Yedekleme ve şifreleme
3-2-1 yedekleme kuralı, çevrimdışı kopya, geri yükleme denemesi ve şifreleme: verinizi kaybetmemenin ve korumanın yolları.
Neden önemli?
Donanım bozulur, cihaz çalınır, fidye yazılımı dosyaları kilitler, biri yanlış klasörü siler. Yedeği olan için bunlar kötü bir gündür; olmayan için felaket.
Temel bilgiler
- 3-2-1 kuralı: Verinin 3 kopyası, 2 farklı ortamda, 1 tanesi başka bir yerde (bulut ya da ofis dışı). Fidye yazılımına karşı bir kopyanın çevrimdışı ya da değiştirilemez olması gerekir; bilgisayara sürekli bağlı bir harici disk, fidye yazılımıyla birlikte şifrelenebilir.
- Otomatik yedek: Elle alınan yedek unutulur. Yedekleme bir zamanlayıcıyla çalışmalı.
- Geri yükleme denemesi: Hiç denenmemiş yedek, yedek değil umuttur. Ayda bir küçük bir dosyayı geri yükleyip açılıyor mu bakın.
- Şifreleme: Veriyi anahtarı olmayana okunmaz hâle getirir. - Bekleyen veri: disk şifreleme, şifreli yedek. - Hareket eden veri: https, VPN, şifreli mesajlaşma. - Anahtar ya da yedek parolası kaybolursa veri de kaybolur: parolayı güvenli bir yerde (parola yöneticisi ya da kâğıt üzerinde, kasada) saklayın.
Gerçekçi bir örnek
Bir mimarlık ofisinde fidye yazılımı bütün proje dosyalarını şifreler. Ofisin her gece buluta ve haftada bir de çekmecedeki bir diske alınan yedeği vardır. Bilgisayarlar temiz kurulur, dosyalar dünkü yedekten geri gelir; fidye ödenmez, bir günlük iş kaybedilir.
Yapılacaklar
- Neyin yedeklendiğini bir kâğıda yazın: belgeler, fotoğraflar, e-posta, muhasebe.
- Bir geri yükleme denemesini takviminize ekleyin.
- Bilgisayarınızda ve telefonunuzda şifrelemenin açık olduğunu kontrol edin.
Akılda kalsın: Yedeğin değeri, onu geri yükleyebildiğiniz gün anlaşılır.
*Bu yazı, 14 bölümlük Siber Güvenlik Farkındalık dizisinin 9. bölümüdür.* Sıradaki bölüm: Kişisel verilerin ve kurumsal bilgilerin korunması (KVKK)