Parola ve hesap güvenliği: parola yöneticisi, MFA ve passkey
Uzun ve benzersiz parolalar, parola yöneticisi, çok faktörlü doğrulama (MFA) ve passkey: hesaplarınızı ele geçirilmekten koruyun.
Neden önemli?
Sızdırılmış milyonlarca parola internette dolaşıyor. Aynı parolayı birden fazla yerde kullanan biri için tek bir sitenin sızıntısı, bütün hesaplarının anahtarıdır.
Temel bilgiler
- Güçlü parola = uzun ve benzersiz. Karmaşık ama kısa bir parola yerine, en az 14-16 karakterlik bir parola cümlesi daha güçlüdür ve akılda kalır:
mavi-bisiklet-yağmurda-çay-içer. - Her hesaba ayrı parola. Bunu ezberleyemezsiniz; ezberlemeniz de gerekmez.
- Parola yöneticisi (Bitwarden, KeePassXC, telefonunuzun yerleşik yöneticisi): bütün parolaları şifreli bir kasada tutar, siz tek bir ana parolayı hatırlarsınız. Sahte sitelerde parolayı otomatik doldurmadığı için oltalamaya karşı da korur.
- Çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA): Paroladan başka bir kanıt: telefondaki uygulama kodu, donanım anahtarı ya da parmak izi. SMS kodu hiç yoktan iyidir ama en zayıf yöntemdir.
- Passkey (geçiş anahtarı): Parolanın yerini alan yeni yöntem. Telefonunuz ya da bilgisayarınız, yalnızca gerçek siteye yanıt veren bir anahtar saklar; sahte bir siteye "girilemez". Bir site sunuyorsa tercih edin.
Hesapların korunması. Kullanılmayan hesapları kapatın, kurtarma e-postası ve telefonunuzu güncel tutun, "Bu siz miydiniz?" uyarılarını ciddiye alın. E-postanızın bir sızıntıda olup olmadığını haveibeenpwned.com üzerinden kontrol edebilirsiniz.
Gerçekçi bir örnek
Ayşe'nin yıllar önce üye olduğu bir forum sızdırılır. Aynı e-posta ve parolayla e-posta hesabına girilir, oradan "parolamı unuttum" ile sosyal medya hesabı da alınır. E-postada MFA açık olsaydı zincir ilk halkada kopardı.
Yapılacaklar
- Önce e-posta hesabınızda MFA'yı açın: bütün hesapların anahtarı odur.
- Bir parola yöneticisi kurun ve en önemli 10 hesabın parolasını değiştirin.
- Parolayı hiçbir zaman e-postayla, mesajla ya da telefonda paylaşmayın.
Akılda kalsın: Uzun, benzersiz, MFA'lı. Üçü birden.
*Bu yazı, 14 bölümlük Siber Güvenlik Farkındalık dizisinin 5. bölümüdür.* Sıradaki bölüm: E-posta, internet ve dosya paylaşımı güvenliği