Bir siber saldırı adım adım nasıl ilerler?
Keşiften veri hırsızlığına bir siber saldırının aşamaları; port tarama ve ağ dinleme nedir, saldırı erken aşamada nasıl durdurulur?
Neden önemli?
Saldırılar bir anda olmaz; aşamaları vardır. Erken bir aşamada fark edilen saldırı, büyümeden durdurulur.
Temel bilgiler
Sık kullanılan "saldırı yaşam döngüsü" adımları:
- Keşif (reconnaissance): Hedef hakkında bilgi toplanır. Şirketin web sitesi, çalışanların sosyal medya profilleri, iş ilanlarında yazan yazılımlar, e-posta adresi biçimi.
- Hazırlık: Bu bilgiyle inandırıcı bir oltalama e-postası, sahte bir giriş sayfası ya da zararlı bir dosya hazırlanır.
- İlk erişim: Bir kişinin tıklaması, zayıf bir parola ya da güncellenmemiş bir sunucu.
- Yerleşme ve yayılma: Saldırgan kalıcı bir arka kapı açar, yetkilerini yükseltir, ağdaki diğer bilgisayarlara geçer.
- Amaç: Veri çalınır, dosyalar şifrelenir ya da sistemler bozulur.
Keşif aşamasında kullanılan iki teknik terimi bilmek faydalıdır:
- Port tarama: Bir sunucuda hangi "kapıların" (servislerin) açık olduğunu öğrenmek. Kendi sistemlerinizi taramak iyi bir güvenlik pratiğidir; başkasının sistemini izinsiz taramak Türkiye'de suç sayılabilir (TCK 243-245).
- Ağ dinleme (sniffing): Aynı ağdaki trafiği izlemek. Şifresiz bağlantılar (örneğin http, şifresiz ortak Wi-Fi) bu yüzden risklidir.
Gerçekçi bir örnek
Bir saldırgan, iş ilanında "muhasebe yazılımı X kullanıyoruz" yazan bir firmayı bulur, o yazılımın güncellemesi gibi görünen sahte bir e-posta hazırlar ve muhasebe departmanına gönderir. Keşif 10 dakika sürmüştür; geri kalanı tek bir tıklamadır.
Yapılacaklar
- İnternette kurumunuz hakkında ne kadar bilgi olduğuna bir kez bakın.
- Kullanmadığınız servisleri ve portları kapatın; açık olanları güncel tutun.
- Şifresiz ağlarda gizli iş yapmayın; gerekiyorsa kurumun VPN'ini kullanın.
Akılda kalsın: Saldırı tıklamadan çok önce, sizin hakkınızda okunan bilgilerle başlar.
*Bu yazı, 14 bölümlük Siber Güvenlik Farkındalık dizisinin 3. bölümüdür.* Sıradaki bölüm: Sosyal mühendislik ve oltalama: e-posta, SMS ve telefon dolandırıcılıkları