Aşama 3: Ağ güvenliği · Ders 3.2
Güvenlik duvarı: durumsuz ve durumlu, bölgeler, kural sırası
Bir güvenlik duvarının hangi bilgiye bakıp nasıl karar verdiğini açıklayabilir, küçük bir şirketin kural tabanını satır satır okuyup gölgelenmiş kuralı bulabilir, Windows ve Linux'ta yerel güvenlik duvarını denetleyebilir ve güvenlik duvarı günlüğünde tarama, beacon ve kural değişikliğini tanıyabilirsiniz.
Güvenlik duvarı (firewall), iki ağ arasındaki trafiğe bir politikaya göre izin veren ya da onu engelleyen cihaz veya yazılımdır. Her şirket ağının sınırında bir tane bulunur, her Windows bilgisayarın içinde de bir tane çalışır. Bu derste bir güvenlik duvarının neye bakıp karar verdiğini, durumsuz (stateless) bir filtre ile durumlu (stateful) bir güvenlik duvarı arasındaki farkı, yeni nesil cihazların neler eklediğini, ağın bölgelere nasıl ayrıldığını ve kural sırasının neden her şeyi belirlediğini göreceksiniz. Erişim listeleri ve wildcard maske bir sonraki dersin konusudur; IDS ve IPS, vekil sunucu ve WAF ileriki derslerde ayrıca işlenir.
Güvenlik duvarı neye bakarak karar verir?
Bir güvenlik duvarının işi her paket ya da her bağlantı için iki sorudan birine cevap vermektir: geçsin mi, geçmesin mi? Cevabı bir kural tabanından (rule base) bulur. Her kural bir eşleşme koşulu ve bir eylem (action) taşır. Eylem çoğunlukla izin (allow, permit), engelleme (deny, drop) ya da reddetmedir (reject).
Klasik bir güvenlik duvarının eşleşme koşulunda beş bilgi bulunur. Bunlara beşli (5-tuple) denir: kaynak IP adresi, hedef IP adresi, protokol (TCP, UDP, ICMP), kaynak port ve hedef port. Bunlara paketin hangi arayüzden girdiği ve hangi yöne gittiği de eklenir. Hepsi 3. ve 4. katman başlıklarında yazar; cihaz uygulama verisini okumaz.
Drop ile reject arasındaki farkı bilin. Drop paketi sessizce atar; gönderen hiçbir cevap alamaz ve zaman aşımına kadar bekler. Reject paketi atar ama gönderene bir cevap yollar: TCP için RST, UDP için ICMP port unreachable. Dışarıya karşı çoğunlukla drop seçilir, çünkü cevap vermemek tarayan birine daha az bilgi verir. İç ağda reject tercih edilebilir; kullanıcının uygulaması uzun süre beklemek yerine hemen hata verir.
Kural ayrıca eşleşen trafiğin günlüğe (log) yazılıp yazılmayacağını söyler; bu satırlar analistin en sık kullandığı kanıtlardandır.
Durumsuz ve durumlu: cevap nasıl içeri girer?
Durumsuz paket filtresi (stateless packet filter) her paketi tek başına değerlendirir. Önceki paketleri hatırlamaz. Bir yönlendiricideki genişletilmiş erişim listesi (extended ACL) böyle çalışır. Sorun cevaplarda ortaya çıkar: içerideki bir kullanıcı dışarıdaki bir web sunucusuna bağlandığında sunucunun cevabı dışarıdan içeri gelir. Durumsuz filtre bu cevabın bir isteğe ait olduğunu bilmez; içeri girebilmesi için ayrı bir kural gerekir. O kural da 'kaynak portu 443 olan her şey içeri girsin' gibi geniş yazılır ve dışarıdan kaynak portu 443 seçen herkese kapı açar.
Durumlu güvenlik duvarı (stateful firewall) her bağlantıyı bir durum tablosuna (state table) yazar. İçeriden 192.168.10.23:51544'ten 198.51.100.80:443'e bir bağlantı başladığında ilk paket kurallardan geçer ve izin alırsa tabloya bir satır eklenir. Dışarıdan gelen bir paket önce bu tabloya sorulur: 198.51.100.80:443'ten 192.168.10.23:51544'e mi gidiyor? Bu, kayıtlı bağlantının ters yönüdür; paket hiçbir kurala bakılmadan geçer. Tabloda karşılığı olmayan paket ise kural tabanına gider ve bir kural ona izin vermiyorsa düşer.
Bu yaklaşımın iki sonucu vardır. Birincisi, kurallar yalnızca bağlantıyı başlatan yön için yazılır; 'cevaplara izin ver' kuralına gerek kalmaz. İkincisi, dışarıdan gelip hiçbir isteğe ait olmayan bir paket, kaynak portu ne olursa olsun içeri giremez. Durumlu denetim aynı zamanda hızlıdır: bağlantının ilk paketi bütün kural tabanından geçer, sonrakiler yalnızca tabloya bakılarak iletilir.
TCP'de durum açıktır: üçlü el sıkışma (SYN, SYN-ACK, ACK) bağlantıyı kurar, FIN ya da RST kapatır ve güvenlik duvarı bu adımları izler. UDP'nin ve ICMP'nin bağlantısı yoktur; durumlu cihaz onlar için de bir sözde durum tutar. Giden bir DNS sorgusunun adres ve portları kısa süreli bir kayıt olarak saklanır, ters yönden gelen cevap bu kayda göre geçer ve kayıt bir süre trafik görülmezse silinir. Giden bir ping (echo request) için de aynısı yapılır; cevap (echo reply) aynı tanımlayıcıyla (identifier) dönerse geçer.
Her kaydın bir boşta kalma süresi (idle timeout) vardır. Bu süre boyunca hiç paket görülmezse kayıt silinir. Sayılar cihaza göre değişir; Linux için olanları Derinlemesine bölümünde göreceksiniz.
Yeni nesil güvenlik duvarı
Klasik güvenlik duvarı 'bu bağlantı 443 numaralı porta gidiyor' der ve durur. Oysa bugün neredeyse her şey 443 numaralı porttan geçer: web, dosya paylaşımı, sohbet, uzaktan erişim araçları ve kötü amaçlı yazılımın komuta sunucusuyla konuşması. Yeni nesil güvenlik duvarı (next-generation firewall, NGFW), durumlu denetimin üstüne 7. katmana kadar çıkan yetenekler ekler. Dördünü bilin:
- Uygulama tanıma (application identification): Trafiği porta göre değil, içeriğin kendisine göre adlandırır. 443 numaralı portta konuşulan SSH'yi SSH olarak tanır; kural 'web-browsing izin, ssh engel' biçiminde yazılır.
- Kullanıcı kimliği (user identity): Cihaz dizin hizmetiyle (örneğin Active Directory) bütünleşir ve hangi IP adresinde hangi kullanıcının oturum açtığını öğrenir. Kural 'muhasebe grubu muhasebe sunucusuna erişebilir' diye yazılabilir; günlükte IP adresinin yanında kullanıcı adı da görünür.
- Saldırı önleme (IPS, intrusion prevention system): İzin verilen trafiğin içinde bilinen saldırı imzalarını arar ve eşleşen paketi düşürür. IPS ayrı bir dersin konusudur.
- TLS denetimi (TLS inspection): Şifreli trafiği açıp içine bakmak için güvenlik duvarı araya girer: istemciye karşı sunucuymuş gibi davranır ve sertifikayı kendi kurum içi sertifika yetkilisiyle (CA) üretir. Bunun çalışması için istemcilerin bu CA'ya güvenmesi gerekir. Bankacılık ve sağlık siteleri gibi istisnalar tanımlanır; sertifikayı sabitleyen (certificate pinning) uygulamalar bu düzende bozulur.
Bölgeler ve güven düzeyleri
Güvenlik duvarının arayüzleri bölgelere (zone) ayrılır ve kurallar tek tek adresler yerine bölgeler arasında yazılır. Her bölgenin bir güven düzeyi vardır. Küçük bir şirkette üç bölge bulunur:
- İç bölge (inside, trusted): Çalışanların bilgisayarları ve iç sunucular. En güvenilen bölgedir.
- Dış bölge (outside, untrusted): İnternet. Hiç güvenilmez.
- DMZ (demilitarized zone; CompTIA'nın güncel adıyla screened subnet): Dışarıdan erişilmesi gereken sunucuların, örneğin web ve e-posta sunucusunun durduğu ara bölge. Bu sunucular saldırıya en açık olanlardır; ele geçirilirlerse saldırganın iç ağa geçememesi için DMZ'den iç bölgeye yeni bağlantı açılmasına izin verilmez.
Genel kural şudur: daha güvenilir bölgeden daha az güvenilir bölgeye bağlantı başlatmak sınırlı biçimde serbesttir, ters yön ise yalnızca açıkça yazılmış bir kuralla mümkündür. Cevaplar, durum tablosu sayesinde, her iki yönde de kendiliğinden geçer.
Trafiğin yönü için iki terim kullanılır. Kuzey-güney trafiği (north-south), ağın sınırını geçen trafiktir: iç ağdan internete ya da internetten DMZ'ye. Doğu-batı trafiği (east-west), ağın içinde kalır: bir çalışan bilgisayarından dosya sunucusuna, bir sunucudan ötekine. Çevre (perimeter) güvenlik duvarı yalnızca kuzey-güney trafiğini görür. Bir saldırgan içeride bir bilgisayardan ötekine yayılırken (yanal hareket, lateral movement) ürettiği trafik doğu-batı yönündedir ve çevre güvenlik duvarından hiç geçmeyebilir. Bu yüzden iç bölümleme, iç güvenlik duvarları ve bilgisayarların kendi güvenlik duvarları gerekir; bölümleme ve sıfır güven (zero trust) ayrı bir derstir.
Kural sırası: ilk uyan kazanır
Ağ güvenlik duvarları ve yönlendirici erişim listeleri kuralları yukarıdan aşağı okur ve paketin uyduğu ilk kuralı uygular. Gerisine bakmaz. Bu yüzden aynı kurallar farklı sırayla yazıldığında farklı bir politika ortaya çıkar.
Listenin sonunda, hiçbir yerde yazmasa da, bir örtük ret (implicit deny) vardır: hiçbir kurala uymayan paket engellenir. Pek çok yönetici sona yine de açık bir 'her şeyi engelle ve günlüğe yaz' kuralı ekler; buna temizlik kuralı (cleanup rule) denir. Örtük ret çoğu cihazda günlük yazmaz; açık kural, hiçbir yere uymayan trafiği görünür kılar.
Sıradan doğan iki hata vardır. Gölgelenmiş kural (shadowed rule), yukarısındaki daha geniş bir kural bütün trafiğini önceden yakaladığı için hiç eşleşmeyen kuraldır; yöneticinin istediği engelleme hiç çalışmaz. Fazlalık kural (redundant rule), aynı eylemi taşıyan başka bir kuralın zaten kapsadığı kuraldır; zararı yoktur ama kural tabanını şişirir ve okumayı zorlaştırır.
Bunun için özel olan önce, genel olan sonra yazılır. 'Bu tek adres şu sunucuya gidemez' kuralı, 'bu ağ her yere gidebilir' kuralının üstünde durmalıdır.
Varsayılan ret (default deny) ile varsayılan izin (default allow) iki temel yaklaşımdır. Varsayılan retçi politika yalnızca gerekeni açar ve geri kalan her şeyi engeller; NIST SP 800-41 güvenlik duvarı politikasının bu yaklaşımla kurulmasını önerir. Varsayılan izinli politika istenmeyeni tek tek yasaklar; unutulan her şey açık kalır. Gelen trafikte varsayılan ret neredeyse evrenseldir. Giden trafikte pek çok şirket hâlâ geniş izin verir; bu, ele geçirilmiş bir bilgisayarın dışarıyla rahatça konuşabilmesi demektir.
Örnek: küçük bir şirketin kural tabanı
Şirketin iç ağı 192.168.10.0/24, DMZ'si 172.16.10.0/24'tür. DMZ'de bir web sunucusu (172.16.10.10) ve bir e-posta sunucusu (172.16.10.25) vardır; ikisi dışarıya NAT ile 203.0.113.10 ve 203.0.113.25 adreslerinden yayınlanır. İç ağda bir DNS sunucusu (192.168.10.2) ve bir yönetici bilgisayarı (192.168.10.5) bulunur. Tabloyu satır satır okuyalım:
- 1 ve 2: İnternetten DMZ'deki sunuculara yalnızca gereken portlar açık: web için 80 ve 443, e-posta alımı için 25. Burada hedef olarak iç adresler yazılmıştır; kuralın NAT'tan önceki mi sonraki adrese mi yazılacağı üreticiye göre değişir.
- 3: E-posta sunucusu dışarıya posta gönderebilir. DMZ'den dışarıya bile her şey açık değildir.
- 4: DMZ'den iç ağa yeni bağlantı yasak. Kural 5 ve 6'nın üstünde durması bir şeyi bozmaz, çünkü onlar iç ağdan DMZ'ye giden trafiktir ve cevapları durum tablosundan geçer. Durumsuz bir filtrede bu satır, yönetici SSH oturumunun cevaplarını da keserdi.
- 5: Çalışanlar e-postalarını sunucuya gönderir (587) ve okur (993).
- 6: Yalnızca yönetici bilgisayarı DMZ'ye SSH ile bağlanabilir. Tek bir adres, geniş bir kuraldan önce gelir.
- 7: Dışarıya DNS sorgusu yalnızca iç DNS sunucusundan çıkar. Dışarıdaki bir DNS sunucusunu doğrudan kullanmaya çalışan bilgisayar engellenir; bu, DNS ile veri sızdırmayı da iç sunucunun günlüğüne düşürür.
- 8: Çalışanlar web'e çıkabilir.
- 9: Temizlik kuralı. Hiçbir satıra uymayan her şey engellenir ve günlüğe yazılır. Her satır bir iş ihtiyacına karşılık gelir; gerçek bir tabloda NTP ve güncelleme gibi birkaç satır daha olur.
| No | Ad | Kaynak | Hedef | Servis | Eylem |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | WEB-IN | OUTSIDE, any | DMZ, 172.16.10.10 | TCP 80, 443 | İzin |
| 2 | MAIL-IN | OUTSIDE, any | DMZ, 172.16.10.25 | TCP 25 | İzin |
| 3 | MAIL-OUT | DMZ, 172.16.10.25 | OUTSIDE, any | TCP 25 | İzin |
| 4 | DMZ-TO-IN | DMZ, any | INSIDE, any | any | Engelle, log |
| 5 | STAFF-MAIL | INSIDE, 192.168.10.0/24 | DMZ, 172.16.10.25 | TCP 587, 993 | İzin |
| 6 | ADMIN-SSH | INSIDE, 192.168.10.5 | DMZ, any | TCP 22 | İzin |
| 7 | DNS-OUT | INSIDE, 192.168.10.2 | OUTSIDE, any | UDP 53, TCP 53 | İzin |
| 8 | WEB-OUT | INSIDE, 192.168.10.0/24 | OUTSIDE, any | TCP 80, 443 | İzin |
| 9 | CLEANUP | any | any | any | Engelle, log |
Dikkat: NAT ile güvenlik duvarı çoğu zaman aynı cihazdır ama ayrı işlerdir. NAT adresi çevirir, güvenlik duvarı izin verir. Bir sunucuyu NAT ile dışarıya yayınlamak tek başına ona erişim açmaz; ayrıca bir izin kuralı gerekir. NAT'ın ayrıntısı 2. aşamadaki NAT ve PAT dersindedir.
Yerel güvenlik duvarı ve SOC'un gözü
Ağ güvenlik duvarının yanında her bilgisayarın kendi yerel güvenlik duvarı (host-based firewall) vardır. Doğu-batı trafiğini ancak o görür: aynı ağdaki başka bir bilgisayardan gelen bağlantıyı çevre güvenlik duvarı hiç görmez, ama hedef bilgisayarın kendi güvenlik duvarı görür.
Windows Defender Güvenlik Duvarı durumludur ve üç profille çalışır: Etki Alanı (Domain), bilgisayar şirketin etki alanı denetleyicisine ulaşabildiğinde; Özel (Private), kullanıcının güvenilir saydığı ev ağında; Ortak (Public), kafe ve havalimanı gibi ağlarda. Üçünde de varsayılan davranış gelen bağlantıyı engellemek, gidene izin vermektir. Ayarlar netsh advfirewall ve PowerShell'deki Get-NetFirewallProfile, Get-NetFirewallRule ile okunur.
Dikkat: Windows Defender Güvenlik Duvarı kuralları sıraya göre değerlendirmez. Microsoft'un belgesine göre açık bir izin kuralı varsayılan engellemeyi geçer, açık bir engelleme kuralı ise çakışan her izin kuralını geçer. Ağ cihazlarındaki 'ilk uyan kazanır' alışkanlığıyla Windows'ta kural aramayın.
Linux'ta güvenlik duvarı çekirdeğin netfilter altyapısıdır ve bugün nftables ile yönetilir; eski araç iptables hâlâ yaygındır. Durumlu davranış bağlantı izleyicisinden (conntrack) gelir: ct state established,related accept satırı, bilgisayarın başlattığı bağlantıların cevaplarını içeri alır.
Bir SOC analisti için güvenlik duvarı günlüğü kim, kiminle, hangi porttan, hangi kuralla, ne sonuçla konuştu sorusunun cevabıdır. Üç şeyi tanımayı öğreneceksiniz: tek bir kaynaktan çok sayıda porta düşen engelleme satırları (tarama), içeriden dışarıya düzenli aralıklarla engellenen bağlantılar (beacon) ve kural tabanındaki bir değişiklik. Bir kuralı da unutmayın: yalnızca engelleme satırlarına bakan analist, geçmeyi başaranı göremez. Engellenen trafik zarar vermemiştir; asıl soru izin verilen trafiğin içinde ne olduğudur.
Akılda kalsın
- Durumsuz filtre her paketi tek başına değerlendirir ve cevap için ayrı kural ister; durumlu güvenlik duvarı bağlantıyı durum tablosuna yazar ve ters yönlü cevabı kurala bakmadan geçirir. UDP ve ICMP için de kısa ömürlü sözde durum tutulur.
- Ağ güvenlik duvarlarında kurallar yukarıdan aşağı okunur, ilk uyan kazanır ve sonda örtük ret vardır; özel kural genelin üstüne yazılır, aksi halde gölgelenir. Windows Defender Güvenlik Duvarı sırayla çalışmaz: açık engelleme açık izni geçer.
- Bölgeler: iç (güvenilir), dış (güvenilmez), DMZ ya da screened subnet (dışarıya açık sunucular; oradan iç ağa yeni bağlantı yok). Çevre güvenlik duvarı kuzey-güney trafiğini görür, içerideki doğu-batı trafiğini görmez.
- NGFW durumlu denetime uygulama tanıma, kullanıcı kimliği, IPS ve TLS denetimi ekler; TLS denetimi istemcilerin kurum içi CA'ya güvenmesini gerektirir.
- Güvenlik duvarı günlüğünde tarama tek kaynaktan çok porta, beacon düzenli aralıklı aynı hedefe, kural değişikliği yönetim günlüğünde görünür; yalnızca engelleme satırlarına bakan analist geçmeyi başaran trafiği kaçırır.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Güvenlik duvarı | Firewall | İki ağ arasındaki trafiğe bir politikaya göre izin veren ya da onu engelleyen cihaz veya yazılım. |
| Kural tabanı | Rule base (rule set, policy) | Güvenlik duvarının yukarıdan aşağı okuduğu, her biri eşleşme koşulu ve eylem taşıyan kurallar listesi. |
| Beşli | 5-tuple | Kaynak ve hedef IP, protokol, kaynak ve hedef port; bir bağlantıyı tanımlayan beş bilgi. |
| Durumsuz paket filtresi | Stateless packet filter | Her paketi önceki paketlerden bağımsız değerlendiren filtre; yönlendirici ACL'si gibi. |
| Durumlu güvenlik duvarı | Stateful firewall | Bağlantıları izleyen ve cevapları durum tablosuna göre geçiren güvenlik duvarı. |
| Durum tablosu | State table (connection table) | Durumlu cihazın her bağlantı için gidiş ve beklenen dönüş yönünü tuttuğu tablo. |
| Boşta kalma süresi | Idle timeout | Hiç paket görülmeyen bir kaydın durum tablosundan silinmesine kadar geçen süre. |
| Yeni nesil güvenlik duvarı | Next-generation firewall (NGFW) | Durumlu denetime uygulama tanıma, kullanıcı kimliği, IPS ve TLS denetimi ekleyen güvenlik duvarı. |
| Uygulama tanıma | Application identification | Trafiği porta göre değil içeriğine göre adlandırma; 443'teki SSH'yi SSH olarak tanıma. |
| TLS denetimi | TLS inspection (SSL decryption) | Güvenlik duvarının şifreli bağlantıyı kurum içi CA ile araya girerek açıp içeriğine bakması. |
| Bölge | Security zone | Aynı güven düzeyindeki arayüzlerin grubu; kurallar bölgeler arasında yazılır. |
| Arındırılmış bölge | DMZ (screened subnet) | Dışarıdan erişilen sunucuların durduğu, iç ağdan ayrılmış ara bölge. |
| Kuzey-güney trafiği | North-south traffic | Ağın sınırını geçen trafik: iç ağ ile internet arası. |
| Doğu-batı trafiği | East-west traffic | Ağın içinde kalan, cihazlar ya da bölümler arası trafik; yanal hareket bu yöndedir. |
| İlk uyan kazanır | First match | Kuralların yukarıdan aşağı okunup paketin uyduğu ilk kuralın uygulanması. |
| Örtük ret | Implicit deny | Kural listesinin sonunda yazılmadan bulunan, hiçbir kurala uymayan trafiği engelleyen davranış. |
| Temizlik kuralı | Cleanup rule | Sona açıkça yazılan 'her şeyi engelle ve günlüğe yaz' kuralı. |
| Gölgelenmiş kural | Shadowed rule | Yukarısındaki daha geniş bir kural trafiğini önceden yakaladığı için hiç eşleşmeyen kural. |
| Fazlalık kural | Redundant rule | Aynı eylemli başka bir kuralın zaten kapsadığı, silinince hiçbir şey değişmeyen kural. |
| Varsayılan ret | Default deny | Yalnızca açıkça izin verileni geçiren, geri kalan her şeyi engelleyen politika. |
| Yerel güvenlik duvarı | Host-based firewall | Bilgisayarın kendi üzerinde çalışan güvenlik duvarı: Windows Defender Güvenlik Duvarı, nftables. |
| Eşleşme sayacı | Hit count | Bir kurala kaç paketin ya da bağlantının uyduğunu gösteren sayaç; gölge ve gereksiz kuralı ortaya çıkarır. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- Cisco CCNA 200-301 1.1: Explain the role and function of network components (next-generation firewalls and IPS)
- CompTIA Network+ N10-009, Networking Concepts alanı: ağ cihazlarının ve işlevlerinin karşılaştırılması (firewall, NGFW)
- CompTIA Network+ N10-009, Network Security alanı: güvenlik kuralları ve bölgeler (trusted ve untrusted bölge, screened subnet), ağ bölümleme
- CompTIA Security+ SY0-801 3.2: Given a scenario, manage the security architecture to best protect the infrastructure (device placement, security zones)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.1: Given a scenario, apply mitigating controls, techniques, and solutions to secure the environment (segmentation; firewalls: rule-based, Layer 4/Layer 7)
- CompTIA CySA+ CS0-004 1.2: Given a scenario, analyze indicators of potential malicious activity (network-related indicators: enumeration, anomalous activity, activity on unexpected ports; unauthorized configuration)
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- NIST SP 800-41 Rev. 1: Guidelines on Firewalls and Firewall Policy
- Linux kernel documentation: Netfilter Conntrack Sysctl
- nftables wiki: Simple ruleset for a workstation
- Microsoft Learn: Windows Firewall rules (rule precedence)
- Microsoft Learn: Configure Windows Firewall logging
- Microsoft Learn: 5157(F) The Windows Filtering Platform has blocked a connection
- MITRE ATT&CK T1686: Disable or Modify System Firewall (eski kimliği T1562.004)
- Microsoft Learn: Interpreting the Windows Firewall Log
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
Üç kuşak: paket filtresi, durumlu denetim, yeni nesil
Sınavlar güvenlik duvarlarını neye baktıklarına göre sınıflar. Tablo üç kuşağı ve aralarındaki farkı özetler. Uygulama vekili (application proxy) dördüncü bir tür olarak anılır: bağlantıyı istemci adına kendisi kurar; vekil sunucular ayrı bir derstir.
Durumsuz filtrenin bugün de yeri vardır. Yönlendiricinin erişim listesi hızlıdır, durum tutmadığı için belleği tükenmez ve açıkça istenmeyen trafiği (örneğin dışarıdan gelen, kaynağı özel adres olan paketleri) ucuzca atar. Cisco erişim listelerindeki established anahtar sözcüğü bunu kısmen kapatır: ACK ya da RST bayrağı taşıyan TCP paketlerine uyar. Ama saldırgan da ACK bayraklı paket üretebilir; bu bir durum tablosu değildir.
| Tür | Neye bakar | Cevabı nasıl tanır | Güçlü yanı | Zayıf yanı |
|---|---|---|---|---|
| Durumsuz paket filtresi (ACL) | Her paketin beşlisi, arayüz, yön | Tanımaz; ayrı kural gerekir | Hızlı, bellek tutmaz | Cevap kuralı geniş yazılır, sahte paketi ayırt edemez |
| Durumlu güvenlik duvarı | Beşli ve bağlantının durumu | Durum tablosundaki ters yönlü kayıtla | Kurallar yalnızca başlatan yön için yazılır | Uygulamayı ve içeriği görmez |
| Yeni nesil güvenlik duvarı (NGFW) | Durum, uygulama, kullanıcı, içerik imzası | Durum tablosuyla | 443'teki uygulamayı ayırt eder, kullanıcıya göre kural | Pahalı; şifreli trafikte TLS denetimi gerekir |
Dikkat: Sık yapılan hata: NGFW'nin şifreli trafiğin içini her zaman gördüğünü sanmak. TLS denetimi kapalıysa ya da bir site istisna listesindeyse cihaz yalnızca adresi, portu, sunucu adını (SNI) ve el sıkışmanın açık kısımlarını görür.
Durum tablosunun içi: Linux conntrack
Durum tablosunu en kolay Linux'ta görürsünüz. conntrack -L komutu her kaydı bir satırda gösterir. Satırda bağlantı iki kez yazar: önce gidiş yönü (original), sonra beklenen cevabın yönü (reply). Dışarıdan gelen bir paket ikinci gruba uyuyorsa bu bağlantının cevabıdır.
Aşağıdaki örnekte güvenlik duvarı aynı zamanda NAT yapar: cevap yönündeki hedef adres 192.168.10.23 değil, cihazın dış adresi 203.0.113.2'dir. Durum tablosu ile NAT tablosunun aynı kayıtta tutulmasının nedeni budur. Üçüncü sütun kaydın kalan ömrüdür (saniye); her yeni paket bu sayacı yeniden kurar.
UDP satırında durum adı yoktur, çünkü UDP'nin durumu yoktur. Cevap hiç gelmemişse satırda [UNREPLIED] yazar; iki yönde süren trafik görülen kayıt [ASSURED] olur (tek sorgu, tek cevaplık bir DNS kaydı bu yüzden işaretsizdir). ICMP satırında portların yerine tip, kod ve tanımlayıcı (id) durur: echo request tip 8, echo reply tip 0'dır ve cevabın aynı id ile dönmesi beklenir.
Durum tablosu ICMP hata mesajlarını da tanır. Bir yönlendiriciden gelen 'time exceeded' ya da 'destination unreachable' mesajı, sorun çıkaran paketin başlığını içinde taşır; güvenlik duvarı bu başlığı okuyup mesajı ilgili bağlantıya bağlar. Linux bu tür paketlere related der. ct state established,related accept satırı bu yüzden hem cevapları hem de onlarla ilgili hata mesajlarını kabul eder.
# conntrack -L tcp 6 431987 ESTABLISHED src=192.168.10.23 dst=198.51.100.80 sport=51544 dport=443 src=198.51.100.80 dst=203.0.113.2 sport=443 dport=51544 [ASSURED] mark=0 use=1 udp 17 27 src=192.168.10.2 dst=192.0.2.53 sport=50211 dport=53 src=192.0.2.53 dst=203.0.113.2 sport=53 dport=50211 mark=0 use=1 icmp 1 29 src=192.168.10.23 dst=198.51.100.80 type=8 code=0 id=4321 src=198.51.100.80 dst=203.0.113.2 type=0 code=0 id=4321 mark=0 use=1
Zaman aşımları ve ne zaman sorun çıkardıkları
Her durumlu cihazın kayıt ömürleri vardır ve değerleri cihaza göre değişir. Linux çekirdeğinin belgesindeki varsayılanlar tabloda; kurumsal güvenlik duvarlarında TCP için genellikle çok daha kısa süreler ayarlanır, bu yüzden kendi cihazınızın değerini belgesinden okuyun.
Zaman aşımlarından üç tanıdık sorun doğar:
- Uzun süre boşta kalan bağlantının kopması: Bir veritabanı oturumu ya da SSH bağlantısı, güvenlik duvarının TCP süresinden uzun boşta kalırsa kayıt silinir. Uygulama bir sonraki paketi gönderdiğinde güvenlik duvarı onu yeni bir bağlantı sanır; SYN taşımadığı için düşürür. Kullanıcı 'bağlantı kendiliğinden koptu' der. Çözüm uygulamada keepalive açmak ya da o trafik için süreyi uzatmaktır.
- Günlükte açıklanamayan engellemeler: Aynı durumun öbür yüzü olarak, kaydı silinmiş bir bağlantının sunucusundan gelen geç ACK ya da FIN paketleri temizlik kuralına düşer. Günlükte kaynak portu 443 olan, dışarıdan içeri gelen engellenmiş satırlar görürsünüz. Bu bir saldırı değil, zaman aşımının izidir.
- Asimetrik yönlendirme (asymmetric routing): İstek bir güvenlik duvarından çıkar, cevap başka bir yoldan ve başka bir güvenlik duvarından döner. İkinci cihazın tablosunda kayıt yoktur ve cevabı düşürür. İki güvenlik duvarlı ağlarda durumun cihazlar arasında paylaşılması ya da trafiğin aynı cihazdan dönmesi gerekir.
| Linux sysctl | Varsayılan | Anlamı |
|---|---|---|
| nf_conntrack_tcp_timeout_established | 432000 sn (5 gün) | Kurulmuş TCP bağlantısının boşta kalma süresi |
| nf_conntrack_tcp_timeout_syn_sent | 120 sn | SYN gönderilmiş, cevap beklenen bağlantı |
| nf_conntrack_tcp_timeout_time_wait | 120 sn | Kapanmış bağlantının TIME_WAIT süresi |
| nf_conntrack_udp_timeout | 30 sn | Tek yönlü ya da tek cevaplı UDP kaydı |
| nf_conntrack_udp_timeout_stream | 120 sn | İki yönde süren UDP akışı |
| nf_conntrack_icmp_timeout | 30 sn | ICMP kaydı (örneğin ping) |
Dikkat: Durum tablosunun da bir boyut sınırı vardır. Tablo dolarsa yeni bağlantı kabul edilmez; SYN seli gibi saldırılar yalnızca sunucuyu değil, aradaki durumlu güvenlik duvarını da bu yolla tüketebilir.
Kural tabanını denetlemek: gölge, fazlalık, sıra
Örnek şirketin kural tabanına iki yıl içinde birkaç satır eklendiğini düşünün. Aşağıdaki tabloda 8. satırın altına üç satır gelmiş. Her yeni satırı, yukarısındaki satırlarla karşılaştırarak okuyun.
- 10 gölgelenmiştir. Yönetici 198.51.100.0/24 ağını engellemek istemiş, ama satır 8 bu ağa giden 80 ve 443 trafiğine zaten izin veriyor. Web trafiği satır 8'de karara bağlanır ve satır 10'a hiç ulaşmaz. Satır 10 yalnızca başka portlara giden trafiği engeller, onu da temizlik kuralı zaten engellerdi. Doğrusu bu satırı 8'in üstüne almaktır.
- 11 fazlalıktır. 192.168.10.40 zaten 192.168.10.0/24'ün içindedir ve 443'e izin satır 8'de vardır. Silinmesi hiçbir şeyi değiştirmez.
- 12 tehlikelidir. Dışarıdan herhangi bir adresten iç ağdaki bir bilgisayara RDP (TCP 3389) açar. Ne zaman, kim tarafından, hangi değişiklik talebiyle eklendiği sorulmalıdır. İnternete açık RDP, fidye yazılımı olaylarının bilinen giriş yollarından biridir.
Bu denetimin en güvenilir kanıtı eşleşme sayaçlarıdır (hit count). Aylardır sıfır eşleşmesi olan bir satır ya gölgelenmiştir ya da artık gereksizdir. Cisco'da show access-lists her satırın yanında (N matches) yazar; güvenlik duvarlarının yönetim arayüzlerinde benzer bir sütun vardır. Kural tabanı düzenli olarak gözden geçirilir; her satırın bir sahibi, bir gerekçesi ve bir tarihi olmalıdır.
| No | Ad | Kaynak | Hedef | Servis | Eylem | Eşleşme (30 gün) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 8 | WEB-OUT | INSIDE, 192.168.10.0/24 | OUTSIDE, any | TCP 80, 443 | İzin | 4 812 330 |
| 10 | BLOCK-BADNET | INSIDE, 192.168.10.0/24 | OUTSIDE, 198.51.100.0/24 | any | Engelle, log | 0 |
| 11 | PC40-HTTPS | INSIDE, 192.168.10.40 | OUTSIDE, any | TCP 443 | İzin | 0 |
| 12 | TEMP-RDP | OUTSIDE, any | INSIDE, 192.168.10.50 | TCP 3389 | İzin | 1 207 |
| 9 | CLEANUP | any | any | any | Engelle, log | 96 541 |
Dikkat: Bir satırın sıfır eşleşmesi 'bu kural çalışıyor ve hiç saldırı yok' anlamına gelmez. Önce yukarısında onu gölgeleyen bir satır olup olmadığına bakın.
Windows Defender Güvenlik Duvarı: komutlar ve çıktılar
Profillerin durumunu netsh advfirewall show allprofiles ya da Get-NetFirewallProfile gösterir. Aşağıdaki çıktı bir Windows 11 bilgisayarından alınmış, yalnızca Ortak profil bırakılarak kısaltılmıştır. Firewall Policy satırı varsayılanı söyler: gelen engellenir, giden serbesttir. Günlük kaydının iki türü de kapalıdır; Windows'ta günlük, siz açmadıkça yazılmaz.
Kuralları listelemek için Get-NetFirewallRule kullanılır. -Direction Inbound -Enabled True -Action Allow parametreleri gelen yönde etkin izin kurallarını süzer; bir saldırganın eklediği kuralı ararken ilk bakılacak liste budur. Kuralın portunu görmek için sonucu Get-NetFirewallPortFilter komutuna aktarırsınız. Tek bir kuralın bütün ayrıntısını netsh advfirewall firewall show rule name= ile alırsınız.
Günlük açıldığında Windows düz metin bir dosyaya yazar: %systemroot%\system32\LogFiles\Firewall\pfirewall.log, varsayılan en büyük boyut 4096 KB. Dosya dolunca eski satırlar silinir; Microsoft en az 20 480 KB önerir. Açmak için yönetici olarak netsh advfirewall set allprofiles logging droppedconnections enable ve aynı komutun allowedconnections biçimi çalıştırılır.
Olay günlüğünde de iz kalır. Microsoft-Windows-Windows Firewall With Advanced Security/Firewall günlüğü kural eklenince, değişince ve silinince olay yazar: eski sürümlerde 2004, 2005, 2006; Windows 11'in güncel sürümlerinde 2097 (eklendi), 2099 (değiştirildi), 2052 (silindi). Güvenlik (Security) günlüğünde, ilgili denetim alt kategorileri açıksa, 4946 (kural eklendi), 4947 (değiştirildi), 4948 (silindi) ve bağlantı düzeyinde 5156 (Windows Filtering Platform bağlantıya izin verdi), 5157 (engelledi) yazılır.
C:\> netsh advfirewall show publicprofile
Public Profile Settings:
----------------------------------------------------------------------
State ON
Firewall Policy BlockInbound,AllowOutbound
InboundUserNotification Enable
RemoteManagement Disable
UnicastResponseToMulticast Enable
Logging:
LogAllowedConnections Disable
LogDroppedConnections Disable
FileName %systemroot%\system32\LogFiles\Firewall\pfirewall.log
MaxFileSize 4096
Ok.
PS> Get-NetFirewallRule -Direction Inbound -Enabled True -Action Allow |
Format-Table DisplayName,Profile,Direction,Action -AutoSize
DisplayName Profile Direction Action
----------- ------- --------- ------
RDP-Yonetim Any Inbound Allow
...
C:\> netsh advfirewall firewall show rule name="RDP-Yonetim"
Rule Name: RDP-Yonetim
----------------------------------------------------------------------
Enabled: Yes
Direction: In
Profiles: Domain,Private,Public
Grouping:
LocalIP: Any
RemoteIP: Any
Protocol: TCP
LocalPort: 3389
RemotePort: Any
Edge traversal: No
Action: Allow
Ok.Dikkat: Bu kural, RDP'yi üç profilde birden ve her uzak adrese açıyor; dizüstü bilgisayar bir kafenin ağına bağlandığında da RDP dışarıya açık olur. Microsoft, ev ve küçük ağ için olan kuralların uzak adresinin 'Local Subnet' ile sınırlandırılmasını önerir.
Linux: nftables ve iptables ana hatlarıyla
nftables kuralları tablolar (table) içinde zincirlere (chain) yazılır. Zincir bir kancaya (hook) bağlanır: input bilgisayarın kendisine gelen, output bilgisayarın gönderdiği, forward bilgisayarın üzerinden geçen trafiği görür. Linux bir yönlendirici ya da güvenlik duvarı olarak çalışıyorsa asıl iş forward zincirindedir.
Aşağıdaki küçük kural kümesi nftables'ın kendi wiki'sindeki iş istasyonu örneğini sadeleştirip SSH için bir satır ekler. policy drop zincirin varsayılan eylemidir, yani sonda örtük ret vardır. İlk satır durumludur: bilgisayarın başlattığı bağlantıların cevapları ve ilgili ICMP hataları kabul edilir. İkinci satır yerel döngü arayüzüne (lo) izin verir. Üçüncüsü yalnızca 192.168.10.5'ten gelen yeni SSH bağlantılarını kabul eder. nftables zincirde de kurallar yukarıdan aşağı okunur ve kabul ya da düşürme kararı veren ilk satır kazanır.
Aynı mantık iptables ile şöyle yazılırdı: iptables -P INPUT DROP varsayılanı belirler, iptables -A INPUT -m conntrack --ctstate ESTABLISHED,RELATED -j ACCEPT cevapları alır. Durum adları conntrack'tan gelir: NEW (yeni bağlantının ilk paketi), ESTABLISHED (iki yönde trafik görülmüş), RELATED (var olan bağlantıyla ilgili, örneğin ICMP hatası) ve INVALID (hiçbir bağlantıya oturmayan, genellikle düşürülen paket).
table inet filter {
chain input {
type filter hook input priority 0; policy drop;
ct state established,related accept
iif lo accept
ip saddr 192.168.10.5 tcp dport 22 ct state new accept
}
}
# nft -f kurallar.nft (yükle)
# nft list ruleset (yüklü kuralları göster)Dikkat: Uzaktaki bir sunucuda policy drop yazmadan önce SSH izin satırının yerinde olduğundan emin olun. Sıra hatası, sunucuya erişimi o anda keser ve yalnızca konsoldan geri alınabilir.
Güvenlik duvarı günlüğünü okumak
Her üreticinin günlük biçimi farklıdır, ama bir SIEM'e alınıp normalleştirildiğinde hepsi aynı alanlara iner: zaman, kural, eylem, protokol, kaynak adres ve port, hedef adres ve port, bayt. Aşağıdaki satırlar bu normalleştirilmiş biçimdedir ve üç örüntüyü yan yana gösterir.
Tarama: 02:14'te 198.51.100.23 aynı saniyede web sunucusunun genel adresinin bir dizi farklı portuna gitmiş. 80 izin almış (WEB-IN), geri kalanlar temizlik kuralına düşmüş. Tek kaynak, çok port, küçük ve eşit paketler: port taraması. Saldırgan artık hangi portların açık olduğunu biliyor.
Engellenen beacon: 192.168.10.37, 198.51.100.80'in 8443 numaralı portuna tam 60 saniyede bir bağlanmaya çalışıyor ve her seferinde engelleniyor. İnsan bu kadar düzenli tıklamaz; bu bir yazılımın komuta sunucusuna (command and control, C2) seslenmesidir. Engelleme iyi haber, ama asıl haber bilgisayarın ele geçirilmiş olmasıdır. Olay kapatılmaz, bilgisayar incelenir.
Geçmeyi başaran: 09:20'den sonra aynı bilgisayar aynı adrese bu kez 443'ten bağlanıyor ve WEB-OUT kuralı izin veriyor. Yalnızca engelleme satırlarını toplayan bir SIEM bu satırları hiç görmez; analist 'güvenlik duvarı engelledi' diye olayı kapatır, oysa yazılım ikinci yolunu bulmuştur.
Kural değişikliği: Yönetim günlüğünde gece yarısı eklenmiş ve dışarıdan RDP açan bir kural, gölgelenen bir engelleme kadar önemlidir. Saldırganlar savunmayı zayıflatmak için güvenlik duvarını kapatır ya da kural ekler; MITRE ATT&CK bunu T1686 (Disable or Modify System Firewall) olarak tanımlar; Windows'un kendi güvenlik duvarı için alt teknik T1686.003'tür. Eski ATT&CK sürümlerinde aynı teknik T1562.004 kimliğini taşıyordu. Kural değişiklikleri değişiklik kayıtlarıyla karşılaştırılır; karşılığı olmayan değişiklik bir alarmdır.
time rule action proto src dst bytes 2026-11-12 02:14:07 CLEANUP deny tcp 198.51.100.23:40112 203.0.113.10:21 60 2026-11-12 02:14:07 CLEANUP deny tcp 198.51.100.23:40112 203.0.113.10:22 60 2026-11-12 02:14:07 WEB-IN allow tcp 198.51.100.23:40112 203.0.113.10:80 60 2026-11-12 02:14:07 CLEANUP deny tcp 198.51.100.23:40112 203.0.113.10:445 60 2026-11-12 02:14:07 CLEANUP deny tcp 198.51.100.23:40112 203.0.113.10:3389 60 2026-11-12 09:14:00 CLEANUP deny tcp 192.168.10.37:50122 198.51.100.80:8443 66 2026-11-12 09:15:00 CLEANUP deny tcp 192.168.10.37:50123 198.51.100.80:8443 66 2026-11-12 09:16:00 CLEANUP deny tcp 192.168.10.37:50124 198.51.100.80:8443 66 2026-11-12 09:20:00 WEB-OUT allow tcp 192.168.10.37:50131 198.51.100.80:443 4718 2026-11-12 09:21:00 WEB-OUT allow tcp 192.168.10.37:50132 198.51.100.80:443 4702
Dikkat: Windows'un pfirewall.log dosyası aynı bilgileri boşlukla ayrılmış alanlarla yazar. Microsoft'un belgesindeki alan satırı şudur: #Fields: date time action protocol src-ip dst-ip src-port dst-port size tcpflags tcpsyn tcpack tcpwin icmptype icmpcode info path; güncel sürümler sona bir alan daha ekleyebilir, bu yüzden kendi dosyanızın başlığını okuyun. Güncel Windows'ta action alanında çoğunlukla ALLOW ya da DROP, path alanında yön (SEND, RECEIVE, FORWARD ya da UNKNOWN) yazar; bilgi olmayan alanlarda - durur.
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Kendi bilgisayarınızda
Kendi bilgisayarınızın güvenlik duvarı
Windows bilgisayarınızda güvenlik duvarının profillerini, varsayılan eylemlerini, günlük ayarını ve gelen yönde açık olan izin kurallarını çıkarın. Bulduğunuz her açık kural için 'buna gerçekten ihtiyacım var mı?' sorusunu sorun.
- Komut isteminde
netsh advfirewall show allprofilesyazın. Her profilde State, Firewall Policy, LogAllowedConnections ve LogDroppedConnections satırlarını not edin. - PowerShell'de
Get-NetConnectionProfileyazın ve şu anki ağınızın hangi profilde olduğunu (NetworkCategory) görün. Get-NetFirewallRule -Direction Inbound -Enabled True -Action Allow | Format-Table DisplayName,Profile -AutoSizeyazın. Liste uzunsa| Measure-Objectile sayın.- İlginç bulduğunuz bir kuralın portunu görmek için
Get-NetFirewallRule -DisplayName "kuralın adı" | Get-NetFirewallPortFilteryazın. - Olay günlüğünde kural değişikliklerine bakın:
Get-WinEvent -LogName "Microsoft-Windows-Windows Firewall With Advanced Security/Firewall" -MaxEvents 20 | Format-Table TimeCreated,Id -AutoSize.
Cevap: Varsayılan bir Windows'ta üç profilin üçü de ON ve BlockInbound,AllowOutbound'dur; iki günlük ayarı da Disable'dır, yani olay sonrası bakılacak bir pfirewall.log yoktur. Ağınız büyük olasılıkla Private ya da Public profildedir. Gelen izin kuralları listesi genellikle onlarca satırdır; çoğu Windows bileşenlerinin ve yüklediğiniz programların eklediği kurallardır. Dikkat edilecekler: Profile sütununda Any ya da Public yazan ve uzaktan erişim (RDP, uzak masaüstü araçları, dosya paylaşımı) açan kurallar. Olay günlüğünde 2097 ve 2052 (eski sürümlerde 2004 ve 2006) kimliklerini görürsünüz: program yüklendikçe ya da güncellendikçe kurallar eklenip silinir. Gece yarısı, bilinmeyen bir programın yoluyla eklenen kural incelenmeye değerdir.- Komut isteminde
Oku ve yorumla
Kural tabanını onarın
Aşağıdaki kural tabanında yöneticinin üç amacı var: konuk Wi-Fi ağı (10.20.0.0/24) yalnızca internete çıkabilsin, iç ağa (192.168.10.0/24) hiç erişemesin; muhasebe sunucusuna (192.168.10.30) yalnızca muhasebe bilgisayarları (192.168.10.64/26) TCP 443 ile erişsin; geri kalan her şey engellensin ve günlüğe yazılsın. Hangi satırlar amaca uymuyor? Gölgelenmiş ve fazlalık satırları bulun ve doğru sırayı yazın.
1 INSIDE 192.168.10.0/24 -> 192.168.10.30 TCP 443 İzin 2 GUEST 10.20.0.0/24 -> OUTSIDE any TCP 80,443 İzin 3 INSIDE 192.168.10.64/26 -> 192.168.10.30 TCP 443 İzin 4 GUEST 10.20.0.0/24 -> any any İzin 5 GUEST 10.20.0.0/24 -> INSIDE any any Engelle, log 6 any -> any any Engelle, log
Cevap: Satır 1, bütün iç ağa muhasebe sunucusunu açıyor; muhasebe bilgisayarları için yazılmış satır 3'ü fazlalık hale getiriyor (satır 3 hiç eşleşmez, çünkü onun trafiği satır 1'de izin almıştır). Satır 1 silinmelidir; o zaman satır 3 asıl işi yapar ve diğer iç bilgisayarlar temizlik kuralına düşer. Satır 4, konuk ağına her yere her şeyi açıyor ve iç ağı da kapsıyor; satır 5 bu yüzden gölgelenmiştir ve konuklar iç ağa erişebilir. Satır 4 silinmelidir: konukların internet ihtiyacını satır 2 zaten karşılıyor. Doğru tablo: 1) GUEST 10.20.0.0/24 -> INSIDE any any Engelle, log; 2) INSIDE 192.168.10.64/26 -> 192.168.10.30 TCP 443 İzin; 3) GUEST 10.20.0.0/24 -> OUTSIDE any TCP 80,443 İzin; 4) any -> any any Engelle, log. Konukların iç ağı engelleyen satırı en üste almak, ileride biri geniş bir konuk kuralı eklerse bile iç ağı korur; konukların DNS ihtiyacı gibi eksikler ayrıca eklenir.Oku ve yorumla
Günlükten olaya
Aşağıdaki normalleştirilmiş güvenlik duvarı günlüğünde üç ayrı olay var. Her birini adlandırın, hangi satırlara dayandığınızı söyleyin ve bir sonraki adımınızı yazın.
time rule action proto src dst bytes 03:02:10 CLEANUP deny tcp 203.0.113.77:51000 203.0.113.25:23 60 03:02:10 CLEANUP deny tcp 203.0.113.77:51000 203.0.113.25:110 60 03:02:10 MAIL-IN allow tcp 203.0.113.77:51000 203.0.113.25:25 60 03:02:11 CLEANUP deny tcp 203.0.113.77:51000 203.0.113.25:143 60 03:40:00 CLEANUP deny udp 192.168.10.61:53001 192.0.2.200:53 74 03:45:00 CLEANUP deny udp 192.168.10.61:53002 192.0.2.200:53 74 03:50:00 CLEANUP deny udp 192.168.10.61:53003 192.0.2.200:53 74 04:12:33 (yönetim) admin a.kaya rule add 13 ANY-IN OUTSIDE any -> INSIDE any any allow
Cevap: 1) 03:02'de 203.0.113.77'den e-posta sunucusunun genel adresine port taraması: tek kaynak, aynı saniyede çok sayıda port, eşit ve küçük paketler. Yalnızca 25 açık bulunmuş (MAIL-IN). Sonraki adım: bu adresin aynı gün başka hedeflere de gidip gitmediğine bakmak, 25 numaralı porta gelen sonraki bağlantıları izlemek; tek başına tarama çoğunlukla engellenip kayda geçirilir. 2) 192.168.10.61 tam beş dakikada bir dışarıdaki bir adrese doğrudan DNS sorgusu göndermeye çalışıyor ve DNS-OUT kuralı yalnızca iç DNS sunucusuna izin verdiği için engelleniyor. Bu düzenlilik bir yazılımın beacon'ıdır. Sonraki adım: o bilgisayarın iç DNS sunucusuna hangi adları sorduğuna ve izin alan başka bir yoldan (örneğin 443) aynı aralıkla dışarı çıkıp çıkmadığına bakmak; bilgisayarı uç nokta günlükleriyle incelemek. 3) 04:12'de a.kaya adlı yönetici dışarıdan iç ağa her şeyi açan bir kural eklemiş. Gece saatinde ve her şeyi açan bir kural: önce bir değişiklik kaydı olup olmadığını sorun; yoksa hesabın ele geçirilmiş olabileceğini düşünün, kuralı geri alın ve o andan sonra bu kurala uyan izin satırlarını arayın. Bu, MITRE ATT&CK T1686'ya (Disable or Modify System Firewall) uyar.Laboratuvarda
Laboratuvar: durumsuz filtre cevabı tanımaz
Laboratuvarda 'ACL: bölümler arası erişimi kısıtlamak' çalışmasını açın. R-01'e Üretim'den (192.168.40.0/24) Muhasebe'ye (192.168.20.0/24) giden IP trafiğini engelleyen bir genişletilmiş erişim listesi yazıp Gi0/0'a giriş yönünde uygulayın. Sonra trafiği ters yönden başlatın ve durumsuz bir filtrenin cevapları neden kestiğini gösterin.
- Liste uygulanmadan önce URT-01'den
ping 192.168.20.10ve MUH-01'denping 192.168.40.10deneyin: ikisi de başarılı. - R-01'de
ip access-list extended URETIM_POLICYile listeyi açın; öncedeny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255, sonrapermit ip any anyyazın ve listeyiinterface gi0/0altındaip access-group URETIM_POLICY inile uygulayın. - URT-01'den Muhasebe'ye ve sunucuya (192.168.50.10) ping atın.
- Şimdi MUH-01'den
ping 192.168.40.10atın. Paket analizöründe isteğin URT-01'e ulaşıp ulaşmadığına, cevabın nerede kaybolduğuna bakın. - R-01'de
show access-listsyazın ve deny satırının eşleşme sayısının (matches) MUH-01'in pingiyle birlikte arttığını görün.
Cevap: URT-01'den Muhasebe'ye ping başarısız, sunucuya başarılıdır: deny satırı yalnızca Muhasebe'yi kapsar, permit ip any any geri kalanı geçirir. MUH-01'den Üretim'e ping de başarısızdır, oysa kimse Muhasebe'nin Üretim'e erişimini yasaklamadı. İstek R-01'den geçip URT-01'e ulaşır, URT-01 cevap verir; ama cevap Gi0/0'a girerken kaynağı 192.168.40.0/24, hedefi 192.168.20.0/24 olan bir paket olarak deny satırına uyar ve düşer. Erişim listesi bu paketin bir isteğe cevap olduğunu bilmez, çünkü durum tutmaz. Sayaçların artması bunun kanıtıdır. Durumlu bir güvenlik duvarı bu cevabı durum tablosundaki kayıtla tanır ve geçirirdi; yalnızca Üretim'in başlattığı bağlantıları engellerdi. Liste yazarken permit satırı unutulsaydı, sondaki örtük ret sunucu trafiğini de keserdi.- Liste uygulanmadan önce URT-01'den
Laboratuvarda
Laboratuvar: taramayı gör, güvenlik duvarında kes
Laboratuvarda 'SOC: saldırıyı gör, alarmı değerlendir, kes' çalışmasını açın. Bir port taraması başlatın, alarmı paketlerde doğrulayın, saldırganı güvenlik duvarında engelleyin ve engellemenin R-01'de nasıl bir kural olarak göründüğünü inceleyin.
- 'Saldırı simülasyonu' panelinde 'Port taraması' düğmesine dokunun; alarm listesine düşen TS-1002 alarmını açın ve 'Paketlerde incele' deyin.
- Analizörde
tcp.flags.syn == 1 && tcp.flags.ack == 1filtresiyle hangi portların cevap verdiğine bakın. Kaynak adres hep aynı mı, hedef portlar farklı mı? - Alarmda 'Güvenlik duvarında engelle' düğmesine dokunun.
- R-01'e geçip
show access-listsyazın. Eklenen listeyi satır satır okuyun: hangi satır neyi engelliyor, sonda ne var, eşleşme sayıları ne gösteriyor? - Taramayı yeniden başlatın ve sayaçları yeniden okuyun.
Cevap: Taramada SYN'ler hep aynı kaynaktan (198.51.100.23) farklı portlara gider; açık portlar (22, 80, 443) SYN, ACK ile, kapalılar RST, ACK ile cevap verir. Engelleme düğmesi R-01'in arayüzlerine giriş yönünde SOC_BLOCK adlı bir genişletilmiş erişim listesi yazar:deny ip host 198.51.100.23 anyadresi kaynak olarak,deny ip any host 198.51.100.23hedef olarak engeller, sondapermit ip any anybulunur. Permit satırı olmasaydı sondaki örtük ret bütün trafiği keserdi. Tarama yeniden başlatıldığında deny satırının eşleşme sayısı artar: saldırı sürüyor ama artık içeri ulaşmıyor. Tek bir adresi engellemek hızlı ama geçici bir önlemdir: saldırgan başka adresten gelebilir, asıl iş açık portların gerçekten gerekip gerekmediğini sorgulamaktır. Engellemeden önce tarama 22, 80 ve 443'e cevap almıştı; o portlara gelecek sonraki bağlantılar izin satırlarında görünür, engelleme satırlarında değil.
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Yirmi çalışanlı bir şirket, dışarıya açık bir web sunucusu ve çalışanların internete çıkabildiği bir iç ağ istiyor. Güvenlik duvarını bölgelere nasıl ayırırsınız, kural tabanını hangi ilkelerle ve hangi sırayla yazarsınız? Cevaplar için neden ayrı kural yazmanız gerekmediğini ve günlük kaydını nasıl ayarlayacağınızı da açıklayın.
Bir SOC ekibi güvenlik duvarından yalnızca engelleme (deny) satırlarını SIEM'e alıyor, maliyet nedeniyle izin satırlarını almıyor. Bir sabah içerideki bir bilgisayarın dışarıdaki bir adrese dakikada bir engellenen bağlantı denemeleri görülüyor. Bu yaklaşımın neyi kaçırdığını açıklayın ve bu olayı nasıl inceleyeceğinizi adım adım anlatın.