Aşama 2: Ağ servisleri · Ders 2.7
E-posta: SMTP, IMAP; SPF, DKIM, DMARC; başlık okumak
Bir e-postanın sunucudan sunucuya nasıl taşındığını anlatabilir, SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını okuyup sonuçlarını yorumlayabilir ve bir e-posta başlığından gerçek gönderen sunucuyu ve sahtecilik izlerini çıkarabilirsiniz.
E-posta, internetin en eski hizmetlerinden biridir ve tasarlandığı gün gönderenin kimliğini hiç doğrulamıyordu: herkes her adresten mektup yollayabiliyordu. Bugün saldırıların büyük kısmı hâlâ bir e-postayla başlar. Bu derste bir iletinin yazıldığı bilgisayardan okunduğu telefona kadar hangi sunuculardan, hangi portlardan, hangi komutlarla geçtiğini, sonra da sonradan eklenen üç doğrulama katmanını (SPF, DKIM, DMARC) göreceksiniz. Son bölümde bir SOC analistinin her gün yaptığı işi yapacağız: bir e-postanın başlığını aşağıdan yukarı okuyup gerçek mi sahte mi olduğuna karar vermek. Bağlantıların ve eklerin incelenmesi 6. aşamadaki oltalama analizi dersinin konusudur; burada yalnızca başlıkla ilgileniyoruz.
Postanın yolu: MUA, MSA, MTA, MDA
Bir e-posta tek bir sunucudan geçmez; her biri tek bir iş yapan bir dizi yazılımdan geçer. Adlarını bilmek, bir günlükte ya da başlıkta hangi adımda olduğunuzu anlamanın yoludur (adlar RFC 5598'deki internet posta mimarisinden gelir):
- MUA (mail user agent, kullanıcı posta aracısı): Kullanıcının elindeki program: Outlook, Thunderbird, telefonun posta uygulaması, web postası.
- MSA (mail submission agent, gönderim aracısı): Kullanıcının iletisini kabul eden kurum sunucusu. Kullanıcı adı ve parolayla kimlik doğrulaması ister; bu yüzden yalnızca kendi kullanıcılarından posta alır.
- MTA (mail transfer agent, aktarım aracısı): İletiyi sunucudan sunucuya taşıyan yazılım (Postfix, Exchange'in taşıma hizmeti gibi). Gönderen kurumun çıkış sunucusu da alıcı kurumun giriş sunucusu da birer MTA'dır.
- MDA (mail delivery agent, teslim aracısı): İletiyi alıcının posta kutusuna yazan yazılım.
Sonra alıcının MUA'sı posta kutusundaki iletiyi IMAP ya da POP3 ile okur. Burada önemli bir ayrım vardır: SMTP yalnızca göndermek ve taşımak içindir, okumak için kullanılmaz; okuma IMAP'in ya da POP3'ün işidir.
Gönderen MTA, alıcının sunucusunu nereden bilir? DNS'ten. a.yilmaz@example.net adresine yazılan bir iletinin @ işaretinden sonraki kısmı alınır ve bu alan adının MX kaydı (mail exchanger) sorulur. MX kaydı bir sunucu adı ve bir öncelik (preference) değeri taşır; değeri küçük olan önce denenir, ulaşılamazsa sıradaki denenir. Alan adının hiç MX kaydı yoksa RFC 5321'e göre alan adının kendi A ya da AAAA kaydı sunucu yerine geçer. Hiç posta almayan bir alan adı bunu 0 . biçiminde bir boş MX kaydıyla (null MX, RFC 7505) ilan edebilir.
Portlar ve şifreleme
E-postanın her adımı ayrı bir portta konuşulur. Bu tablo sınavların ve arıza kayıtlarının en çok sorduğu bilgidir:
- 25 (SMTP): MTA'dan MTA'ya aktarım. İnternetteki posta sunucuları birbirine bu porttan bağlanır. Birçok servis sağlayıcı ev hatlarından dışarıya 25'i engeller, çünkü virüslü bilgisayarlar istenmeyen postayı doğrudan bu porttan yollar.
- 587 (submission): MUA'dan MSA'ya gönderim. Kimlik doğrulaması zorunludur; bağlantı düz başlar,
STARTTLSkomutuyla şifreliye yükseltilir. - 465 (submissions): Aynı gönderim işi, ama bağlantı ilk bayttan itibaren TLS ile şifrelidir (implicit TLS). RFC 8314 bu portu gönderim için yeniden tanımlamıştır.
- 143 (IMAP) ve 993 (IMAP, baştan TLS): Posta kutusunu okuma.
- 110 (POP3) ve 995 (POP3, baştan TLS): Posta kutusunu indirme.
İki şifreleme biçimi vardır. STARTTLS'te istemci düz bağlantı açar, sunucu yeteneklerini sayarken STARTTLS'i de söyler, istemci bu komutu yollar ve iki taraf TLS el sıkışmasını aynı bağlantının içinde yapar. Baştan TLS (implicit TLS)'te ise bağlantı açılır açılmaz TLS başlar. RFC 8314, kullanıcıların sunucuya bağlandığı gönderim ve okuma adımlarında baştan TLS'in (465, 993, 995) tercih edilmesini önerir, çünkü STARTTLS'te araya giren biri sunucunun STARTTLS desteğini listeden silerek bağlantıyı düz metinde bırakabilir.
Unutmayın: sunucudan sunucuya giden 25 numaralı porttaki STARTTLS çoğu zaman fırsatçıdır (opportunistic): karşı taraf desteklemiyorsa ileti düz metin gider. TLS yalnızca yolu korur; iletinin kimden geldiğini kanıtlamaz.
Bir SMTP oturumu satır satır
SMTP metin tabanlı bir protokoldür: istemci bir komut yazar, sunucu üç haneli bir kodla cevap verir. Aşağıdaki oturumda mail.example.com, example.net alanının MX sunucusuna bir ileti teslim ediyor. Satırları sırayla okuyun:
- 220: Sunucu bağlantıyı kabul eder ve kendini tanıtır.
- EHLO: İstemci kendi adını söyler ve genişletilmiş SMTP (ESMTP) yeteneklerini ister. Sunucu her yeteneği
250-ile başlayan bir satırda sayar; son satır250(tire yerine boşluk) ile başlar. - STARTTLS: İstemci şifrelemeyi başlatır, sunucu
220ile hazır olduğunu söyler. TLS kurulduktan sonra istemci EHLO'yu yeniden gönderir, çünkü önceki yetenek listesi şifresiz konuşmaya aitti. - MAIL FROM: Zarfın gönderen adresi (envelope sender). Geri dönen hata bildirimleri bu adrese gider.
- RCPT TO: Zarfın alıcı adresi; birden çok alıcı için birden çok kez yazılır.
- DATA: Sunucu
354ile içeriği istemeye başlar. İstemci önce başlık alanlarını, bir boş satırı, sonra gövdeyi gönderir ve yalnızca bir nokta içeren bir satırla bitirir. Sunucu250ile iletiyi kuyruğa aldığını söyler. - QUIT: Sunucu
221ile bağlantıyı kapatır.
Cevap kodunun ilk hanesi sonucu söyler: 2 başarılı, 3 devam et (ara cevap), 4 geçici hata, 5 kalıcı hata. Bu ayrım işletim açısından çok önemlidir: 4 ile başlayan bir kod alan gönderen sunucu iletiyi kuyrukta tutup sonra yeniden dener; 5 ile başlayan bir kodda yeniden denemez ve gönderene hata bildirimi (bounce) yollar.
S: 220 mx1.example.net ESMTP C: EHLO mail.example.com S: 250-mx1.example.net S: 250-SIZE 52428800 S: 250-8BITMIME S: 250-STARTTLS S: 250 ENHANCEDSTATUSCODES C: STARTTLS S: 220 2.0.0 Ready to start TLS (TLS el sıkışması; bundan sonrası şifreli) C: EHLO mail.example.com S: 250-mx1.example.net S: 250-SIZE 52428800 S: 250 8BITMIME C: MAIL FROM:bounce-4821@mail.example.com S: 250 2.1.0 Ok C: RCPT TO:a.yilmaz@example.net S: 250 2.1.5 Ok C: DATA S: 354 End data with <CR><LF>.<CR><LF> C: From: muhasebe@example.com C: To: a.yilmaz@example.net C: Subject: Fatura 2026-11 C: (boş satır, sonra gövde) C: . S: 250 2.0.0 Ok: queued as 7Hq3Lm C: QUIT S: 221 2.0.0 Bye
Dikkat: Gerçek SMTP'de adresler köşeli parantez içinde yazılır: MAIL FROM:<adres>, RCPT TO:<adres>. Başlıklarda da görünen ad varsa adres köşeli parantez içindedir. Bu derste sitenin metin biçimi nedeniyle adresleri parantezsiz gösteriyoruz; gerçek bir başlıkta onları parantez içinde göreceksiniz.
Zarf ve başlık: iki ayrı 'gönderen'
E-postayı kâğıt mektuba benzetin. Postacı zarfın üstüne bakar; zarfın içindeki mektubun başında da 'Kimden' yazar. İkisi aynı olmak zorunda değildir. SMTP'de de tam olarak böyledir:
- Zarf (envelope):
MAIL FROMveRCPT TOkomutlarıyla verilen adresler. Sunucular iletiyi bunlara göre taşır. RFC'lerde zarf göndereniRFC5321.MailFromdiye anılır. - Başlık (header):
DATAkomutundan sonra gelenFrom:,To:,Subject:gibi alanlar. Kullanıcının ekranda gördüğü 'Kimden' budur. RFC'lerdeRFC5322.Fromdiye anılır.
SMTP, başlıktaki From ile zarftaki MAIL FROM'un aynı olup olmadığını hiç denetlemez. Bunun meşru nedenleri vardır: bir bülten hizmeti sizin adınıza gönderir ama hata bildirimlerinin kendisine dönmesi için zarfa kendi adresini yazar; bir e-posta listesi iletiyi dağıtırken zarfı kendi adresiyle değiştirir. Aynı esneklik sahtecinin de işine yarar: zarfa kendi alan adını yazar, başlığa sizin bankanızın adresini.
Alıcının posta kutusuna teslim eden sunucu, zarfın gönderen adresini başlığın en üstüne Return-Path: alanı olarak yazar. Böylece teslimden sonra da zarfı görebilirsiniz: Return-Path zarfın, From başlığın göndericisidir.
Bu ayrım dersin geri kalanının anahtarıdır, çünkü üç doğrulama yönteminden her biri farklı bir 'gönderene' bakar: SPF zarfa, DKIM imzalayan alan adına, DMARC ise kullanıcının gördüğü From'a.
SPF, DKIM ve DMARC: üç soru, üç cevap
SPF (Sender Policy Framework, RFC 7208) şu soruyu cevaplar: 'Bu IP adresi, zarftaki alan adı adına posta göndermeye yetkili mi?' Alan adının sahibi DNS'e v=spf1 ile başlayan bir TXT kaydı yazar ve yetkili sunucuları sayar: v=spf1 ip4:198.51.100.25 include:_spf.example.org -all. Alıcı sunucu bağlanan IP'yi bu listeyle karşılaştırır. Kaydın sonundaki -all 'listede yoksa reddet' (fail), ~all 'listede yoksa şüpheli say' (softfail) demektir. SPF, kullanıcının gördüğü From'a bakmaz; MAIL FROM'daki alan adına (o boşsa HELO adına) bakar.
DKIM (DomainKeys Identified Mail, RFC 6376) şu soruyu cevaplar: 'Bu iletiyi hangi alan adı imzaladı ve imzadan sonra değiştirildi mi?' Gönderen sunucu iletinin seçilmiş başlık alanlarını ve gövdesini özel anahtarıyla imzalar ve sonucu bir DKIM-Signature: başlığına yazar. Başlıktaki d= imzalayan alan adı, s= seçici (selector)dir. Alıcı açık anahtarı seçici._domainkey.alanadı adındaki TXT kaydından alır ve imzayı doğrular. İmza, ileti başka sunuculardan geçse de bozulmaz; içerik değişirse bozulur.
DMARC (RFC 7489; Mayıs 2026'dan beri RFC 9989) üçüncü ve belirleyici soruyu sorar: 'Geçen SPF ya da DKIM sonucu, kullanıcının gördüğü From alan adıyla hizalı mı (alignment)?' İleti DMARC'tan, SPF ya da DKIM'den en az birinin geçmesi ve geçenin alan adının From'daki alan adıyla uyuşmasıyla geçer. Alan adı sahibi _dmarc.alanadı TXT kaydında başarısız iletilerle ne yapılmasını istediğini söyler: p=none (yalnızca izle), p=quarantine (şüpheli say, çoğunlukla gereksiz posta klasörüne koy), p=reject (reddet). rua= etiketi, alıcıların günlük toplu raporlarını göndereceği adresi verir.
Neden üçü birden? Çünkü SPF ve DKIM tek başlarına sahteciyi durdurmaz. Sahteci example.org alan adını kendisi alır, SPF ve DKIM kayıtlarını kurar ve iletiyi MAIL FROM: olarak kendi adresiyle, From: olarak muhasebe@example.com ile gönderir. SPF geçer (example.org için), DKIM geçer (d=example.org). Kullanıcı ise example.com'u görür. Bu boşluğu yalnızca DMARC'ın hizalama denetimi kapatır: geçen alan adlarından hiçbiri example.com değildir, DMARC başarısız olur ve example.com'un politikası uygulanır.
Başlığı aşağıdan yukarı okumak
Bir iletinin tam başlığını mutlaka görmeniz gerekir; ekrandaki 'Kimden' yalnızca görünen addır. Outlook'ta Dosya, Özellikler, İnternet üstbilgileri kutusunda; Gmail'de iletinin menüsündeki 'Orijinali göster' seçeneğinde bulunur.
Her MTA, iletiyi aldığında başlığın en üstüne bir Received: satırı ekler (RFC 5321, bölüm 4.4). Bu yüzden yolculuk aşağıdan yukarı okunur: en alttaki Received ilk sunucuyu, en üstteki son sunucuyu gösterir. Her satır kabaca 'from X (gerçek ad [IP]) by Y with protokol id kimlik; tarih' biçimindedir. from sonrasındaki ilk ad bağlanan tarafın EHLO'da söylediği addır ve yalan olabilir; parantez içindeki IP ise alıcı sunucunun bağlantıda gördüğü adrestir.
En önemli kural: Received satırlarının yalnızca kendi sunucularınızın eklediği kısmına güvenebilirsiniz. Sahteci iletiyi hazırlarken altına istediği kadar uydurma Received satırı koyabilir. Bu yüzden yukarıdan aşağı inerek kendi MX sunucunuzun yazdığı satırı bulun: oradaki from ... [IP] iletiyi size gerçekten teslim eden makinedir.
Okunacak öteki alanlar:
- Return-Path: Zarfın gönderen adresi (MAIL FROM).
- Authentication-Results: Alıcı sunucunun SPF, DKIM ve DMARC sonuçları (RFC 8601). Yalnızca kendi sunucunuzun adıyla başlayanı dikkate alın; gönderen de bu adla sahte bir satır ekleyebilir.
- From, Reply-To: Görünen gönderen ve 'Yanıtla'ya basınca cevabın gideceği adres. İkisinin farklı alanlarda olması tek başına suç değildir, ama dikkat ister.
- Message-ID: İletinin dünya çapında tek kimliği; genellikle
@işaretinden sonra iletiyi oluşturan sunucunun adını taşır. - Date: Gönderenin bilgisayarının yazdığı tarih; Received satırlarındaki tarihlerle uyuşmalıdır.
Akılda kalsın
- SMTP göndermek ve taşımak içindir (25 sunucudan sunucuya, 587 ve 465 kullanıcı gönderimi); okumak IMAP (143, 993) ya da POP3'ün (110, 995) işidir. Gönderen MTA alıcının sunucusunu DNS'teki MX kaydından bulur; küçük öncelik değeri önce denenir.
- SMTP cevap kodunun ilk hanesi: 2 tamam, 3 devam (354 DATA'ya cevap), 4 geçici (gönderen yeniden dener: 421, 450), 5 kalıcı (vazgeçer: 550).
- Zarf (MAIL FROM, teslimden sonra Return-Path) ile başlık (From) ayrı şeylerdir ve SMTP bunları karşılaştırmaz. SPF zarftaki alana, DKIM d= alanına bakar; From'u yalnızca DMARC hizalamayla korur.
- DMARC'tan geçmek için SPF ya da DKIM'den biri geçmeli ve geçenin alanı From ile hizalı olmalıdır; politika p=none, quarantine ya da reject, raporlar rua adresine. RFC 7489'un yerini Mayıs 2026'da RFC 9989 aldı.
- Başlık aşağıdan yukarı okunur, ama yalnızca kendi sunucularınızın eklediği Received ve Authentication-Results satırlarına güvenilir; her şüpheli belirtinin (SPF fail, Reply-To farkı, bozuk DKIM) zararsız bir açıklaması olabilir ve önce o elenir.
Terimler
| Türkçe | English | Anlamı |
|---|---|---|
| Kullanıcı posta aracısı | MUA (mail user agent) | Kullanıcının postayı yazıp okuduğu program: Outlook, Thunderbird, web postası. |
| Gönderim aracısı | MSA (mail submission agent) | Kullanıcının iletisini kimlik doğrulamasıyla 587 ya da 465 portundan kabul eden sunucu. |
| Aktarım aracısı | MTA (mail transfer agent) | İletiyi SMTP ile sunucudan sunucuya taşıyan yazılım. |
| Teslim aracısı | MDA (mail delivery agent) | İletiyi alıcının posta kutusuna yazan yazılım. |
| MX kaydı | MX record (mail exchanger) | Bir alan adına gelen postayı kabul eden sunucuları ve önceliklerini gösteren DNS kaydı. |
| Zarf | Envelope | SMTP'nin MAIL FROM ve RCPT TO komutlarıyla verilen, iletiyi taşımakta kullanılan adresler. |
| Başlık | Header | İletinin DATA ile gönderilen ve From, To, Subject, Received gibi alanlardan oluşan baş kısmı. |
| Geri dönüş yolu | Return-Path | Teslim eden sunucunun başlığa eklediği, zarftaki gönderen adresi. |
| Baştan TLS | Implicit TLS | Bağlantının ilk bayttan itibaren TLS ile şifrelendiği biçim (465, 993, 995). |
| STARTTLS | STARTTLS | Düz başlayan bir bağlantıyı aynı oturum içinde TLS'e yükselten komut. |
| Gönderen politikası çerçevesi | SPF (Sender Policy Framework) | Bir alan adı adına hangi IP'lerin posta gönderebileceğini TXT kaydıyla ilan eden yöntem. |
| DKIM imzası | DKIM (DomainKeys Identified Mail) | İletiyi bir alan adının özel anahtarıyla imzalayan, açık anahtarı DNS'te yayımlayan yöntem. |
| Seçici | Selector | DKIM'de aynı alanın birden çok anahtarından hangisinin kullanıldığını gösteren ad (s=). |
| DMARC | DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting, and Conformance) | SPF ve DKIM sonucunu From alanıyla hizalayan ve başarısızlıkta ne yapılacağını söyleyen politika. |
| Hizalama | Identifier alignment | SPF ya da DKIM'de geçen alan adının From'daki alan adıyla uyuşması; gevşek ya da sıkı. |
| Kurumsal alan adı | Organizational domain | Kayıt şirketinden alınmış alan adı; gevşek hizalamada karşılaştırılan ad. |
| Toplu rapor | Aggregate report | Alıcıların DMARC kaydındaki rua adresine yolladığı, gönderen IP'leri ve sonuçları özetleyen rapor. |
| Doğrulama sonuçları alanı | Authentication-Results | Alıcı sunucunun SPF, DKIM ve DMARC sonuçlarını yazdığı başlık alanı (RFC 8601). |
| Geçici hata | Transient failure (4xx) | Gönderen sunucunun iletiyi kuyrukta tutup sonra yeniden denediği hata sınıfı. |
| Gri listeleme | Greylisting | Tanınmayan göndericinin ilk denemesine bilerek geçici hata dönen istenmeyen posta önlemi. |
| Yönlendirme | Forwarding | Gelen iletinin başka bir adrese yeniden gönderilmesi; SPF'i bozar, DKIM'i çoğunlukla bozmaz. |
| Benzer alan adı | Look-alike domain | Gerçek bir alan adına göz yanıltacak kadar benzeyen, saldırganın kaydettiği alan adı. |
Kaynaklar ve sınav konuları
- CompTIA Network+ N10-009 1.4: Explain common networking ports, protocols, services, and traffic types (SMTP 25, SMTPS 587; IMAP ve POP3 bu listede yoktur, burada tamamlayıcı olarak anlatılır)
- CompTIA Network+ N10-009 3.4: Given a scenario, implement IPv4 and IPv6 network services (Record types: MX, TXT)
- CompTIA Security+ SY0-801 4.1: Given a scenario, apply mitigating controls, techniques, and solutions to secure the environment (Email security: DMARC, SPF, DKIM)
- CompTIA Security+ SY0-801 2.5: Given a scenario, analyze indicators of malicious activity (Social engineering attacks: Phishing, Spear phishing; Impersonation; Network attacks: Spoofing)
- CompTIA CySA+ CS0-004, Security Operations alanı: e-posta başlığını ve kimlik doğrulama sonuçlarını inceleyerek kötü niyetli etkinliğin göstergelerini belirleme
- Cisco CCNA 200-301: e-posta için ayrı bir hedef maddesi yoktur; bu ders uygulama katmanı hizmetlerinin ve DNS'in genel bilgisine dayanır
Bu dersteki bilgiler şu asıl kaynaklarla denetlendi:
- RFC 5321: Simple Mail Transfer Protocol
- RFC 5322: Internet Message Format
- RFC 8314: Cleartext Considered Obsolete: Use of TLS for Email Submission and Access
- RFC 7208: Sender Policy Framework (SPF) for Authorizing Use of Domains in Email, Version 1
- RFC 6376: DomainKeys Identified Mail (DKIM) Signatures
- RFC 7489: Domain-based Message Authentication, Reporting, and Conformance (DMARC)
- RFC 9989: Domain-Based Message Authentication, Reporting, and Conformance (DMARC), RFC 7489'un yerini alan sürüm (Mayıs 2026)
- RFC 8601: Message Header Field for Indicating Message Authentication Status
Bu bölüm sınavın ve işin istediği ayrıntıdır: alanlar, sayılar, uç durumlar. Bir başlığa dokunarak açıp kapatabilirsiniz.
Portlar ve protokoller tek tabloda
Port numaraları IANA'nın kaydıdır; adlar RFC 8314'teki adlandırmadır. Sınav listesi adları farklı yazar: CompTIA Network+ N10-009'un port listesi 587'yi 'Simple Mail Transfer Protocol Secure (SMTPS)' diye anar, sınavda bu eşlemeyi bekleyin. RFC 8314'ün dilinde ise 587 STARTTLS ile şifrelenen gönderim (submission) portu, 465 baştan TLS kullanan gönderim (submissions) portudur.
IMAP ile POP3 arasındaki fark: IMAP (bugünkü sürümü IMAP4rev2, RFC 9051) postayı sunucuda tutar; klasörler, okundu bilgisi ve silme sunucuda yapılır, bu yüzden telefon ve bilgisayar aynı posta kutusunu görür. POP3 (RFC 1939) postayı istemciye indirir ve çoğu ayarda sunucudan siler; tek cihaz için tasarlanmıştır. SOC açısından fark şudur: IMAP'te silinen ileti sunucudan da silinir; POP3 kullanan bir kullanıcının iletisi ise yalnızca kendi bilgisayarında kalmış olabilir.
| Port | Ad | Kim kime | Şifreleme | Kimlik doğrulama |
|---|---|---|---|---|
| 25 | SMTP (smtp) | MTA'dan MTA'ya | Fırsatçı STARTTLS | Yok |
| 587 | Gönderim (submission) | MUA'dan MSA'ya | STARTTLS | Zorunlu |
| 465 | Gönderim, baştan TLS (submissions) | MUA'dan MSA'ya | Baştan TLS | Zorunlu |
| 143 | IMAP | MUA'dan posta kutusuna | STARTTLS | Zorunlu |
| 993 | IMAP, baştan TLS (imaps) | MUA'dan posta kutusuna | Baştan TLS | Zorunlu |
| 110 | POP3 | MUA'dan posta kutusuna | STARTTLS (POP3'te STLS komutu) | Zorunlu |
| 995 | POP3, baştan TLS (pop3s) | MUA'dan posta kutusuna | Baştan TLS | Zorunlu |
Dikkat: Sık yapılan hata: 25 numaralı portu kullanıcı gönderimi sanmak. Bir kullanıcı bilgisayarının dışarıdaki bir sunucunun 25 numaralı portuna doğrudan bağlandığını görüyorsanız bu olağan değildir: istenmeyen posta gönderen bir zararlı yazılımın tipik izidir. Kullanıcılar 587 ya da 465'i, yalnızca kendi kurumlarının sunucusuna kullanır.
SMTP cevap kodları ve hatalar
Cevap kodlarının yanında sık sık 2.1.5 ya da 5.1.1 gibi üç parçalı ikinci bir kod görürsünüz. Bunlar genişletilmiş durum kodları (enhanced status codes, RFC 3463)dır: ilk hane yine sınıfı (2, 4, 5), ikinci hane konuyu (1 adres, 7 güvenlik ve politika gibi) söyler. Sunucu bu yeteneği EHLO cevabında ENHANCEDSTATUSCODES ile duyurur.
Geçici hatada gönderen sunucu iletiyi kuyrukta tutar. RFC 5321, yeniden deneme aralığının en az 30 dakika olmasını, vazgeçme süresinin de genellikle en az 4 ile 5 gün olmasını söyler. Kullanıcının 'e-postam iki saat sonra gitti' şikâyetinin arkasında çoğu zaman karşı sunucunun döndüğü bir 4xx vardır.
Gri listeleme (greylisting) bu davranışı bilerek kullanır: alıcı sunucu tanımadığı bir göndericiden gelen ilk denemeye 450 ya da 451 gibi geçici bir hata döner. Gerçek bir MTA birkaç dakika sonra yeniden dener ve kabul edilir; yeniden denemeyen basit istenmeyen posta araçları elenir.
| Kod | Anlamı | Gönderen ne yapar | Nerede görürsünüz |
|---|---|---|---|
| 220 | Hizmet hazır | Devam eder | Bağlantı açılınca ve STARTTLS'e cevap olarak |
| 221 | Bağlantı kapatılıyor | Bitirir | QUIT'e cevap |
| 250 | İstenen işlem tamam | Devam eder | EHLO, MAIL FROM, RCPT TO, ileti sonu |
| 354 | Veriyi göndermeye başla | İçeriği yollar | DATA'ya cevap |
| 421 | Hizmet kullanılamıyor, bağlantı kapatılıyor | Sonra yeniden dener | Sunucu aşırı yüklü, bakımda ya da bağlantı sınırı aşıldı |
| 450 | Posta kutusu şu an kullanılamıyor | Sonra yeniden dener | Kutu meşgul, gri listeleme |
| 550 | Posta kutusu yok ya da işleme izin verilmiyor | Vazgeçer, bounce yollar | Bilinmeyen alıcı (5.1.1), politika reddi (5.7.x) |
C: RCPT TO:b.kaya@example.net S: 550 5.1.1 b.kaya@example.net: Recipient address rejected: User unknown Yorum: Kalıcı. Adres yok. Gönderen yeniden denemez. C: RCPT TO:a.yilmaz@example.net S: 450 4.2.0 a.yilmaz@example.net: Recipient address rejected: Greylisted Yorum: Geçici. Gönderen bir süre sonra yeniden dener. S: 421 4.7.0 mx1.example.net Error: too many connections Yorum: Geçici. Sunucu bağlantıyı kapatıyor.
Dikkat: Bir SOC uyarısında kendi sunucunuzun dışarıya çok sayıda 550 5.1.1 aldığını görürseniz, içeriden biri var olmayan adreslere toplu posta yolluyor olabilir: ele geçirilmiş bir hesabın ya da istenmeyen posta gönderen bir makinenin izi.
SPF kaydı ayrıntılı
Bir SPF kaydı soldan sağa okunur; IP'yi ilk eşleyen mekanizma (mechanism) sonucu belirler. Her mekanizmanın önünde bir niteleyici (qualifier) olabilir: + pass (yazılmazsa varsayılan budur), - fail, ~ softfail, ? neutral. Kayıt mutlaka DNS'te TXT türünde yayımlanır; eskiden tanımlanan ayrı SPF kayıt türü RFC 7208 ile bırakılmıştır.
10 sorgu sınırı: DNS sorgusu gerektiren terimler (include, a, mx, ptr, exists ve redirect değiştiricisi) toplamda 10'u geçemez; geçerse sonuç permerror olur. Çok sayıda bulut hizmetini include ile ekleyen kurumların SPF'i bu yüzden sessizce bozulur. Boş dönen sorgular (void lookup) için de iki sorguluk bir sınır önerilir.
SPF sonuçları: none (kayıt yok), neutral, pass, fail, softfail, temperror (geçici DNS hatası), permerror (kayıt bozuk). Alıcının fail sonucunda ne yapacağı kendi kararıdır; birçok sunucu SPF'i tek başına reddetme nedeni saymaz ve kararı DMARC'a bırakır.
SPF neyi kanıtlamaz: Yalnızca zarftaki alan adının bu IP'ye izin verdiğini söyler. Kullanıcının gördüğü From hakkında hiçbir şey söylemez ve ileti başka bir sunucu tarafından yönlendirildiğinde (forwarding) bozulur, çünkü yönlendiren sunucunun IP'si özgün alan adının listesinde yoktur.
| Terim | Anlamı | DNS sorgusu sayılır mı |
|---|---|---|
| ip4:198.51.100.25, ip6:2001:db8::/32 | Bu adres ya da blok | Hayır |
| a | Alan adının A ya da AAAA kaydındaki adresler | Evet |
| mx | Alan adının MX sunucularının adresleri | Evet |
| include:_spf.example.org | O alanın SPF kaydı pass veriyorsa eşleşir | Evet |
| exists | Verilen ad DNS'te varsa eşleşir | Evet |
| ptr | Ters DNS ile eşleme; RFC 7208 kullanılmamasını söyler | Evet |
| all | Her şey; kaydın sonunda varsayılan sonucu belirler | Hayır |
| redirect=alan | Bu alanın kaydını kullan (değiştirici, modifier) | Evet |
Dikkat: Sık yapılan hata: include mekanizmasını 'o alanın IP'lerini ekle' diye okumak. Gerçekte include, öteki alanın kaydını değerlendirir ve yalnızca orada pass çıkarsa eşleşir. Bir başka hata da iki ayrı v=spf1 TXT kaydı yayımlamaktır; RFC 7208'e göre bu durumda sonuç permerror olur.
DKIM imzası ayrıntılı
Bir DKIM-Signature başlığı etiket=değer (tag=value) çiftlerinden oluşur. Zorunlu etiketler v, a, b, bh, d, h ve s'dir. h= listesinde From mutlaka bulunmalıdır; imzalanmamış bir From, imzanın kime ait olduğunu anlamsız kılardı.
Doğrulama iki adımdır. Önce gövdenin hash'i hesaplanır ve bh= ile karşılaştırılır; uyuşmazsa gövde yolda değişmiştir (body hash did not verify). Sonra h='de sayılan başlıklar ve DKIM-Signature'ın kendisi (b= boş bırakılarak) açık anahtarla b= imzasına karşı doğrulanır.
Kanonikleştirme (canonicalization), c= etiketiyle başlık ve gövde için ayrı ayrı seçilir: simple neredeyse hiçbir değişikliğe izin vermez, relaxed boşluk ve büyük-küçük harf farklarını tolere eder. c= yazılmazsa varsayılan simple/simple'dır. Yolda başlığı yeniden katlayan sunucular yüzünden çoğu gönderen relaxed/relaxed kullanır.
DKIM neyi kanıtlar: d= alanının sahibi bu iletinin sorumluluğunu üstlenmiştir ve imzalanan kısımlar yolda değişmemiştir. Neyi kanıtlamaz: From'daki alan adının d= ile aynı olduğunu (bu DMARC'ın işidir), içeriğin zararsız olduğunu, ya da imzalayan hesabın ele geçirilmemiş olduğunu. Ele geçirilmiş gerçek bir hesaptan giden oltalama iletisi DKIM'den de DMARC'tan da geçer.
| Etiket | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| v | Sürüm; 1 olmalıdır | v=1 |
| a | İmza algoritması | a=rsa-sha256 |
| c | Başlık ve gövde kanonikleştirmesi | c=relaxed/relaxed |
| d | İmzalayan alan adı (SDID) | d=example.com |
| s | Seçici; açık anahtarın DNS'teki yerini gösterir | s=s2026 |
| h | İmzalanan başlık alanları | h=from:to:subject:date:message-id |
| bh | Gövdenin hash'i (Base64) | bh=uMx3T1...= |
| b | İmzanın kendisi (Base64) | b=Kp9vQ2... |
| t, x | İmza zamanı ve son geçerlilik zamanı (isteğe bağlı) | t=1794896044 |
DKIM-Signature: v=1; a=rsa-sha256; c=relaxed/relaxed; d=example.com;
s=s2026; t=1794896044; h=from:to:subject:date:message-id;
bh=uMx3T1mQf0bW7Lr2EJm4yZ1nqHkVwSdA9cP6tXoR8s0=;
b=Kp9vQ2...
Alıcının sorduğu DNS adı: s2026._domainkey.example.com (TXT)
Dönen kayıt: v=DKIM1; k=rsa; p=MIIBIjANBgkqh...Dikkat: Seçici, bir alan adının aynı anda birden çok anahtar kullanabilmesini sağlar: kendi sunucusu bir seçiciyle, bülten hizmeti başka bir seçiciyle imzalar; anahtar değiştirilirken eskisi ve yenisi bir süre yan yana yaşar. DNS'teki p= değeri boş bırakılmışsa o anahtar geri çekilmiştir (revoked).
DMARC ayrıntılı: hizalama, politika, raporlar
Hizalama (identifier alignment) iki modda yapılır ve aspf= (SPF için) ile adkim= (DKIM için) etiketleriyle seçilir. Varsayılan gevşek (relaxed, r) modda iki alan adının kurumsal alan adı (organizational domain), yani kayıt şirketinden alınmış alan adı aynı olmalıdır: mail.example.com ile example.com hizalıdır. Sıkı (strict, s) modda tam eşleşme gerekir.
Politika: p= alan adının kendisi, sp= alt alan adları için geçerlidir; sp yazılmazsa p alt alanlara da uygulanır. Politika bir istektir; son kararı alıcı verir. Bir alan adı DMARC'a genellikle p=none ve raporlarla başlar, bütün meşru gönderim kaynaklarını raporlarda gördükten sonra quarantine'e, sonra reject'e geçer.
Raporlar: rua= adresine alıcılar günlük toplu raporlar (aggregate reports) yollar: hangi IP'den, kaç ileti, SPF ve DKIM sonuçları ne. RFC 7489'da ri= etiketinin varsayılanı 86400 saniye, yani bir gündür. ruf= ileti bazında hata raporlarının adresidir; gizlilik nedeniyle çoğu alıcı bunları göndermez.
Güncel durum: RFC 7489 bilgilendirici (Informational) bir belgeydi. Mayıs 2026'da yerini standart yolundaki RFC 9989 aldı; toplu raporlar RFC 9990'a, hata raporları RFC 9991'e taşındı. Kayıt biçimi ve p değerleri aynıdır. Değişenler: pct= (politikanın yüzde kaçına uygulanacağı), rf= ve ri= kaldırıldı; pct'nin yerini test anlamına gelen t=y aldı; var olmayan alt alanlar için np= eklendi; kurumsal alan adı artık bir liste yerine DNS ağacında yukarı doğru yürüyerek bulunuyor. Sahada uzun süre her iki biçimde yazılmış kayıtlar göreceksiniz.
| Durum | SPF | DKIM | DMARC | Neden |
|---|---|---|---|---|
| Kendi sunucusundan, imzalı | pass, hizalı | pass, d=example.com | pass | İkisi de hizalı |
| Yönlendirilmiş (forward) | fail | pass, d=example.com | pass | DKIM yönlendirmeden sağ çıkar |
| Konu etiketi ve altbilgi ekleyen liste | pass, ama liste alanı için | fail (gövde değişti) | fail | Hizalı bir pass kalmadı |
| Sahteci kendi alanından, From=example.com | pass, example.org için | pass, d=example.org | fail | Geçenler From ile hizalı değil |
| İmzasız, SPF'te olmayan bir IP'den | fail | none | fail | Hiç pass yok |
_dmarc.example.com. TXT "v=DMARC1; p=quarantine; sp=reject; adkim=r; aspf=r; rua=mailto:dmarc-rapor@example.com" v=DMARC1 sürüm, ilk etiket olmak zorunda p=quarantine example.com'dan gelip DMARC'tan geçemeyen ileti şüpheli sayılsın sp=reject alt alan adları (ör. pazarlama.example.com) için reddedilsin adkim=r DKIM hizalaması gevşek aspf=r SPF hizalaması gevşek rua=... toplu raporlar bu adrese
Dikkat: Sık yapılan hata: 'DMARC pass' sonucunu 'güvenli ileti' diye okumak. DMARC yalnızca From'daki alan adının sahibinin bu iletiyi onayladığını söyler. Ele geçirilmiş bir hesap ya da sahtecinin kendi kaydettiği benzer bir alan adı DMARC'tan sorunsuz geçer.
İşlenmiş örnek 1: meşru bir ileti
Aşağıdaki başlık, example.com'un muhasebe biriminden example.net'teki bir kullanıcıya giden gerçek bir faturanın başlığıdır. Aşağıdan yukarı okuyalım:
- En alttaki Received: Kullanıcının bilgisayarı WS-014 (10.20.30.41), kurumun gönderim sunucusuna
ESMTPSAile bağlanmış. RFC 3848'e göre S, TLS kullanıldığını; A, kimlik doğrulaması yapıldığını gösterir. - Ortadaki Received:
mail.example.com(198.51.100.25), alıcının MX sunucusunaESMTPSile, yani TLS ile teslim etmiş. Bu satırı alıcının kendi sunucusumx1.example.netyazmıştır; güvenilir ilk satır budur. - Authentication-Results:
mx1.example.netadıyla başlıyor, yani kendi sunucumuzun kararıdır. SPF, zarf alanımail.example.comiçin pass; DKIM, d=example.com için pass; DMARC pass. SPF alanı mail.example.com, From alanı example.com: gevşek hizalamada aynı kurumsal alan adı oldukları için hizalıdır. - Return-Path, From, Message-ID: Hepsi aynı kurumun alanında. Reply-To yok; cevap From'a gider. Tarihler birbirini izliyor.
Return-Path: bounce-4821@mail.example.com
Delivered-To: a.yilmaz@example.net
Received: from mx1.example.net (mx1.example.net [192.0.2.10])
by mbox1.example.net with LMTP id 4fK2Wd;
Tue, 17 Nov 2026 09:14:07 +0300
Authentication-Results: mx1.example.net;
spf=pass smtp.mailfrom=mail.example.com;
dkim=pass header.d=example.com header.s=s2026;
dmarc=pass header.from=example.com
Received: from mail.example.com (mail.example.com [198.51.100.25])
by mx1.example.net with ESMTPS id 7Hq3Lm;
Tue, 17 Nov 2026 09:14:06 +0300
Received: from WS-014 (WS-014.corp.example.com [10.20.30.41])
by mail.example.com with ESMTPSA id 2bXk9P;
Tue, 17 Nov 2026 09:14:05 +0300
DKIM-Signature: v=1; a=rsa-sha256; c=relaxed/relaxed; d=example.com;
s=s2026; h=from:to:subject:date:message-id; bh=...; b=...
From: muhasebe@example.com
To: a.yilmaz@example.net
Subject: Fatura 2026-11
Date: Tue, 17 Nov 2026 09:14:04 +0300
Message-ID: <20261117061404.2bXk9P@mail.example.com>İşlenmiş örnek 2: sahte bir ileti ve SOC belirtileri
Aynı kullanıcıya 'muhasebe' adına, banka hesabının değiştiğini söyleyen ikinci bir ileti geliyor. Aynı yöntemle okuyalım:
- Tek bir dış Received var ve onu bizim MX sunucumuz yazmış: bağlanan makine EHLO'da kendine
mail.example.comdemiş, ama IP'si 203.0.113.66 ve ters DNS kaydı yok (unknown). example.com'un gerçek sunucusu 198.51.100.25'tir. BağlantıESMTP, yani şifresiz. - Authentication-Results: SPF pass, ama
example.orgiçin: sahteci kendi alan adını zarfa yazmış ve kendi SPF kaydını kurmuş. DKIM yok. DMARC fail: geçen tek sonuç example.org'a ait, From ise example.com. İleti teslim edilmiş, çünkü example.com'un politikasıp=none. - Reply-To başka bir alana, example.org'a gidiyor: kullanıcı 'Yanıtla'ya bastığında cevabı saldırgan alır. Message-ID da example.com'un sunucusu değil, example.org'daki bir makine tarafından üretilmiş.
Sonuç: From sahte, ileti example.com'un sunucularından hiç geçmemiş. Doğru tavsiye iki yönlüdür: kullanıcıyı ve benzer iletileri alan herkesi uyarmak, ve example.com'un yöneticilerine DMARC politikasını p=none'dan quarantine ya da reject'e taşımalarını önermek.
Aşağıdaki tablo, bir başlıkta görülen belirtileri ve her birinin zararsız açıklamasını yan yana koyar. Tek bir belirti hüküm değildir; analist zararsız açıklamayı eledikten sonra karar verir. Bağlantıların ve eklerin incelenmesi 6. aşamadaki oltalama analizi dersinde.
| Belirti | Neden şüpheli | Zararsız olası açıklama |
|---|---|---|
| DMARC fail ya da hiç kimlik doğrulama sonucu yok | From'daki alan bu iletiyi onaylamamış | Alan adının SPF ve DKIM kurulumu eksik; e-posta listesi iletiyi değiştirmiş |
| SPF fail, DKIM pass | Zarftaki alan bu IP'yi tanımıyor | İleti yönlendirilmiş (forwarding); DKIM sağlamsa DMARC yine geçer |
| Reply-To başka bir alana gidiyor | Cevap saldırgana gidebilir | Destek sistemi, bülten hizmeti ya da liste cevapları başka adrese toplar |
| Benzer alan adı (harf değişimi, eklenmiş sözcük) | Kullanıcının gözünü aldatmak için alınmış alan | Kurumun gerçekten kullandığı ikinci bir alan; kurumla doğrulanmalı |
| EHLO adı ile IP uyuşmuyor, ters DNS yok, beklenmeyen ülke | Gönderen kendini başka sunucu diye tanıtıyor | Yanlış yapılandırılmış küçük bir sunucu; bulut hizmeti üzerinden gönderim |
| DKIM fail: body hash did not verify | İçerik yolda değiştirilmiş olabilir | Liste altbilgisi, güvenlik ağ geçidinin bağlantıları yeniden yazması |
Return-Path: fatura@example.org
Delivered-To: a.yilmaz@example.net
Received: from mx1.example.net (mx1.example.net [192.0.2.10])
by mbox1.example.net with LMTP id 9Qe1Ra;
Tue, 17 Nov 2026 11:02:41 +0300
Authentication-Results: mx1.example.net;
spf=pass smtp.mailfrom=example.org;
dkim=none;
dmarc=fail (p=none) header.from=example.com
Received: from mail.example.com (unknown [203.0.113.66])
by mx1.example.net with ESMTP id 9Zr1Qa;
Tue, 17 Nov 2026 11:02:40 +0300
From: muhasebe@example.com
Reply-To: odeme.ekibi@example.org
To: a.yilmaz@example.net
Subject: Acil: banka hesabimiz degisti
Date: Tue, 17 Nov 2026 08:02:38 +0000
Message-ID: <8842193.1794902558@vps-77.example.org>Dikkat: Listeler ve yönlendirme yüzünden bozulan doğrulamayı korumak için ARC (Authenticated Received Chain, RFC 8617) geliştirilmiştir: aradaki sunucu, iletiyi aldığında gördüğü doğrulama sonuçlarını imzalayarak ekler. Başlıkta ARC-Seal, ARC-Message-Signature ve ARC-Authentication-Results alanları görürseniz kaynak budur.
Okumak bilmek değildir. Her antrenmanı önce kendiniz yapın, cevabı sonra açın.
Kendi bilgisayarınızda
Bir alan adının posta kayıtlarını sorgulayın
Kendi bilgisayarınızda bir alan adının MX, SPF ve DMARC kayıtlarını sorgulayın ve her kaydın ne söylediğini yorumlayın. Önce example.com ile, sonra kendi kurumunuzun ya da kullandığınız posta sağlayıcısının alan adıyla deneyin.
- Komut isteminde
nslookup -type=txt example.comyazın. Çıktıdaki TXT kayıtlarındanv=spf1ile başlayanı bulun. - PowerShell'de
Resolve-DnsName -Type MX example.comyazın. NameExchange ve Preference sütunlarına bakın. Resolve-DnsName -Type TXT _dmarc.example.comyazın. Kayıt dönüyor mu?- Aynı üç sorguyu kendi kurumunuzun alan adıyla yapın. MX sunucularını öncelik sırasına dizin; SPF kaydında kaç tane
includeolduğunu ve sonunun-allmı~allmı olduğunu, DMARC kaydında p= değerini ve rua= adresini not edin.
Cevap: Bu ders yazılırken example.com'un SPF kaydı"v=spf1 -all"idi: hiçbir IP bu alan adına posta gönderemez, gelen her ileti SPF fail alır. MX sorgusuNameExchangesütununda yalnızca bir nokta vePreference0 gösterir; nslookup aynı kaydıMX preference = 0, mail exchanger = (root)diye yazar. Bu boş MX'tir (null MX): alan adı posta da kabul etmez. Hiç posta göndermeyen ve almayan bir alanın kendini sahteciliğe karşı böyle koruması doğru uygulamadır. Kendi kurumunuzda tipik olarak birden çok MX göreceksiniz; en küçük Preference değerli sunucu birinci sıradadır. SPF'te include sayısı çoksa 10 sorgu sınırına yaklaşılıyor olabilir. example.com'un DMARC sorgusu da bir kayıt döndürüyordu:v=DMARC1;p=reject;sp=reject;adkim=s;aspf=s, yani bu alandan geldiğini söyleyen her ileti sıkı hizalamayla denetlenip reddedilsin. DMARC kaydında p=none görüyorsanız alan adı henüz yalnızca izleme aşamasındadır ve sahte From'lu iletiler teslim edilebilir.- Komut isteminde
Kendi bilgisayarınızda
Gelen bir iletinin DKIM anahtarını bulun
Posta kutunuzdaki gerçek bir iletinin tam başlığını açın, DKIM-Signature alanından d= ve s= değerlerini okuyun ve açık anahtarı DNS'ten kendiniz sorgulayın. Sonra aynı iletinin Authentication-Results satırıyla karşılaştırın.
- Outlook'ta iletiyi açıp Dosya, Özellikler yolunu izleyin ve İnternet üstbilgileri kutusunu kopyalayın; Gmail'de iletinin menüsünden 'Orijinali göster'i seçin.
DKIM-Signature:alanındad=(alan adı) ves=(seçici) değerlerini bulun.- PowerShell'de
Resolve-DnsName -Type TXT <seçici>._domainkey.<alan>biçiminde sorgulayın; köşeli parantezli kısımlar yerine okuduğunuz değerleri yazın. - En üstteki, kendi posta sağlayıcınızın adıyla başlayan
Authentication-Results:satırında dkim, spf ve dmarc sonuçlarını okuyun. dkim satırındaki header.d değeri ile From'daki alan adını karşılaştırın.
Cevap: Sorguv=DKIM1; k=rsa; p=...gibi bir TXT kaydı döndürmelidir; p= değeri açık anahtardır. Bir alan adının birden çok seçicisi olabilir; büyük gönderenler anahtarı belirli aralıklarla değiştirir, bu yüzden eski bir iletinin seçicisi artık bulunamayabilir ya da p= değeri boş dönebilir (anahtar geri çekilmiş). Authentication-Results'ta dkim=pass görüyorsanız ve header.d değeri From'daki alanla aynı kurumsal alandaysa DKIM, DMARC için hizalıdır. header.d bir bülten hizmetinin alanıysa DKIM geçer ama hizalı değildir; DMARC'ın geçmesi o zaman hizalı bir SPF sonucuna kalır.Oku ve yorumla
Received satırlarından yolu çıkarın
Aşağıdaki başlık example.net'teki bir kullanıcıya gelmiştir; example.net'in kendi sunucuları mx1.example.net ve mbox1.example.net'tir. İletinin geçtiği sunucuları sırayla yazın, iletiyi example.net'e gerçekten teslim eden IP'yi bulun ve hangi satırlara güvenilemeyeceğini açıklayın.
Received: from mx1.example.net (mx1.example.net [192.0.2.10]) by mbox1.example.net with LMTP id 2aQ7; Tue, 17 Nov 2026 14:20:12 +0300 Received: from relay.example.org (relay.example.org [198.51.100.40]) by mx1.example.net with ESMTPS id 8Lk2; Tue, 17 Nov 2026 14:20:11 +0300 Received: from mail.example.com (mail.example.com [192.0.2.200]) by relay.example.org with ESMTP id 31x; Tue, 17 Nov 2026 14:20:09 +0300 Received: from WS-031 ([10.9.8.7]) by mail.example.com with ESMTPSA id 77f; Tue, 17 Nov 2026 14:20:08 +0300Cevap: Aşağıdan yukarı yol: WS-031 (10.9.8.7) kimlik doğrulamalı ve TLS ile mail.example.com'a; mail.example.com relay.example.org'a; relay.example.org (198.51.100.40) TLS ile mx1.example.net'e; mx1 de LMTP ile posta kutusu sunucusu mbox1'e. Güvenilir ilk satır, example.net'in kendi sunucusu mx1'in yazdığı ikinci satırdır: iletiyi gerçekten teslim eden makine 198.51.100.40'tır. Onun altındaki iki satırı relay.example.org ve ondan önceki sunucular yazmıştır; dürüst bir aktarıcıysa doğrudur ama siz bunu doğrulayamazsınız. Gönderen istediği kadar sahte Received satırı ekleyebileceği için WS-031 ve mail.example.com bilgisi iddiadır, kanıt değildir. Zaman damgalarının birbirini izlemesi tutarlılık gösterir, kanıt değildir.Oku ve yorumla
SMTP günlüğünü yorumlayın
Kurumunuzun çıkış posta sunucusunun günlüğünden aşağıdaki üç kayıt geliyor. Her birinde ne olduğunu, iletinin şimdi nerede olduğunu ve gönderen sunucunun ne yapacağını söyleyin.
1) to=c.demir@example.net, relay=mx1.example.net[192.0.2.10]:25, status=sent (250 2.0.0 Ok: queued as 5Tz8) 2) to=d.arslan@example.org, relay=mx.example.org[198.51.100.7]:25, status=deferred (host mx.example.org said: 450 4.2.0 d.arslan@example.org: Recipient address rejected: Greylisted) 3) to=e.sahin@example.org, relay=mx.example.org[198.51.100.7]:25, status=bounced (host mx.example.org said: 550 5.1.1 e.sahin@example.org: Recipient address rejected: User unknown)
Cevap: 1) Teslim edildi: karşı MX iletiyi 250 ile kabul edip kendi kuyruğuna aldı; artık example.net'in sorumluluğundadır (bu, kullanıcının iletiyi okuduğu anlamına gelmez). 2) Geçici hata (4xx), gri listeleme: ileti bizim kuyruğumuzda bekliyor, sunucu bir süre sonra yeniden deneyecek ve büyük olasılıkla kabul edilecek. Kullanıcıya gecikme olarak yansır. 3) Kalıcı hata (5xx), 5.1.1 adres yok: sunucu yeniden denemez, göndericiye bir hata bildirimi (bounce) yollar. Adres yanlış yazılmış ya da hesap kapatılmıştır.Oku ve yorumla
Fail görünen meşru ileti
Bir kullanıcı, eski okulunun adresinden kendisine yönlendirilen iletilerin başlığında 'spf=fail' gördüğü için kaygılanıyor. Aşağıdaki doğrulama satırını yorumlayın: ileti sahte mi, SPF neden başarısız, DMARC neden geçti?
Authentication-Results: mx1.example.net; spf=fail smtp.mailfrom=example.com; dkim=pass header.d=example.com header.s=s2026; dmarc=pass header.from=example.com Received: from fwd.example.org (fwd.example.org [203.0.113.21]) by mx1.example.net with ESMTPS id 4Rr9; Tue, 17 Nov 2026 16:45:02 +0300Cevap: İleti büyük olasılıkla meşrudur. Kullanıcıya teslim eden makine yönlendirme sunucusu fwd.example.org'dur (203.0.113.21); zarf hâlâ example.com adresini taşıdığı için alıcı bu IP'yi example.com'un SPF kaydında arar, bulamaz ve SPF fail olur. Yönlendirmenin bilinen yan etkisidir. DKIM imzası iletinin içeriğine bağlıdır, IP'ye değil; ileti değiştirilmeden yönlendirildiği için imza geçerlidir ve d=example.com From ile hizalıdır. DMARC için hizalı bir pass yeterli olduğundan DMARC geçer. Analist burada SPF fail'i tek başına belirti saymaz; DKIM'in hizalı geçmesi kanıttır.
Bu dersin 28 puanlanan sorusundan her seferinde karışık 20 tanesi gelir: çoktan seçmeli, senaryo, doğru-yanlış ve boşluk doldurma. Her soru bir kez cevaplanır ve açıklaması hemen gösterilir. Geçme ölçütü %80.
Yazarak cevaplanacak sorular
Bunlar puanlanmaz. Cevabınızı kâğıda ya da not defterinize yazın, sonra ölçütlerle karşılaştırın. Bir şeyi kendi cümlelerinizle anlatmak, bildiğinizi sandığınız yerdeki boşluğu gösterir.
Bir yönetici 'alan adımızın SPF ve DKIM kayıtları kurulu, bu yüzden kimse bizim adımıza sahte e-posta gönderemez' diyor. Bu cümlenin neden yanlış olduğunu SPF'in, DKIM'in ve DMARC'ın neyi denetlediğini açıklayarak anlatın ve korumanın tamamlanması için ne yapılması gerektiğini söyleyin.
Bir kullanıcı, tedarikçisinden geldiği görünen ve banka hesabının değiştiğini bildiren bir iletiyi SOC'a iletiyor. İletinin başlığını hangi sırayla ve hangi alanlara bakarak incelersiniz? Hangi bulguları sahtecilik göstergesi sayarsınız ve her birini zararsız bir nedenden nasıl ayırırsınız?