Aşama 1: Ağ katman katman · Ders 1.13
Katman 4: portlar, UDP, TCP el sıkışması, sıra numaraları, pencere, bayraklar
Bir bağlantıyı beşlisiyle adlandırabilir, TCP el sıkışmasını ve veri aktarımını sıra ve onay numaralarıyla izleyebilir, açık, kapalı ve süzülen portu cevabından ayırabilir, bir yakalamada SYN taramasını ve SYN selini tanıyabilirsiniz.
IP bir paketi doğru makineye götürür ve orada işi biter. Makinede ise aynı anda tarayıcı, e-posta istemcisi, güncelleme hizmeti ve onlarca başka program ağla konuşur; gelen paketin hangisine ait olduğunu IP bilmez. Paketin kaybolup kaybolmadığını da bilmez. Bu iki boşluğu taşıma katmanı doldurur. Bu derste portları, UDP'nin sekiz baytlık başlığını ve TCP'yi derinlemesine göreceksiniz: el sıkışmayı gerçek sıra numaralarıyla, pencereyi, yeniden gönderimi, kapanışı. Sonunda bir port taramasının ve bir SYN selinin yakalamada neden öyle göründüğünü açıklayabileceksiniz.
Taşıma katmanı ne ekler?
Taşıma katmanı (transport layer) IP'nin üstüne iki şey ekler. Birincisi port numarasıdır: verinin makinedeki hangi programa ait olduğunu söyler. İkincisi yalnızca TCP'de vardır: güvenilirlik, yani verinin eksiksiz, sıralı ve yinelenmeden teslim edilmesi.
Bu katmanda iki protokol kullanılır. TCP (Transmission Control Protocol) bağlantı kurar, her baytı numaralar, kaybolanı yeniden gönderir ve alıcıyı boğmamak için hızını ayarlar. UDP (User Datagram Protocol) bunların hiçbirini yapmaz: veriyi porta teslim eder, gerisini uygulamaya bırakır. IP başlığındaki Protokol alanı içeride hangisinin olduğunu söyler: 6 TCP, 17 UDP.
TCP'nin veri birimine segment, UDP'ninkine datagram denir. İkisi de yalnızca uç cihazlarda işlenir: yoldaki yönlendirici IP başlığına bakar, taşıma başlığını açmaz. Portlara bakan ara cihazlar güvenlik duvarı ve NAT'tır; onlar 3. aşamanın konusudur.
Seçim uygulamanındır ve bir takastır. TCP güvenilirlik verir, karşılığında bağlantı kurma süresi, daha büyük başlık ve kayıp anında bekleme ister. UDP hızlı ve hafiftir, karşılığında hiçbir söz vermez.
Portlar, soket ve beşli
Port numarası 16 bitlik bir sayıdır: 0 ile 65535 arasında değer alır. TCP ve UDP'nin port uzayları ayrıdır; TCP 53 ile UDP 53 iki ayrı kapıdır. IANA port numaralarını üç aralığa böler (RFC 6335):
- Bilinen portlar (well-known, system ports), 0 ile 1023: Köklü hizmetlere ayrılmıştır: 22 SSH, 53 DNS, 80 HTTP, 443 HTTPS. Linux ve benzeri sistemlerde bu portları dinlemek yönetici yetkisi ister.
- Kayıtlı portlar (registered, user ports), 1024 ile 49151: Üreticilerin IANA'ya kaydettirdiği portlar: 1433 Microsoft SQL Server, 3306 MySQL, 3389 RDP, 5432 PostgreSQL.
- Dinamik portlar (dynamic, private, ephemeral), 49152 ile 65535: Kimseye kaydedilmez. İstemci bir bağlantı açarken işletim sistemi buradan boş bir geçici port (ephemeral port) seçer. Windows bu aralığı kullanır; Linux'un varsayılan aralığı 32768 ile 60999'dur.
Her segmentte iki port vardır. Hedef port hizmeti gösterir ve istemci onu önceden bilir. Kaynak port cevabın dönüş adresidir: sunucu cevabını portları yer değiştirerek yollar. Tarayıcınız 51514 numaralı porttan sunucunun 443 numaralı portuna yazıyorsa cevap 443'ten 51514'e gelir.
Bir IP adresi ile bir port numarasının birleşimine soket (socket) denir: 192.168.1.20:51514. Bir bağlantıyı tek başına adlandıran şey ise beşlidir (five-tuple): kaynak IP, kaynak port, hedef IP, hedef port ve protokol. Beşlinin tek bir öğesi farklıysa bu başka bir bağlantıdır.
Bunun iki sonucu vardır. Bir sunucu tek bir 443 numaralı portta binlerce bağlantıyı taşıyabilir, çünkü her birinin istemci adresi ya da istemci portu farklıdır. Aynı bilgisayardan aynı siteye açılan iki sekme de karışmaz, çünkü işletim sistemi her birine ayrı bir kaynak port verir. Güvenlik duvarı günlüğü, NetFlow kaydı ve SIEM sorgusu da bağlantıyı bu beş alanla tanır.
UDP: bağlantısız ve garantisiz
UDP'nin başlığı her zaman 8 bayttır ve dört alandan oluşur; hepsi tablodadır. Bağlantı kurulmaz, sıra numarası yoktur, onay yoktur. Datagram kaybolursa UDP bunu fark etmez; iki datagram yer değiştirirse düzeltmez.
Bu eksiklik değil, tercihtir. Dört tipik kullanıcısına bakın:
- DNS: Tek soru, tek cevap. El sıkışmayla üç paket harcamak yerine soru doğrudan gönderilir; cevap gelmezse uygulama yeniden sorar.
- DHCP: İstemcinin henüz IP adresi yoktur ve sunucunun kim olduğunu bilmez; isteğini yayınla (broadcast) herkese gönderir. TCP bağlantısı tek bir karşı tarafla kurulur, yayına bağlantı kurulamaz.
- Ses ve görüntü: Yüz milisaniye geç gelen ses parçası işe yaramaz. Kaybolanı yeniden istemek ve arkasındakileri bekletmek, küçük bir boşluktan daha kötü duyulur.
- Çevrimiçi oyunlar: Oyuncunun yarım saniye önceki konumu eskimiştir; yenisi zaten yoldadır.
Güvenilirlik gereken yerde UDP kullanan uygulama onu kendi yazar: TFTP kendi onayını taşır, HTTP/3'ün altındaki QUIC bütün yeniden gönderimi UDP 443 üzerinde kendisi yapar.
| Alan | Boyut | Anlamı |
|---|---|---|
| Source Port | 16 bit | Gönderen programın portu. Cevap beklenmiyorsa 0 yazılabilir |
| Destination Port | 16 bit | Alıcı programın portu |
| Length | 16 bit | Başlık ile verinin toplam uzunluğu, bayt olarak. En küçük değeri 8'dir |
| Checksum | 16 bit | Başlık, veri ve IP adreslerini içeren sözde başlık üzerinden hata denetimi. IPv4'te 0 yazılarak kullanılmayabilir, IPv6'da zorunludur |
TCP bağlantısı: üçlü el sıkışma
TCP veri göndermeden önce bağlantı kurar. Bu kuruluşa üçlü el sıkışma (three-way handshake) denir ve amacı, iki tarafın birbirine başlangıç sıra numarasını (initial sequence number, ISN) bildirmesidir. TCP her baytı numaralar; sayım her yönde o yönün ISN'inden başlar.
ISN sıfırdan başlamaz: her bağlantı için tahmin edilemeyecek biçimde seçilen 32 bitlik bir sayıdır. Tahmin edilebilseydi, yoldaki trafiği göremeyen biri bile bağlantıya sahte segment sokabilirdi. Eski bir bağlantıdan kalma gecikmiş segmentlerin yenisine karışmasını da bu önler.
İstemci 192.168.1.20, sunucu 192.168.2.10 ve port 80 olsun. İstemcinin ISN'i 2381004100, sunucununki 915220500:
- 1. SYN: İstemci
Seq=2381004100ile SYN bayraklı bir segment yollar. Anlamı: bağlanmak istiyorum, sayımım buradan başlıyor. - 2. SYN, ACK: Sunucu
Seq=915220500, Ack=2381004101ile cevap verir. Kendi ISN'ini bildirir ve istemcininkini onaylar. - 3. ACK: İstemci
Seq=2381004101, Ack=915220501ile sunucunun ISN'ini onaylar. Bağlantı kurulmuştur.
İki kural bu üç satırı açıklar. Onay numarası, karşıdan beklenen bir sonraki baytın numarasıdır; alınan son baytın değil. Ve SYN bayrağı veri taşımasa da bir sıra numarası tüketir: bu yüzden onay ISN + 1'dir ve ilk veri baytı da ISN + 1 numarasını alır. Aynı kural FIN için de geçerlidir.
SYN segmentleri ayrıca pazarlık yapar: her taraf alabileceği en büyük segmenti (MSS) ve desteklediği ek özellikleri seçenek alanında bildirir. Ayrıntısı Derinlemesine bölümündedir.
Veri aktarımı: sıra numarası, onay ve pencere
Aynı bağlantıda devam edelim. İstemci 120 baytlık bir istek gönderir: Seq=2381004101, Len=120. Bu segment 2381004101 ile 2381004220 arasındaki baytları taşır. Sunucu Ack=2381004221 ile onaylar: 2381004221'den önceki her şeyi aldım, sıradaki o.
Sunucu 2000 baytlık cevabı iki segmentte yollar, çünkü bir segmente en fazla 1460 bayt sığar: önce Seq=915220501, Len=1460, sonra Seq=915221961, Len=540. İstemci ikisini birden Ack=915222501 ile onaylayabilir. Onaylar birikimlidir (cumulative): bir onay numarası, ondan önceki bütün baytların alındığını söyler. Her segmente ayrı onay gerekmez.
Hesap hep aynıdır: sonraki sıra numarası = sıra numarası + veri uzunluğu. Yalnızca onay taşıyan, verisi olmayan bir segment sıra numarası tüketmez.
Her segmentte bir de pencere (window) alanı vardır. Alıcı bu alanda, tamponunda (buffer) şu an kaç baytlık yer kaldığını ilan eder. Gönderen, onaylanmamış verisi bu sayıyı aşacak biçimde gönderemez. Buna akış denetimi (flow control) denir: hızlı bir sunucunun yavaş bir istemciyi boğmasını önler.
Uygulama veriyi okumakta gecikirse tampon dolar ve ilan edilen pencere küçülür; sıfıra inerse (zero window) gönderen durur ve pencerenin yeniden açılmasını bekler. Bir yakalamada küçülen pencere, sorunun ağda değil alıcı uygulamada olduğunun işaretidir.
Kayıp, yeniden gönderim ve tıkanıklık
TCP bir segmentin kaybolduğunu iki yoldan anlar.
Zaman aşımı: Gönderen, yolladığı veri için bir zamanlayıcı tutar. Süresi sabit değildir; ölçülen gidiş dönüş süresinden hesaplanır ve yeniden gönderim zaman aşımı (retransmission timeout, RTO) adını alır. Onay bu sürede gelmezse segment yeniden gönderilir ve süre her denemede ikiye katlanır.
Yinelenen onaylar: Alıcı, arada bir segment eksikken sonrakileri alırsa her gelen segment için aynı onay numarasını yineler: hâlâ şu baytı bekliyorum. Gönderen aynı numarayı taşıyan üç yinelenen onay (duplicate ACK) alınca zamanlayıcıyı beklemeden eksik segmenti yollar. Buna hızlı yeniden gönderim (fast retransmit) denir.
Kayıp çoğu zaman yoldaki bir cihazın kuyruğunun taştığını gösterir. TCP bu yüzden kaybı tıkanıklık işareti sayar ve hızını düşürür: tıkanıklık denetimi (congestion control). Bu derste yalnızca adlarını bilin: yavaş başlangıç (slow start), tıkanıklıktan kaçınma (congestion avoidance), hızlı yeniden gönderim ve hızlı toparlanma (fast recovery); algoritma adı olarak Reno, CUBIC, BBR.
İki denetimi karıştırmayın. Akış denetimi alıcıyı korur ve sınırını alıcı, başlıktaki pencere alanıyla ilan eder. Tıkanıklık denetimi ağı korur ve sınırını, yani tıkanıklık penceresini (congestion window), gönderen kendi içinde tutar; bu değer hiçbir başlıkta taşınmaz. Gönderen ikisinden küçük olanı kadar gönderir.
Kapanış; açık, kapalı ve süzülen port
Bağlantının iki yönü ayrı ayrı kapatılır. Göndereceği kalmayan taraf FIN yollar, karşı taraf ACK ile onaylar; sonra öteki taraf kendi FIN'ini yollar ve o da onaylanır. Olağan kapanış dört segmenttir; karşı taraf onayı ile FIN'ini tek segmentte birleştirirse üç görürsünüz.
RST ise ani bitiştir. RST gönderen taraf bağlantıyı hemen siler; pazarlık yoktur, RST onaylanmaz, yoldaki veri atılır. Bir program çöktüğünde, bağlantı bilinmediğinde ya da bir güvenlik cihazı bağlantıyı kestiğinde görülür.
RST'nin en sık görüldüğü yer, dinlenmeyen bir porta gelen SYN'dir. Bir porta SYN yollandığında üç sonuç olabilir:
- Açık (open): Cevap SYN, ACK. Portu dinleyen bir program var.
- Kapalı (closed): Cevap RST, ACK. Makine ayakta ve paket ona ulaştı, ama o portu dinleyen yok. Araçlar bunu 'connection refused' diye bildirir ve cevap hemen gelir.
- Süzülen (filtered): Cevap yok. Aradaki ya da makinedeki bir süzgeç paketi sessizce düşürdü. Gönderen SYN'i birkaç kez yineler ve sonunda zaman aşımına uğrar.
Arıza ararken bu ayrım değerlidir: 'refused' yolun sağlam olduğunu ve sorunun hizmette olduğunu söyler; zaman aşımı ise yolu ya da bir güvenlik duvarını gösterir. Bir tarama çıktısını okuyan kişi için de aynıdır: kapalı port makinenin var olduğunu ele verir, süzülen port ise arada bir denetim noktası bulunduğunu.
Akılda kalsın
- Port 16 bittir (0 ile 65535): bilinen 0 ile 1023, kayıtlı 1024 ile 49151, dinamik 49152 ile 65535. Bir bağlantıyı beşli adlandırır: kaynak IP, kaynak port, hedef IP, hedef port, protokol.
- UDP başlığı 8 bayttır (kaynak port, hedef port, uzunluk, sağlama toplamı); bağlantı, sıra ve onay yoktur. TCP başlığı 20 ile 60 bayttır.
- El sıkışma SYN; SYN, ACK; ACK'tir. ISN rastgele seçilir, SYN ve FIN birer sıra numarası tüketir, onay numarası beklenen sonraki bayttır: sıra numarası + veri uzunluğu.
- Pencere alanı alıcının boş tamponunu ilan eder (akış denetimi). Kayıp, zaman aşımıyla ya da üç yinelenen onayla (hızlı yeniden gönderim) anlaşılır.
- Açık port SYN, ACK ile, kapalı port RST, ACK ile cevap verir, süzülen port susar. Tek kaynaktan çok porta SYN taramadır; tek porta tamamlanmayan çok SYN seldir ve savunması SYN cookies'dir.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Taşıma katmanı | Transport layer | Veriyi makinedeki doğru programa ulaştıran 4. katman; TCP ve UDP buradadır. |
| Port numarası | Port number | Makinedeki programı gösteren 16 bitlik sayı (0 ile 65535). |
| Bilinen portlar | Well-known (system) ports | 0 ile 1023 arası; köklü hizmetlere IANA tarafından ayrılmıştır. |
| Geçici port | Ephemeral (dynamic) port | İstemcinin bağlantı açarken işletim sisteminden aldığı kaynak port; IANA aralığı 49152 ile 65535. |
| Soket | Socket | Bir IP adresi ile bir port numarasının birleşimi: 192.168.1.20:51514. |
| Beşli | Five-tuple | Bir bağlantıyı adlandıran beş alan: kaynak IP, kaynak port, hedef IP, hedef port, protokol. |
| Üçlü el sıkışma | Three-way handshake | TCP bağlantısını kuran üç segment: SYN; SYN, ACK; ACK. |
| Başlangıç sıra numarası | ISN (initial sequence number) | Her yönün bayt sayımına başladığı, tahmin edilemeyecek biçimde seçilen 32 bitlik sayı. |
| Sıra numarası | Sequence number | Segmentteki ilk veri baytının numarası. |
| Onay numarası | Acknowledgment number | Karşı taraftan beklenen bir sonraki baytın numarası; öncesinin alındığını söyler. |
| Alış penceresi | Receive window | Alıcının tamponunda kalan yer; başlıktaki Window alanında ilan edilir. |
| Akış denetimi | Flow control | Gönderenin, alıcının ilan ettiği pencereyi aşmaması; alıcıyı korur. |
| Tıkanıklık denetimi | Congestion control | Gönderenin, kayıp gördüğünde hızını düşürmesi; ağı korur. |
| Yeniden gönderim zaman aşımı | RTO (retransmission timeout) | Onayı gelmeyen segmentin yeniden gönderilmesinden önce beklenen, gidiş dönüş süresinden hesaplanan süre. |
| Hızlı yeniden gönderim | Fast retransmit | Üç yinelenen onay gelince zamanlayıcıyı beklemeden eksik segmenti gönderme. |
| En büyük segment boyutu | MSS (maximum segment size) | Bir segmentte taşınacak en fazla veri; SYN'de bildirilir, Ethernet'te tipik olarak 1460. |
| Pencere ölçekleme | Window scale | Pencere alanını 2'nin kuvvetiyle çarparak 65535 bayttan büyük pencereye izin veren seçenek. |
| Seçici onay | SACK (selective acknowledgment) | Alıcının, eksik segmentin ötesinde aldığı aralıkları bildirmesi. |
| Yarım açık bağlantı | Half-open connection | SYN ve SYN, ACK'i geçmiş, üçüncü adımı gelmemiş bağlantı; sunucuda SYN_RECEIVED durumunda görünür. |
| Port taraması | Port scan | Açık portları bulmak için çok sayıda porta bağlantı deneme; SYN taraması el sıkışmayı tamamlamaz. |
| SYN seli | SYN flood | Tamamlanmayan SYN'lerle sunucunun yarım açık kuyruğunu dolduran hizmet reddi saldırısı. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- Cisco CCNA 200-301 v1.1 1.5: Compare TCP to UDP
- CompTIA Network+ N10-009, Networking Concepts alanı: yaygın portları, protokolleri ve hizmetleri açıklama; TCP ile UDP'yi karşılaştırma
- CompTIA Network+ N10-009, Network Troubleshooting alanı: komut satırı araçlarıyla (netstat, port sınama) bağlantı sorununu giderme
- CompTIA Security+ SY0-801, Threats, Vulnerabilities, and Attacks alanı: ağ saldırılarının (hizmet reddi, keşif taraması) belirtilerini tanıma
- CompTIA CySA+ CS0-004, Security Operations alanı: ağ trafiğinde kötü niyetli etkinliğin belirtilerini (tarama, tamamlanmayan bağlantılar) çözümleme
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- RFC 9293: Transmission Control Protocol (TCP)
- RFC 768: User Datagram Protocol
- RFC 6335: IANA Procedures for the Management of the Service Name and Transport Protocol Port Number Registry
- IANA: Service Name and Transport Protocol Port Number Registry
- RFC 7323: TCP Extensions for High Performance (window scale, timestamps)
- RFC 5681: TCP Congestion Control (fast retransmit, fast recovery)
- RFC 4987: TCP SYN Flooding Attacks and Common Mitigations
- RFC 6298: Computing TCP's Retransmission Timer (RTO hesabı, her zaman aşımında ikiye katlama)
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
Ezbere bilinecek portlar
Bu tablo sınavda doğrudan, işte ise her gün sorulur: bir güvenlik duvarı günlüğündeki hedef port, trafiğin ne olduğuna dair ilk tahmininizdir. Tahmindir, kanıt değil: port yalnızca bir gelenektir ve herhangi bir program herhangi bir portu dinleyebilir.
Şifresiz protokolün yanındaki şifreli eşini birlikte ezberleyin: 80 ve 443, 389 ve 636, 143 ve 993, 110 ve 995. 25 sunucular arası e-posta aktarımıdır, 587 ise istemcinin kendi sunucusuna e-posta teslim ettiği porttur.
| Port | Taşıma | Protokol | İşi |
|---|---|---|---|
| 20, 21 | TCP | FTP | Dosya aktarımı: 21 denetim, 20 veri |
| 22 | TCP | SSH | Şifreli uzak komut satırı, SFTP, SCP |
| 23 | TCP | Telnet | Şifresiz uzak komut satırı |
| 25 | TCP | SMTP | Sunucular arası e-posta aktarımı |
| 53 | UDP ve TCP | DNS | Ad çözme; büyük cevap ve bölge aktarımı TCP ile |
| 67, 68 | UDP | DHCP | Adres dağıtımı: 67 sunucu, 68 istemci |
| 69 | UDP | TFTP | Basit dosya aktarımı, kimlik doğrulamasız |
| 80 | TCP | HTTP | Şifresiz web |
| 110 | TCP | POP3 | E-postayı sunucudan indirme |
| 123 | UDP | NTP | Saat eşitleme |
| 143 | TCP | IMAP | E-postayı sunucuda okuma |
| 161, 162 | UDP | SNMP | Ağ yönetimi: 161 sorgu, 162 trap |
| 389 | TCP ve UDP | LDAP | Dizin sorgusu (Active Directory) |
| 443 | TCP (HTTP/3 için UDP) | HTTPS | TLS ile şifreli web |
| 445 | TCP | SMB | Windows dosya ve yazıcı paylaşımı |
| 514 | UDP | Syslog | Günlük iletimi |
| 587 | TCP | SMTP submission | İstemcinin e-posta teslimi |
| 636 | TCP | LDAPS | TLS üzerinden LDAP |
| 993 | TCP | IMAPS | TLS üzerinden IMAP |
| 995 | TCP | POP3S | TLS üzerinden POP3 |
| 1433 | TCP | Microsoft SQL Server | Veritabanı |
| 3306 | TCP | MySQL | Veritabanı |
| 3389 | TCP | RDP | Windows uzak masaüstü |
| 5432 | TCP | PostgreSQL | Veritabanı |
Dikkat: Sık karıştırılan çiftler: 22 SSH ile 23 Telnet, 110 POP3 ile 143 IMAP, 3306 MySQL ile 3389 RDP. İnternete açık 23, 445, 3389 ya da bir veritabanı portu, bir analist için başlı başına bir bulgudur.
TCP başlığı alan alan
TCP başlığı seçeneksiz 20 bayttır; seçeneklerle 60 bayta kadar büyür. Alanlar tablodaki sırayla dizilir (RFC 9293).
Data Offset başlığın uzunluğunu 32 bitlik sözcük sayısı olarak verir: 5 değeri 20 bayt, en büyük değer olan 15 ise 60 bayt demektir. Seçeneklere bu yüzden en fazla 40 bayt kalır.
Checksum yalnızca TCP başlığını değil, veriyi ve IP başlığından alınan adresleri (sözde başlık, pseudo-header) de kapsar. Böylece yanlış adrese teslim edilmiş bir segment de yakalanır. UDP'den farklı olarak TCP'de her zaman zorunludur.
Window 16 bittir, yani tek başına en fazla 65535 bayt ilan edebilir. Hızlı hatlarda bu küçük kalır; çözümü bir sonraki başlıktaki window scale seçeneğidir.
| Alan | Boyut | Anlamı |
|---|---|---|
| Source Port | 16 bit | Gönderen programın portu |
| Destination Port | 16 bit | Alıcı programın portu |
| Sequence Number | 32 bit | Bu segmentteki ilk veri baytının numarası; SYN'de ISN |
| Acknowledgment Number | 32 bit | Karşıdan beklenen sonraki bayt; ACK bayrağı kuruluysa geçerli |
| Data Offset | 4 bit | Başlık uzunluğu, 32 bitlik sözcük olarak (5 ile 15) |
| Reserved | 4 bit | Ayrılmış; sıfır gönderilir |
| Flags | 8 bit | CWR, ECE, URG, ACK, PSH, RST, SYN, FIN |
| Window | 16 bit | Alıcının kabul edebileceği bayt sayısı |
| Checksum | 16 bit | Başlık, veri ve sözde başlık üzerinden hata denetimi |
| Urgent Pointer | 16 bit | Acil verinin sonunu gösterir; URG kuruluysa geçerli |
| Options | 0 ile 40 bayt | MSS, window scale, SACK permitted, timestamps ve ötekiler |
Dikkat: Wireshark sıra numaralarını varsayılan olarak göreli (relative) gösterir: her yönün ISN'ini 0 sayar, böylece el sıkışma Seq=0, Ack=1 diye okunur. Kabloda giden gerçek değer 'raw' sıra numarasıdır. Sitedeki laboratuvarın çözümleyicisi gerçek değeri gösterir.
Bayraklar ve seçenekler
Sekiz bayrağın her biri bir bittir ve birkaçı aynı segmentte kurulu olabilir. El sıkışmanın ilk SYN'i dışında, olağan bir bağlantının her segmentinde ACK kuruludur. Bu yüzden 'ACK'siz SYN' yeni bağlantı isteğinin imzasıdır ve güvenlik duvarları ile saldırı tespit kuralları tam olarak onu sayar.
Seçeneklerden dördünü tanıyın. İlk üçü yalnızca SYN segmentlerinde pazarlık edilir; bir yakalamanın ortasından bakan kişi bunları göremez.
- MSS (maximum segment size): Tarafın tek segmentte almak istediği en fazla veri. Ethernet'te tipik değer 1500 - 20 - 20 = 1460'tır. Başlıkları içermez.
- Window scale: Pencere alanının kaç bit sola kaydırılacağını söyler; en büyük değer 14'tür (RFC 7323). Kaydırma 8 ise pencere alanındaki sayı 256 ile çarpılır. İki taraf da SYN'inde göndermişse geçerlidir. SYN segmentinin kendi pencere alanı ölçeklenmez.
- SACK permitted: Seçici onayı (selective acknowledgment) kullanabileceğini bildirir. Sonrasında alıcı, eksik segmentin ötesinde hangi aralıkları aldığını SACK bloklarıyla söyler; gönderen yalnızca eksik olanı yollar.
- Timestamps: Her segmente bir zaman değeri koyar. Gidiş dönüş süresini doğru ölçmeye ve sıra numarası başa sardığında eski segmenti ayırmaya yarar.
| Bayrak | Açılımı | Anlamı |
|---|---|---|
| SYN | Synchronize | Bağlantı isteği; sıra numaralarını eşitler. Bir sıra numarası tüketir |
| ACK | Acknowledgment | Onay numarası alanı geçerli |
| FIN | Finish | Gönderecek verim kalmadı. Bir sıra numarası tüketir |
| RST | Reset | Bağlantıyı hemen kes; onaylanmaz |
| PSH | Push | Veriyi bekletmeden uygulamaya ver |
| URG | Urgent | Urgent Pointer alanı geçerli; bugün neredeyse kullanılmaz |
| ECE | ECN-Echo | Yolda tıkanıklık işareti alındı (ECN) |
| CWR | Congestion Window Reduced | Gönderen, ECE'yi gördü ve hızını düşürdü |
Dikkat: Hiçbir bayrağı kurulu olmayan ya da SYN ile FIN'i birlikte taşıyan segmenti olağan bir yazılım üretmez. Böyle bir segment, hedefin nasıl tepki verdiğini ölçen bir keşif aracının işaretidir.
Bağlantı durumları: netstat, Get-NetTCPConnection, ss
İşletim sistemi her TCP bağlantısı için bir durum tutar ve bu durumu size gösterir. netstat -ano Windows'ta bütün bağlantıları ve dinlenen portları (-a), adları çözmeden sayısal olarak (-n), sahibi olan sürecin kimliğiyle (-o) listeler. Bir analistin şüpheli makinede ilk yazdığı komutlardandır: ne dinliyor, kim kiminle konuşuyor, hangi süreç?
- LISTENING: Program bu portta bağlantı bekliyor. Yerel adres
0.0.0.0ise bütün arayüzlerden,127.0.0.1ise yalnızca makinenin kendisinden erişilir. - SYN_SENT: SYN gönderildi, cevap bekleniyor. Bir an görünüp kaybolması olağandır. Kalıcıysa karşı taraf cevap vermiyordur: port süzülüyor ya da hedef yok. Çok sayıda farklı adrese SYN_SENT, makinenin kendisinin tarama yaptığını düşündürür.
- ESTABLISHED: El sıkışma tamamlandı, veri akabilir.
- TIME_WAIT: Bağlantıyı ilk kapatan taraf, son onayını yolladıktan sonra bir süre bekler: son onay kaybolursa yinelenen FIN'e cevap verebilsin ve gecikmiş segmentler yeni bir bağlantıya karışmasın. Olağandır, kendiliğinden silinir.
- CLOSE_WAIT: Karşı taraf FIN gönderdi, ama yerel program bağlantıyı henüz kapatmadı. Yığılıyorsa kusur programdadır.
- SYN_RECEIVED: Sunucu SYN aldı, SYN, ACK yolladı, üçüncü adımı bekliyor. Buna yarım açık (half-open) bağlantı denir.
PowerShell'deki karşılığı Get-NetTCPConnection komutudur; durum adları Listen, Established, TimeWait, SynSent biçimindedir ve -State Listen ya da -LocalPort 443 ile süzülebilir. OwningProcess sütunundaki sayıyı Get-Process -Id ile sürece çevirirsiniz. Linux'ta ss -tln TCP (-t) dinleyen (-l) soketleri sayısal (-n) gösterir; süreç için -p eklenir.
C:\> netstat -ano Active Connections Proto Local Address Foreign Address State PID TCP 0.0.0.0:445 0.0.0.0:0 LISTENING 4 TCP 0.0.0.0:3389 0.0.0.0:0 LISTENING 1344 TCP 127.0.0.1:5432 0.0.0.0:0 LISTENING 3188 TCP 192.168.1.20:52011 203.0.113.80:443 ESTABLISHED 9120 TCP 192.168.1.20:52033 198.51.100.7:443 TIME_WAIT 0 TCP 192.168.1.20:52040 192.168.2.10:1433 SYN_SENT 7744 UDP 0.0.0.0:123 *:* 1420 PS> Get-NetTCPConnection -LocalPort 445,52011 LocalAddress LocalPort RemoteAddress RemotePort State AppliedSetting OwningProcess ------------ --------- ------------- ---------- ----- -------------- ------------- 0.0.0.0 445 0.0.0.0 0 Listen 4 192.168.1.20 52011 203.0.113.80 443 Established Internet 9120 $ ss -tln State Recv-Q Send-Q Local Address:Port Peer Address:Port Process LISTEN 0 128 0.0.0.0:22 0.0.0.0:* LISTEN 0 511 0.0.0.0:80 0.0.0.0:* LISTEN 0 244 127.0.0.1:5432 0.0.0.0:*
Dikkat: UDP satırlarında durum sütunu boştur ve karşı adres *:* yazar: UDP'de bağlantı yoktur, dolayısıyla durumu da yoktur. Dinleyen bir UDP portu yalnızca 'bu porta gelen datagramı alırım' demektir.
Bir portu sınamak: üç sonuç, üç görünüm
Test-NetConnection komutu -Port parametresiyle tam bir TCP el sıkışması dener ve sonucu TcpTestSucceeded satırında verir. True ise SYN, ACK gelmiş ve bağlantı kurulmuştur. False ise iki ayrı neden olabilir ve komut bunları ayırmaz; ayıran şey bekleme süresi ve yakalamadır.
Kapalı portta sunucu RST, ACK ile hemen cevap verir. Bu cevabın sıra numarası 0'dır ve onay numarası gelen SYN'in sıra numarasının bir fazlasıdır (RFC 9293): sunucu 'SYN'ini aldım ve reddediyorum' der. Süzülen portta hiçbir şey dönmez; yakalamada yalnızca aralıkları açılarak yinelenen SYN'ler görürsünüz ve Wireshark bunları [TCP Retransmission] diye işaretler.
UDP'de el sıkışma olmadığı için açık port sessiz kalabilir. Kapalı bir UDP portuna gelen datagrama işletim sistemi ICMP 'port unreachable' (tür 3, kod 3) ile cevap verir; süzülen port yine sessizdir. UDP taramasının yavaş ve belirsiz olmasının nedeni budur: sessizlik hem açık hem süzülen anlamına gelebilir.
| Durum | SYN'e cevap | İstemcide görünen | Ne söyler |
|---|---|---|---|
| Açık | SYN, ACK | TcpTestSucceeded : True; bağlantı açılır | Yol sağlam, hizmet dinliyor |
| Kapalı | RST, ACK | Hemen 'Connection refused' | Yol sağlam, makine ayakta, hizmet yok |
| Süzülen | Yok | Uzun bekleme, 'timed out' | Paket düşürülüyor ya da hedef yok |
PS> Test-NetConnection 192.168.2.10 -Port 443 ComputerName : 192.168.2.10 RemoteAddress : 192.168.2.10 RemotePort : 443 InterfaceAlias : Ethernet SourceAddress : 192.168.1.20 TcpTestSucceeded : True Kapalı bir porta (23) giden denemenin yakalaması: 1 192.168.1.20 → 192.168.2.10 TCP 52107 → 23 [SYN] Seq=1846203392 Win=64240 Len=0 MSS=1460 WS=256 SACK_PERM 2 192.168.2.10 → 192.168.1.20 TCP 23 → 52107 [RST, ACK] Seq=0 Ack=1846203393 Win=0 Len=0
Dikkat: Bazı güvenlik duvarları paketi düşürmek yerine kendisi RST ya da ICMP hata mesajı üretir; o zaman süzülen port kapalı gibi görünür. Tek bir cevaptan kesin hüküm vermeyin. Güvenlik duvarının kuralları 3. aşamadadır.
SYN taraması yakalamada nasıl görünür?
Port taraması (port scan), bir makinede hangi portların açık olduğunu bulmak için çok sayıda porta bağlantı denemektir; saldırının keşif adımıdır. En yaygın biçimi SYN taramasıdır (yarım açık tarama): tarayan SYN yollar, cevaba bakar ve el sıkışmayı tamamlamaz. SYN, ACK geldiyse port açıktır ve tarayan üçüncü adım yerine RST yollayıp bağlantıyı düşürür. Bağlantı hiç kurulmadığı için uygulamanın kendi günlüğüne çoğu zaman bir şey düşmez; izini ağda ararsınız.
Yakalamada ve akış kayıtlarında tanıtan özellikler şunlardır:
- Tek bir kaynak adres, kısa sürede çok sayıda farklı hedef porta (dikey tarama) ya da çok sayıda makinenin aynı portuna (yatay tarama) SYN yollar.
- Bağlantıların neredeyse hiçbiri veri taşımaz: akışlar bir iki paketliktir.
- Hedeften dönen RST, ACK sayısı olağanın çok üstündedir, çünkü denenen portların çoğu kapalıdır.
- Açık portlarda sıra SYN; SYN, ACK; RST biçimindedir: üçüncü adımda ACK yerine RST gelir.
Savunan için sonuç: açık portların listesi, saldırganın artık bildiği şeydir. Taramayı gördüğünüzde kaynağı engellemenin yanında hangi portların SYN, ACK ile cevap verdiğine bakın ve gereksiz olanı kapatın. Yakalama okumanın ayrıntısı 4. aşamadadır.
1 198.51.100.23 → 192.168.2.10 TCP 40000 → 21 [SYN] Seq=77000 Win=1024 Len=0 2 192.168.2.10 → 198.51.100.23 TCP 21 → 40000 [RST, ACK] Seq=0 Ack=77001 Win=0 Len=0 3 198.51.100.23 → 192.168.2.10 TCP 40007 → 22 [SYN] Seq=77911 Win=1024 Len=0 4 192.168.2.10 → 198.51.100.23 TCP 22 → 40007 [SYN, ACK] Seq=3410225408 Ack=77912 Win=64240 Len=0 MSS=1460 5 198.51.100.23 → 192.168.2.10 TCP 40007 → 22 [RST] Seq=77912 Win=0 Len=0 6 198.51.100.23 → 192.168.2.10 TCP 40014 → 23 [SYN] Seq=78822 Win=1024 Len=0 7 192.168.2.10 → 198.51.100.23 TCP 23 → 40014 [RST, ACK] Seq=0 Ack=78823 Win=0 Len=0 8 198.51.100.23 → 192.168.2.10 TCP 40021 → 25 [SYN] Seq=79733 Win=1024 Len=0 (cevap yok) Okuma: 21 ve 23 kapalı, 22 açık, 25 süzülüyor.
SYN seli: yarım açık kuyruk
Sunucu bir SYN aldığında bağlantı için bir kayıt açar, SYN, ACK yollar ve üçüncü adımı bekler. Bu yarım açık bağlantılar sınırlı boyda bir kuyrukta (backlog, SYN kuyruğu) tutulur. Üçüncü adım gelmezse sunucu SYN, ACK'i birkaç kez yineler ve kaydı ancak ondan sonra siler.
SYN seli (SYN flood) bu bekleyişi kötüye kullanan bir hizmet reddi (denial of service) saldırısıdır: saldırgan çok sayıda SYN yollar ve hiçbirini tamamlamaz. Kaynak adresler çoğu zaman sahtedir; SYN, ACK'ler var olmayan ya da ilgisiz adreslere gider. Kuyruk dolunca sunucu yeni SYN'leri kabul edemez ve gerçek kullanıcılar zaman aşımına uğrar. Sunucunun işlemcisi ve bant genişliği boş olabilir; tükenen şey kuyruktur.
- Yakalamada: Tek bir hedef porta, saniyede çok sayıda SYN; kaynak adresler ya da kaynak portlar sürekli değişir. Sunucudan SYN, ACK çıkar, üçüncü ACK hiç gelmez; aynı SYN, ACK'in yinelendiğini görürsünüz. Filtre:
tcp.flags.syn == 1 && tcp.flags.ack == 0. - Sunucuda:
netstat -anoçıktısında aynı yerel porta ait çok sayıda SYN_RECEIVED satırı; Linux'tass -tn state syn-recvaynı listeyi verir. Sistem günlüğünde kuyruğun taştığına dair çekirdek uyarısı. - Taramadan farkı: Taramada hedef port değişir ve amaç bilgi toplamaktır. Selde hedef port sabittir ve amaç hizmeti durdurmaktır.
Savunmanın adı SYN cookies'dir (RFC 4987). Kuyruk dolduğunda sunucu kayıt açmaz; bağlantının bilgisini, SYN, ACK'e yazdığı kendi başlangıç sıra numarasının içine kodlar. Gerçek bir istemci üçüncü adımda bu numaranın bir fazlasını onay olarak geri yollar; sunucu kaydı o anda, bu sayıdan yeniden kurar. Tamamlanmayan SYN hiçbir bellek tüketmez. Öteki önlemler kuyruğu büyütmek, SYN, ACK yineleme sayısını azaltmak ve el sıkışmayı sunucu adına tamamlayan bir güvenlik duvarı ya da yük dengeleyici kullanmaktır.
Dikkat: Yanlış alarmı ayırın: yoğun ama meşru bir trafik de (örneğin bir yedekleme) çok sayıda SYN üretir. Farkı el sıkışmanın tamamlanması gösterir: her SYN'in ardından SYN, ACK ve ACK geliyor ve veri akıyorsa bu bir sel değildir.
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Kendi bilgisayarınızda
Kendi bilgisayarınızda: kim dinliyor, kim konuşuyor?
Windows bilgisayarınızda dinlenen portları, onları açan süreçleri ve bir bağlantının beşlisini bulun; sonra bir açık ve bir kapalı portu sınayın.
- Komut isteminde
netstat -anoyazın. LISTENING satırlarından ikisini seçin; yerel adresin0.0.0.0mı127.0.0.1mi olduğuna bakın. - PID sütunundaki sayıyı PowerShell'de
Get-Process -Idkomutuna vererek sürecin adını bulun. - Tarayıcıda bir site açıp
netstat -anokomutunu yineleyin. Hedef portu 443 olan bir ESTABLISHED satırı bulun ve beşlisini yazın. Yerel port hangi aralıkta? - PowerShell'de
Get-NetTCPConnection -State Listenyazın ve listeyi netstat'ınkiyle karşılaştırın. Test-NetConnection 127.0.0.1 -Portkomutunu önce listede dinlendiğini gördüğünüz bir portla, sonra listede olmayan bir portla çalıştırın.
Cevap: 0.0.0.0 üzerinde dinleyen port ağdaki herkese, 127.0.0.1 üzerinde dinleyen yalnızca makinenin kendisine açıktır (güvenlik duvarı ayrıca engelleyebilir). 445'in sahibi PID 4, yani System'dir. Tarayıcının bağlantısında beşli şöyledir: kendi IP adresiniz, 49152 ile 65535 arasında bir geçici port, sunucunun IP adresi, 443, TCP. Get-NetTCPConnection aynı bilgiyi Listen ve Established adlarıyla verir. Dinlenen portta TcpTestSucceeded True olur; dinlenmeyen portta False olur ve işletim sistemi SYN'e RST, ACK ile cevap verdiği için sonuç birkaç saniye içinde, zaman aşımı beklenmeden gelir.- Komut isteminde
Oku ve yorumla
Bir bağlantıyı baştan sona okumak
Yakalamadaki bağlantı için şunları bulun: iki tarafın ISN'i, her yönde taşınan veri miktarı, 3. satırda istemcinin ilan ettiği gerçek pencere ve bağlantıyı ilk kapatan taraf.
No Kaynak Hedef Bilgi 1 192.168.50.20 192.168.50.10 51733 → 80 [SYN] Seq=1500200300 Win=64240 Len=0 MSS=1460 WS=256 SACK_PERM 2 192.168.50.10 192.168.50.20 80 → 51733 [SYN, ACK] Seq=3300400500 Ack=1500200301 Win=65535 Len=0 MSS=1460 WS=128 SACK_PERM 3 192.168.50.20 192.168.50.10 51733 → 80 [ACK] Seq=1500200301 Ack=3300400501 Win=1026 Len=0 4 192.168.50.20 192.168.50.10 51733 → 80 [PSH, ACK] Seq=1500200301 Ack=3300400501 Win=1026 Len=85 5 192.168.50.10 192.168.50.20 80 → 51733 [ACK] Seq=3300400501 Ack=1500200386 Win=512 Len=0 6 192.168.50.10 192.168.50.20 80 → 51733 [PSH, ACK] Seq=3300400501 Ack=1500200386 Win=512 Len=612 7 192.168.50.20 192.168.50.10 51733 → 80 [ACK] Seq=1500200386 Ack=3300401113 Win=1024 Len=0 8 192.168.50.10 192.168.50.20 80 → 51733 [FIN, ACK] Seq=3300401113 Ack=1500200386 Win=512 Len=0 9 192.168.50.20 192.168.50.10 51733 → 80 [ACK] Seq=1500200386 Ack=3300401114 Win=1024 Len=0 10 192.168.50.20 192.168.50.10 51733 → 80 [FIN, ACK] Seq=1500200386 Ack=3300401114 Win=1024 Len=0 11 192.168.50.10 192.168.50.20 80 → 51733 [ACK] Seq=3300401114 Ack=1500200387 Win=512 Len=0
Cevap: İstemcinin ISN'i 1500200300, sunucununki 3300400500. İstemci 85 bayt gönderdi (1500200301'den 1500200386'ya), sunucu 612 bayt (3300400501'den 3300401113'e). 3. satırda Win=1026 ve istemcinin ölçeği WS=256 olduğundan gerçek pencere 1026 x 256 = 262656 bayttır; 1. satırdaki 64240 ise ölçeklenmez, çünkü SYN'in penceresi olduğu gibi okunur. Bağlantıyı ilk kapatan sunucudur (8. satır). FIN'ler birer sıra numarası tükettiği için onaylar 3300401114 ve 1500200387'dir. 5. satır veri taşımadığından sunucunun sıra numarası 6. satırda aynı kalmıştır.Hesapla
Sıra ve onay numarası hesabı
Bir istemcinin ISN'i 40000'dir. El sıkışmadan sonra sırayla 1000, 1000 ve 500 baytlık üç segment gönderiyor, sonra FIN yolluyor. İstenenleri hesaplayın.
a) Üç veri segmentinin sıra numaraları. b) Hepsi ulaştığında sunucunun gönderdiği onay numarası. c) FIN'in sıra numarası ve FIN'e verilen onay numarası. d) İkinci segment kaybolur, birinci ve üçüncü ulaşırsa sunucunun üçüncü segmentten sonra gönderdiği onay numarası.
- SYN bir sıra numarası tüketir: ilk veri baytı ISN + 1'dir.
- Her segmentin sıra numarası, bir öncekinin sıra numarası artı veri uzunluğudur.
- Onay numarası, eksiksiz alınan verinin bittiği yerden sonraki ilk bayttır.
Cevap: a) 40001, 41001 ve 42001. b) 42001 + 500 = 42501. c) FIN'in sıra numarası 42501'dir; FIN bir numara tükettiği için onayı 42502'dir. d) 41001: sunucu 41001 numaralı baytı hâlâ beklemektedir ve üçüncü segmenti almış olsa da onay numarasını ilerletemez. Bu yinelenen bir onaydır; SACK kullanılıyorsa sunucu 42001 ile 42501 arasını aldığını ayrıca bildirir.Laboratuvarda
Laboratuvar: el sıkışmayı ve reddedilen portu yakalamak
Laboratuvarda 'DNS ve web: adla erişmek' çalışmasını açın. PC-01'den web sunucusunun (192.168.50.10) açık ve kapalı birer portuna bağlanın ve paket çözümleyicide iki sonucu sıra numaralarıyla karşılaştırın.
- PC-01'de
telnet 192.168.50.10 80yazın. Çözümleyicidetcp.flags.syn == 1filtresini uygulayın: iki paket kalır. Sıra ve onay numaralarını not edin. - Filtreyi
tcp.port == 80yapın ve üçüncü paketi (ACK) bulun. Onay numarasını ikinci paketin sıra numarasıyla karşılaştırın. telnet 192.168.50.10 23yazın. Filtreyitcp.flags.reset == 1yapın ve gelen cevabın bayraklarına, sıra ve onay numarasına bakın.curl http://192.168.50.10yazın vetcp.port == 80filtresiyle el sıkışmadan sonra gelen veri segmentlerinde sıra numarasının nasıl ilerlediğini izleyin.
Cevap: 80 numaralı portta üç paket görürsünüz: PC-01'den SYN (kendi ISN'i ile), sunucudan SYN, ACK (sunucunun ISN'i ve PC-01'in ISN'inin bir fazlası olan onay), PC-01'den ACK (onay numarası sunucunun ISN'inin bir fazlası).tcp.flags.syn == 1filtresi ilk ikisini gösterir, çünkü üçüncüde SYN yoktur. 23 numaralı portta sunucu SYN'e RST, ACK ile cevap verir: sıra numarası 0, onay numarası SYN'in sıra numarasının bir fazlasıdır ve telnet bağlantının reddedildiğini bildirir. Makine ayaktadır, yalnızca o portu dinleyen yoktur. curl'de HTTP isteğinin ardından sunucunun onay numarası isteğin bayt sayısı kadar ilerler.- PC-01'de
Laboratuvarda
Laboratuvar: port taraması ile SYN selini ayırmak
SOC laboratuvarında önce port taramasını, sonra SYN selini başlatın. Her birini paketlerde inceleyip ikisini birbirinden ayıran özellikleri yazın.
- PC-01'de
telnet 192.168.2.10 80yazın ve bağlantının kurulduğunu görün. - 'Saldırı simülasyonu' panelinde 'Port taraması'nı başlatın, düşen alarmı açıp 'Paketlerde incele' deyin.
tcp.flags.syn == 1 && tcp.flags.ack == 1filtresiyle hangi portların açık olduğunu,tcp.flags.reset == 1ile hangilerinin kapalı olduğunu bulun. - 'SYN flood (DoS)' saldırısını başlatın ve PC-01'de
telnet 192.168.2.10 80komutunu yineleyin. tcp.port == 80filtresiyle SYN'lere bakın: kaynak adres, kaynak port ve hedef port nasıl değişiyor? El sıkışmalar tamamlanıyor mu?- Alarmdan saldırganı güvenlik duvarında engelleyin ve telnet'i bir kez daha deneyin.
Cevap: Taramada SYN'ler aynı kaynaktan (198.51.100.23) gelir ve hedef port her pakette değişir; 22, 80 ve 443 SYN, ACK ile, ötekiler RST, ACK ile cevap verir. Selde hedef port hep 80'dir, kaynak port sürekli değişir ve hiçbir el sıkışma tamamlanmaz; sunucunun yarım açık kuyruğu dolduğu için PC-01'in telnet'i 'Connect timed out' ile biter. Sunucu ayaktadır ve port açıktır, ama yeni SYN'e cevap verecek yeri kalmamıştır. Saldırgan engellenince kuyruk boşalır ve telnet yeniden bağlanır. Ayırt eden iki soru: hedef port değişiyor mu, bağlantılar tamamlanıyor mu?- PC-01'de
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Bir istemci web sunucusuna TCP bağlantısı kuruyor, 300 bayt veri gönderiyor ve bağlantıyı kapatıyor. İstemcinin ISN'i 5000, sunucununki 9000 olsun; sunucu veri göndermesin. Bağlantının kuruluşundan kapanışına kadar segmentleri bayrakları, sıra ve onay numaralarıyla yazın ve numaraların neden öyle olduğunu açıklayın.
Bir sensör aynı web sunucusu için iki uyarı üretti: biri port taraması, öteki SYN seli. İkisi de çok sayıda SYN paketinden oluşuyor. Bu iki olayı yakalamada ve sunucunun kendisinde nasıl ayırt edersiniz? Açık, kapalı ve süzülen portun taramada nasıl göründüğünü, selin sunucuda neyi tükettiğini ve hangi savunmaların bulunduğunu anlatın.