← Sosyal Bilgiler 1. Kitap (1. dönem)

Ülkemizin, Kıtaların ve Okyanusların Konum Özellikleri

Kitapta s. 54-75 · 25 soru

Bir yerin nerede olduğunu iki yolla anlatmayı öğreniyoruz: çevresindeki yerlere göre ve paralel-meridyen çizgileriyle.

Mutlaka bil

  • Coğrafi konum ikiye ayrılır: göreceli konum ve mutlak konum. s. 56
  • Türkiye 36°-42° kuzey paralelleri ile 26°-45° doğu meridyenleri arasındadır. s. 71
  • İki paralel arası 111 km, iki meridyen arası 4 dakika yerel saat farkıdır. s. 69

Göreceli konum ve Türkiye

  • Göreceli konum, bir yeri kıtalara, denizlere, boğazlara ve komşu ülkelere göre anlatmaktır. s. 56
  • Türkiye; Asya, Avrupa ve Afrika'nın birbirine en çok yaklaştığı yerdedir. s. 56
  • Türkiye, petrol ve doğal gazın Avrupa'ya taşınmasında köprü görevi görür. s. 57
  • Mavi Vatan, Türkiye'nin kıyısı olan denizlerde söz sahibi olduğu alanlardır. s. 63

Kıtalar ve okyanuslar

  • Dünya'da yedi kıta ve beş okyanus vardır. s. 64
  • En büyük kıta Asya, en küçük kıta Okyanusya'dır; en küçük okyanus Kuzey Okyanusu'dur. s. 65

Mutlak konum

  • Mutlak konum, bir yerin Ekvator'a ve başlangıç meridyenine olan uzaklığıdır. s. 71
  • Türkiye kuzey yarım kürede ve orta kuşakta olduğu için dört mevsim yaşanır. s. 72

Formüller ve kurallar

  • Paralel dereceleri kuzeye doğru artıyorsa yer kuzey yarım kürede; meridyen dereceleri doğuya doğru artıyorsa doğu yarım kürededir. s. 68
  • Kuzey-güney uzaklığı = paralel farkı × 111 km (Türkiye: 6 × 111 = 666 km). s. 71
  • Yerel saat farkı = meridyen farkı × 4 dakika (Türkiye: 19 × 4 = 76 dakika). s. 71
  • Ekvator'dan kutuplara gidildikçe güneş ışınları daha eğik gelir ve hava soğur. s. 72
Kaynaklar: kitaptaki bağlantılar ve net olmayan yerler

Kitapta net olmayan yerler

  • Haritadaki Güney Okyanus kutusunun devamı ("Asya, Afrika ve ... Amerika kıtalarının güneyinde yer alır") metinden tam okunamıyor; hangi kıtaların sayıldığı belli değil. [kitapta net değil – s. 64] s. 64
  • Başlangıç meridyeni s. 68'de 'Londra yakınındaki Greenwich kasabasından geçer' (yazımı 'Greenwhich'), s. 69'da ise 'Londra şehrinden geçtiği varsayılan' diye anlatılıyor. [kitapta net değil – s. 69] s. 69

Bu özetler MEB ders kitaplarından eğitim amaçlı hazırlanmıştır. Asıl kaynak MEB'in resmî ders kitabıdır. Resmî ders kitapları (MEB)