Aşama 3: Ağ güvenliği · Ders 3.3
ACL ve wildcard maske
Bir alt ağ maskesinden wildcard maskeyi hesaplayabilir, standart ve genişletilmiş erişim listesini yazıp doğru arayüze doğru yönde uygulayabilir, bir paketin hangi satırda karara bağlanacağını bulabilir ve show access-lists sayaçlarıyla kuralın çalıştığını kanıtlayabilirsiniz.
Bir önceki derste güvenlik duvarının trafiği kurallarla süzdüğünü gördünüz. Cisco yönlendiricisinin kendi içinde de daha basit bir süzgeç vardır: erişim listesi (access control list, ACL). Bir ACL, sırayla okunan permit ve deny satırlarından oluşur; her satır paketin adreslerine, protokolüne ve portlarına bakar. Bu derste adresleri seçmenin aracı olan wildcard maskeyi bit bit hesaplayacak, standart ve genişletilmiş listeleri yazacak, bir paketin hangi satırda karara bağlandığını adım adım bulacak, listeyi doğru arayüze doğru yönde uygulayacak ve show access-lists sayaçlarıyla kuralın gerçekten çalıştığını kanıtlayacaksınız. ACL'ler yalnızca trafik süzmek için değil, NAT'ın hangi adresleri çevireceğini ve yönlendiriciye kimin uzaktan bağlanabileceğini seçmek için de kullanılır; bunları da kısaca göreceğiz.
ACL nedir, ne yapar?
Erişim listesi, adı ya da numarası olan bir satır dizisidir. Her satır bir eylem (permit ya da deny) ve bir eşleşme koşulu taşır: kaynak adres, hedef adres, protokol, port. Bu satırlara ACE (access control entry, erişim denetim girdisi) da denir.
Liste kendi başına hiçbir şey yapmaz. Bir işe bağlandığında anlam kazanır ve permit ile deny'ın anlamı bağlandığı işe göre değişir:
- Bir arayüze
ip access-groupile bağlanırsa paket süzer: permit 'geçsin', deny 'düşsün' demektir. - NAT kuralına bağlanırsa adres seçer: permit 'bu adresi çevir', deny 'bu adresi çevirme' demektir. Paket düşmez.
- vty hatlarına
access-classile bağlanırsa yönlendiriciye Telnet ya da SSH ile kimin bağlanabileceğini seçer. - Bir yönlendirme protokolüne bağlanırsa hangi rotaların kabul edileceğini ya da duyurulacağını seçer.
Arayüzdeki ACL, klasik bir paket süzgecidir (packet filter). Her paketi tek başına değerlendirir; hangi bağlantının parçası olduğunu hatırlamaz. Bu yüzden ona durumsuz (stateless) denir. İçeriden giden bir isteğe izin verdiğinizde, dışarıdan gelen cevabı da ayrıca düşünmeniz gerekir. Önceki dersteki durumlu (stateful) güvenlik duvarı bu işi oturum tablosuyla kendisi yapar; ACL yapmaz.
Neden hâlâ kullanılır? Çünkü her yönlendiricide vardır, ek lisans istemez, donanımda hızla çalışır ve bölümler arası basit kuralları (Üretim ağı Muhasebe'ye gitmesin) kurmanın en kısa yoludur. CCNA'nın güvenlik bölümünde de ayrı bir hedef maddesi olarak sorulur.
Wildcard maske: hangi bitler eşleşmeli?
ACL'de bir adres aralığı, adres ve wildcard maske (ters maske, inverse mask) çiftiyle yazılır: 192.168.10.0 0.0.0.255. Wildcard maske alt ağ maskesine benzer ama tersini söyler:
- 0 biti: paketteki bu bit, listedeki adresin aynı bitiyle eşleşmeli.
- 1 biti: bu bit önemsiz; paket burada ne taşırsa taşısın uyar.
Bir alt ağ için wildcard maskeyi bulmanın yolu basittir: 255.255.255.255'ten alt ağ maskesini, oktet oktet çıkarın. /24 için 255.255.255.255 eksi 255.255.255.0 = 0.0.0.255. /26 için maske 255.255.255.192 olduğundan 255 eksi 192 = 63, wildcard 0.0.0.63 olur. /30 için 255 eksi 252 = 3, wildcard 0.0.0.3.
İki kısaltma vardır ve çok kullanılır:
- host 192.168.50.10,
192.168.50.10 0.0.0.0demektir: 32 bitin hepsi eşleşmeli, yani tek bir adres. - any,
0.0.0.0 255.255.255.255demektir: hiçbir bit önemli değil, yani her adres.
İşlenmiş örnek. Satır 192.168.10.64 0.0.0.63. İlk üç oktetin wildcard'ı 0, yani paket 192.168.10 ile başlamalı. Son oktete bitlerle bakalım: adres 64 = 0100 0000, wildcard 63 = 0011 1111. Wildcard'ın 0 olduğu yalnızca ilk iki bit denetlenir ve bunlar 01 olmalıdır.
- 192.168.10.100: 100 = 0110 0100, ilk iki bit 01, uyar.
- 192.168.10.127: 127 = 0111 1111, ilk iki bit 01, uyar.
- 192.168.10.130: 130 = 1000 0010, ilk iki bit 10, uymaz.
- 192.168.10.63: 63 = 0011 1111, ilk iki bit 00, uymaz.
Sonuç: satır 192.168.10.64 ile 192.168.10.127 arasındaki 64 adresi, yani 192.168.10.64/26 alt ağını yakalar. Hesabı denetlemenin kısa yolu: ağ adresine wildcard'ı eklerseniz aralığın son adresini bulursunuz (64 + 63 = 127).
Dikkat: En sık yapılan hata, wildcard yerine alt ağ maskesi yazmaktır: permit 192.168.10.0 255.255.255.0. IOS bunu hata saymaz, çünkü geçerli bir wildcard'dır; ama anlamı 'ilk üç oktet önemsiz, son oktet 0 olsun' olur ve yalnızca son okteti 0 olan adresleri yakalar. Üretim ağınız bu satıra hiç uymaz.
Standart, genişletilmiş, numaralı, adlı
IOS'ta iki tür IPv4 erişim listesi vardır ve ikisi de numarayla ya da adla tanımlanabilir.
Standart liste (standard ACL) yalnızca kaynak IP adresine bakar. Numarası 1 ile 99 ya da 1300 ile 1999 arasındadır. Örnek: access-list 10 permit 192.168.99.0 0.0.0.255. Standart listede host yazmadan tek bir adres de verilebilir: access-list 10 permit 192.168.99.5 satırında wildcard 0.0.0.0 sayılır.
Genişletilmiş liste (extended ACL) kaynak ve hedef adrese, protokole (ip, tcp, udp, icmp, ospf...) ve TCP ile UDP için kaynak ve hedef porta bakar. Numarası 100 ile 199 ya da 2000 ile 2699 arasındadır. Örnek: access-list 110 permit tcp 192.168.40.0 0.0.0.255 host 192.168.50.10 eq 80. Sıra her zaman şudur: eylem, protokol, kaynak, (kaynak portu), hedef, (hedef portu).
Adlı liste (named ACL) aynı iki türün, numara yerine anlamlı bir adla yazılmış halidir. Ayrı bir liste kipine girilir ve satırlar orada yazılır:
ip access-list standard YONETIMile standart,ip access-list extended URETIM_INile genişletilmiş liste açılır; istemR-01(config-ext-nacl)#olur.
Adlı listenin iki faydası vardır: ad, listenin ne işe yaradığını söyler; ve satırlar sıra numarasıyla tek tek eklenip silinebilir. Bugünkü IOS sürümlerinde numaralı listeler de ip access-list extended 110 diyerek aynı kipte düzenlenebilir, ama alışkanlık olarak yeni listeler adlı yazılır.
Her satır yazıldığında IOS ona bir sıra numarası verir. Numara yazmazsanız ilk satır 10 alır, sonrakiler onar onar artar: 10, 20, 30. Aradaki boşluk, sonradan 15 numaralı bir satır sokabilmeniz içindir.
Liste nasıl okunur: ilk uyan satır ve görünmeyen deny
Bir paket listeye geldiğinde IOS satırları yukarıdan aşağı, sırayla dener. Paketin uyduğu ilk satır kararı verir ve okuma orada biter; alttaki satırlara hiç bakılmaz. Bu kurala ilk eşleşme (first match) denir.
Hiçbir satıra uymayan paket ne olur? Her listenin sonunda, yazılmamış ve show access-lists çıktısında görünmeyen bir deny ip any any satırı vardır (implicit deny). Uymayan her paket orada düşer.
Bu iki kuraldan üç sonuç çıkar ve sınavlar üçünü de sorar:
- Sıra önemlidir. Özel satır genel satırdan önce gelmelidir.
permit ip any anyen üstteyse altındaki deny satırları hiç çalışmaz. - İçinde hiç permit olmayan bir liste her şeyi engeller. Yalnızca
deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255yazıp arayüze uygularsanız Üretim yalnızca Muhasebe'den değil her yerden kesilir: geri kalan paketler görünmeyen deny'a takılır. Cisco'nun belgesi de bunu söyler: bir liste en az bir permit satırı içermelidir, yoksa bütün paketler engellenir. - 'Geri kalanına izin' açıkça yazılır. Amaç birkaç şeyi yasaklamaksa listenin sonuna bilerek
permit ip any any(standart listedepermit any) eklenir.
İşlenmiş örnek. Üretim ağının (192.168.40.0/24) bağlı olduğu arayüze giriş yönünde şu liste uygulanmış olsun:
- 10 permit tcp 192.168.40.0 0.0.0.255 host 192.168.50.10 eq 80
- 20 deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.50.0 0.0.0.255
- 30 deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255
- 40 permit ip 192.168.40.0 0.0.0.255 any
Altı paketi sırayla deneyelim:
- 192.168.40.25'ten 192.168.50.10'a TCP, hedef port 80: 10. satırın kaynağı, hedefi ve portu tutar; 10'da izin.
- Aynı kaynaktan 192.168.50.10'a TCP 22: 10'un portu tutmaz; 20'de hedef 192.168.50.0/24 içinde; 20'de ret.
- Aynı kaynaktan 192.168.50.10'a ping (ICMP): 10 yalnızca TCP'ye bakar; 20'de ret.
- Aynı kaynaktan 192.168.20.10'a TCP 445: 10 ve 20'nin hedefi tutmaz; 30'da ret.
- Aynı kaynaktan 203.0.113.80'e TCP 443: ilk üç satır tutmaz; 40'ta izin.
- 192.168.41.7'den herhangi bir yere: üçüncü oktet 41 olduğu için hiçbir satırın kaynağı tutmaz; görünmeyen deny'da ret. Bu yan etki faydalıdır: Üretim portundan başka ağın adresiyle gelen sahte paketler düşer.
Dikkat: 20. satır sunucu ağının tamamını kapatır. Üretim'in DNS ya da DHCP sunucusu da 192.168.50.0/24 içindeyse o trafik de kesilir. Bir liste yazdıktan sonra 'bu ağdan başka hangi hizmet geçmeliydi?' diye sorun.
Listeyi uygulamak: arayüz, yön ve yer
Liste arayüz kipinde ip access-group komutuyla bağlanır: interface GigabitEthernet0/0, ardından ip access-group URETIM_IN in. Yön, yönlendiricinin bakış açısından söylenir:
- in: paket bu arayüzden yönlendiriciye girerken, yönlendirme kararından önce denetlenir.
- out: paket bu arayüzden çıkarken, yönlendirme kararından sonra denetlenir.
Bir arayüzde, bir yönde, bir protokol (IPv4) için yalnızca bir liste olabilir. Aynı arayüze ikinci bir ip access-group ... in yazarsanız birincinin yerine geçer.
Listeyi nereye koyacağınızın Cisco'nun öğrettiği bir kuralı vardır: standart liste hedefe yakın, genişletilmiş liste kaynağa yakın. Nedenini bilmek kuralı ezberlemekten önemlidir:
- Standart liste yalnızca kaynağa bakar. Üretim'in Muhasebe'ye gitmesini standart listeyle engellemek istediğinizi düşünün:
access-list 10 deny 192.168.40.0 0.0.0.255veaccess-list 10 permit any. Bunu Üretim'in yanına, giriş yönünde koyarsanız liste 'Muhasebe'ye giden' ile 'sunucuya giden' arasında ayrım yapamaz ve Üretim'i her yerden keser. Hedefe yakın koymak, yani yönlendiricinin Muhasebe'ye bakan arayüzüne çıkış yönünde (ip access-group 10 out) uygulamak, yasağı yalnızca o hedefe giden trafiğe sınırlar. - Genişletilmiş liste hedefi ve portu da bilir, bu yüzden yanlış trafiği yanlışlıkla kesme derdi yoktur. Kaynağa yakın konur, çünkü istenmeyen paket ağda daha az yol alır: bant genişliği ve aradaki cihazların işi boşa harcanmaz.
Uygulamayı denetlemek için show ip interface GigabitEthernet0/0 çıktısındaki Inbound access list is ve Outgoing access list is satırlarına, kuralların çalıştığını görmek için show access-lists çıktısındaki sayaçlara bakılır. Bunları Derinlemesine bölümünde göreceksiniz.
Dikkat: Bir arayüze çıkış yönünde uygulanan liste, yönlendiricinin kendisinin ürettiği paketleri (yönlendiriciden atılan bir ping, bir syslog iletisi) süzmez. Cisco'nun belgesi bunu açıkça söyler: liste cihaza gelen ve cihazdan geçen trafiği denetler, cihazda doğan trafiği değil. Bu yüzden 'yönlendiriciden ping atınca geçiyor' deneyi bir çıkış listesini sınamaz; sınamayı arkadaki bir bilgisayardan yapın.
Akılda kalsın
- Wildcard maskede 0 'eşleşmeli', 1 'önemsiz' demektir; wildcard = 255.255.255.255 eksi alt ağ maskesi (/24 için 0.0.0.255, /26 için 0.0.0.63); host tek adres (0.0.0.0), any her adres (255.255.255.255) demektir.
- Standart liste (1 ile 99, 1300 ile 1999) yalnızca kaynak adrese bakar; genişletilmiş liste (100 ile 199, 2000 ile 2699) kaynak, hedef, protokol ve portlara bakar; ikisi de adlı yazılabilir.
- Satırlar yukarıdan aşağı okunur ve ilk uyan satır karar verir; sonda görünmeyen bir deny ip any any vardır, bu yüzden hiç permit içermeyen liste her şeyi engeller.
- Liste ip access-group ad in|out ile bağlanır; bir arayüzde bir yönde tek liste olur; standart liste hedefe yakın (yalnızca kaynağı bildiği için), genişletilmiş liste kaynağa yakın konur.
- show access-lists her satırın sayacını gösterir (görünmeyen deny'ın sayacı yoktur); ACL durumsuzdur, cevap trafiğini ayrıca düşünmek gerekir; aynı liste NAT'ta ve vty'de (access-class) süzgeç değil seçicidir.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Erişim listesi | Access control list (ACL) | Sırayla okunan permit ve deny satırlarından oluşan, paketleri ya da adresleri seçen liste. |
| Erişim denetim girdisi | Access control entry (ACE) | Listenin tek bir satırı: bir eylem ve bir eşleşme koşulu. |
| Wildcard maske | Wildcard mask (inverse mask) | 0 bitlerinin eşleşmesi gerektiğini, 1 bitlerinin önemsiz olduğunu söyleyen 32 bitlik maske. |
| Standart liste | Standard ACL | Yalnızca kaynak IP adresine bakan liste; numarası 1 ile 99 ya da 1300 ile 1999. |
| Genişletilmiş liste | Extended ACL | Kaynak, hedef, protokol ve portlara bakan liste; numarası 100 ile 199 ya da 2000 ile 2699. |
| Adlı liste | Named ACL | Numara yerine adla tanımlanan, satırları sıra numarasıyla düzenlenebilen liste. |
| İlk eşleşme | First match | Paketin uyduğu ilk satırın kararı verdiği, alttaki satırlara bakılmadığı okuma kuralı. |
| Görünmeyen ret | Implicit deny | Her listenin sonunda bulunan, yazılmamış ve gösterilmeyen deny ip any any satırı. |
| Sıra numarası | Sequence number | Satırın listedeki yerini belirleyen numara; varsayılan olarak 10'dan başlar, onar artar. |
| Giriş yönü | Inbound (in) | Paketin arayüzden yönlendiriciye girerken, yönlendirme kararından önce denetlenmesi. |
| Çıkış yönü | Outbound (out) | Paketin arayüzden çıkarken, yönlendirme kararından sonra denetlenmesi. |
| Paket süzgeci | Packet filter | Paketleri başlık bilgilerine göre tek tek değerlendiren süzgeç. |
| Durumsuz | Stateless | Bağlantıyı hatırlamadan her paketi ayrı değerlendiren; ACL böyledir. |
| Port işleci | Port operator (eq, neq, gt, lt, range) | TCP ve UDP satırında port koşulunu kuran sözcük: eşit, eşit değil, büyük, küçük, aralık. |
| established | established keyword | Yalnızca ACK ya da RST bayrağı taşıyan TCP segmentlerine uyan seçenek. |
| Bitişik olmayan wildcard | Noncontiguous wildcard | 0 ve 1 bitleri karışık sıralanmış wildcard; örneğin 0.0.254.255 çift üçüncü oktetleri seçer. |
| access-class | access-class | Bir listeyi vty hatlarına bağlayarak yönlendiriciye uzaktan kimin bağlanabileceğini seçen komut. |
| Eşleşme sayacı | Match counter (matches) | show access-lists çıktısında bir satıra kaç paketin uyduğunu gösteren sayı. |
| Yatay hareket | Lateral movement | Bir saldırganın ele geçirdiği cihazdan iç ağdaki başka cihazlara yayılma çabası. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- Cisco CCNA 200-301 v1.1 5.6: Configure and verify access control lists
- Cisco CCNA 200-301 v1.1 5.3: Configure and verify device access control using local passwords (bu derste yalnızca vty hatlarını access-class ile kaynak adrese göre kısıtlama)
- Cisco CCNA 200-301 v1.1 4.1: Configure and verify inside source NAT using static and pools (bu derste yalnızca NAT'ın çevrilecek adresleri bir erişim listesiyle seçmesi)
- CompTIA Network+ N10-009, Network Security alanı: ağ güvenliği özelliklerini uygulama; güvenlik kuralı olarak erişim listesi (ACL)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.1: Given a scenario, apply mitigating controls, techniques, and solutions to secure the environment (Segmentation, Access controls, Firewalls: Rule-based)
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- Cisco: Configure and Filter IP Access Lists (numara aralıkları, wildcard maske, implicit deny)
- Cisco Security Configuration Guide: Access Control Lists, IOS 15M&T: IP Access List Overview
- Cisco Security Configuration Guide: IP Access List Entry Sequence Numbering (IOS 15E)
- Cisco: Configure Commonly Used IP ACLs (established, gt, yönlendirme güncellemelerine izin)
- Cisco Security Configuration Guide: Controlling Access to a Virtual Terminal Line (access-class)
- Cisco Security Center: Understanding Access Control List Logging
- Cisco CCNA Exam v1.1 (200-301) Exam Topics
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
Wildcard tablosu ve aralık hesabı
Sınavda ve sahada en çok kullanılan önek uzunluklarının wildcard karşılıkları aşağıdadır. Her satırda wildcard = 255.255.255.255 eksi maske; aralığın sonu = ağ adresi artı wildcard.
Wildcard yalnızca alt ağ yazmaz, birden çok alt ağı tek satırda toplar. 192.168.20.0/24 ile 192.168.21.0/24'ü birlikte yakalamak için 192.168.20.0 0.0.1.255 yazılır. Üçüncü oktet 20 = 0001 0100, wildcard 1 = 0000 0001; ilk yedi bit (0001010) denetlenir ve 20 ile 21 bu yedi biti paylaşır, 22 (0001 0110) paylaşmaz.
Bir aralığın tek satıra sığması için iki koşul vardır: adres sayısı 2'nin kuvveti olmalı (2, 4, 8, 16...) ve aralık o sayının katında başlamalı. 192.168.10.16 ile 192.168.10.31 arası 16 adrestir ve 16'nın katında başlar: 192.168.10.16 0.0.0.15. 192.168.10.10 ile 192.168.10.25 arası da 16 adrestir ama 10, 16'nın katı değildir; tek satırla yazılamaz.
/20 örneği. 172.16.16.0 0.0.15.255: üçüncü oktet 16 = 0001 0000, wildcard 15 = 0000 1111, ilk dört bit (0001) denetlenir. Uyan üçüncü oktetler 16 ile 31 arasıdır; aralık 172.16.16.0 ile 172.16.31.255. 172.16.31.200 uyar; 172.16.32.1 uymaz, çünkü 32 = 0010 0000 ve ilk dört bit 0010'dur.
Sınırda olmayan adres. 192.168.10.70 0.0.0.63 yazılırsa wildcard'ın 1 olduğu bitler zaten karşılaştırılmaz; satır 192.168.10.64 ile 192.168.10.127 arasını yakalar, 70 ile 133 arasını değil. IOS satırı ağ adresiyle, 192.168.10.64 olarak gösterir. Yazdığınızın ekranda değiştiğini görürseniz wildcard'ınızı yeniden hesaplayın.
| Önek | Alt ağ maskesi | Wildcard | Adres sayısı | Örnek satır ve aralığı |
|---|---|---|---|---|
| /32 | 255.255.255.255 | 0.0.0.0 | 1 | host 192.168.50.10 |
| /30 | 255.255.255.252 | 0.0.0.3 | 4 | 10.0.12.0 0.0.0.3: 10.0.12.0 ile 10.0.12.3 |
| /29 | 255.255.255.248 | 0.0.0.7 | 8 | 192.168.10.8 0.0.0.7: .8 ile .15 |
| /28 | 255.255.255.240 | 0.0.0.15 | 16 | 192.168.10.16 0.0.0.15: .16 ile .31 |
| /27 | 255.255.255.224 | 0.0.0.31 | 32 | 192.168.10.32 0.0.0.31: .32 ile .63 |
| /26 | 255.255.255.192 | 0.0.0.63 | 64 | 192.168.10.64 0.0.0.63: .64 ile .127 |
| /25 | 255.255.255.128 | 0.0.0.127 | 128 | 192.168.10.128 0.0.0.127: .128 ile .255 |
| /24 | 255.255.255.0 | 0.0.0.255 | 256 | 192.168.40.0 0.0.0.255 |
| /23 | 255.255.254.0 | 0.0.1.255 | 512 | 192.168.20.0 0.0.1.255: 192.168.20.0 ile 192.168.21.255 |
| /22 | 255.255.252.0 | 0.0.3.255 | 1024 | 10.10.8.0 0.0.3.255: 10.10.8.0 ile 10.10.11.255 |
| /20 | 255.255.240.0 | 0.0.15.255 | 4096 | 172.16.16.0 0.0.15.255: 172.16.16.0 ile 172.16.31.255 |
| /16 | 255.255.0.0 | 0.0.255.255 | 65 536 | 172.16.0.0 0.0.255.255 |
| /8 | 255.0.0.0 | 0.255.255.255 | 16 777 216 | 10.0.0.0 0.255.255.255 |
| /0 | 0.0.0.0 | 255.255.255.255 | Hepsi | any |
Dikkat: Wildcard'ı alt ağ maskesinden 'bitleri ters çevirerek' de bulabilirsiniz; oktet oktet 255'ten çıkarmak aynı sonucu verir ve sınavda daha az hataya yol açar.
Bitişik olmayan wildcard: bir merak konusu
Alt ağ maskesinde 1'ler hep solda, 0'lar hep sağda toplanır. Wildcard maskede böyle bir zorunluluk yoktur; Cisco'nun belgesi wildcard'ın bitişik olmayan (noncontiguous) bitlere izin verdiğini söyler ve örnek olarak 0.0.254.255'i verir.
192.168.0.0 0.0.254.255 satırını çözelim. Üçüncü oktetin wildcard'ı 254 = 1111 1110: yalnızca en sağdaki bit denetlenir ve adresteki değeri 0'dır. Yani üçüncü okteti çift olan her 192.168.x.y adresi uyar: 192.168.0.9, 192.168.2.9, 192.168.4.9 uyar; 192.168.5.9 uymaz (5 = 0000 0101).
Aynı mantıkla 10.0.1.0 0.0.254.255, 10.0.x.y içinde üçüncü okteti tek olan adresleri yakalar.
Gerçek hayatta bu, adres planı bilerek düzenli kurulmuşsa işe yarar: örneğin her şubede telefonlar tek numaralı, bilgisayarlar çift numaralı alt ağdaysa tek satırla bütün şubelerin telefonları seçilebilir. Okunması zordur ve yanlış anlaşılmaya açıktır; CCNA'da çözmeniz beklenir, yazmanız pek beklenmez.
Genişletilmiş satırın parçaları ve port işleçleri
Genişletilmiş bir TCP ya da UDP satırının tam biçimi şudur: eylem, protokol, kaynak adres ve wildcard, isteğe bağlı kaynak portu koşulu, hedef adres ve wildcard, isteğe bağlı hedef portu koşulu, isteğe bağlı seçenekler (established, log).
Port koşulu bir işleç (operator) ve bir ya da iki port numarasıyla yazılır. Port koşulu yalnızca tcp ve udp satırlarında geçerlidir; ip ya da icmp satırına port yazılmaz.
Konum anlamı belirler. Port koşulu, hemen önündeki adresin portudur. permit tcp any host 192.168.50.10 eq 80 satırında eq 80 hedefin arkasındadır: hedef portu 80. permit tcp any eq 80 host 192.168.50.10 satırında ise eq 80 kaynağın arkasındadır: kaynak portu 80 demektir. İstemcilerin kaynak portu geçici (ephemeral) bir numara olduğundan bu ikinci satır web isteklerine hiç uymaz.
established. Yalnızca TCP satırında kullanılır ve ACK ya da RST bayrağı taşıyan segmentlere uyar. Bir bağlantının ilk segmenti (yalnızca SYN) bu bayrakları taşımaz; bu yüzden established, 'dışarıdan yeni bağlantı açılmasın, içeriden açılanların cevapları gelsin' kuralının kaba bir yoludur: permit tcp any 192.168.40.0 0.0.0.255 established. Kaba diyoruz, çünkü yönlendirici bağlantıyı gerçekten izlemez; bayrağı elle ACK yapılmış bir paket de uyar. UDP ve ICMP için bir karşılığı yoktur. Gerçek oturum izleme durumlu güvenlik duvarının işidir.
Port adları. IOS bazı iyi bilinen portları ekranda adıyla gösterir: eq 80 yazdığınız satır show access-lists çıktısında eq www olarak görünür; 23 telnet, 25 smtp, 53 domain olarak görünür. Satırı yazarken numara da ad da kabul edilir.
| İşleç | Anlamı | Örnek | Uyan portlar |
|---|---|---|---|
| eq | eşit | eq 443 | yalnızca 443 |
| neq | eşit değil | neq 23 | 23 dışındaki bütün portlar |
| gt | büyük | gt 1023 | 1024 ile 65535 arası (1023 dahil değil) |
| lt | küçük | lt 1024 | 0 ile 1023 arası (1024 dahil değil) |
| range | aralık, iki uç dahil | range 20 21 | 20 ve 21 |
Dikkat: gt ve lt sınırı dahil etmez. 'İyi bilinen portlar dışındakiler' için gt 1023 yazılır, gt 1024 yazılırsa 1024 dışarıda kalır.
Adlı listeyi sıra numarasıyla düzenlemek
Eski numaralı liste yazımında (access-list 110 ... komutları) yeni satır her zaman listenin sonuna eklenir; araya satır sokmak için listeyi silip yeniden yazmak gerekirdi. Sıra numaraları bunu çözer: liste kipinde satırın başına bir numara yazarsanız satır o konuma girer.
Kutudaki örnekte Üretim'e sunucuda SSH (TCP 22) açılıyor: yeni satır 15 numarayla 10 ile 20 arasına giriyor, çünkü 20. satır sunucu ağını kapatıyor ve sona eklenen bir permit oraya hiç ulaşamazdı. Ardından artık gereksiz olan bir satır no ve sıra numarasıyla siliniyor.
Sıra numaralarının kuralları şunlardır:
- Numarasız yazılan satır, listedeki son numaradan 10 fazlasını alır ve sona girer.
- Var olan bir numarayı yeniden kullanmak hata verir (Duplicate sequence number); satırı değiştirmek için önce silin, sonra yazın.
- Araya çok satır sokup boşluk kalmadıysa
ip access-list resequence URETIM_IN 10 10listeyi 10'dan başlayıp onar artacak biçimde yeniden numaralandırır. - Bir satırı değiştirirken liste arayüzde uygulanmış durumdadır. Kritik bir listede önce yeni satırı ekleyip sonra eskisini silmek, aradaki anda trafiğin kesilmesini önler.
R-01# show access-lists URETIM_IN
Extended IP access list URETIM_IN
10 permit tcp 192.168.40.0 0.0.0.255 host 192.168.50.10 eq www
20 deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.50.0 0.0.0.255
30 deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255
35 deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.30.0 0.0.0.255
40 permit ip 192.168.40.0 0.0.0.255 any
R-01# configure terminal
R-01(config)# ip access-list extended URETIM_IN
R-01(config-ext-nacl)# 15 permit tcp 192.168.40.0 0.0.0.255 host 192.168.50.10 eq 22
R-01(config-ext-nacl)# no 35
R-01(config-ext-nacl)# end
R-01# show access-lists URETIM_IN
Extended IP access list URETIM_IN
10 permit tcp 192.168.40.0 0.0.0.255 host 192.168.50.10 eq www
15 permit tcp 192.168.40.0 0.0.0.255 host 192.168.50.10 eq 22
20 deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.50.0 0.0.0.255
30 deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255
40 permit ip 192.168.40.0 0.0.0.255 anyshow access-lists ve sayaçlar: kural çalışıyor mu?
show access-lists her listeyi türüyle, satırlarını sıra numaralarıyla gösterir. Bir satıra en az bir paket uymuşsa sonunda parantez içinde eşleşme sayacı (matches) görünür. Hiç paket uymamış satırda sayaç yazmaz.
Sayaç, kuralın gerçekten çalıştığının kanıtıdır. Bir sorunu ararken izlenen yol şudur: clear access-list counters ile sayaçları sıfırlayın, sorunlu trafiği bir kez yeniden üretin, show access-lists ile hangi satırın sayacının arttığına bakın. Artan satır, paketin karara bağlandığı satırdır.
Kutudaki çıktıda dikkat edilecekler:
- Standart listede wildcard
wildcard bitssözcükleriyle ve virgülden sonra gösterilir. - Genişletilmiş listede
eq 80olarak yazılan satıreq wwwolarak görünür. - Görünmeyen deny'ın sayacı yoktur. Ona kaç paketin takıldığını görmek istiyorsanız listenin sonuna açıkça
deny ip any any(gerekiyorsalogile) yazın; o zaman satır ve sayacı görünür. show ip interfaceçıktısı listenin hangi arayüze, hangi yönde bağlı olduğunu söyler. Liste yazılmış ama arayüze bağlanmamışsa sayaçlar hiç artmaz; bu, 'kural yazdım ama işe yaramıyor' şikâyetinin en sık nedenidir.
R-01# show access-lists
Standard IP access list 10
10 deny 192.168.40.0, wildcard bits 0.0.0.255 (14 matches)
20 permit any (230 matches)
Extended IP access list URETIM_IN
10 permit tcp 192.168.40.0 0.0.0.255 host 192.168.50.10 eq www (1250 matches)
20 deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.50.0 0.0.0.255 (37 matches)
30 deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255 (61 matches)
40 permit ip 192.168.40.0 0.0.0.255 any (9020 matches)
R-01# show ip interface GigabitEthernet0/0
GigabitEthernet0/0 is up, line protocol is up
Internet address is 192.168.40.1/24
Outgoing access list is not set
Inbound access list is URETIM_INDikkat: Sayaçlar yalnızca bir şeyin uyduğunu söyler, neyin uyduğunu söylemez. 20. satırdaki 37 eşleşmenin hangi bilgisayardan ve hangi porta olduğunu öğrenmek için satıra log eklemek ya da paket yakalamak gerekir.
ACL'nin başka işleri: NAT, vty, rota süzme
NAT. PAT kuralı çevrilecek iç adresleri bir listeyle seçer: access-list 1 permit 192.168.1.0 0.0.0.255 ve ip nat inside source list 1 interface GigabitEthernet0/1 overload. Burada deny 'çevirme' demektir; paketi düşürmez, çevrilmeden yoluna devam ettirir. Ayrıntısı 2. aşamadaki NAT dersindedir.
vty erişimi. Yönlendiriciye Telnet ya da SSH ile kimin bağlanabileceği, standart bir listenin vty hatlarına access-class ile bağlanmasıyla seçilir. Kutudaki örnekte yalnızca yönetim ağı 192.168.99.0/24 bağlanabilir. Cisco'nun önerisi, aynı kısıtı cihazdaki bütün vty hatlarına uygulamaktır (cihaz kaç hat sunuyorsa: line vty 0 4 ya da line vty 0 15), çünkü bağlanan kullanıcı herhangi bir hatta düşebilir. access-class arayüzden bağımsızdır: hangi arayüzden gelirse gelsin, yönlendiricinin kendisine açılan oturumu süzer. Arayüzdeki bir liste ise yönlendiriciden geçen trafikle birlikte ona gelen trafiği de süzer; vty için doğru araç access-class'tır.
Rota süzme (kısaca). Bir yönlendirme protokolü, distribute-list 20 in gibi bir komutla hangi rotaları kabul edeceğini bir listeye sorabilir. Burada permit 'bu ağı yönlendirme tablosuna al', deny 'alma' demektir ve listedeki adres bir paketin değil bir rotanın ağ adresidir. Ayrıntısı CCNA kapsamının dışındadır; bilmeniz gereken, aynı listenin burada da 'süzgeç' değil 'seçici' olarak kullanıldığıdır.
R-01(config)# access-list 10 permit 192.168.99.0 0.0.0.255
R-01(config)# line vty 0 4
R-01(config-line)# access-class 10 in
R-01(config-line)# end
R-01# show access-lists 10
Standard IP access list 10
10 permit 192.168.99.0, wildcard bits 0.0.0.255 (3 matches)Dikkat: Uzaktan bağlıyken vty listesini değiştiren yönetici, kendi adresini listeye koymayı unutursa bir sonraki oturumunu açamaz. Yaptığınız değişiklik uzaktan bağlantınızı etkileyebilecekse konsol erişiminiz olduğundan emin olun.
Ne ters gider, nasıl görünür?
Arıza biletlerinde ACL kaynaklı sorunlar birkaç kalıpta toplanır. Her birinin belirtisini tanımak, show access-lists ve show ip interface ile birkaç dakikada sonuca gitmenizi sağlar.
| Hata | Belirti | Nasıl anlaşılır | Çözüm |
|---|---|---|---|
| Listede hiç permit yok | Arayüzden o yönde hiçbir şey geçmiyor | Deny satırlarının sayacı artıyor; başka satır yok | Sona permit ip any any ya da gereken izinleri ekle |
| Genel satır özel satırın üstünde | Yasak işe yaramıyor | Üstteki permit satırının sayacı artıyor, alttaki deny 0 | Deny'ı araya, daha küçük bir sıra numarasıyla ekle |
| Wildcard yerine maske yazılmış | Kural hiçbir pakete uymuyor | Satırda 255.255.255.0 gibi bir wildcard görünüyor | Wildcard'ı 255.255.255.255 eksi maske olarak yaz |
| Yanlış yön ya da arayüz | Kural hiç sayılmıyor | show ip interface listeyi başka yerde ya da yönde gösteriyor | ip access-group'u doğru arayüze doğru yönde uygula |
| Cevap trafiği unutulmuş | İstek gidiyor, cevap gelmiyor | Dönüş yönündeki listede cevap paketleri deny'a takılıyor | Cevaba izin ver (established) ya da durumlu güvenlik duvarı kullan |
| Yönlendirme protokolü unutulmuş | OSPF komşuluğu bir süre sonra düşüyor | Giriş listesinde OSPF'e izin yok; hello paketleri görünmeyen deny'a takılıyor | permit ospf any any satırını ekle |
| Liste adı yanlış yazılmış | Kural yokmuş gibi her şey geçiyor | show ip interface var olmayan bir ad gösteriyor | Adı düzelt; Cisco'ya göre adı verilen liste yoksa bütün paketler geçer |
Dikkat: Görünmeyen deny, yönlendiricinin kendi denetim trafiğini de yakalar. Bir arayüze giriş listesi uyguladığınızda o arayüzden gelen OSPF hello paketleri de listeden geçer; izin verilmezse komşuluk, dead süresi dolunca (Ethernet'te varsayılan 40 saniye) düşer. Cisco'nun örnek listeler belgesi bu yüzden giriş listelerinde yönlendirme güncellemelerine açıkça izin verilmesini önerir.
SOC için: ACL kayıtları ve sınırları
Bir satırın sonuna log eklenirse, o satıra uyan ilk paket için hemen bir syslog iletisi üretilir. Aynı akışın sonraki paketleri sayılır ve beş dakikalık aralıklarla tek bir iletide özetlenir. TCP ve UDP için ileti kimliği %SEC-6-IPACCESSLOGP, ICMP için %SEC-6-IPACCESSLOGDP'dir. log-input kullanılırsa iletiye paketin girdiği arayüz ve kaynak MAC adresi de eklenir.
Kutudaki kayıtlar bir SIEM'e düşmüş olsun. Üretim ağındaki tek bir bilgisayar, birkaç saniye içinde Muhasebe ağındaki farklı adreslere TCP 445 (SMB) ile bağlanmaya çalışıyor ve hepsi 30. satıra takılıyor. Bu, bir kullanıcının elle yapacağı bir şey değildir; yatay hareket (lateral movement) arayan bir zararlı yazılımın ya da bir taramanın izi olabilir. ACL işini yapmıştır, ama asıl soru 192.168.40.37'de neyin çalıştığıdır: sıradaki adım o cihazın uç nokta kayıtlarıdır.
ACL kanıtının sınırlarını da bilin:
- Log'un bir bedeli vardır. Cisco, ACL kaydının işlemciyi yorabileceğini ve cihazın başka işlerini etkileyebileceğini belirtir. Yoğun bir
permit ip any any logsatırı yönlendiriciyi zorlar. Kayıt, ilgilenilen deny satırlarına konur. - Özet sayıdır, kayıt değil. Beş dakikalık özet '9 packets' der; her paketin zamanını vermez.
- ACL durumsuzdur. Bir saldırgan izin verilen bir portu (80, 443) kullanıyorsa ACL onu göremez; içerik denetimi IPS ya da yeni nesil güvenlik duvarının işidir.
- Sayaçlar kalıcı değildir.
clear access-list countersve yeniden başlatma onları sıfırlar; bir olayın kanıtı olarak sayaca değil syslog'a güvenin.
R-01(config)# ip access-list extended URETIM_IN R-01(config-ext-nacl)# no 30 R-01(config-ext-nacl)# 30 deny tcp 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255 eq 445 log *Nov 17 09:41:02.118: %SEC-6-IPACCESSLOGP: list URETIM_IN denied tcp 192.168.40.37(49812) -> 192.168.20.11(445), 1 packet *Nov 17 09:41:02.904: %SEC-6-IPACCESSLOGP: list URETIM_IN denied tcp 192.168.40.37(49813) -> 192.168.20.12(445), 1 packet *Nov 17 09:41:03.377: %SEC-6-IPACCESSLOGP: list URETIM_IN denied tcp 192.168.40.37(49814) -> 192.168.20.13(445), 1 packet *Nov 17 09:41:03.951: %SEC-6-IPACCESSLOGP: list URETIM_IN denied tcp 192.168.40.37(49815) -> 192.168.20.14(445), 1 packet
Dikkat: Satırı 'deny tcp ... eq 445 log' olarak değiştirmek, Üretim'den Muhasebe'ye 445 dışındaki trafiği bu satırın dışında bırakır. Asıl yasağı korumak için altına yeniden 'deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255' eklenmelidir; kayıt ihtiyacı kuralın kendisini daraltmamalıdır.
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Hesapla
Maskeden wildcard'a, wildcard'dan aralığa
Her ağ için wildcard maskeyi bulun ve satırın yakaladığı ilk ve son adresi yazın. Son iki maddede verilen adreslerin satıra uyup uymadığını bitlerle gösterin.
a) 192.168.40.0/24 b) 10.0.12.4/30 c) 192.168.10.96/27 d) 172.20.32.0/21 e) 10.10.8.0 0.0.3.255 satırı: 10.10.11.200 uyar mı? 10.10.12.1 uyar mı? f) 192.168.0.0 0.0.254.255 satırı: 192.168.6.20 uyar mı? 192.168.7.20 uyar mı?
- Alt ağ maskesini yazın, sonra her okteti 255'ten çıkarın.
- Aralığın son adresi, ağ adresinin oktetlerine wildcard'ın oktetleri eklenerek bulunur.
- Uyma sorusunda yalnızca wildcard'ı 0 olmayan okteti bitlere açın; wildcard'ın 0 olduğu bitleri karşılaştırın.
Cevap: a) Maske 255.255.255.0, wildcard 0.0.0.255; 192.168.40.0 ile 192.168.40.255. b) Maske 255.255.255.252, wildcard 0.0.0.3; 10.0.12.4 ile 10.0.12.7. c) Maske 255.255.255.224, wildcard 0.0.0.31; 192.168.10.96 ile 192.168.10.127. d) Maske 255.255.248.0, wildcard 0.0.7.255; 172.20.32.0 ile 172.20.39.255. e) Üçüncü oktet: 8 = 0000 1000, wildcard 3 = 0000 0011, ilk altı bit (000010) denetlenir. 11 = 0000 1011, ilk altı bit 000010: uyar. 12 = 0000 1100, ilk altı bit 000011: uymaz. Aralık 10.10.8.0 ile 10.10.11.255'tir. f) Üçüncü oktetin wildcard'ı 254 = 1111 1110, yalnızca son bit denetlenir ve 0 olmalıdır. 6 = 0000 0110, son bit 0: uyar. 7 = 0000 0111, son bit 1: uymaz.Oku ve yorumla
Paket paket: hangi satır karar verir?
Aşağıdaki liste R-01'in Gi0/0 arayüzüne (Üretim, 192.168.40.0/24) giriş yönünde uygulanmıştır. Beş paketin her biri için kararı veren satırı (ya da görünmeyen deny'ı) ve sonucu yazın.
ip access-list extended URETIM_IN 10 permit tcp 192.168.40.0 0.0.0.255 host 192.168.50.10 eq 80 20 permit udp 192.168.40.0 0.0.0.255 host 192.168.50.53 eq 53 30 deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.50.0 0.0.0.255 40 permit tcp 192.168.40.0 0.0.0.255 any range 80 443 50 permit icmp 192.168.40.0 0.0.0.255 any 1) 192.168.40.20:50100 -> 192.168.50.10:80, TCP 2) 192.168.40.20:50101 -> 192.168.50.10:443, TCP 3) 192.168.40.20:53000 -> 192.168.50.53:53, UDP 4) 192.168.40.20:50102 -> 198.51.100.7:443, TCP 5) 192.168.40.20:50103 -> 198.51.100.7:22, TCP
Cevap: 1) 10. satırda izin: kaynak 192.168.40.0/24 içinde, hedef host 192.168.50.10, hedef port 80. 2) 10'un portu tutmaz (443), 20 UDP'dir, 30'da hedef 192.168.50.0/24 içinde: 30'da ret. 40. satır 443'ü kapsasa da oraya hiç gelinmez; ilk uyan satır karar verir. 3) 20. satırda izin. 4) 10, 20 ve 30 tutmaz (hedef sunucu ağı değil); 40'ta range 80 443 iki ucu da kapsar: izin. 5) 10 ile 40 tutmaz (22 aralığın dışında), 50 ICMP'dir: görünmeyen deny ip any any ile ret. Dikkat: range 80 443 yalnızca 80 ve 443'ü değil, iki uç dahil 80 ile 443 arasındaki 364 portun hepsini açar; amaç yalnızca HTTP ve HTTPS ise iki ayrı eq satırı yazılmalıdır.Oku ve yorumla
Yapılandırmadaki üç hata
Bir yönetici, Üretim ağının (192.168.40.0/24) Muhasebe ağına (192.168.20.0/24) erişmesini engellemek, başka her şeyi açık bırakmak istiyor. R-01'de Gi0/0 Üretim'e, Gi0/1 Muhasebe'ye bakıyor. Aşağıdaki yapılandırmadaki hataları bulun ve düzeltilmiş halini yazın.
access-list 10 deny 192.168.40.0 255.255.255.0 ! interface GigabitEthernet0/0 ip access-group 10 in
Cevap: 1) Wildcard yerine alt ağ maskesi yazılmış: 255.255.255.0 wildcard olarak 'son oktet 0 olsun' demektir ve Üretim'in adreslerine uymaz. Doğrusu 0.0.0.255. 2) Listede permit yok: görünmeyen deny yüzünden arayüzden hiçbir şey geçmez; sona access-list 10 permit any eklenmeli. 3) Standart liste kaynağa yakın, Üretim'in arayüzüne giriş yönünde konmuş: düzeltilse bile Üretim'i her yerden keser. Standart liste hedefe yakın konur: Gi0/1'e çıkış yönünde. Düzeltilmiş hali: access-list 10 deny 192.168.40.0 0.0.0.255, access-list 10 permit any, interface GigabitEthernet0/1, ip access-group 10 out (ve Gi0/0'dan no ip access-group 10 in). Daha iyisi genişletilmiş bir liste ile kaynağa yakın: deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255, permit ip any any, Gi0/0 in.Laboratuvarda
Laboratuvar: bölümler arası ACL ve sayaçlar
Laboratuvarda 'ACL: bölümler arası erişimi kısıtlamak' çalışmasını açın. Üretim'in (URT-01) Muhasebe'ye erişimini adlı genişletilmiş bir listeyle engelleyin, sunuculara erişimi açık bırakın. Görünmeyen deny'ı, ilk eşleşmeyi ve sayaçları kendi gözünüzle görün.
- URT-01'den
ping 192.168.20.10veping 192.168.50.10yazın; ikisi de başarılı olmalı. - R-01'de:
enable,configure terminal,ip access-list extended URETIM_POLICY,deny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255,exit. Sonrainterface gi0/0,ip access-group URETIM_POLICY in,end. - URT-01'den yeniden
ping 192.168.50.10yazın. Sonucu not edin. - R-01'de
configure terminal,ip access-list extended URETIM_POLICY,permit ip any any,endyazarak listeye izin satırını ekleyin. URT-01'den iki ping'i yineleyin. - R-01'de
show access-listsyazın ve iki satırın sayaçlarına bakın. - Sırayı bozun: R-01'de
configure terminal,no ip access-list extended URETIM_POLICY,ip access-list extended URETIM_POLICY, öncepermit ip any any, sonradeny ip 192.168.40.0 0.0.0.255 192.168.20.0 0.0.0.255,end. URT-01'denping 192.168.20.10yazın veshow access-listsile iki satırın sayacına yeniden bakın.
Cevap: Yalnızca deny satırı varken sunucuya ping de başarısız olur: listede permit yoktur ve geri kalan paketler görünmeyen deny ip any any'ye takılır. permit ip any any eklendikten sonra Muhasebe'ye ping başarısız, sunucuya ping başarılıdır. show access-lists çıktısında 10 numaralı deny satırının ve 20 numaralı permit satırının yanında (N matches) sayaçları görünür; görünmeyen deny'ın sayacı yoktur. Sıra bozulunca Muhasebe'ye ping yeniden başarılı olur: her paket önce 10. satırdaki permit ip any any'ye uyar ve okuma orada biter. Sayaçta yalnızca 10. satır artar, 20. satırdaki deny'ın yanında hiç sayaç görünmez. Liste aynı adla yeniden yazıldığı için Gi0/0'daki bağlantı yerinde kalır. Bu, sahada 'yasak yazdım ama çalışmıyor' şikâyetinin tipik görüntüsüdür; çözüm deny'ı permit'in üstüne almaktır.- URT-01'den
Laboratuvarda
Laboratuvar: tek bir sunucunun tek bir portu
Aynı laboratuvarda listeyi, Üretim'in yalnızca sunucudaki web hizmetine (192.168.50.10, TCP 80) erişimini kesecek biçimde yeniden yazın; ping ve Muhasebe erişimi açık kalsın. Bir satırın porta göre karar verdiğini gösterin.
- R-01'de:
configure terminal,no ip access-list extended URETIM_POLICY,ip access-list extended URETIM_POLICY. deny tcp any host 192.168.50.10 eq 80vepermit ip any anyyazın,end. Liste aynı adla yeniden yazıldığı için Gi0/0'daki bağlantı yerinde durur;show running-configile denetleyin.- URT-01'den
curl http://192.168.50.10,ping 192.168.50.10veping 192.168.20.10yazın. - R-01'de
show access-listsile hangi satırın sayacının arttığına bakın.
Cevap: curl zaman aşımına uğrar, çünkü hedefi 192.168.50.10 ve hedef portu 80 olan TCP segmenti 10. satıra uyar ve düşer. İki ping de başarılıdır: ICMP bir TCP satırına uymaz, 20. satırdaki permit ip any any ile geçer. Sayaçta 10. satır curl denemeleriyle, 20. satır ping'lerle artar. Laboratuvar satırı 'eq 80' olarak gösterir; gerçek bir IOS cihazı aynı satırı show access-lists çıktısında 'eq www' olarak gösterir. Satır any ile başladığı için yalnızca Üretim'i değil, Gi0/0'dan giren her kaynağı kapsar; bu arayüzde yalnızca Üretim olduğu için sonuç aynıdır.- R-01'de:
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
R-01'de Gi0/0 Üretim'e (192.168.40.0/24), Gi0/1 Muhasebe'ye (192.168.20.0/24), Gi0/2 sunuculara (192.168.50.0/24) bakıyor. İstek şu: Üretim, web sunucusuna (192.168.50.10) yalnızca TCP 80 ve 443 ile erişebilsin; sunucu ağındaki başka hiçbir şeye erişemesin; Muhasebe'ye hiç erişemesin; başka her yere erişimi açık kalsın. Bir genişletilmiş adlı liste yazın, nereye hangi yönde uygulayacağınızı söyleyin ve satır sırasını, görünmeyen deny'ı ve yer seçiminizi gerekçelendirin.
Bir olay incelemesinde size 'Üretim'deki şüpheli cihazın Muhasebe'deki dosya sunucusuna ulaşmasını R-01'deki ACL engelledi mi?' diye soruluyor. Bu soruyu cevaplamak için hangi kanıtlara, hangi sırayla bakarsınız? Sayaçların ve görünmeyen deny'ın sınırlarını, log seçeneğinin sağladığını ve bedelini, ACL'nin durumsuz olmasının bu soruya etkisini açıklayın.