık şu sırayla gelir: PRI, sürüm (1), zaman damgası, ana bilgisayar adı, uygulama adı (APP-NAME), süreç kimliği (PROCID), ileti kimliği (MSGID), yapılandırılmış veri (STRUCTURED-DATA) ve en sonda ileti. Boş bir alanın yerine tek bir tire (-) yazılır; buna NILVALUE denir. Zaman damgası RFC 3339 biçimindedir: tam tarih, T, saat, isteğe bağlı saniye kesri ve mutlaka bir saat dilimi: ya UTC'yi gösteren Z ya da +03:00 gibi bir fark.

Yapılandırılmış veri, iletiye köşeli parantez içinde ad ve değer çiftleri eklemeyi sağlar: [win@32473 LogonType="10"]. Böylece alanlar serbest metnin içinden tahminle değil, biçimin kendisinden okunur.

Aşağıdaki kutuda aynı Linux oturum olayı iki biçimde yazılmıştır. Satırın başındaki 86, PRI değeridir: tesis (facility) numarası çarpı 8 artı önem (severity). 86 = 10 x 8 + 6, yani tesis 10 (güvenlik ve yetkilendirme) ve önem 6 (Informational).

Aynı SSH oturumu, iki syslog biçiminde
RFC 3164 (BSD):
<86>Nov 12 07:43:02 db01 sshd[2211]: Accepted publickey for a.yilmaz from 10.0.5.20 port 50833 ssh2

RFC 5424:
<86>1 2026-11-12T07:43:02.418Z db01.ornek.example.com sshd 2211 - - Accepted publickey for a.yilmaz from 10.0.5.20 port 50833 ssh2

RFC 5424 alanları: PRI=86  VERSION=1  TIMESTAMP=2026-11-12T07:43:02.418Z
  HOSTNAME=db01.ornek.example.com  APP-NAME=sshd  PROCID=2211  MSGID=-  STRUCTURED-DATA=-

CEF, LEEF ve key=value satırları

CEF (Common Event Format), ArcSight'ın tanımladığı ve güvenlik ürünlerinin çok yaygın kullandığı bir biçimdir. Genellikle syslog ile taşınır: satırın başında syslog'un tarih ve ana bilgisayar öneki, ardından CEF başlığı gelir. Başlık CEF:Version ile başlar ve dikey çizgiyle (pipe, |) ayrılmış yedi alandan oluşur: sürüm, üretici (vendor), ürün, ürün sürümü, olay sınıfı kimliği (signature ID), olay adı ve önem (severity, 0 ile 10 arası).

Başlıktan sonra uzantı (extension) gelir: boşlukla ayrılmış anahtar=değer çiftleri. Anahtarlar önceden tanımlı kısa adlardır: src ve dst kaynak ve hedef IP adresi, spt ve dpt kaynak ve hedef port, act cihazın yaptığı eylem (izin, engelleme), suser ve duser kaynak ve hedef kullanıcı adı, outcome sonuç, rt olayın alındığı zaman.

Kaçış kuralları basit ama sıkı bir mantık izler: hangi karakter o bölümde ayırıcıysa o kaçırılır. Başlıkta dikey çizgi \| olarak, uzantıda eşittir işareti \= olarak yazılır; ters eğik çizgi her iki bölümde de \\ olur. Uzantıdaki bir dikey çizgi kaçırılmaz, çünkü uzantıda ayırıcı değildir. Satır sonu ise yalnızca uzantı değerlerinde \n olarak taşınabilir.

LEEF (Log Event Extended Format), IBM QRadar'ın benzer biçimidir. Başlık LEEF:1.0|Üretici|Ürün|Sürüm|OlayKimliği| şeklindedir; ardından gelen öznitelikler LEEF 1.0'da sekme karakteriyle ayrılır. LEEF 2.0 başlığa altıncı bir alan ekler: öznitelik ayırıcısını üretici kendisi seçer (örneğin ^). Olay zamanı devTime anahtarında, onun biçimi devTimeFormat anahtarında yazılır.

key=value loglar belli bir standarda bağlı olmayan anahtar=değer dizileridir; pek çok güvenlik duvarı ve Linux'un sudo satırları böyledir. Anahtar adları ürüne özgüdür (biri srcip, öteki src_ip der), boşluklu değerler tırnak ister ve zaman çoğu zaman date= ile time= diye iki ayrı alanda, dilimsiz yazılır.

Bir güvenlik duvarının CEF satırı (syslog önekiyle)
Nov 12 10:41:45 fw01 CEF:0|Ornek|EdgeFW|7.2|100201|Connection allowed|3|rt=1794469305000 src=192.168.10.25 spt=50411 dst=10.0.5.20 dpt=3389 proto=TCP act=allow cs1Label=Rule cs1=RDP-Yonetim

Başlık: CEF:0 | Ornek | EdgeFW | 7.2 | 100201 | Connection allowed | 3
Uzantı: rt=...  src=192.168.10.25  spt=50411  dst=10.0.5.20  dpt=3389  proto=TCP  act=allow  cs1Label=Rule  cs1=RDP-Yonetim

Dikkat: Bu satırda iki zaman vardır: syslog öneki Nov 12 10:41:45 (yerel, yılsız, dilimsiz) ve rt (1970'ten beri milisaniye, dilimden bağımsız). İkisi aynı anı gösterir.

JSON, NDJSON ve Windows'un olay XML'i

JSON bugün logların ortak dilidir: bulut hizmetleri, uygulamalar, Zeek ve log göndericileri JSON yazar. Avantajı, alanın adını değerin hemen yanında taşımasıdır; ayrıştırıcının tahmin etmesine gerek kalmaz. Değerler iç içe olabilir: {"source":{"ip":"192.168.10.25","port":50412}}. SIEM'ler bu yapıyı genellikle düzleştirir (flattening): iç içe alanlar noktalı tek adlara çevrilir, source.ip ve source.port.

JSON'da bir alan dizi (array) de olabilir: "category":["authentication"]. Dizilerle sorgu yazarken dikkat gerekir; aranan değer dizinin herhangi bir elemanıyla eşleşir.

Log dosyalarında JSON çoğu zaman NDJSON (newline-delimited JSON) olarak yazılır: her satır kendi başına eksiksiz bir JSON nesnesidir ve satır sonu bir olayı ötekinden ayırır. Log göndericileri dosyayı satır satır okuduğu için bu düzen önemlidir. Okunaklı olsun diye birden çok satıra yayılmış (pretty-printed) bir JSON, satır satır okuyan bir gönderici için kırık parçalardan oluşur.

Windows olay logu diske ikili (binary) biçimde yazılır, ama her olay bir XML belgesi olarak dışa verilir; Olay Görüntüleyicisi'nin Ayrıntılar sekmesindeki XML görünümü budur. Bu derste XML'i açılı parantezli etiketleriyle değil, öğe yolu olarak gösteriyoruz (Event/System/EventID = 4624). Belgenin iki ana bölümü vardır:

  • System: Her olayda aynı alanlar: sağlayıcı (Provider), EventID, Level, TimeCreated (SystemTime özniteliğiyle), EventRecordID, Channel, Computer.
  • EventData: Olaya özgü alanlar, her biri Data öğesinde ve Name özniteliğiyle adlandırılmış: 4624 için TargetUserName, LogonType, IpAddress, IpPort ve diğerleri.

Bir log göndericisi (shipper) bu XML'i SIEM'e gönderirken JSON'a çevirir: System bölümündeki alanlar genellikle event.code ya da winlog.channel gibi adlara, EventData'daki Data öğeleri ise adlarıyla bir nesneye (winlog.event_data.TargetUserName) taşınır. Önemli bir ayrıntı: TimeCreated öğesinin SystemTime değeri UTC'dir ve Z ile biter. Olay Görüntüleyicisi ve PowerShell'in TimeCreated özelliği ise aynı anı bilgisayarın yerel saatine çevirip gösterir.

Zaman: UTC, fark, ISO 8601 ve epoch

UTC (Coordinated Universal Time) dünyanın ortak saat ölçeğidir; yaz saati uygulamaz, yerden bağımsızdır. Her yerel saat UTC'den bir fark (offset) kadar uzaktadır ve RFC 3339 farkı 'yerel saat eksi UTC' diye tanımlar. Bu tanımdan çevirme kuralı çıkar: UTC = yerel saat eksi fark. 10:42:15+03:00 için 10:42:15 eksi 3 saat = 07:42:15Z. Fark negatifse çıkarmak toplamaktır: 02:45:10-05:00 için 02:45:10 artı 5 saat = 07:45:10Z.

ISO 8601 tarih ve saati büyükten küçüğe yazan uluslararası standarttır: 2026-11-12T07:42:15Z. RFC 3339 onun internet için daraltılmış bir profilidir: tarih, saat ve fark alanlarını zorunlu kılar. RFC 5424, RFC 3339'u biraz daha sıkılaştırır: T ve Z büyük harf olmalı, saniye kesri en çok 6 hane olabilir.

Epoch zamanı (Unix time), 1 Ocak 1970 00:00:00 UTC'den beri geçen saniye sayısıdır. Dilim taşımaz, çünkü tanımı gereği UTC'ye bağlıdır. Günümüzün epoch saniyesi 10 hanelidir (1794469440); 13 haneli bir sayı (1794469335123) aynı şeyin milisaniyesidir. CEF'in rt alanı milisaniye, pek çok uygulama logu saniye yazar. Karıştırmanın sonucu gülünç ama tehlikelidir: saniyeyi milisaniye sanan bir ayrıştırıcı olayı 1970'in Ocak ayına, milisaniyeyi saniye sanan ise 58 bininci yıla yerleştirir.

Yaz saati (daylight saving time, DST) UTC farkını yılda iki kez değiştirir. Geri alındığı gece bir saatlik yerel zaman dilimi iki kez yaşanır, ileri alındığı gece bir saat hiç yaşanmaz. Farkı yazılmamış bir yerel saat o gecelerde iki anlama gelebilir.

Türkiye IANA saat dilimi veritabanında Europe/Istanbul adıyla kayıtlıdır. 2016'ya kadar kışın UTC+2 (EET), yazın UTC+3 (EEST) uygulanırdı. 8 Eylül 2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararla saatler Ekim 2016'da geri alınmadı ve ülke kalıcı olarak UTC+3'te kaldı. Yani bugün Türkiye'deki bir sunucunun yerel saati yıl boyunca UTC'nin tam 3 saat ilerisindedir; ama 2016'dan önceki bir logu çevirirken o tarihte hangi farkın geçerli olduğuna bakmak gerekir.

UTC neden? Bir incelemede kayıtlar başka ülkelerdeki bulut hizmetlerinden, UTC'ye ayarlı Linux sunucularından, yerel saatle yazan cihazlardan gelir. Hepsini tek ölçeğe çevirmeden sıralamak, farklı paralarla yazılmış bir hesabı kur çevirmeden toplamaya benzer. UTC'nin yaz saati yoktur ve herkes için aynıdır; rapor okura sunulurken istenirse yerel saate çevrilir.

Çözümlü örnek: altı kaynak, tek zaman çizgisi

Senaryo: a.yilmaz ofisteki dizüstü bilgisayarı LT-031'den dosya sunucusu SRV-FS01'e (10.0.5.20) uzak masaüstüyle bağlanıyor, oradan veritabanı sunucusu db01'e SSH ile geçiyor, sonra bir uygulamada ve bir bulut hizmetinde işlem yapıyor. Her adımı başka bir kaynak, başka bir biçimde kaydetti. Ham zamanlara bakarak sıralamaya kalkarsanız saat 02:45 en başa, 10:41 en sona düşer; oysa olaylar birkaç dakikanın içinde art arda yaşandı.

Her satır için üç soruyu sırayla sorun: değer hangi birimde (tarih ve saat mi, epoch saniyesi mi, milisaniye mi)? Dilim satırda yazıyor mu? Yazmıyorsa, kaynağın ayarından ne biliyoruz? Sonra kuralı uygulayın: UTC = yerel saat eksi fark.

  • 1. DHCP denetim logu (DHCP-01, Windows): 11/12/26,10:40:31. Tarih ay/gün/yıl sırasıyla ve iki haneli yılla yazılır, dilim yoktur. Sunucu Türkiye saatinde (UTC+3): 10:40:31 eksi 3 = 07:40:31Z.
  • 2. Güvenlik duvarı CEF satırı: rt=1794469305000. 13 hane, milisaniye. 1794469305 saniye 2026-11-12T07:41:45Z'dir: 07:41:45.000Z. Satırın syslog öneki Nov 12 10:41:45 aynı anı yerel saatle gösterir; tutarlı olduğunu görmek iyi bir denetimdir.
  • 3. Windows 4624 (SRV-FS01): SystemTime=2026-11-12T07:42:15.1234567Z. Zaten UTC: 07:42:15.123Z (yedi haneli kesir, milisaniyeye yuvarlanmadan kesildi).
  • 4. db01 auth.log (RFC 3164): Nov 12 07:43:02. Yıl ve dilim yok. timedatectl çıktısı db01'in saat diliminin UTC olduğunu söylüyor, yıl bağlamdan 2026: 07:43:02Z.
  • 5. Uygulama logu (NDJSON): "ts":1794469440. 10 hane, saniye: 07:44:00Z.
  • 6. Bulut hizmetinin denetim kaydı (JSON): "time":"2026-11-12T02:45:10-05:00". Fark eksi 5 saat; 02:45:10 artı 5 saat = 07:45:10Z.

Sonuç, beş dakikadan kısa ve mantıklı bir zincirdir: adres alındı, güvenlik duvarı 3389'a izin verdi, 30 saniye sonra uzak masaüstü oturumu (LogonType 10) açıldı, 47 saniye sonra SRV-FS01'den db01'e SSH geçildi, ardından uygulama ve bulut işlemleri geldi. Rapor Türkiye saatiyle istenirse her UTC değerine 3 saat eklenir: 10:40:31'den 10:45:10'a.

#KaynakHam değerDilim nereden?UTC
1DHCP denetim logu (CSV)11/12/26,10:40:31Sunucu ayarı: UTC+32026-11-12T07:40:31Z
2Güvenlik duvarı (CEF)rt=1794469305000Epoch milisaniye, UTC2026-11-12T07:41:45.000Z
3Windows 4624 (XML)2026-11-12T07:42:15.1234567ZSatırda: Z2026-11-12T07:42:15.123Z
4db01 auth.log (RFC 3164)Nov 12 07:43:02Sunucu ayarı: UTC; yıl bağlamdan2026-11-12T07:43:02Z
5Uygulama (NDJSON)"ts":1794469440Epoch saniye, UTC2026-11-12T07:44:00Z
6Bulut hizmeti (JSON)2026-11-12T02:45:10-05:00Satırda: -05:002026-11-12T07:45:10Z

SOC için: aynı oturum dört biçimde ve ilk soru

Aynı olay, onu toplayan araca göre farklı biçimlerde SIEM'e varabilir. Aşağıda SRV-FS01'deki tek bir 4624 olayı, yani a.yilmaz'ın uzak masaüstü oturumu, dört biçimde gösterilmiştir: Windows'un kendi XML'i, bir göndericinin ürettiği JSON, bir iletme aracının ürettiği RFC 5424 satırı ve bir toplayıcının ürettiği CEF satırı.

Dördünde de olay aynıdır. Zaman XML'de UTC ve yedi haneli kesirle, JSON'da UTC ve milisaniyeyle, RFC 5424 satırında yerel saat ve +03:00 farkıyla, CEF'te epoch milisaniyesiyle yazılmıştır; hassasiyet her dönüşümde biraz azalır. Kullanıcı adı XML'de TargetUserName, JSON'da winlog.event_data.TargetUserName, CEF'te duser alanındadır. Başka bir CEF toplayıcısı aynı adı suser alanına koyabilir; hangi alanın oturum açan hesabı taşıdığını toplayıcının belgesinden öğrenmeden kural yazmayın.

Bu yüzden bir analistin herhangi bir zaman damgasına sorduğu ilk soru değişmez: hangi dilim? Z ya da bir fark yazıyorsa cevap satırdadır. Epoch ise UTC'dir, ama birimini (saniye mi, milisaniye mi) hane sayısından denetleyin. Hiçbiri yoksa cevap kaynağın ayarındadır ve onu öğrenmeden o satırı başka bir kaynağın satırıyla yan yana koymayın. İkinci soru hemen ardından gelir: bu saat, olayın olduğu an mı, yoksa SIEM'e ulaştığı an mı?

Tek 4624 olayı, dört biçimde
1) Windows olay XML'i (öğe yolları; değerler aynen)
Event/System/Provider/@Name               = Microsoft-Windows-Security-Auditing
Event/System/EventID                      = 4624
Event/System/TimeCreated/@SystemTime      = 2026-11-12T07:42:15.1234567Z
Event/System/Channel                      = Security
Event/System/Computer                     = SRV-FS01.ornek.example.com
Event/EventData/Data[@Name='TargetUserName'] = a.yilmaz
Event/EventData/Data[@Name='LogonType']      = 10
Event/EventData/Data[@Name='IpAddress']      = 192.168.10.25
Event/EventData/Data[@Name='IpPort']         = 50412

2) Göndericinin JSON'u (NDJSON, tek satır)
{"@timestamp":"2026-11-12T07:42:15.123Z","event":{"code":"4624","outcome":"success"},"host":{"name":"SRV-FS01.ornek.example.com"},"winlog":{"channel":"Security","event_data":{"TargetUserName":"a.yilmaz","LogonType":"10","IpAddress":"192.168.10.25","IpPort":"50412"}}}

3) İletme aracının RFC 5424 satırı
<86>1 2026-11-12T10:42:15.123456+03:00 SRV-FS01.ornek.example.com Security-Auditing - 4624 [win@32473 TargetUserName="a.yilmaz" LogonType="10" IpAddress="192.168.10.25" IpPort="50412"] An account was successfully logged on.

4) Toplayıcının CEF satırı
Nov 12 10:42:15 wec01 CEF:0|Ornek|WinCollector|2.1|4624|An account was successfully logged on|3|rt=1794469335123 dvchost=SRV-FS01.ornek.example.com duser=a.yilmaz src=192.168.10.25 spt=50412 outcome=success cs1Label=LogonType cs1=10

Dikkat: Sık yapılan hata: RFC 5424 satırındaki 10:42:15'i görüp olayın UTC'de 10:42'de olduğunu sanmak. Fark +03:00'tür; UTC karşılığı 07:42:15'tir ve XML'deki SystemTime ile aynıdır.

Akılda kalsın

  • SIEM bir logda ancak ayrıştırdıktan sonra alanla arama yapabilir; ayrıştırma hatası olayı kaybetmez ama alanlarını boşaltır ve o alana bakan kural sessizce susar.
  • RFC 3164 syslog damgası Mmm dd hh:mm:ss biçimindedir: yıl ve saat dilimi yoktur. RFC 5424 damgası RFC 3339 biçimindedir ve Z ya da +hh:mm farkı zorunludur.
  • CEF başlığı dikey çizgiyle ayrılmış yedi alandır (sürüm, üretici, ürün, ürün sürümü, olay sınıfı kimliği, ad, önem 0 ile 10); uzantı src, dst, spt, dpt, act, suser, rt gibi anahtar=değer çiftleridir. Başlıkta | ve uzantıda = kaçırılır.
  • UTC = yerel saat eksi fark: 10:42+03:00 = 07:42Z, 02:45-05:00 = 07:45Z. Epoch 10 haneyse saniye, 13 haneyse milisaniyedir. Türkiye 7 Eylül 2016'dan beri yıl boyu UTC+3'tür (Europe/Istanbul).
  • Her zaman damgasına ilk soru 'hangi dilim?'dir: Z ya da fark satırdadır, epoch UTC'dir, hiçbiri yoksa kaynağın ayarından öğrenilir. Windows SystemTime ve IIS W3C logu UTC, Windows DHCP denetim logu dilimsiz yerel saat yazar.

Terimler

TürkçeEnglishAnlamı
AyrıştırmaParsingBir log satırını adlandırılmış ve türü belli alanlara bölme işi.
NormalizasyonNormalizationFarklı kaynakların alanlarını ortak adlara ve değerlere çevirme.
KaçışEscapingAyırıcı karakterin bir değerin içinde geçtiğini, önüne ters eğik çizgi koyarak belirtme.
Öncelik değeriPRI (priority value)Syslog iletisinin başında açılı parantez içindeki sayı: tesis x 8 + önem.
Önem düzeyiSeveritySyslog'da 0 (Emergency) ile 7 (Debug) arası, CEF'te 0 ile 10 arası ağırlık değeri; yönleri terstir.
Yapılandırılmış veriStructured data (SD-ELEMENT)RFC 5424'te köşeli parantez içinde kimlik ve ad="değer" çiftleri taşıyan bölüm.
Boş değer işaretiNILVALUERFC 5424'te boş bir başlık alanının yerine yazılan tek tire (-).
Ortak olay biçimiCEF (Common Event Format)ArcSight'ın yedi alanlı, dikey çizgili başlık ve anahtar=değer uzantısından oluşan log biçimi.
LEEFLog Event Extended FormatIBM QRadar'ın beş alanlı başlık ve sekmeyle ayrılmış özniteliklerden oluşan log biçimi.
Satırla ayrılmış JSONNDJSON (newline-delimited JSON)Her satırı kendi başına eksiksiz bir JSON nesnesi olan dosya düzeni.
DüzleştirmeFlatteningİç içe JSON alanlarını source.ip gibi noktalı tek adlara çevirme.
Eşgüdümlü evrensel zamanUTC (Coordinated Universal Time)Yaz saati uygulamayan, yerden bağımsız ortak saat ölçeği.
UTC farkıUTC offsetYerel saat eksi UTC; +03:00 yerel saatin UTC'den 3 saat ileride olduğunu söyler.
Epoch zamanıUnix time (epoch)1 Ocak 1970 00:00:00 UTC'den beri geçen saniye (ya da milisaniye) sayısı.
Yaz saatiDaylight saving time (DST)Yılın bir bölümünde saatin bir saat ileri alınması; Türkiye 2016'dan beri uygulamaz.
Saat kaymasıClock skewBir cihazın saatinin referans saatten sapması; damgaları sistematik olarak kaydırır.
Elastic ortak şemasıECS (Elastic Common Schema)Elastic'in ortak alan adları sözlüğü: @timestamp, source.ip, user.name, event.outcome.
OCSFOpen Cybersecurity Schema FrameworkOlayları sınıflara (örneğin Authentication, 3002) ayıran açık ortak şema.

Kaynaklar ve sınav konuları

  • CompTIA CySA+ CS0-004 1.1: Explain concepts related to system and network architecture in security operations (logging concepts: ingestion, configuration, time synchronization)
  • CompTIA CySA+ CS0-004 1.3: Given a scenario, use tools to determine malicious activity (decoding/parsing; log analysis with a SIEM)
  • CompTIA CySA+ CS0-004 3.3: Given a scenario, implement incident response techniques (log collection, log correlation, log augmentation and enrichment, establishment of a timeline)
  • CompTIA Security+ SY0-801 4.8: Given a scenario, use data, artifacts and sources to support a security investigation (log and trace data types, file/log integrity, log-parsing techniques)
  • CompTIA Security+ SY0-801 4.4: Explain security alerting and monitoring concepts and tools (log aggregation, SIEM, syslog)
  • Cisco CCNA 200-301 v1.1 4.5: Describe the use of syslog features, including facilities and severity levels (bu derste ileti biçimi düzeyinde)
  • CompTIA Network+ N10-009, Network Operations alanı: ağ izleme teknolojileri (syslog collector, SIEM) ve ağ hizmetleri arasında NTP

Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi: