← Fen Bilimleri 1. Kitap (1. dönem)

Işığın Soğurulması

Kitapta s. 162-177 · 50 soru

Bu konuda ışığın cisimler tarafından soğurulmasını, beyaz ışığın renklerden oluşmasını, cisimlerin siyah, beyaz ve renkli görünmesinin sebebini ve güneş enerjisinin kullanım alanlarını öğreniyoruz.

Mutlaka bil

  • Işık soğurulduğunda enerjisi ısıya dönüşür; koyu renkli yüzeyler daha çok soğurduğu için daha çok ısınır. s. 166
  • Bir cisim, üzerine gelen ışıktan yansıttığı rengin renginde görünür; bütün renkleri soğuran cisim siyah görünür. s. 172
  • Güneş enerjisi temiz, yenilenebilir ve çevre dostudur; panellerle elektriğe çevrilerek birçok alanda kullanılır. s. 176

Işığın soğurulması

  • Bir cismin üzerine gelen ışığı tutmasına soğurulma denir. s. 163
  • Soğurulan ışığın enerjisi ısı enerjisine dönüşür, bu yüzden cismin sıcaklığı artabilir. s. 166
  • Koyu renkli cisimler ışığın çoğunu soğurur, açık renkli cisimler çoğunu yansıtır. s. 166

Beyaz ışık ve renkleri

  • Güneş ışığı beyazdır; bütün ışık renklerinin karışımından oluşur. s. 169
  • Prizmalar ve yağmur damlaları beyaz ışığı yedi ayrı renge ayırır. s. 169

Cisimlerin rengi ve güneş enerjisi

  • Bir cisim yansıttığı ışığın renginde görünür, kalan renkleri soğurur. s. 172
  • Bütün renkleri soğuran cisim siyah, hepsini yansıtan cisim beyaz görünür. s. 172
  • Güneş panelleri güneş ışığını doğrudan elektrik enerjisine çevirir. s. 176

Formüller ve kurallar

  • Işık bir maddeyle karşılaştığında maddenin içinden geçebilir, yansıyabilir ya da soğurulabilir. s. 166
  • Bir cismin üzerine gelen ışığı tutmasına soğurulma denir. s. 163
  • Işık soğurulduğunda ışık enerjisi ısı enerjisine dönüşür; bu yüzden ışık alan cisimlerde sıcaklık artışı olabilir. s. 166
  • Açık renkli cisimler üzerine gelen ışığın büyük bölümünü yansıtır, koyu renkli cisimler büyük bölümünü soğurur. s. 166
  • Kitap sıcaklığı santigrat derece (°C) ile verir; sıcaklık değişimi, son sıcaklık ile ilk sıcaklığın farkı alınarak bulunur. s. 164
  • Güneş ışığı beyaz ışıktır ve tüm ışık renklerinin birleşiminden oluşur. s. 169
  • Beyaz ışık bir prizmadan geçtiğinde kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert, mor olmak üzere yedi renge ayrılır. s. 169
  • Ana renkler kırmızı, mavi ve yeşildir; ara renkler sarı, magenta ve cyandır. s. 169
  • Bir cismin görülebilmesi için o cisimden yansıyan ışınların göze gelmesi gerekir. s. 172
  • Bir cismin rengi, yansıttığı ve soğurduğu ışığın rengine bağlıdır; cisim yansıttığı ışığın renginde görünür. s. 172
  • Beyaz cisim üzerine gelen beyaz ışığın tüm renklerini yansıtır ve beyaz görünür; siyah cisim tüm renklerini soğurur ve siyah görünür. s. 172
  • Ana renklerden birindeki cisme kendi renginde ışık gelirse o renkte görünür; farklı bir ana renkte ışık gelirse ışık soğurulur ve cisim siyah görünür. s. 172
Kaynaklar: kitaptaki bağlantılar ve net olmayan yerler

Kitapta net olmayan yerler

  • [kitapta net değil - s. 164] Gölgedeki ve güneşteki termometrelerle yapılan ölçümün tablosu boş bırakılmıştır; ölçüm değerleri ve değerlendirme sorularının cevapları kitapta yazmaz. s. 164
  • [kitapta net değil - s. 165] Siyah, beyaz ve mavi kâğıtlarla kaplanan termometrelerin ölçüm sonuçları da basılı değildir; hangi renkte kaç derecelik değişim olduğu kitapta verilmemiştir. s. 165
  • [kitapta net değil - s. 173] Çanta, kalem ve kitap üzerindeki ışık oklarıyla yapılan etkinliğin doğru çıkışı kitapta yazmaz. s. 173
  • [kitapta net değil - s. 162] Bölümün üçüncü kazanımı kitapta "Cisimlerin siyah, beyaz ve renkli görünmesinin bilimsel olarak gözlemleyebileceksiniz." biçiminde dizilmiştir; cümlede bir dil yanlışı vardır. Kazanım, kitaptaki hâliyle yazılmıştır. s. 162

Bu özetler MEB ders kitaplarından eğitim amaçlı hazırlanmıştır. Asıl kaynak MEB'in resmî ders kitabıdır. Resmî ders kitapları (MEB)