← Sosyal Bilgiler 1. Kitap (1. dönem)

Türkistan'da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları

Kitapta s. 108-127 · 25 soru

Bu konuda Türkistan'da kurulan ilk Türk devletlerini ve bu devletlerin yönetimde, orduda ve günlük hayatta bize bıraktıklarını öğreniyoruz.

Mutlaka bil

  • Asya Hun Devleti tarihte bilinen ilk Türk devletidir (MÖ 220, Teoman). s. 111
  • Göktürkler "Türk" adını resmî devlet adı olarak kullanan ilk devlettir (552, Bumin Kağan). s. 112
  • Orhun Kitabeleri, Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı belgesidir. s. 114

Üç büyük devlet

  • Asya Hun Devleti bilinen ilk Türk devletidir; en güçlü dönemini Mete Han zamanında yaşadı. s. 111
  • Göktürkler, "Türk" adını devletin resmî adı yapan ilk devlettir. s. 112
  • Uygurlar Maniheizm dinini benimsedi ve yerleşik hayata geçti. s. 113

Yönetim ve ordu

  • Önemli işler kurultay denen mecliste konuşulurdu; son kararı hükümdar verirdi. s. 116
  • Hükümdarın gücü sınırsız değildi; o da töreye uymak zorundaydı. s. 116
  • Ordu atlı askerlerden oluşurdu ve Mete Han'ın kurduğu onluk sisteme göre bölünürdü. s. 118

Günlük hayat ve sanat

  • Geçim hayvancılığa dayanırdı; en değerli hayvanlar at ve koyundu. s. 123
  • Sürekli göç ettikleri için sanatlarını taşınabilir eşyaların üzerinde gösterirlerdi. s. 122
Kaynaklar: kitaptaki bağlantılar ve net olmayan yerler

Kitapta net olmayan yerler

  • Uygur Devleti'nin kuruluşu metinde 744, Harita 3.4'ün açıklamasında ise "Uygur Kağanlığı: 745-840" olarak verilmiş. [kitapta net değil – s. 113] s. 113
  • Asya Hun Devleti'nin yıkıldığı "216 yılı" için MÖ/MS belirtilmemiş; zaman şeridine göre MS olduğu anlaşılıyor. [kitapta net değil – s. 111] s. 111
  • Bilge Kağan'ın kardeşinin adı s. 112'de "Kültigin", s. 122'de "Kül Tegin" diye yazılmış. [kitapta net değil – s. 122] s. 122

Bu özetler MEB ders kitaplarından eğitim amaçlı hazırlanmıştır. Asıl kaynak MEB'in resmî ders kitabıdır. Resmî ders kitapları (MEB)